Luận văn đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 2018 lập kế hoạch sử dụng đất năm 2019 cho huyện xín mần tỉnh hà giang

Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016-2018 và kế hoạch sử dụng đất năm 2019 cho huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang.

• Tác giả: Hoàng Đức Hậu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất Giai Đoạn 2016 - 2018, Lập Kế Hoạch Sử Dụng Đất Năm 2019 Cho Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Hoạch Sử Dụng Đất Xín Mần 2016 2019

Quy hoạch sử dụng đất đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt ở các huyện vùng cao như Xín Mần, Hà Giang. Việc quy hoạch sử dụng đất Xín Mần hợp lý sẽ giúp phân bổ nguồn lực đất đai hiệu quả, thúc đẩy sản xuất, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh quốc phòng. Giai đoạn 2016-2019 là giai đoạn quan trọng để đánh giá lại và điều chỉnh các mục tiêu phát triển, cũng như kế hoạch sử dụng đất Xín Mần cho phù hợp với tình hình thực tế. Luận văn này tập trung đánh giá quy hoạch đất Xín Mần giai đoạn này, làm cơ sở cho những hoạch định chính sách phát triển bền vững trong tương lai. Mục tiêu là tăng cường hiệu quả sử dụng tài nguyên đất, phục vụ tốt hơn cho cộng đồng và sự phát triển chung của huyện.

1.1. Tầm quan trọng của Quy hoạch sử dụng đất Xín Mần

Quy hoạch sử dụng đất không chỉ là việc phân chia đất đai mà còn là công cụ để điều phối các hoạt động kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và an ninh quốc phòng. Tại Xín Mần, một huyện vùng cao biên giới, quy hoạch sử dụng đất càng trở nên quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững, hài hòa giữa các ngành, lĩnh vực. Việc quy hoạch tốt sẽ tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển nông nghiệp, du lịch và các ngành kinh tế mũi nhọn khác.

1.2. Mục tiêu của đánh giá quy hoạch đất Xín Mần 2016 2019

Đánh giá quy hoạch sử dụng đất Xín Mần giai đoạn 2016-2019 nhằm xác định những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của các vấn đề trong quá trình thực hiện. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Việc này bao gồm xem xét lại tình hình sử dụng đất Xín Mần, hiệu quả và tác động của quy hoạch.

II. Thách Thức Trong Quy Hoạch Đất Xín Mần 2016 2019

Việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất Xín Mần giai đoạn 2016-2019 đối mặt với nhiều thách thức. Địa hình phức tạp, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, và sự thay đổi nhanh chóng của nhu cầu sử dụng đất đặt ra những yêu cầu cao về tính linh hoạt và khả thi của quy hoạch. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trình độ cán bộ còn chưa đáp ứng được yêu cầu, và sự phối hợp giữa các ngành, các cấp chưa thực sự hiệu quả cũng là những rào cản lớn. Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất Xín Mần đòi hỏi phải có sự nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện và sự tham gia của cộng đồng.

2.1. Địa hình kinh tế xã hội ảnh hưởng quy hoạch đất

Địa hình đồi núi hiểm trở gây khó khăn cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển giao thông và sản xuất nông nghiệp. Kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, đời sống người dân còn thấp, trình độ dân trí còn hạn chế cũng ảnh hưởng đến nhận thức và sự tham gia của người dân vào quá trình quy hoạch. Việc phân bổ đất đai Xín Mần cần xem xét yếu tố này để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

2.2. Nguồn lực hạn chế và năng lực cán bộ trong quy hoạch

Nguồn lực đầu tư cho công tác quy hoạch còn hạn chế, đặc biệt là nguồn kinh phí cho việc điều tra, khảo sát, lập bản đồ và xây dựng cơ sở dữ liệu. Trình độ cán bộ làm công tác quy hoạch còn chưa đáp ứng được yêu cầu, thiếu kinh nghiệm thực tế và kiến thức chuyên môn sâu. Cần có giải pháp để nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường đầu tư cho công tác quy hoạch để đảm bảo chất lượng và hiệu quả.

2.3. Sự phối hợp liên ngành và cộng đồng trong quy hoạch

Sự phối hợp giữa các ngành, các cấp chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong quy hoạch. Sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quy hoạch còn hạn chế, chưa phát huy được vai trò giám sát và phản biện của người dân. Cần có cơ chế để tăng cường sự phối hợp liên ngành, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quy hoạch để đảm bảo tính dân chủ và minh bạch.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Xín Mần

Để đánh giá hiệu quả quy hoạch sử dụng đất Xín Mần, cần áp dụng một phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính. Việc thu thập và xử lý số liệu thống kê về thực trạng sử dụng đất Xín Mần, đối chiếu với các chỉ tiêu quy hoạch, sẽ giúp xác định mức độ hoàn thành mục tiêu. Đồng thời, việc khảo sát ý kiến của người dân, các nhà quản lý và chuyên gia sẽ cung cấp những thông tin giá trị về những tác động tích cực và tiêu cực của quy hoạch. Các phương pháp thống kê, so sánh và phân tích SWOT được áp dụng để có cái nhìn sâu sắc về các vấn đề liên quan.

3.1. Thu thập xử lý số liệu thống kê sử dụng đất

Việc thu thập và xử lý số liệu thống kê về sử dụng đất là bước quan trọng để đánh giá hiệu quả quy hoạch. Cần thu thập các số liệu về diện tích, cơ cấu sử dụng đất, tình hình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, và các chỉ tiêu kinh tế - xã hội liên quan. Các số liệu này cần được xử lý, phân tích để đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu quy hoạch và xác định những vấn đề còn tồn tại.

3.2. Khảo sát ý kiến và phân tích SWOT quy hoạch

Khảo sát ý kiến của người dân, các nhà quản lý và chuyên gia sẽ cung cấp những thông tin giá trị về những tác động tích cực và tiêu cực của quy hoạch. Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) sẽ giúp xác định những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quy hoạch và đề xuất các giải pháp để cải thiện.

IV. Kết Quả Đánh Giá Quy Hoạch Đất Đai Huyện Xín Mần

Kết quả đánh giá cho thấy tình hình sử dụng đất Xín Mần có những chuyển biến tích cực trong giai đoạn 2016-2019. Diện tích đất nông nghiệp được sử dụng hiệu quả hơn, góp phần tăng năng suất và sản lượng. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép, ô nhiễm môi trường đất, và sự chênh lệch về hiệu quả sử dụng đất giữa các vùng. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này, đồng thời phát huy những tiềm năng và lợi thế của đất đai Xín Mần.

4.1. Phân tích tình hình chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Cần phân tích kỹ lưỡng tình hình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, xác định những trường hợp chuyển đổi trái phép, và đánh giá tác động của việc chuyển đổi đến môi trường và đời sống người dân. Cần có giải pháp để kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đảm bảo tuân thủ quy hoạch và bảo vệ môi trường.

4.2. Đánh giá tác động của quy hoạch đến môi trường đất

Cần đánh giá tác động của quy hoạch đến môi trường đất, xác định những khu vực bị ô nhiễm, suy thoái, và đề xuất các giải pháp để cải tạo, phục hồi môi trường. Cần có chính sách khuyến khích sử dụng đất bền vững, hạn chế sử dụng hóa chất độc hại trong sản xuất nông nghiệp.

4.3. Xác định sự chênh lệch hiệu quả sử dụng đất giữa các vùng

Cần xác định sự chênh lệch về hiệu quả sử dụng đất giữa các vùng, phân tích nguyên nhân của sự chênh lệch, và đề xuất các giải pháp để thu hẹp khoảng cách. Cần có chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội cho các vùng khó khăn, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các nguồn lực và công nghệ mới.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quy Hoạch Đất Xín Mần

Để nâng cao hiệu quả quy hoạch sử dụng đất Xín Mần trong giai đoạn tới, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của quy hoạch. Nâng cao năng lực cán bộ làm công tác quy hoạch. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý đất đai. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy hoạch. Và đặc biệt, cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng vào quá trình quy hoạch và thực hiện quy hoạch. Việc hoàn thiện báo cáo đánh giá quy hoạch sử dụng đất là rất quan trọng để đưa ra các quyết định chính xác.

5.1. Nâng cao nhận thức về quy hoạch đất cho người dân

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, quy hoạch sử dụng đất đến người dân. Tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của quy hoạch trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và an ninh quốc phòng.

5.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác, và cập nhật. Sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để quản lý, phân tích và quy hoạch sử dụng đất hiệu quả hơn.

VI. Tương Lai Quy Hoạch Sử Dụng Đất Tại Huyện Xín Mần

Tương lai của quy hoạch sử dụng đất Xín Mần gắn liền với sự phát triển bền vững của huyện. Cần có một tầm nhìn dài hạn, định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện tự nhiên và con người của Xín Mần. Quy hoạch cần đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội. Cần chú trọng phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn như du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, và các sản phẩm đặc sản của địa phương. Việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất Xín Mần sẽ góp phần vào sự thịnh vượng của huyện.

6.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội bền vững Xín Mần

Cần xác định rõ định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện trong tương lai, tập trung vào các ngành kinh tế mũi nhọn như du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, và các sản phẩm đặc sản của địa phương. Quy hoạch sử dụng đất cần phù hợp với định hướng phát triển này, tạo điều kiện để các ngành kinh tế phát triển bền vững.

6.2. Đảm bảo hài hòa giữa phát triển và bảo vệ môi trường

Cần đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, hạn chế tối đa tác động tiêu cực của các hoạt động kinh tế đến môi trường đất, nước, không khí. Cần có chính sách khuyến khích sử dụng đất bền vững, bảo vệ đa dạng sinh học và các nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học và lý luận của đề tài 1. Cơ sở lý luận và khoa học về quy hoạch sử dụng đất * Sử dụng đất và các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng đất Sử dụng đất là hệ thống các biện pháp nhằm điều hòa mối quan hệ người - đất trong tổ hợp với các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác và môi trường. Căn cứ vào nhu cầu của thị trường sẽ phát hiện và quyết định phương hướng chung, mục tiêu sử dụng hợp lý tài nguyên, phát huy tối đa tiềm năng đất đai nhằm đạt hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường và sự phát triển bền vững.

Vì vậy, phạm vi, cơ cấu và phương thức sử dụng đất vừa bị chi phối bởi các điều kiện và quy luật sinh thái tự nhiên vừa bị chi phối bởi các điều kiện, quy luật KT- XH và các yếu tố kỹ thuật. Theo nghiên cứu của Viện Điều tra Quy hoạch đất đai thì có 3 nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng đất. Bao gồm: - Nhân tố điều kiện tự nhiên Quá trình sử dụng đất đai cần phải chú ý đến các đặc tính và tính chất đất đai để xác định yếu tố hạn chế hay tích cực cho việc sử dụng đất hợp lý như chế độ nhiệt, bức xạ, độ ẩm, yếu tố địa hình, thổ nhưỡng, xói mòn. Các đặc tính, tính chất này được chia làm 2 loại: Điều kiện khí hậu: Các yếu tố khí hậu ảnh hưởng rất lớn, trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và điều kiện sinh hoạt của con người.

Nhiệt độ bình quân cao thấp, sự sai khác nhiệt độ về thời gian và không gian, chênh lệch giữa nhiệt độ tối cao và tối thấp, về độ ẩm trong ngày và giữa các mùa trong năm hay các khu vực khác nhau. trực tiếp ảnh hưởng đến sự phân bố, sinh trưởng và phát triển của cây trồng, rừng tự nhiên và thực vật thủy sinh. Cường độ ánh sáng mạnh hay yếu, thời gian chiếu sáng dài hay ngắn cũng có tác dụng nhất định đối với sinh trưởng, phát triển và quang hợp của cây trồng. Chế độ nước, lượng mưa nhiều hay ít, bốc hơi mạnh hay yếu có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ nhiệt độ và độ ẩm của đất, cũng như khả năng đảm bảo cung cấp nước cho sinh trưởng của cây trồng, thảm thực vật, gia súc và thủy sản.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 5 Điều kiện đất đai: Sự sai khác giữa địa hình, địa mạo, độ cao so với mặt nước biển, độ dốc, và hướng dốc, sự bào mòn mặt đất và mức độ xói mòn. dẫn đến sự khác nhau về đất đai và khí hậu làm ảnh hưởng tới sản xuất và phân bố các ngành. Địa hình và độ dốc ảnh hưởng lớn đến phương thức sử dụng đất nông nghiệp sẽ nảy sinh nhu cầu về thủy lợi hóa và cơ giới hóa. Đối với ngành phi nông nghiệp, địa hình phức tạp sẽ ảnh hưởng tới giá trị công trình, gây khó khăn cho thi công, tốn kém về kinh tế.

Điều kiện thổ nhưỡng quyết định rất lớn đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Độ phì của đất là tiêu chí quan trọng về sản lượng cao hay thấp. Độ dầy tầng đất và tính chất đất ảnh hưởng lớn đối với sinh trưởng của cây trồng. Vì vậy trong thực tiễn sử dụng đất cần phải tuân thủ quy luật tự nhiên, phát huy những lợi thế, khắc phục hạn chế để việc sử dụng đất mang hiệu quả cao nhất.

- Nhân tố điều kiện kinh tế - xã hội Các nhân tố điều kiện tự nhiên là cơ sở để xây dựng phương án sử dụng đất nhưng các nhân tố KT- XH sẽ quyết định phương án đã lựa chọn có thực hiện được hay không. Phương án sử dụng đất được quyết định bởi khả năng của con người và các điều kiện KT- XH, kỹ thuật hiện có. Từ những lý luận trên cho thấy, các điều kiện KT-XH có tác động không nhỏ tới việc sử dụng đất đai, thúc đẩy hoặc kìm hãm quá trình sử dụng đất hiệu quả của con người. Vì vậy, khi lựa chọn phương cách sử dụng đất, ngoài việc dựa vào quy luật tự nhiên thì các nhân tố KT - XH cũng không kém phần quan trọng.

- Nhân tố không gian Trong thực tế, bất kỳ ngành sản xuất nào (nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng.) đều cần đến đất đai là điều kiện không gian cho các hoạt động. Tính chất không gian bao gồm: vị trí địa lý, địa hình, hình dạng, diện tích. Đất đai không thể di dời từ nơi này đến nơi khác nên sự thừa thãi đất đai ở nơi này không thể sử dụng để đáp ứng sự thiếu đất ở địa phương khác. Đất đai phải khai thác tại chỗ, không thể chia cắt mang đi nên không thể có hai khoanh đất giống nhau hoàn toàn.

Do đó, không gian là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của việc sử dụng đất. Đặc điểm không thể chuyển dịch của đất đai dẫn đến những lợi thế hoặc khó khăn cho vùng, lãnh thổ. Nếu những khoanh đất có vị trí tại khu trung tâm, có nền kinh tế phát triển, thuận lợi giao thông, giao lưu buôn bán. thì hiệu quả sử dụng đất Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 6 của khoanh đất đó sẽ lớn hơn rất nhiều so với khoanh đất tại vùng nông thôn, hay những khoanh đất tại vùng đồng bằng, địa hình bằng phẳng sẽ cho hiệu quả của sản xuất nông nghiệp cao hơn vùng đồi núi, địa hình phức tạp.

Như vậy, các nhân tố không gian có ảnh hưởng tới quá trình sử dụng đất, nó sẽ gián tiếp quyết định hiệu quả của việc sử dụng đất (Lương Văn Hinh, 2003). * Sử dụng đất và các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường Theo Quyết định 432/QĐ-TTg của Thủ trướng Chính phủ về việc phê duyệt chiến lược phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020, con người là trung tâm của phát triển bền vững. Phát huy tối đa nhân tố con người với vai trò là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của phát triển bền vững; đáp ứng ngày càng đầy đủ hơn nhu cầu vật chất và tinh thần của mọi tầng lớp nhân dân; xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ và chủ động hội nhập quốc tế để phát triển bền vững đất nước. Những năm gần đây, sự bùng nổ dân số cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ đã kéo theo nhu cầu của con người ngày càng cao.

Để đáp ứng nhu cầu trên, con người đã áp dụng những thành tựu, tiến bộ của khoa học vào sử dụng đất nhằm khai thác triệt để, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đảm bảo nhu cầu về lương thực, thực phẩm và các điều kiện khác cho sự tồn tại và phát triển của loài người. Tuy nhiên, việc sử dụng đất càng triệt để đồng nghĩa với việc đất mất dần chất dinh dưỡng, nếu không được bảo vệ, cải tạo, bồi dưỡng thì đất đai ngày càng suy thoái và ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của thế hệ sau. Các luận điểm về quy hoạch sử dụng đất Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai là một trong 15 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai được quy định tại Điều 22, Luật Đất đai 2013. Theo Luật Đất đai 2013: “QHSDĐ là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng KT - XH và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định”.

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là một trong những biện pháp hữu hiệu của Nhà nước nhằm tổ chức lại việc sử dụng đất đai theo đúng mục đích, hạn chế sự Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 7 chồng chéo gây lãng phí đất đai, là căn cứ để giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, tránh tình trạng chuyển mục đích tùy tiện, làm giảm sút quỹ đất nông, lâm nghiệp (đặc biệt là diện tích trồng lúa nước và đất lâm nghiệp có rừng) sang sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp; ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực, tranh chấp, lấn chiếm hủy hoại đất, phá vỡ sự cân bằng sinh thái, gây ô nhiễm môi trường dẫn đến những tổn thất hoặc kìm hãm sản xuất, gây ảnh hưởng tiêu cực tới phát triển KT- XH và các hậu quả khó lường về tình hình bất ổn định chính trị, an ninh quốc phòng ở từng địa phương (Nguyễn Thị Hồng Hạnh, 2014). Qua những lý luận trên cho thấy, quy hoạch sử dụng đất là bước không thể thiếu được trong quá trình sử dụng đất hợp lý và có vai trò quan trọng trong quản lý Nhà nước về đất đai. * Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất QHSDĐ thuộc loại quy hoạch có tính lịch sử - xã hội, tính khống chế vĩ mô, tính chỉ đạo, tính tổng hợp trung và dài hạn, là bộ phận hợp thành quan trọng của hệ thống kế hoạch phát triển xã hội và kinh tế quốc dân. Các đặc điểm của QHSDĐ được thể hiện cụ thể như sau: - Tính lịch sử - xã hội: Lịch sử phát triển của xã hội chính là lịch sử phát triển của QHSDĐ.

Mỗi hình thái KT-XH đều có một phương thức sản xuất của xã hội thể hiện theo hai mặt: Lực lượng sản xuất (mối quan hệ giữa người với sức hoặc vật tự nhiên trong quá trình sản xuất) và Quan hệ sản xuất (quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất). Trong QHSDĐ luôn nảy sinh quan hệ giữa người với đất đai - là sức tự nhiên (như điều tra, đo đạc, khoanh định, thiết kế.), cũng như quan hệ giữa người với người (xác nhận bằng văn bản về sở hữu và quyền sử dụng đất giữa những người chủ đất - GCNQSDĐ). QHSDĐ thể hiện đồng thời là yếu tố thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất, vừa là yếu tố thúc đẩy các mối quan hệ sản xuất, vì vậy nó luôn là một bộ phận của phương thức sản xuất của xã hội. Trong xã hội có phân chia giai cấp, QHSDĐ mang tính tự phát, hướng tới mục tiêu vì lợi nhuận tối đa và nặng về mặt pháp lý (là phương tiện mở rộng, củng cố, bảo vệ quyền tư hữu đất đai: phân chia, tập trung đất đai để mua, bán, phát canh thu tô.