ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP NGÀNH QUỐC TẾ HỌC Ở CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM

Luận án đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại các trường đại học Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về đo lường và đánh giá trong giáo dục.

• Tác giả: Phan Thị Yến
• Người hướng dẫn: 1. Đinh Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Đo lường và Đánh giá trong Giáo dục
• Đề tài: Đánh giá Năng lực Đầu ra của Sinh viên Tốt nghiệp Ngành Quốc tế học ở Các Trường Đại học Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
• 1.1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Các nghiên cứu về năng lực và năng lực đầu ra
• 1.1.2. Các nghiên cứu liên quan đến đánh giá năng lực đầu ra
• 1.1.3. Các nghiên cứu về chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo
• 1.1.4. Các nghiên cứu liên quan đến đo lường và đánh giá trong giáo dục
• 1.1.5. Các nghiên cứu về phương pháp và loại hình đánh giá trong giáo dục
• 1.2. Các khái niệm liên quan
• 1.2.1. Khái niệm đo lường trong giáo dục
• 1.2.2. Khái niệm đánh giá trong giáo dục
• 1.2.3. Khái niệm năng lực
• 1.2.4. Khái niệm chuẩn đầu ra
• 1.2.5. Khái niệm năng lực đầu ra
• 1.3. Năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp đại học
• 1.3.1. Xây dựng chuẩn đầu ra và khung năng lực người học
• 1.3.2. Khung năng lực của sinh viên một số trường đại học
• 1.3.3. Nội dung năng lực đầu ra ngành Quốc tế học một số trường trên thế giới
• 1.3.4. Phát triển chương trình đào tạo
• 1.4. Công cụ đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp đại học
• 1.4.1. Căn cứ xây dựng công cụ đánh giá
• 1.4.2. Nguyên tắc phát triển bộ công cụ
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp đại học
• 1.5.1. Quá trình hình thành và phát triển năng lực đầu ra
• 1.5.2. Quá trình đánh giá năng lực đầu ra
• 1.5.3. Cơ sở pháp lý của việc đánh giá năng lực đầu ra
• 1.6. Mô hình lý thuyết đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP NGÀNH QUỐC TẾ HỌC TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học tại Việt Nam
• 2.1.1. Bối cảnh ra đời của ngành Quốc tế học
• 2.1.2. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.3. Tình hình đánh giá năng lực đầu ra của ngành Quốc tế học tại Việt Nam
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu
• 2.2.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 2.2.2. Quy trình nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp xây dựng, phát triển và chuẩn hóa công cụ nghiên cứu
• 2.3.1. Dự thảo khung năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học
• 2.3.2. Điều chỉnh khung năng lực và xây dựng dự thảo công cụ đánh giá năng lực đầu ra sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 2.3.3. Thử nghiệm và hoàn thiện công cụ khảo sát năng lực đầu ra sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 2.4. Phương pháp đánh giá năng lực đầu ra
• 2.4.1. Thu thập dữ liệu bằng bảng hỏi
• 2.4.2. Nhập, làm sạch và mã hóa dữ liệu
• 2.4.3. Xác định độ tin cậy và phân tích thống kê dữ liệu thu thập
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP NGÀNH QUỐC TẾ HỌC TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Xây dựng mô hình đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học của các trường đại học Việt Nam
• 3.1.1. Kết quả phân tích chuẩn đầu ra chương trình đào tạo ngành Quốc tế học
• 3.1.2. Đặc điểm của mô hình đánh giá năng lực đầu ra ngành Quốc tế học
• 3.2. Xây dựng khung năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học
• 3.2.1. Kết quả dự thảo khung năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học
• 3.2.2. Kết quả điều chỉnh khung năng lực
• 3.3. Kết quả xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra
• 3.3.1. Đặc điểm của bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra
• 3.3.2. Ưu điểm và hạn chế của bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.4. Vị trí việc làm của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.4.1. Vị trí việc làm mô tả trong chương trình đào tạo
• 3.4.2. Vị trí việc làm theo thực tế khảo sát
• 3.4.3. Loại hình đơn vị tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.5. Phân tích kết quả đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.5.1. Kết quả tự đánh giá năng lực của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.5.2. Kết quả người sử dụng lao động đánh giá năng lực của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học theo từng trường
• 3.5.3. So sánh điểm trung bình chung kết quả năng lực đầu ra giữa tự đánh giá và đánh giá của người sử dụng lao động
• 3.6. Phân tích kết quả đánh giá năng lực đầu ra theo vị trí việc làm
• 3.6.1. Kết quả tự đánh giá năng lực đầu ra theo vị trí việc làm
• 3.6.2. Năng lực đầu ra do người sử dụng lao động đánh giá
• 3.6.3. So sánh trung bình chung năng lực đầu ra giữa tự đánh giá và người sử dụng lao động đánh giá theo vị trí việc làm
• 3.7. Đánh giá tương quan kết quả học tập và kết quả đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.7.1. Kết quả học tập của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.7.2. Kết quả xếp loại năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.7.3. Phân tích tương quan giữa tự đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên với kết quả học tập
• 3.7.4. Phân tích tương quan giữa kết quả năng lực đầu ra do người sử dụng lao động đánh giá với kết quả học tập
• 3.8. Mức độ hài lòng của người sử dụng lao động đối với sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.8.1. Mức độ hài lòng của người sử dụng lao động về kiến thức
• 3.8.2. Mức độ hài lòng của người sử dụng lao động về kỹ năng
• 3.8.3. Mức độ hài lòng của người sử dụng lao động về thái độ
• 3.9. Đề xuất sử dụng công cụ đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học
• 3.9.1. Đề xuất điều chỉnh chuẩn đầu ra ngành Quốc tế học
• 3.9.2. Đề xuất điều chỉnh chương trình đào tạo ngành Quốc tế học
• 3.9.3. Hướng dẫn sử dụng bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra sinh viên ngành Quốc tế học
• 3.10. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ngành Quốc Tế Học Năng Lực Đầu Ra Cần Thiết 55 ký tự

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu sâu rộng, ngành Quốc tế học đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Các cuộc cách mạng công nghiệp tác động mạnh mẽ đến hệ thống giáo dục, đòi hỏi các cơ sở giáo dục không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo Quốc tế học. Theo đó, sinh viên tốt nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu chuẩn đầu ra tương ứng Bậc 6 của Khung trình độ quốc gia Việt Nam. Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 đặt ra mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao, kiến thức thực tế phục vụ hội nhập. Điều này đòi hỏi các trường đại học xây dựng chương trình đào tạo gắn với mục tiêu giáo dục và chủ động hội nhập nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Việc đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên là vô cùng quan trọng để khẳng định chất lượng đào tạo của nhà trường, đồng thời rà soát cải tiến chương trình đào tạo. Chất lượng đào tạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có mục tiêu đào tạo, đội ngũ giảng viên, phương pháp dạy học,...

1.1. Tầm Quan Trọng Của Ngành Quốc Tế Học Trong Hội Nhập

Ngành Quốc tế học đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với môi trường làm việc quốc tế. Đòi hỏi sinh viên phải có kiến thức sâu rộng về quan hệ quốc tế, kinh tế quốc tế, văn hóa quốc tế, và chính trị quốc tế. Việc trang bị cho sinh viên những kỹ năng mềm cần thiết như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, và kỹ năng tư duy phản biện là vô cùng quan trọng. Sự am hiểu về luật quốc tế và các vấn đề toàn cầu giúp sinh viên đóng góp tích cực vào quá trình hội nhập của đất nước.

1.2. Yêu Cầu Về Năng Lực Của Sinh Viên Tốt Nghiệp

Sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học cần đáp ứng các yêu cầu về trình độ và năng lực theo Khung trình độ quốc gia Việt Nam. Điều này bao gồm kiến thức chuyên môn sâu về lĩnh vực nghiên cứu, kỹ năng cốt lõi, kỹ năng nghề nghiệp, và đạo đức nghề nghiệp. Việc tích lũy kiến thức về khoa học xã hội, kinh tế, chính trị, và luật pháp là cần thiết. Sinh viên cần có khả năng nắm bắt tiến bộ khoa học và công nghệ, khả năng tự học, sáng tạo, và thích nghi với môi trường làm việc. Đánh giá năng lực sinh viên tốt nghiệp vô cùng quan trọng.

II. Thách Thức Đánh Giá Chuẩn Đầu Ra Ngành Quốc Tế Học 58 ký tự

Việc đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Thực tế, các trường đại học đang tổ chức đánh giá cơ sở giáo dục và chương trình đào tạo, nhưng việc đánh giá chất lượng người học đảm bảo đạt chuẩn đầu ra chưa được thực hiện bằng các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể. Hiện tại, vẫn chưa có nghiên cứu nào đi sâu về việc đưa ra tiêu chí, công cụ để đánh giá năng lực đầu ra của người học một cách toàn diện. Chính vì đặc điểm của ngành là đào tạo ra nguồn lực có kiến thức, kỹ năng tổng hợp, việc xác định và đánh giá các tiêu chí đánh giá năng lực trở nên phức tạp hơn. Đánh giá năng lực đầu ra là điểm tựa hết sức quan trọng trong hoạt động đào tạo. Việc triển khai hoạt động đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên giúp xác định mức năng lực của từng sinh viên tốt nghiệp; kịp thời phát hiện điểm mạnh, điểm yếu về năng lực của sinh viên để định hƣớng vị trí việc làm và là cơ sở để rà soát cải tiến chương trình đào tạo.

2.1. Thiếu Tiêu Chí và Công Cụ Đánh Giá Toàn Diện

Sự thiếu hụt các tiêu chí và công cụ đánh giá năng lực toàn diện là một thách thức lớn. Việc xây dựng các tiêu chuẩn cụ thể và có thể đo lường được là cần thiết để đảm bảo tính khách quan và chính xác của quá trình đánh giá. Cần xây dựng khung năng lực Quốc tế học để có thể đánh giá một cách hiệu quả nhất. Các công cụ đánh giá cần bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, như bài kiểm tra, dự án, phỏng vấn, và đánh giá thực tế. Điều này giúp đánh giá được nhiều khía cạnh khác nhau của năng lực sinh viên tốt nghiệp.

2.2. Đặc Thù Đa Dạng Của Ngành Quốc Tế Học

Ngành Quốc tế học đào tạo ra nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng tổng hợp, dẫn đến sự đa dạng trong vị trí việc làm và yêu cầu về năng lực. Điều này gây khó khăn cho việc xây dựng chuẩn đầu ra Quốc tế học đồng nhất và đánh giá chính xác năng lực sinh viên tốt nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo và nhà tuyển dụng để xác định rõ yêu cầu về năng lực cho từng vị trí việc làm cụ thể. Khảo sát nhu cầu thị trường lao động ngành Quốc tế học đóng vai trò then chốt.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Năng Lực Đầu Ra Hiệu Quả 60 ký tự

Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng một mô hình đánh giá năng lực đầu ra hiệu quả cho sinh viên ngành Quốc tế học tại Việt Nam. Mô hình này dựa trên việc phân tích chuẩn đầu ra của các chương trình đào tạo, xây dựng khung năng lực Quốc tế học, và phát triển bộ công cụ đánh giá phù hợp. Quá trình nghiên cứu bao gồm việc khảo sát sinh viên tốt nghiệp, nhà tuyển dụng, và chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng để các cơ sở đào tạo điều chỉnh chương trình đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo Quốc tế học. Đánh giá năng lực đầu ra là điểm tựa hết sức quan trọng trong hoạt động đào tạo.

3.1. Phân Tích Chuẩn Đầu Ra Và Xây Dựng Khung Năng Lực

Bước đầu tiên là phân tích kỹ lưỡng chuẩn đầu ra của các chương trình đào tạo ngành Quốc tế học tại các trường đại học Việt Nam. Dựa trên kết quả phân tích, một khung năng lực Quốc tế học được xây dựng, bao gồm các kiến thức, kỹ năng, và thái độ cần thiết cho sinh viên tốt nghiệp. Khung năng lực này đóng vai trò là cơ sở để phát triển bộ công cụ đánh giá năng lực một cách toàn diện và khách quan.

3.2. Khảo Sát Sinh Viên Nhà Tuyển Dụng Và Chuyên Gia

Để đảm bảo tính thực tiễn và phù hợp của mô hình đánh giá, nghiên cứu tiến hành khảo sát sinh viên tốt nghiệp, nhà tuyển dụng, và chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục. Khảo sát này thu thập thông tin về kinh nghiệm làm việc của sinh viên Quốc tế học, yêu cầu của nhà tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp, và ý kiến của chuyên gia về chuẩn đầu ra và khung năng lực Quốc tế học. Dữ liệu thu thập được sử dụng để điều chỉnh và hoàn thiện mô hình đánh giá.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Đánh Giá Năng Lực Sinh Viên 56 ký tự

Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin chi tiết về năng lực sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam. Nghiên cứu chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu về kiến thức, kỹ năng, và thái độ của sinh viên. Đồng thời, nghiên cứu cũng đánh giá mức độ hài lòng của nhà tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học. Những thông tin này có thể được sử dụng để điều chỉnh chương trình đào tạo, cải thiện phương pháp giảng dạy, và nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động ngành Quốc tế học.

4.1. Phân Tích Điểm Mạnh Điểm Yếu Của Sinh Viên

Nghiên cứu phân tích một cách chi tiết điểm mạnh và điểm yếu của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học. Điều này bao gồm phân tích về kiến thức sinh viên Quốc tế học, kỹ năng sinh viên Quốc tế học, và thái độ làm việc. Việc xác định rõ những điểm mạnh và điểm yếu giúp các cơ sở đào tạo tập trung vào việc phát huy những điểm mạnh và khắc phục những điểm yếu của sinh viên.

4.2. Đánh Giá Mức Độ Hài Lòng Của Nhà Tuyển Dụng

Nghiên cứu đánh giá mức độ hài lòng của nhà tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học. Điều này bao gồm đánh giá về kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc, và thái độ chuyên nghiệp của sinh viên. Thông tin này giúp các cơ sở đào tạo hiểu rõ hơn về yêu cầu của nhà tuyển dụng và điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp.

V. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Quốc Tế Học 57 ký tự

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận án đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng đào tạo Quốc tế học tại Việt Nam. Các giải pháp này bao gồm điều chỉnh chuẩn đầu ra, cải tiến chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy, và tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo và nhà tuyển dụng. Việc triển khai các giải pháp này sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên ngành Quốc tế học trên thị trường lao động.

5.1. Điều Chỉnh Chuẩn Đầu Ra Và Cải Tiến Chương Trình

Luận án đề xuất điều chỉnh chuẩn đầu ra ngành Quốc tế học để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động. Việc cải tiến chương trình đào tạo cần tập trung vào việc trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng thực tiễn, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện. Cần liên tục cập nhật chương trình theo xu hướng phát triển của ngành Quốc tế học trên thế giới.

5.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Và Tăng Cường Hợp Tác

Việc đổi mới phương pháp giảng dạy cần hướng đến việc phát huy tính chủ động và sáng tạo của sinh viên. Cần sử dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, như học tập dự án, học tập dựa trên vấn đề, và học tập hợp tác. Tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo và nhà tuyển dụng giúp sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc thực tế, đồng thời giúp các cơ sở đào tạo hiểu rõ hơn về yêu cầu của nhà tuyển dụng.

VI. Triển Vọng Ngành Quốc Tế Học Và Năng Lực Sinh Viên 55 ký tự

Luận án kết luận rằng việc đánh giá năng lực đầu ra là một yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng đào tạo Quốc tế học tại Việt Nam. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, với những giải pháp phù hợp, sinh viên ngành Quốc tế học có thể phát huy tối đa năng lực của mình và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Hơn nữa, cần có thêm các hướng nghiên cứu để có những đánh giá khách quan và đúng đắn hơn. Cần tiếp tục theo dõi tình hình việc làm sau tốt nghiệp ngành Quốc tế học.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Năng Lực Đầu Ra

Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá năng lực đầu ra trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo của ngành Quốc tế học. Việc đánh giá này không chỉ giúp các cơ sở đào tạo xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong chương trình đào tạo, mà còn giúp sinh viên có cái nhìn rõ ràng hơn về năng lực của bản thân và định hướng phát triển nghề nghiệp.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Và Đóng Góp Cho Xã Hội

Luận án đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để tiếp tục hoàn thiện mô hình đánh giá năng lực đầu ra và nâng cao chất lượng đào tạo của ngành Quốc tế học. Các hướng nghiên cứu này bao gồm việc nghiên cứu về yêu cầu của nhà tuyển dụng đối với sinh viên Quốc tế học, và đánh giá đóng góp của sinh viên Quốc tế học cho xã hội. Cần tiếp tục có thêm nghiên cứu để có thể đánh giá được chất lượng và hiệu quả đào tạo của ngành này.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ "Đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các trường đại học Việt Nam" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Phan Thị Yến dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đinh Thị Kim Thoa và PGS. Phan Minh Tiến, bảo vệ năm 2022 tại Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội, thuộc chuyên ngành Đo lường và Đánh giá trong giáo dục (mã số: 9.15).

Về tính cấp thiết, bối cảnh hội nhập quốc tế cùng tác động của các cuộc cách mạng công nghiệp đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo đại học để cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao. Khung pháp lý của giáo dục đại học Việt Nam đã xác lập các tiêu chuẩn cụ thể: theo Quyết định số 1982/QĐ-TTg, từ năm 2016 sinh viên tốt nghiệp phải hoàn thành tối thiểu 120 tín chỉ và đạt chuẩn đầu ra tương ứng Bậc 6 của Khung trình độ quốc gia Việt Nam; Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 nhấn mạnh mục tiêu phát triển toàn diện năng lực, khả năng tự học, sáng tạo và thích ứng môi trường làm việc. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành các văn bản quản lý và kiểm định như Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT, Thông tư số 57/2012/TT-BGDĐT, Thông tư số 17/2021/TT-BGDĐT, cùng Công văn số 1668/QLCL-KĐCLGD và Công văn số 1669/QLCL-KĐCLGD về hướng dẫn đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục và chương trình đào tạo.

Về khoảng trống nghiên cứu, tác giả chỉ ra rằng thực tế tại các trường đại học Việt Nam, việc đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên so với chuẩn đầu ra công bố chưa được thực hiện bằng hệ thống tiêu chí và công cụ chuẩn hóa cụ thể. Việc xét tốt nghiệp chủ yếu căn cứ vào kết quả tích lũy học phần (điểm trung bình tích lũy - GPA) và các chứng chỉ điều kiện như Ngoại ngữ, Tin học, Giáo dục quốc phòng. Đối với ngành Quốc tế học - một ngành học liên ngành được đào tạo tại Việt Nam hơn 10 năm qua, thị trường việc làm mang tính đa dạng cao và không định hình vào một vị trí công việc đơn nhất. Sinh viên tốt nghiệp đảm nhận nhiều vị trí như cán bộ đối ngoại, nhân viên hành chính doanh nghiệp, cán bộ kinh doanh, chuyên viên truyền thông, tư vấn giáo dục, lễ tân, hướng dẫn viên. Các cơ sở đào tạo đã công bố chuẩn đầu ra nhưng chưa xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực thực tế của người học trước khi tốt nghiệp. Trước luận án này, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu việc xây dựng tiêu chí và công cụ đo lường năng lực đầu ra cho sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam.

Mục đích nghiên cứu của luận án là đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học làm cơ sở đề xuất điều chỉnh chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo ngành Quốc tế học, góp phần bảo đảm chất lượng đào tạo của ngành này.

Khách thể nghiên cứu là hoạt động đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp cử nhân ngành Quốc tế học tại các trường đại học ở Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các trường đại học Việt Nam.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu của luận án gồm:

1. Năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các trường đại học tại Việt Nam được đánh giá bằng công cụ nào?
2. Năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các trường đại học tại Việt Nam đáp ứng ở mức độ nào so với Chuẩn đầu ra?
3. Chuẩn đầu ra và Chương trình đào tạo sinh viên ngành Quốc tế học ở các trường đại học tại Việt Nam sẽ được điều chỉnh như thế nào sau khi có kết quả đánh giá năng lực đầu ra?
4. Bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các trường đại học tại Việt Nam được sử dụng như thế nào để góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo?

Các giả thuyết khoa học được luận án đặt ra tương ứng:

1. Nếu thiết kế được bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra tốt và thực hiện việc đánh giá theo đúng lý luận về đo lường và đánh giá thì có thể đánh giá được năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học.
2. Nếu đánh giá năng lực đầu ra theo bộ công cụ của luận án xây dựng thì xác định được năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học ở các mức độ khác nhau theo thang đo mà bộ công cụ đưa ra.
3. Nếu sử dụng kết quả đánh giá năng lực đầu ra hợp lý thì ngành Quốc tế học ở các trường đại học tại Việt Nam có căn cứ để điều chỉnh nội dung những học phần liên quan đến năng lực tương ứng của sinh viên và điều chỉnh phương thức tổ chức hoạt động đào tạo cũng như phương pháp giảng dạy.
4. Nếu nhà quản lý ngành Quốc tế học của các trường đại học tại Việt Nam triển khai thực hiện bộ công cụ theo đúng hướng dẫn mà luận án đưa ra thì sẽ góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo.

Về giới hạn phạm vi nghiên cứu, luận án tập trung khảo sát sinh viên cử nhân hệ chính quy ngành Quốc tế học tốt nghiệp trong 3 năm 2017, 2018 và 2019 tại 04 cơ sở giáo dục đại học đại diện các vùng miền: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế; Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng; và Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Thời điểm đánh giá diễn ra trong khoảng 6 tháng sau khi sinh viên tốt nghiệp, có sự tham gia đối sánh từ các đơn vị sử dụng lao động tiếp nhận nguồn nhân lực này.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng quan các hướng nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm trong và ngoài nước liên quan đến các trụ cột của đề tài:

Thứ nhất là các nghiên cứu về cấu trúc năng lực: Tác giả điểm lại nền tảng phân loại mục tiêu giáo dục của Bloom (1956) với ba lĩnh vực nhận thức (Knowledge), cảm xúc (Attitude) và tâm vận (Skills); nghiên cứu của Harrow (1972) và Dave (1975) đồng thuận với mô hình cấu trúc ASK (Attitude - Skills - Knowledge). Trái với trường phái trên, Weinert (2001) tại Đức xác định năng lực gồm bốn thành phần hữu cơ: năng lực cá thể, năng lực chuyên môn, năng lực xã hội và năng lực phương pháp. Mueller (2005) tại Mỹ đề xuất cấu trúc động gồm bốn thành phần: năng lực theo vai trò, năng lực cốt lõi, năng lực chuyên môn và năng lực hành vi. Ủy ban Cộng đồng chung Châu Âu (2006) định nghĩa năng lực là sự kết hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ phù hợp với tình huống cụ thể. Mô hình tảng băng của Spencer & Spencer (1993) phát triển từ McClelland (1973) và Boyatzis (1982) phân định hành vi quan sát được ở bề nổi và các tầng ẩn sâu gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ, chuẩn giá trị, niềm tin, động cơ và nét nhân cách. Stringer (1998) nhấn mạnh tri thức tích lũy, trải nghiệm thực tế và ý chí hành động. Tại Việt Nam, Hoàng Hòa Bình (2015) phân tích cấu trúc bề mặt và bề sâu (năng lực hiểu, năng lực làm, năng lực ứng xử); Trần Khánh Đức (2013, 2017) phân tích quá trình hình thành năng lực chuyên môn và cốt lõi qua đào tạo; Lê Đức Ngọc (2013) và Nguyễn Công Khanh (2014) nhấn mạnh năng lực là sự vận hành đồng bộ kiến thức, kỹ năng, thái độ để xử lý tình huống thực tiễn.

Thứ hai là các nghiên cứu về chuẩn đầu ra và đánh giá năng lực: Robert L. Katz (1974), Analoui (1993), Đại học Windsor (2007 trong tài liệu "To Greater Heights"), và Hiệp hội các trường Đại học quốc tế (IAU) đưa ra các hệ thống kỹ năng thiết yếu của sinh viên tốt nghiệp. Vũ Anh Dũng và Phùng Xuân Nhạ (2010) mô tả chuẩn đầu ra theo mô hình CDIO (Conceive - Design - Implement - Operate). Về mô hình đánh giá, Ewell (1991) đề xuất tích hợp ba mô hình: dựa trên hành vi cá nhân, dựa trên kiến thức kỹ năng đào tạo, và dựa trên tiêu chuẩn đầu ra tại nơi làm việc. Dooley và cộng sự (2001) phân cấp năng lực thành ba mức: Mức 1 (lặp lại theo mẫu), Mức 2 (ứng dụng tương đối độc lập), Mức 3 (sáng tạo, giải quyết nhiệm vụ phức tạp). Volkwein (2003) xây dựng mô hình vòng lặp khép kín: Giảng dạy - Học tập - Đánh giá - Cải tiến. Ohia (2009, 2011) đề xuất mô hình FAMOUS gồm sáu bước: Formulate (xây dựng phát biểu kết quả), Ascertain (xác định tiêu chí), Measure (đo lường hiệu suất), Observe (quan sát, phân tích), Use (sử dụng kết quả cải tiến), và Strengthen (tăng cường dịch vụ, ngân sách). Duque (2010) kiểm định mô hình đánh giá sự hài lòng và năng lực nhận thức thông qua bảy giả thuyết tương quan (H1 đến H7). Lê Chi Lan (2014, 2015) mô hình hóa các yêu cầu năng lực của người sử dụng lao động đối với sinh viên tốt nghiệp. Về đo lường, Bandalos (2018) dẫn lý thuyết bốn cấp độ đo lường của Stevens (định danh, thứ tự, định khoảng, tỷ lệ); Lâm Quang Thiệp (2010) và Đinh Thị Kim Thoa (2008) hệ thống hóa lý luận đo lường và đánh giá trong giáo dục.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết: Mặc dù các công trình trước đã làm rõ lý thuyết năng lực, chuẩn đầu ra và các mô hình đánh giá chung, chưa có nghiên cứu nào đi sâu xây dựng khung năng lực, tiêu chí và bộ công cụ đo lường chuẩn hóa dành riêng cho sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng việc thiết lập mô hình đánh giá tích hợp, thu thập dữ liệu đa chiều từ sinh viên và nhà tuyển dụng tại 04 trường đại học, đối sánh với Bậc 6 Khung trình độ quốc gia và kết quả học tập thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng các khái niệm và khung phân tích chuyên ngành:

• Năng lực: Khả năng vận dụng các kiến thức, kỹ năng, thái độ hay các đặc tính cá nhân khác cần thiết để thực hiện hiệu quả công việc.
• Chuẩn đầu ra: Các yêu cầu kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và trách nhiệm mà người học phải đạt được sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.
• Năng lực đầu ra: Mức độ đạt được các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và trách nhiệm mà người học phải đạt được sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.
• Đo lường trong giáo dục: Quá trình thu thập thông tin một cách định lượng về các đại lượng đặc trưng như nhận thức, tư duy, kỹ năng và các phẩm chất nhân cách trong giáo dục (kết hợp quan điểm của Đinh Thị Kim Thoa và Trần Khánh Đức).
• Đánh giá trong giáo dục: Quá trình thu thập và tổng hợp các thông tin một cách hệ thống của đối tượng cần đánh giá, trên cơ sở đó đưa ra nhận định có tính chính xác làm cơ sở cho việc đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Khung phân tích của luận án kết hợp mô hình cấu trúc năng lực ASK, các bậc nhận thức của Bloom, mô hình tiếp cận CDIO, định hướng nghề nghiệp POHE, các nguyên tắc đo lường SMART, và chu trình cải tiến liên tục FAMOUS của Ohia. Đồng thời, tác giả khảo cứu khung năng lực sinh viên tốt nghiệp tại một số trường đại học quốc tế làm cơ sở tham chiếu:

Cơ sở giáo dục	Lĩnh vực/Trụ cột năng lực	Nội dung năng lực cốt lõi theo công bố
Đại học Kỹ thuật Sydney (UTS)	Năng lực tư duy; Năng lực nghề nghiệp; Năng lực cá nhân	Tư duy phản biện, sáng tạo; kiến thức chuyên môn, kỹ thuật; giao tiếp nói và viết; làm việc nhóm; hiểu biết liên văn hóa, đạo đức; thích nghi công việc, định vị toàn cầu, công nghệ thông tin.
Đại học Tây Scotland (UWS)	Năng lực học thuật; Năng lực cá nhân; Năng lực chuyên môn/nghề nghiệp	Hợp tác nghiên cứu, công nghệ số, giải quyết vấn đề, tự chủ; tư duy phản biện, giao tiếp hiệu quả, tạo ảnh hưởng; thông minh cảm xúc, đạo đức, lãnh đạo, linh hoạt thích ứng.
Đại học New Mexico	Năng lực đầu ra ngành Quốc tế học (6 nội dung)	Tổng hợp kiến thức quốc tế (lịch sử, chính trị, kinh tế...); tích hợp phương pháp tiếp cận đa ngành; thảo luận mạch lạc; sử dụng ngoại ngữ thứ hai; giao tiếp liên văn hóa; đánh giá cơ hội nghề nghiệp.
Đại học Quốc gia Singapore (NUS)	Triết lý năng lực và phẩm chất sinh viên	Tư duy đặt câu hỏi; phẩm chất cá nhân toàn diện; công dân toàn cầu có trách nhiệm; giao tiếp hiệu quả; quyết đoán, dám nghĩ dám làm.

Về phương pháp nghiên cứu thực tế, luận án phối hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Phương pháp nghiên cứu định tính: Phân tích, tổng hợp tài liệu lý luận, văn bản quy phạm pháp luật, chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra ngành Quốc tế học của các trường trong và ngoài nước; phỏng vấn chuyên gia đo lường đánh giá và giảng viên chuyên ngành thông qua gặp trực tiếp, trao đổi điện thoại và tọa đàm khoa học; phỏng vấn sâu bán cấu trúc với giảng viên, sinh viên và người sử dụng lao động để làm rõ đặc trưng vị trí việc làm.
• Phương pháp nghiên cứu định lượng: Thiết kế bảng hỏi khảo sát diện rộng dành cho hai nhóm khách thể: sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học (tự đánh giá) và người sử dụng lao động (đánh giá năng lực sinh viên); quy trình thử nghiệm công cụ trên mẫu nhỏ, kiểm định hệ số Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) và kiểm định Bartlett; phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis - CFA); kiểm định độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha, độ tin cậy tổng hợp (Composite Reliability - CR) và tổng phương sai rút trích (Average Variance Extracted - AVE); phân tích thống kê mô tả, kiểm định T-test, phân tích phương sai ANOVA để so sánh mức năng lực theo trường, giới tính, vị trí việc làm, và phân tích tương quan Pearson giữa năng lực đánh giá với điểm trung bình tích lũy (GPA).
• Phần mềm hỗ trợ xử lý dữ liệu: SPSS phiên bản 22, AMOS phiên bản 22 và 24, ConQuest và Microsoft Excel.
• Nguồn tư liệu và dữ liệu: Báo cáo chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, hồ sơ điểm tốt nghiệp GPA của sinh viên tốt nghiệp các năm 2017, 2018, 2019 từ 04 trường đại học khảo sát; dữ liệu phiếu khảo sát thu thập từ sinh viên và các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tuyển dụng.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về năng lực, cấu trúc năng lực và các hình thức đánh giá trong giáo dục đại học. Tác giả phân tích sự chuyển dịch từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, chứng minh cấu trúc năng lực là sự tích hợp của kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm. Chương này phân tích chi tiết các mô hình đánh giá: mô hình vòng lặp khép kín Giảng dạy - Học tập - Đánh giá - Cải tiến của Volkwein (2003); mô hình FAMOUS 6 bước của Ohia (2009); mô hình 7 giả thuyết về mối liên hệ giữa chất lượng giáo dục, chất lượng nguồn lực, sự tham gia của người học, năng lực nhận thức và sự hài lòng của Duque (2010); mô hình yêu cầu năng lực của Lê Chi Lan (2014); và mô hình phân loại mục tiêu của Bloom.

Về chuẩn đầu ra, chương 1 đối sánh khung năng lực cử nhân của Đại học Kỹ thuật Sydney, Đại học Tây Scotland, Đại học Quốc gia Singapore và Đại học New Mexico với Bậc 6 Khung trình độ quốc gia Việt Nam (ban hành theo Quyết định số 1982/QĐ-TTg). Tác giả tổng hợp các nguyên tắc phát triển chương trình đào tạo theo Tyler, Oliva, quy trình CDIO và POHE. Trên cơ sở phân tích lý luận và các quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Quyết định 43/2007, Thông tư 57/2012, Thông tư 17/2021, Công văn 1668 và 1669/QLCL-KĐCLGD), tác giả thiết lập mô hình lý thuyết đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học, xác định đánh giá năng lực đầu ra là khâu then chốt kết nối giữa nhà trường và thị trường lao động.

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP NGÀNH QUỐC TẾ HỌC TẠI VIỆT NAM

Chương 2 trình bày bối cảnh ra đời của ngành Quốc tế học tại Việt Nam, đặc điểm địa bàn nghiên cứu tại 04 trường đại học (Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN, Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Huế, Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Đà Nẵng, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) và thực trạng công tác đánh giá đầu ra tại các đơn vị này. Tác giả chỉ ra rằng các trường chủ yếu đánh giá dựa trên điểm học phần tích lũy và chứng chỉ chuẩn đầu ra ngoại ngữ, tin học, chưa có công cụ đánh giá năng lực nghề nghiệp độc lập.

Tác giả mô tả chi tiết quy trình nghiên cứu gồm:

1. Xây dựng dự thảo khung năng lực đầu ra gồm các tiêu chí và chỉ báo dựa trên chuẩn đầu ra chương trình đào tạo và Bậc 6 Khung trình độ quốc gia;
2. Lấy ý kiến chuyên gia đo lường và giảng viên chuyên ngành để điều chỉnh khung năng lực và thiết kế phiếu khảo sát;
3. Thử nghiệm công cụ trên mẫu đại diện;
4. Kiểm định độ tin cậy và độ giá trị của công cụ thử nghiệm bằng phân tích nhân tố khẳng định CFA, kiểm tra hệ số KMO, giá trị Cronbach's Alpha, độ tin cậy tổng hợp CR và tổng phương sai rút trích AVE;
5. Hoàn thiện bộ công cụ chính thức và triển khai khảo sát trên diện rộng đối với sinh viên tốt nghiệp 3 khóa 2017, 2018, 2019 và người sử dụng lao động;
6. Nhập liệu, làm sạch, mã hóa và phân tích thống kê trên phần mềm SPSS 22, AMOS 22/24 và ConQuest.

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP NGÀNH QUỐC TẾ HỌC TẠI VIỆT NAM

Chương 3 trình bày các kết quả thực nghiệm của đề tài:

• Xây dựng và chuẩn hóa khung năng lực: Khung năng lực đầu ra chuẩn hóa của cử nhân ngành Quốc tế học gồm hệ thống các tiêu chí và chỉ báo thuộc ba nhóm: kiến thức chuyên môn và liên ngành; kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng bổ trợ (đặc biệt là ngoại ngữ và giao tiếp liên văn hóa); mức độ tự chủ và trách nhiệm.
• Kiểm định độ tin cậy của bộ công cụ: Kết quả phân tích nhân tố khẳng định CFA và kiểm định độ tin cậy trên cả hai tệp dữ liệu (sinh viên tự đánh giá và người sử dụng lao động đánh giá) cho thấy hệ số KMO đạt yêu cầu, các chỉ số độ phù hợp mô hình (như Chi-square/df, CFI, TLI, RMSEA), hệ số tin cậy tổng hợp (CR) và tổng phương sai rút trích (AVE) chứng minh thang đo đạt độ giá trị hội tụ và độ tin cậy.
• Vị trí việc làm thực tế: Đối sánh vị trí việc làm mô tả trong chương trình đào tạo và thực tế việc làm khảo sát cho thấy sinh viên ngành Quốc tế học công tác tại nhiều loại hình cơ quan: đơn vị hành chính sự nghiệp, cơ quan chuyên trách đối ngoại, tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân, cơ sở giáo dục và du lịch - dịch vụ.
• Phân tích mức năng lực đầu ra: Luận án so sánh điểm trung bình chung năng lực đầu ra giữa kết quả tự đánh giá của sinh viên và kết quả đánh giá của người sử dụng lao động; so sánh phương sai năng lực giữa 04 trường đại học; phân tích mức năng lực theo từng nhóm vị trí việc làm; so sánh năng lực theo giới tính và số tín chỉ tiếng Anh đào tạo của từng trường.
• Tương quan giữa năng lực đầu ra và kết quả đào tạo: Phân tích tỷ lệ xếp loại tốt nghiệp, đối sánh chéo giữa năng lực đầu ra và điểm trung bình tích lũy GPA, xác định tương quan giữa điểm GPA với mức độ thành thạo công việc do người sử dụng lao động đánh giá.
• Mức độ hài lòng của đơn vị tuyển dụng: Phân tích kiểm định phương sai ANOVA về mức độ hài lòng của người sử dụng lao động đối với sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học trên ba khía cạnh kiến thức, kỹ năng và thái độ.
• Đề xuất ứng dụng: Đưa ra định hướng điều chỉnh chuẩn đầu ra, cấu trúc chương trình đào tạo ngành Quốc tế học (điều chỉnh khối lượng học phần ngoại ngữ, tăng cường kỹ năng thực hành nghề nghiệp) và ban hành quy trình hướng dẫn sử dụng bộ công cụ đánh giá định kỳ tại các cơ sở đào tạo.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án xác định 6 đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn:

1. Xây dựng được mô hình đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam.
2. Xây dựng được khung năng lực đầu ra và đề xuất chuẩn đầu ra cho sinh viên ngành Quốc tế học trong sự kết hợp với Khung trình độ quốc gia Việt Nam.
3. Xây dựng được bộ công cụ sử dụng để đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học cho các đối tượng: Sinh viên và người sử dụng lao động.
4. Hướng dẫn sử dụng bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra cho sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học.
5. Đưa ra bức tranh chung về năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại 04 trường đại học lớn ở Việt Nam từ năm 2017 đến 2019.
6. Đưa ra định hướng điều chỉnh chương trình đào tạo ngành Quốc tế học tại Việt Nam theo chuẩn đầu ra.

Về khuyến nghị và giải pháp đề xuất, tác giả kiến nghị các cơ sở giáo dục đại học rà soát chuẩn đầu ra ngành Quốc tế học sát với yêu cầu thực tế của thị trường lao động; điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường năng lực ứng dụng, số tín chỉ tiếng Anh chuyên ngành và kỹ năng giao tiếp liên văn hóa; đồng thời áp dụng quy trình đánh giá định kỳ bằng bộ công cụ đã được chuẩn hóa để đảm bảo chất lượng và phục vụ công tác kiểm định chương trình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về hạn chế, luận án giới hạn phạm vi khảo sát ở sinh viên cử nhân hệ chính quy tốt nghiệp trong 3 năm liên tiếp (2017, 2018, 2019) tại 04 cơ sở giáo dục đại học (Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN, Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Huế, Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Đà Nẵng, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM). Thời điểm khảo sát được thu thập trong khoảng 6 tháng sau khi tốt nghiệp. Phương pháp thu thập dữ liệu định lượng chủ yếu dựa trên phiếu hỏi tự đánh giá của sinh viên và phiếu đánh giá của người sử dụng lao động, chưa kết hợp theo dõi dài hạn sự biến đổi năng lực trong môi trường làm việc.

Về hướng nghiên cứu tiếp theo, đề tài định hướng mở rộng mẫu khảo sát tới các trường đại học khác có đào tạo ngành Quốc tế học tại Việt Nam; tiến hành nghiên cứu theo dõi dọc (longitudinal) để đánh giá năng lực sinh viên sau 3 đến 5 năm gia nhập thị trường lao động; đồng thời phát triển các công cụ đánh giá dựa trên sản phẩm và quan sát hành vi trực tiếp tại nơi làm việc.

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo chuyên môn cho các đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Đo lường và Đánh giá trong giáo dục, Quản lý giáo dục: Tham khảo quy trình thiết kế, thử nghiệm và chuẩn hóa công cụ đo lường năng lực người học bằng các kỹ thuật EFA, CFA, kiểm định độ tin cậy CR và phương sai trích AVE trên phần mềm SPSS, AMOS, ConQuest.
• Cán bộ quản lý đào tạo, giảng viên và ban phát triển chương trình ngành Quốc tế học: Sử dụng khung năng lực đầu ra và kết quả khảo sát thực chứng để rà soát, điều chỉnh chuẩn đầu ra, tái cấu trúc ma trận học phần và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá theo Bậc 6 Khung trình độ quốc gia.
• Đơn vị sử dụng lao động và nhà tuyển dụng: Tham khảo cơ cấu năng lực và mức độ đáp ứng công việc của cử nhân ngành Quốc tế học theo từng nhóm vị trí việc làm để xây dựng tiêu chuẩn tuyển dụng và kế hoạch bồi dưỡng nhân sự phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khung năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học trong luận án được cấu trúc dựa trên những trụ cột nào? Khung năng lực được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa mô hình cấu trúc năng lực ASK (Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ) và Bậc 6 Khung trình độ quốc gia Việt Nam (Quyết định số 1982/QĐ-TTg), bao gồm các tiêu chí về kiến thức chuyên môn và liên ngành (kinh tế, chính trị, lịch sử, văn hóa quốc tế), kỹ năng nghề nghiệp (giao tiếp, làm việc nhóm, sử dụng lưu loát ngoại ngữ), và mức độ tự chủ, trách nhiệm trong công việc.

2. Mẫu khảo sát của luận án được chọn tại những cơ sở đào tạo nào và trong khoảng thời gian nào? Khảo sát được thực hiện trên sinh viên cử nhân hệ chính quy tốt nghiệp các năm 2017, 2018 và 2019 tại 04 cơ sở giáo dục đại học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, và Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các đơn vị sử dụng lao động tiếp nhận sinh viên các khóa này sau tốt nghiệp khoảng 6 tháng.

3. Những kỹ thuật phân tích thống kê và phần mềm nào được sử dụng để chuẩn hóa công cụ và xử lý dữ liệu? Tác giả sử dụng các phần mềm SPSS phiên bản 22, AMOS phiên bản 22 và 24, ConQuest và Excel. Các kỹ thuật thống kê gồm: kiểm định KMO và Bartlett, phân tích nhân tố khẳng định (CFA), xác định hệ số Cronbach's Alpha, độ tin cậy tổng hợp (CR), tổng phương sai rút trích (AVE), phân tích thống kê mô tả, kiểm định T-test, phân tích phương sai ANOVA và phân tích tương quan Pearson.

4. Bức tranh vị trí việc làm thực tế của sinh viên ngành Quốc tế học có điểm gì khác biệt so với mô tả trong chương trình đào tạo? Trong chương trình đào tạo, vị trí việc làm thường được định hướng vào các cơ quan đối ngoại và nghiên cứu quốc tế. Tuy nhiên khảo sát thực tế cho thấy sinh viên ngành Quốc tế học làm việc ở nhiều loại hình cơ quan đa dạng: từ cán bộ chuyên trách đối ngoại, hành chính doanh nghiệp, cán bộ kinh doanh, chuyên viên truyền thông, tư vấn giáo dục đến nhân viên lễ tân, hướng dẫn viên du lịch tại các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và tổ chức phi chính phủ.

5. Bộ công cụ đánh giá năng lực đầu ra được sử dụng như thế nào để đảm bảo chất lượng đào tạo? Bộ công cụ được sử dụng như phương tiện thu thập phản hồi hai chiều định kỳ từ sinh viên tốt nghiệp và nhà tuyển dụng. Kết quả đánh giá giúp nhà quản lý phát hiện điểm mạnh, điểm hạn chế về năng lực của người học theo từng nhóm vị trí việc làm, làm căn cứ thực chứng để điều chỉnh chuẩn đầu ra, cập nhật nội dung học phần (như số tín chỉ ngoại ngữ, kỹ năng thực hành) và cải tiến phương pháp giảng dạy.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Phan Thị Yến đã giải quyết vấn đề đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên ngành Quốc tế học tại các trường đại học Việt Nam thông qua cách tiếp cận kết hợp định tính và định lượng trong đo lường giáo dục. Công trình đã chuẩn hóa khung năng lực tương thích Bậc 6 Khung trình độ quốc gia, kiểm định bộ công cụ đo lường qua các kỹ thuật thống kê chuyên sâu trên mẫu khảo sát tại 04 trường đại học đại diện, và phân tích thực trạng năng lực đáp ứng thị trường lao động giai đoạn 2017-2019. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và quy trình hướng dẫn cụ thể cho các cơ sở đào tạo trong việc điều chỉnh chuẩn đầu ra, hoàn thiện chương trình đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Quốc tế học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu, các chƣơng, kết luận và khuyến nghị, ngoài ra còn có phần Tài liệu tham khảo và Phụ lục. Các chƣơng gồm: Chƣơng 1: Tổng quan và cơ sở lý luận đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp đại học Chƣơng 2: Thiết kế và tổ chức nghiên cứu đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên tốt nghiệp ngành Quốc tế học tại Việt Nam 9 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẦU RA CỦA SINH TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Trong nội dung chƣơng 1, tác giả đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu và nội dung lý thuyết liên quan đến năng lực và đánh giá năng lực đầu ra của sinh viên đại học để có cơ sở cho các nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu về năng lực và năng lực đầu ra Mặc dù có nhiều nghiên cứu về năng lực của ngƣời học, trong phạm vi luận án này, tác giả tập trung tổng quan các nghiên cứu liên quan đến năng lực, năng lực đầu ra của sinh viên bậc đại học.

Năng lực của con ngƣời đã đƣợc nhiều nhà khoa học trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên thế giới nghiên cứu, nhƣng phải kể đến công trình của các nhà khoa học Mỹ, nơi có nền khoa học phát triển từ rất sớm. Nghiên cứu về thang Bloom đƣợc sử dụng trong giáo dục là cơ sở trong việc xây dựng các thang đo năng lực của ngƣời học. Tác giả đã đƣa ra cấu trúc năng lực là sự kết hợp của 3 yếu tố kiến thức, kỹ năng, thái độ. Chính vì thế việc nghiên cứu và vận dụng cấu trúc năng lực trong giáo dục để xác định năng lực là khá phù hợp [55, 70].

Tiếp theo nghiên cứu về cấu trúc năng lực của Bloom, các nhà nghiên cứu của Anh mà đại diện là nghiên cứu của tác giả Harrow (1972) và Dave (1975) đồng quan điểm với nghiên cứu của nhà khoa học ngƣời Mỹ, ông đã đƣa ra cấu trúc của năng lực gồm ba yếu tố: Phẩm chất hay thái độ: thuộc về phạm vi cảm xúc, tình cảm; Kỹ năng: kỹ năng thao tác; Kiến thức: thuộc về năng lực tƣ duy. Hay còn gọi là mô hình ASK [62, 77]. Cả ba tác giả đều có chung quan điểm về cấu trúc năng lực và cũng đã đƣợc nhiều nhà khoa học sau này nghiên cứu, phát triển trong từng lĩnh vực của xã hội. Đặc biệt là áp dụng trong việc nghiên cứu phát triển năng lực cho sinh viên.

Nhà nghiên cứu của Đức, Weinert, F. (2001) có kết luận nghiên cứu khác với trƣờng phái nghiên cứu của nhà khoa học ngƣời Mỹ, ngƣời Anh. Ông cho rằng yếu tố cấu thành năng lực là khả năng, kỹ năng của cá nhân để thực hiện các nhiệm 10 vụ, là ý chí của mỗi ngƣời trong việc thực thi các trách nhiệm đối với xã hội nhằm đảm bảo hoàn thành tốt các trách nhiệm công việc. Nhà nghiên cứu Đức đã xác định cấu trúc năng lực là sự kết hợp hữu cơ của 4 năng lực thành phần; ông cho rằng năng lực của con ngƣời đƣợc hình thành do sự kết hợp giữa năng lực cá thể, năng lực chuyên môn, năng lực xã hội và năng lực phƣơng pháp [121].

Ở đây đã có sự khác biệt trong quan điểm nghiên cứu về cấu trúc năng lực giữa trƣờng phái nghiên cứu của Anh, Mỹ và Đức. Một nhà nghiên cứu của Mỹ, Mueller, J.