Chương 1: TÔNG QUAN TÀI LIỆU. Giới thiệu về stress. Tảc động của stress. Các dấu hiệu của stress.
Nguyên nhân gây ra stress. Điều kiện lao động và stress nghề nghiệp. Một số nghiên cứu ve stress nghề nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam. Một số nghiên cứu trên thế giới.
Một số nghiên cứu tại Việt Nam.14 Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cửu. Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điếm nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.
Mau và phương pháp chọn mau. Thu thập số liệu. Thu thập sổ liệu định lượng. Thu thập số liệu thứ cấp:.
Xử lý và phân tích số liệu. Biến số nghiên cứu. Khía cạnh đạo đức trong nghiên cứu.23 Chương 3: KÉT QUẢ NGHIÊN cứu. Thông tin chung của đối tượng nghiên cứu.
Đặc điểm môi trường iàm việc của cán bộ y tể tại khối lâm sàng Bệnh viện Ung Bướu Hà nội.Tổ chức công việc và mức độ động viên khuyến khích. Áp lực công việc. Môi trường làm việc. Mổi quan hệ tại nơi làm việc.
Đánh giá trạng thái stress của nhân viên y tế khối lâm sàng Bệnh viện Ưng Bướu Hà Nội, năm 2011. Đánh giá độ tin cậy cúa bộ câu hỏi điều tra trạng thái stress (DASS 21). Ket quả trạng thái stress, lo âu, và trầm cảm của cán bộ y tế khối lâm sàng 34 3. Một sổ yểu tố liên quan đến trạng thái stress của cán bộ y tể khối lâm sàng.
Kết quả phân tích hồi qui logistic đơn biến: Một số yếu tố liên quan đến trạng thái stress của cán bộ y tể khối lâm sàng. Kểt quả phân tích hồi qui logistic đa biến: Một số yếu tổ liên quan đến trạng thái stress của cán bộ y tế khối lâm sàng.44 Chuông 4: BÀN LUẬN. Đánh giá trạng thái stress của cán bộ y tể khối lâm sàng Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội, năm 2011. Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến trạng thái stress cán bộ y tế khối lâm sàng.
Mối liên quan giữa trạng thái stress và áp lực công việc. Mối liên quan giữa trạng thái stress với môi trường làm việc. Mối liên quan giữa trạng thái stress với yếu tố nhân khấu học. Mối liên quan giữa trạng thái stress với tổ chức công việc và mức độ động viên khuyến khích.
Mối liên quan giữa trạng thái stress với mối quan hệ tại nơi làm việc. Hạn chế của nghiên cứu. Ý nghĩa của nghiên cứu .55 Chương 5: KẾT LUẬN.56 Chương 6: KHUYẾN NGHỊ .57 TÀI LIỆU THAM KHẢO.65 4 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1: Thông tin chung của đối tượng nghiên cứu (N=l 11) Bảng 2: Nhận định về tổ chức công việc và mức độ động viên khuyển khích (N=l 11).26 Bảng 3: Áp lực công việc (N=l ỉ 1).28 Bảng 4: Môi trường làm việc (N=l 11). 29 Bảng 5: Nhận định cùa đối tượng nghiên cứu về mối quan hệ tại nơi làm việc (N=l 11).31 Bảng 6: Đánh giá độ tin cậy của 3 khía cạnh stress, lo âu, trâm cảm.
33 Bảng 7: Mổi liên quan giữa đặc điểm nhân khấu học và trạng thái stress (N=l 11) 35 Bảng 8: Mối liên quan của trạng thái stress với tổ chức công việc và mửc độ động viên khuyển khích (N=l 11). 37 Bảng 9: Mối liên quan của trạng thái stress với áp lực công việc (N=l 11). 38 Bảng 10: Mối liên quan cùa trạng thái stress với môi trường làm việc (N=l 11) 39 Bảng 11: Mối liên quan của trạng thái stress vói mối quan hệ tại nơi làm việc (N=l 1 ỉ) .42 Bảng 12: Mối quan hệ tương quan giữa trạng thái stress với trầm cảm.43 Bảng 13: Một số yếu tố liên quan đến trạng thái stress của cán bộ y tế khối lâm sàng khi phàn tích hôi qui logi DANH MỤC CÁC BIẺU ĐÒ Biểu đồ 1: Sự phân bố bác sỹ và điều dưỡng tại các khoa lâm sàng.25 Biếu đồ 2: Phân bổ mức độ stress theo thang điếm của DASS (N=l 11).34 Biểu đồ 3: Phân bố mức độ lo âu theo thang điểm của DASS (N=l 11).34 Biểu đồ 4: Phân bổ mức độ trầm cảm theo thang điểm của DASS (N=l 11).,35 viii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BS Bác sỹ BVUB Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội CBYT Cán bộ y tế ĐD Điều dưỡng ĐTNC Đổi tượng nghiên cứu ĐTV Điều tra viên Ecgônômi Lả các yếu tố do môn khoa học liên ngành kết hợp giữa khoa sinh học người và khoa học kĩ thuật để tạo ra sự thích ứng giữa phương tiện kĩ thuật, môi trường lao động với khả năng của con người về giải phẫu sinh lí, tâm lí, nhàm đảm bảo cho lao động có hiệu quả nhất, bảo vệ sức khoẻ, an toàn và tiện nghỉ cho con người. GMHS Gây mê hồi sức Phòng kể hoạch tổng hợp KTC Khoảng tin cậy NIOSH Bệnh việnViện nghiên cứu sức khỏe nghề nghiệp Hoa Kỳ TCCB Phòng tổ chức cán bộ TTLT-BYT-BNV Thông tư liên tịch -Bộ Y tế-BỘNỘiVụ WHO Tổ chức y tế thế giới 9 TÓM TẮT LUẬN VĂN Sự căng thẳng (stress) nghề nghiệp ngày càng trở nên phố biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt là với những người làm việc trong môi trường chịu nhiều áp lực công việc.
Stress thường gây ra những ảnh hưởng không tốt tới tâm lý và sức khoẻ tâm thần, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe thực thể, với những biểu hiện bệnh lý tinh vi (như cao huyết áp, các roi loạn và bệnh tim mạch, các rối loạn giấc ngủ.) của người lao động, từ đỏ tác động đen khả năng và năng suất lao động của họ. Qua khảo sát điều kiện thực te tại Bệnh viện Ung Bướu, nhân viên y tể luôn làm việc trong tình trạng quá tải, cơ cấu nhân lực thiếu so với thông tư 08/2007/TTLT-BYT-BNV (về định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở y tế nhà nước) đặc biệt là thiếu điều dưỡng trong khối lâm sàng. Bên cạnh đó, cán bộ y tế tại bệnh viện luôn phải chăm sóc những bệnh nhân mắc bệnh ung thư, nhất là những bệnh nhân ở giai đoạn cuối là những nguyên nhân có thể gây stress cho các cán bộ ở Bệnh viện này. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá trạng thái stress của cán bộ y tế khối lâm sàng Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội, năm 2011” từ đó đề xuất giải pháp tăng cường sức khỏe tinh thần cho các cán bộ y tế, và từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại bệnh viện.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang có phân tích được thực hỉện với 111 cán bộ y tế khối lâm sàng tại Bệnh viện Ưng Bướu Hà Nội từ tháng 4 đến thảng 9 nãm 2011. Nghiên cứu đã sử dụng bộ công cụ chuẩn DASS 21 của Lovibond, hiện đang được Bệnh viện sức khỏe tâm thần quốc gia sử dụng để sàng lọc dấu hiệu stress, lo lắng và trầm cảm cho bệnh nhân. Kết quả định lượng được nhập bằng phần mem Epi Data và phân tích bằng phần mềm SPSS 16. Ket quả cho thấy tỷ lệ stress chung của cán bộ y tế khối lâm sàng tại bệnh viện là 36,9%.
Ket quả phân tích hồi quy logistic da biến cho thấy một số yếu tố liên quan có ý nghĩa thong kê làm tăng trạng thái stress là: sổ buổi trực >4 buổi (OR-6.8); cảm nhận công việc ít hứng thú (OR=4,2); thường xuyên tiếp xúc với hóa chât độc hại (OR=3,9); cảm nhận thấy mối quan hệ của họ với bệnh nhân không 10 tốt (OR-4. Bên cạnh đó, một số yếu tố liên quan với stress có ý nghĩa thống kê trong phân tích đơn biến, nhưng lại không có ý nghĩa thống kế trong phân tích đa biển là giới tính (nữ bị stress nhiều hơn nam), điều dưỡng bị stress nhiều hơn bác sỹ, cán bộ làm tại khoa phẫu thuật -GMHS và khoa Hóa chất bị stress nhiều hơn các khoa khác, không có cơ hội thăng tiến nghề nghiệp, cơ sở vật chất không đảm bảo, tiếng ồn của môi trường làm việc, quy trình làm việc không an toàn, mâu thuẫn với đồng nghiệp, cỏ mối quan hệ với cấp trên không tốt, cảm nhận ít nhận được sự hỗ trợ của cấp trên. Từ kết quả nghiên cứu chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị cho lãnh đạo bệnh viện như: Giảm tỷ lệ stress trong cán bộ khối lâm sàng của Bệnh viện bàng cách tâm soát phát hiện nhân viên bị stress đế đưa ra các biện pháp hỗ trợ thích hợp; tuyển thêm hoặc bố trí lại nhân lực để giảm áp lực công việc cho nhân viên đang bị quá tải với công việc, xây dựng tủ hút và trang bị đầy đủ bảo hộ lao động để giảm thiểu điều kiện tiếp xúc với hóa chất và tia xạ độc hại. Bệnh viện cũng nên tổ chức các lớp học về giao tiếp ứng xử và xây dựng văn hóa cơ quan để cải thiện mối quan hệ giữa cán bộ y tể với bệnh nhân và giữa các đồng nghiệp với nhau.
1 ĐẶT VẤN ĐÈ • Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hiện có khoảng 30-50% người lao động trên thế giới bị nguy hiếm do tiếp xúc với các yểu to thế lực, hoá chất, sinh học, quá tải, hoặc các yếu tổ ecgônômi ảnh hưởng đen sức khoẻ và khả năng lao động. Xuất phát từ thực tế trên, WHO đã ban hành Chiến lược sức khoẻ nghề nghiệp toàn cầu [7]. Trong số các vẩn dề về sức khoẻ nghề nghiệp, người lao động đang phải đối mặt hàng ngày với những thách thức do stress nghề nghiệp và sức khỏe tâm thần. Tác giả Hans Selye định nghĩa stress theo thuật ngữ chung là một hội chứng bao gồm những đáp ứng không đặc hiệu của cơ thể với kích thích từ môi trường bên ngoải.
Stress nghề nghiệp được định nghĩa là sự mất cân bẳng giữa khả năng và năng suất lao dộng [18]. Một khảo sát của Viện nghiên cứu sức khỏe nghề nghiệp Hoa kỳ (NIOSH) năm 2007, 40% người được hỏi cho ràng công việc gây stress và stress là nguyên nhân chính khiến họ phải đi bệnh viện [10], Cũng theo NIOSH những nghề dễ gây stress nhất thường có yếu tố mạo hiếm ảnh hưởng tới tính mạng con người. Nghề y là một trong bốn nhóm nghề được đánh giá dễ gây stress nhat [10]. Hậu quả của stress gây ra là rất nặng nề.
Đối với cá nhân stress có liên quan đến các bệnh như tâm thần kinh, phổi, tim mạch, ung thư, tai nạn và tự tử, làm trầm trọng hơn các bệnh lý như loét dạ dày -tá tràng, suyễn, rối loạn tiêu hóa, rối loạn cơ xương [18]. Hậu quả của nó cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn xã hội. Theo thống kê tại Mỹ gần đây cho thẩỵ có hơn 50% trong sổ 550 triệu ngày nghỉ việc của người dân nước này mỗi năm là do stress. Chi phí cho stress từ công việc là 300 ti USD/năm (nghỉ việc, giảm năng suất, thay người làm việc, khám bệnh, phí bảo hiểm.