1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH PHAÏM ÑÖÙC THOÁNG ÑAÙNH GIAÙ MÖÙC ÑOÄ HAØI LOØNG CUÛA NGÖÔØI LAO ÑOÄNG TRONG CAÙC DOANH NGHIEÄP TREÂN ÑÒA BAØN QUAÄN 8 – THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ 2 TP. Hoà Chí Minh – Naêm 2006 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH PHAÏM ÑÖÙC THOÁNG ÑAÙNH GIAÙ MÖÙC ÑOÄ HAØI LOØNG CUÛA NGÖÔØI LAO ÑOÄNG TRONG CAÙC DOANH NGHIEÄP TREÂN ÑÒA BAØN QUAÄN 8 – THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh: Quaûn trò kinh doanh Maõ soá: 60.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: TS.
Nguyeãn Höõu Lam 3 TP. Hoà Chí Minh – Naêm 2006 Môc LôC Lêi c¸m ¬n Lêi cam ®oan………………………………………………………………….ii Danh môc ch÷ viÕt t¾t……………………………………………………….vi Danh môc h×nh………………………………………………………………vii Danh môc b¶ng……………………………………….……………………viii Lêi më ®Çu………………………………………………….………………xi Ch−¬ng 1 : C¬ së lý lý luËn vÒ sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng.1Kh¸i niÖm vÒ sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng.2C¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng 5 1.1 C¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng t¹i n¬i lμm viÖc.2 C¸c ®Æc ®iÓm c¸ nh©n ¶nh h−ëng ®Õn sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng………………………………………………………………………….3 AÛnh h−ëng cña ®Æc ®iÓm tæ chøc ®Õn sù hμi lßng cña ng−êi lao ®éng.10 4 Ch−¬ng 2 : Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu.1Nghiªn cøu ®Þnh tÝnh….2C¸c b−íc nghiªn cøu ®Þnh tÝnh.3KÕt qu¶ nghiªn cøu ®Þnh tÝnh.2Nghiªn cøu ®Þnh l−îng….1C«ng cô thu thËp d÷ liÖu.2MÉu nghiªn cøu ®Þnh l−îng. Th«ng tin mÉu nghiªn cøu.LÜnh vùc kinh doanh.§é tuæi cña ng−êi lao ®éng.Tr×nh ®é häc vÊn, chuyªn m«n.Chøc danh cña ng−êi lao ®éng.Kinh nghiÖm lμm viÖc. Thu nhËp trung b×nh cña ng−êi lao ®éng.3C¸c b−íc nghiªn cøu ®Þnh l−îng….
Ph©n tÝch thèng kª m« t¶.Ph©n tÝch so s¸nh (Anova).4 Ph©n tÝch so s¸nh (Paired - Sample T test)….4§¸nh gi¸ ®é tin cËy cña c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ møc ®é quan träng cña ng−êi lao ®éng……….21 Ch−¬ng 3 : KÕt qu¶ nghiªn cøu.1KÕt qu¶ ph©n tÝch nh©n tè.2KÕt qu¶ nghiªn cøu ®èi víi ng−êi lao ®éng.1KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ møc ®é quan träng cña c¸c tiªu chÝ theo quan ®iÓm cña ng−êi lao ®éng…………………….2KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ møc ®é hμi lßng cña c¸c tiªu chÝ theo quan ®iÓm cña ng−êi lao ®éng……………………….3 AÛnh h−ëng cña ®Æc ®iÓm tæ chøc ®Õn ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña c¸c tiªu chÝ trong nhËn thøc cña ng−êi lao ®éng……………………….1 VÒ lo¹i h×nh doanh nghiÖp……………………….2 VÒ lo¹i h×nh kinh doanh…………………………….4AÛnh h−ëng cña ®Æc ®iÓm c¸ nh©n ®Õn ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña c¸c tiªu chÝ trong nhËn thøc cña ng−êi lao ®éng…………………………….1 AÛnh h−ëng cña giíi tÝnh…………………….2 AÛnh h−ëng cña ®é tuæi…….3 AÛnh h−ëng cña tr×nh ®é häc vÊn, chuyªn m«n .A Ûnh h−ëng cña chøc danh c«ng viÖc……………….5 AÛnh h−ëng cña th©m niªn c«ng t¸c.6 AÛnh h−ëng cña thu nhËp.5AÛnh h−ëng cña ®Æc ®iÓm tæ chøc ®Õn thùc tr¹ng hμi lßng cña c¸c tiªu chÝ trong nhËn thøc cña ng−êi lao ®éng……… 45 3. VÒ lo¹i h×nh doanh nghiÖp.VÒ lo¹i h×nh kinh doanh.6AÛnh h−ëng cña ®Æc ®iÓm c¸ nh©n ®Õn thùc tr¹ng hμi lßng trong nhËn thøc cña ng−êi lao ®éng……….AÛnh h−ëng cña giíi tÝnh.AÛnh h−ëng cña ®é tuæi.AÛnh h−ëng cña tr×nh ®é häc vÊn.AÛnh h−ëng cña chøc danh c«ng viÖc.AÛnh h−ëng cña th©m niªn c«ng t¸c. AÛnh h−ëng cña thu nhËp.7So s¸nh sù kh¸c biÖt gi÷a tÇm quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng……….So s¸nh sù kh¸c biÖt gi÷a tÇm quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng cña c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng…………….So s¸nh sù kh¸c biÖt gi÷a tÇm quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng cña c¸c nhãm nh©n tè theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng.62 Ch−¬ng 4 : Gi¶i ph¸p vμ kÕt luËn.1NhËn thøc vÒ vai trß cña nguån nh©n lùc.2 C¸c tiªu chÝ ®−îc ®¸nh gi¸ tÇm quan träng theo quan ®iÓm cña ng−êi lao ®éng.3 Doanh nghiÖp cÇn n©ng cao møc ®é hμi lßng ®èi víi c¸c tiªu chÝ theo quan ®iÓm ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng……………………….4 KiÕn nghÞ vÒ sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp trªn ®Þa bμn QuËn 8.5 Sù kh¸c biÖt cña nhãm nh©n tè quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng cña ng−êi lao ®éng.76 11 Tμi liÖu tham kh¶o…….xvi Phô lôc 1.…………………………xviii Phô lôc 2.xxii Danh môc ch÷ viÕt t¾t PTTH : Phæ th«ng Trung häc TNHH : Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n TP : Thμnh phè Danh môc h×nh Trang H×nh 1.1: M« h×nh ph©n cÊp nhu cÇu cña Maslow.2: M« h×nh quan hÖ gi÷a c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn møc ®é hμi lßng cña ng−êi lao ®éng trong doanh nghiÖp.9 12 Danh môc b¶ng Trang B¶ng 2.1: Tæng hîp sè l−îng ng−êi lao ®éng trong c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh doanh……………………………………………………………………………16 B¶ng 2.2: Tæng hîp ®é tuæi cña ng−êi lao ®éng……………………………….3: Tæng hîp tr×nh ®é häc vÊn cña ng−êi lao ®éng………………………17 B¶ng 2.4: Tæng hîp chøc danh cña ng−êi lao ®éng………………………….5: Tæng hîp kinh nghiÖm lμm viÖc cña ng−êi lao ®éng……………….6: B¶ng tæng hîp thu nhËp trung b×nh hμng th¸ng cña ng−êi lao ®éng…19 B¶ng 3.1: KÕt qu¶ ph©n tÝch nh©n tè thang ®o møc ®é quan träng cña ng−êi lao ®éng…………………………………………………………………………….2: §¸nh gi¸ tÇm quan träng cña c¸c tiªu chÝ ®èi víi ng−êi lao ®éng….3: §¸nh gi¸ møc ®é hμi lßng cña c¸c tiªu chÝ ®èi víi ng−êi lao ®éng….4: Sù kh¸c biÖt vÒ lo¹i h×nh doanh nghiÖp cña c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)…………………………………….5: Sù kh¸c biÖt vÒ lo¹i h×nh kinh doanh cña c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)…………………………………….6: AÛnh h−ëng cña giíi tÝnh ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao 13 ®éng…………………………………………………………….7: AÛnh h−ëng cña ®é tuæi ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)…………………………………………………….8: AÛnh h−ëng cña tr×nh ®é häc vÊn, chuyªn m«n ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………….9: AÛnh h−ëng cña chøc danh ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)……………………………………………….10: AÛnh h−ëng cña th©m niªn c«ng t¸c ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………….11: AÛnh h−ëng cña thu nhËp ®Õn c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ tÇm quan träng cña ng−êi lao ®éng (trÝch)……………………………………………….12: AÛnh h−ëng cña lo¹i h×nh doanh nghiÖp ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)……………………………………….13: AÛnh h−ëng cña lo¹i h×nh kinh doanh ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………………….14: AÛnh h−ëng cña giíi tÝnh ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng………………………………………………………………….15: AÛnh h−ëng cña ®é tuæi ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………………………………….16: AÛnh h−ëng cña tr×nh ®é häc vÊn ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)…………………………………………………….17: AÛnh h−ëng cña chøc danh ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………………………….18: AÛnh h−ëng cña th©m niªn c«ng t¸c ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………………….19: AÛnh h−ëng cña thu nhËp ®Õn møc ®é hμi lßng theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng (trÝch)………………………………………………………….20: So s¸nh sù kh¸c biÖt gi÷a tÇm quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng cña c¸c tiªu chÝ theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng…………………………………59 B¶ng 3.21: So s¸nh sù kh¸c biÖt gi÷a tÇm quan träng vμ thùc tr¹ng hμi lßng cña c¸c nhãm nh©n tè theo ®¸nh gi¸ cña ng−êi lao ®éng………………………….61 16 Lêi më ®Çu I. Lý do chän ®Ò tμi Tõ sau §¹i héi §¹i biÓu toμn quèc lÇn thø VI, n−íc ta tiÕn hμnh c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n−íc, gãp phÇn t¹o ra nh÷ng thay ®æi to lín trong ®êi sèng x· héi vμ t¹o nªn nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc trong c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, x· héi, ngo¹i giao… §Æc biÖt, trong giai ®o¹n hiÖn nay, ViÖt Nam chuÈn bÞ gia nhËp Tæ chøc Th−¬ng m¹i thÕ giíi (WTO – World Trade Organization), c¸c doanh nghiÖp sÏ cã nhiÒu c¬ héi kinh doanh, ®ång thêi ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu th¸ch thøc, khã kh¨n nh− sù c¹nh tranh g©y g¾t cña ®èi thñ, chÊt l−îng vμ dÞch vô cña s¶n phÈm, hμng gi¶.
V× vËy, muèn tån t¹i vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng, c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù th©n vËn ®éng vμ sö dông hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc hiÖn cã ®Ó thÝch øng kÞp thêi víi nh÷ng thay ®æi. §Ó lμm ®−îc ®iÒu nμy, mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh sù thμnh c«ng cña doanh nghiÖp ®ã lμ yÕu tè con ng−êi. V× vËy, NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng Céng S¶n ViÖt Nam lÇn thø VII ®· kh¼ng ®Þnh “Con ng−êi võa lμ môc tiªu võa lμ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn”, lÊy viÖc ph¸t huy con ng−êi lμm yÕu tè c¬ b¶n cho sù ph¸t triÓn nhanh vμ bÒn v÷ng. Thμnh phè Hå ChÝ Minh lμ mét trong nh÷ng trung t©m kinh tÕ, th−¬ng m¹i lín nhÊt ®Êt n−íc.
§Ó gãp phÇn vμo viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ cña Thμnh phè Hå ChÝ Minh nãi chung vμ QuËn 8 nãi riªng, c¸c doanh nghiÖp trªn ®Þa bμn QuËn 8 ph¶i ®Èy m¹nh c¸c ho¹t ®éng th−¬ng m¹i, n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh so víi ®èi thñ b»ng viÖc tËn dông, sö dông hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc hiÖn t¹i cña m×nh. HiÖn t−îng “Ch¶y m¸u chÊt x¸m” vÉn ®ang diÔn ra trong c¸c doanh nghiÖp, ng−êi lao ®éng s½n sμng chuyÓn sang ®¬n vÞ kh¸c lμm viÖc víi møc l−¬ng hÊp dÉn, c¬ héi th¨ng tiÕn vμ m«i tr−êng lμm viÖc cã nhiÒu tiÒm n¨ng h¬n. Bªn c¹nh ®ã, vÉn cßn tån t¹i mét sè ng−êi lao ®éng lμm viÖc ch−a nhiÖt t×nh, thê ¬ víi c«ng viÖc. nguyªn nh©n chñ yÕu do doanh nghiÖp ch−a ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu vËt chÊt vμ tinh thÇn cña hä.
Sau h¬n 15 n¨m ®æi míi kinh tÕ, møc sèng cña ng−êi lao ®éng nh×n chung ®−îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ so víi tr−íc nh−ng liÖu hä cã tho¶ m·n víi c¸c chÝnh s¸ch ®Ó ®éng viªn, kÝch thÝch cña 17 doanh nghiÖp kh«ng? VÊn ®Ò ®−îc ®Æt ra, lμm thÕ nμo ®Ó duy tr×, ph¸t huy tÝnh s¸ng t¹o, n©ng cao n¨ng lùc, chÊt l−îng hiÖu qu¶ c«ng viÖc, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña ng−êi lao ®éng ®èi víi doanh nghiÖp? XuÊt ph¸t tõ vÊn ®Ò trªn, c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®¸nh gi¸ møc ®é hμi lßng cña ng−êi lao ®éng trong doanh nghiÖp m×nh th«ng qua viÖc xem xÐt c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn møc ®é hμi lßng cña hä. V× vËy, t¸c gi¶ chän ®Ò tμi “§¸nh gi¸ møc ®é hμi lßng cña ng−êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp trªn 18 ®Þa bμn QuËn 8”. Hi väng r»ng, kÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ gióp cho c¸c nhμ l·nh ®¹o, c¸n bé qu¶n lý cña c¸c doanh nghiÖp cã ®−îc c«ng cô ®o l−êng møc ®é hμi lßng cña ng−êi lao ®éng vμ t×m ra nh÷ng gi¶i ph¸p thÝch hîp nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ®éng viªn ng−êi lao ®éng vμ h¹n chÕ nh÷ng khuyÕt ®iÓm trong viÖc thu hót, duy tr× vμ ph¸t triÓn tμi n¨ng cña nguån nh©n lùc trªn. Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tμi: - Nhu cÇu nμo ®−îc xem lμ quan träng nhÊt hiÖn nay cña ng−êi lao ®éng?