Tài liệu: Đánh giá hiệu quả mô hình trồng bưởi phúc trạch citrus grandis l

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế, kỹ thuật canh tác bưởi Phúc Trạch tại xã Lộc Yên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh và đề xuất giải pháp phát triển.

• Tác giả: Lê Quý Tâm
• Người hướng dẫn: Thầy giáo Kiều Trí Đức
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Nông lâm kết hợp
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả mô hình trồng bưởi Phúc Trạch (Citrus grandis (L.) Osbeck) tại xã Lộc Yên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình trồng bưởi Phúc Trạch

Bưởi Phúc Trạch (Citrus grandis (L.) Osbeck) là một giống bưởi có giá trị kinh tế cao, được trồng rộng rãi tại nhiều vùng của Việt Nam, đặc biệt là tại xã Lộc Yên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Mô hình trồng bưởi Phúc Trạch kết hợp với các hoạt động nông lâm nghiệp đã mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho cộng đồng nông dân địa phương. Đây là một trong những cây trồng chủ lực góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của mô hình này giúp cung cấp thông tin quý báu về khả năng phát triển sản xuất hàng hóa, tạo việc làm và bảo vệ môi trường sinh thái.

1.1. Nguồn gốc và đặc điểm sinh học của bưởi Phúc Trạch

Bưởi Phúc Trạch là giống bưởi có nguồn gốc từ Châu Á, được biết đến với những đặc tính sinh học ưu việt như kích thước quả lớn, hàm lượng nước cao và vị ngọt. Cây có khả năng thích ứng tốt với các điều kiện khí hậu và đất đai khác nhau, là lựa chọn lý tưởng cho nông dân phát triển sản xuất.

1.2. Phân bố và tình hình sản xuất hiện nay

Mô hình trồng bưởi Phúc Trạch đã phát triển mạnh mẽ tại nhiều khu vực, tạo cơ hội kinh tế cho hàng ngàn hộ nông dân. Sản xuất bưởi Phúc Trạch không chỉ cung cấp sản phẩm chất lượng cao mà còn góp phần phát triển các ngành công nghiệp liên quan.

II. Hiệu quả kinh tế của trồng bưởi Phúc Trạch

Mô hình trồng bưởi Phúc Trạch thể hiện hiệu quả kinh tế cao qua các chỉ tiêu đầu vào và đầu ra. Chi phí sản xuất bao gồm chi phí nhân công, phân bón, thuốc trừ sâu và các hoạt động chăm sóc khác, trong khi doanh thu chủ yếu đến từ việc tiêu thụ quả và các sản phẩm phụ. Đánh giá hiệu quả kinh tế cho thấy tỷ lệ lợi nhuận khá cao, giúp cải thiện thu nhập của nông dân. Mô hình này cũng khuyến khích sự áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

2.1. Chi phí sản xuất và doanh thu

Chi phí sản xuất bưởi Phúc Trạch bao gồm nhiều yếu tố như chuẩn bị đất, mua cây giống, chăm sóc cây từ giai đoạn kiểng đến thu hoạch. Doanh thu chính đến từ bán quả trực tiếp hoặc qua các kênh phân phối, tạo ra lợi nhuận ổn định hàng năm.

2.2. Lợi nhuận và khả năng bền vững

Các hộ nông dân trồng bưởi Phúc Trạch thường đạt được lợi nhuận cao so với các cây trồng khác, đồng thời mô hình này khuyến khích phát triển bền vững thông qua việc quản lý tài nguyên hợp lý và bảo vệ môi trường.

III. Hiệu quả xã hội và tạo việc làm

Ngoài hiệu quả kinh tế, mô hình trồng bưởi Phúc Trạch mang lại những lợi ích xã hội đáng kể. Ngành trồng bưởi Phúc Trạch tạo cơ hội việc làm cho một lượng lớn lao động, từ giai đoạn sản xuất đến tiêu thụ. Nông dân không chỉ nhận được thu nhập từ sản xuất chính mà còn có thể làm việc thêm tại các cơ sở chế biến, bao gói và tiếp thị sản phẩm. Đồng thời, sự phát triển của mô hình này giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển các dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp, và tăng cường gắn kết cộng đồng.

3.1. Cơ hội việc làm và lao động

Mô hình trồng bưởi Phúc Trạch cung cấp việc làm toàn thời gian cho nông dân chính cũng như việc làm thêm cho lao động nhân thời vụ. Điều này giúp giảm thất nghiệp và cải thiện mức sống của cộng đồng địa phương.

3.2. Phát triển cộng đồng và cơ sở hạ tầng

Thu nhập tăng từ trồng bưởi Phúc Trạch cho phép nông dân đầu tư vào giáo dục con em, y tế, và cải thiện nhà ở. Đồng thời, nhu cầu phát triển sản xuất dẫn đến hoàn thiện cơ sở hạ tầng địa phương.

IV. Hiệu quả bảo vệ môi trường sinh thái

Mô hình trồng bưởi Phúc Trạch khi được quản lý hợp lý có thể mang lại hiệu quả bảo vệ môi trường sinh thái. Cây bưởi Phúc Trạch giúp che phủ đất, giảm xói mòn, cải thiện cấu trúc và độ màu mỡ của đất. Ngoài ra, mô hình này có thể được kết hợp với các hoạt động lâm nghiệp khác để tạo ra một hệ sinh thái đa dạng, hỗ trợ bảo vệ sinh vật hoang dã và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, cần áp dụng các biện pháp quản lý bền vững để hạn chế tác động tiêu cực từ sử dụng phân bón và hóa chất, đồng thời khuyến khích nông dân áp dụng những phương pháp canh tác hữu cơ.

4.1. Tác động tích cực đến đất và thực vật

Cây bưởi Phúc Trạch giúp cải thiện chất lượng đất thông qua việc lót thảm và tích tụ chất hữu cơ. Kết hợp với các cây khác, mô hình này tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của hệ sinh thái.

4.2. Giải pháp phát triển bền vững

Để đạt được hiệu quả bảo vệ môi trường, cần áp dụng các biện pháp quản lý tích hợp như canh tác lâm kết hợp, sử dụng phân hữu cơ, và kiểm soát sâu bệnh bằng phương pháp sinh học, giảm phụ thuộc vào hóa chất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

—`——— -= TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP LE KHOA LÂM HỌC TL | - Ae Air lam `. Di ni “Mã D SJI Si tin Giảng a:By ` thực Tân + Lê Quý Tâm Ki ta $2007 - 2017 Roan | Hà Nội - 2011 CYC / » 7C "TRUONG DAI HOC LAM NGHIỆP ˆ KHOA LÂM HỌC ⁄ Ạ& `? + Bey KHÓA LUẬN TOT IỆP Tên để tài: “ĐÁNH GIÁ HIỆU QUÁ MÔ HÌNH TRÒNG BƯỞI PHÚC TRẠCH | (Citrus grandis (L.) Osbeck) TAI XA LOC YEN, HUYEN HUONG KHE, TINH HA TĨNH” *x„/ 3”© ey = Rei. Nong lâm kết hợp F 6: ~305 _“ (3( | ò viên hướng dẫn : Kiều Trí Đức `. Viên thực hiện : Lê Quý Tâm Khóa học ; 2007-2011 Hà Nội - 2011 LỜI NÓI ĐÀU Sau bốn năm học tập và rèn luyện tại trường Đại học Lâm nghiệp, nhằm đánh giá kết quả của quá trình học tập và làm quen với việc nghiên cứu khoa học ngoài thực tế.

Được sự đồng ý của Khoa Lâm học, thầy cô giáo trong bộ môn Nông lâm kết hợp trường Đại học Lâm nghiệp tôi tiến hành thực hiện đề tài tốt nghiệp với nội dung: “Đánh giá hiếu, uä mô hình trồng bưởi Phuc Trach (Citrus grandis (L.) Osbeck) ộc- Yên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tinh.” ` y SV: Trong quá trình thực hiện khóa luận tôi da 4h an duge su quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của thay, cô giáo, cán bộ xã Lộc ôi đến thực tập. Nhân địp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới = Thầy giáo Kiều Trí Đức đã tận CN trong quá trình thực hiện khóa luận. Cùng toàn thể thầy côFo bộmôn Nông lâm kết hợp, khoa Lâm học. yy Cán bộ, nhân dân xã Lộc Yên, nơi tôi đc Hực tập đã tạo mọi điều kiện cho tôi thu thập số liệu.

A ^> Mặc dù trong quá trình c hiện khóa luận tôi đã nỗ lực song do bước đầu làm quen với công tác nghié „ thời gian và trình độ bản thân còn hạn chế nên luận văn không khổi những thiếu sót nhất định. Tôi rất mong nhận được sự gó | ta cac th thay giáo, cô giáo và bạn bè để bản luận văn này được hoàn chỉnh hơn. CO ~~ Tôi xin chân thành cảm ơn! ^ ^ Hà Nội, ngày 11 tháng 05 năm 2011 Sinh viên Lê Quý Tâm MỤC LỤC PHAN Hà TA EỀ dưau=iiiiiiiioiesee l PHAN 2 TỎNG QUAN VÈ VÁN ĐÈ NGHIÊN CỨU. Nguồn gốc, BH HN huaqduuaadaaooưă>xr~rieseeeeesei 3 2.

Nguồn DO Gáseeesresnineensdinnieregsssekesdadk666090939666i0669028805456(656466334666G0 3 HN ớÏ HH -ẶTT. Tinh hinh san xuat và tiêu thụ trong ngoài nước‹‹. Tinh hinh san xuất, tiêu thụ trên thế BIỚI. Tình hình sản xuất tiêu thụ trong nước.

ÔN E62ẨN TY Gggg6602246 7 2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài DO a fens Sdabpetecaseoeboanee 10 2. Nghiên cứu trên thế giới .---`——-—=—— 10 In EU HN DU 0 VI HE eveiienoiOẤib eo cannaaeoasaeuaoo 10 3. Mục tiêu nghiên cứu 3.2, Nội dung nghHiÊn CN da cádieceeed GIẢ kh 02 siisa-cdaeo 12 3.

Giới hạn nghiên cứu của đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Phuong phap ngoai nghi€pis. bàng H hhìï G6 60G bảnt00001069660200 0598782086 12 3.

Phương pháp nội nghiệp. NGô tà th 0066016460066100042126i6.36006230601014006680015 19 PHAN 4 KET QUA NGHIÊN CỨU \ VÀ TRA TE idỶ~_Ÿ 24 4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của khu vực nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu.

Đặc điểm kinh tế Xã KH ĐT 6o scxcbexiic4s0xexass0wốithsqsixedkqaxszesi 27 4. Tình hình sản xu nông lâm nghiệp của xã Lộc Yên. Tình hình gây trồng và phát triển cây bưởi Phúc Trạch tại xã Lộc Y7 x Sn99999An Là ⁄x44900808099660800900800009000000000000000000494900000000000000000000000004 32 4. Một số lặc điêm sinh vật học của cây Bưởi Phúc Trạch.

Tình hình ¥ ông và phát triển cây bưởi Phúc Trạch tại địa điểm GÌ VỀ VI AI 2 7 T0 ưu. Kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế trồng bưởi Phúc Trạch. Đánh giá hiệu quả trồng bưởi Phúc Trạch. Kết quả đánh giá hiệu quả xã hội của trồng bưởi Phúc Trạch.

Hiệu quả giải quyết VIỆC làm. Khả năng phát triển sản xuất hàng hóa cây bưởi Phúc Trạch. Kết quả đánh giá hiệu quả bảo vệ môi trường sinh thái của trồng bườổi Phúc TPCÀ Ga da hà deiaioeiiradkoiotianeoiiicsodesssaelassssg844029gk86 44 4. Đánh giá hiệu quả bảo vệ môi trường sinh thái của trồng bưởi Phúc ENGIN cisicascsnsvionneronenesnmsnnnceerstppicensabionunnabaistesasiiviicussscaubbissbésboteveaieacsisilncciaictaégs at 4.

Đánh giá tác động môi trường của việc trông cây bưởi Phúc Trạch. Kết quả đánh giá hiệu quả tổng hợp E ¿¿. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển cây bưởi Phúc Trạch tại địa DI ee«eseeeiesiisnod2Ax0060026%5450166g5035310602LGs15Dcgaogrocsesossessassses ED 4. Các yếu tổ điều kiện tự nhiên.

Các yêu tÔ kinh tẾ. Yếu tố xã hội 00000. Các yếu tố về kỹ thuật F —— 52 4. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp cho vide, hát | triển bền vững cây bưởi Phúc Trạch tại xã Lộc Yên A A TƯ TÚ caangauaeniiainueiuiccscooggosoollsvossosdzlsyes 4.

Khó khăn ý3zxGi0x6116660306231400000546040114546co4 _ 8.‹««---2c22vscccccsezeee pag canines 58 Sie COEò BBE ccssssnarcsccnessenneasssanaves ¿sists ~ a as 60 5. Dé nghi DANH MUC CAC TU VIET TAT Từ viết tắt Chú thích FAO Tổ chức nông lương ^ QD Quyét dinh fy DK Dang ky XH Xép hang Hợp tác xã Kiến thức bản địa oa học - kỹ thuật oa học công nghệ ọc kỹ thuật ién thiết cơ bản uyén nông khuyên lâm Kinhtế - xã hội — môi trường Nồng nghiệp và phát triển nông thôn duyên giao khoa học và công nghệ Diện tích lớn Diện tích trung bình Diện tích nhỏ DANH MUC BANG BIEU Bảng 2.1: Sản lượng của một số cây có múi trên thế giới.2: Diện tích, năng suất và sản D2. 8n vn ỶŸNN" mm. 6 FORTS SARITA NER RON AN NHỮÌN event o2 cGUAGGAGGGGA0G00850/65ã30eiEcee 6 Bảng 3.1: Dự kiến các chỉ tiêu đánh giá Hiệu ti SN HỘ cao daiiai 15 Bảng 3.2: Dự kiến các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi > NA.3: Chỉ tiêu đánhil hiệu quả môi trường của.

Hiệu quả tổng hợp của các nhóm hộ trồng bưởi Phúc Trạch. co SẾ SỐ ng niên 23 Bảng 4.1: Tình hình dân số và lao động suet năm 2010.2: Tinh hinh sir dung dat dai xaph Ẳ năm 2010 "`.3: Diện tích, năng suât, sản lượng cây tròng 3111] 31 ở xã Lộc Yên năm 2010. Lượng phân bón cho cây bưởi Pie: rach trong chu kỳ kinh doanh.5: Thời điểm và côn cây bưởi Phúc Trạch tron Bảng 4.6: Một số loại sâu bệ tại xã Lộc Yên. Se [aie 37 Bảng 4.7 : Tổng hợp các chỉ tiểu kinh tế của 3 nhóm ĐỀ ta nanaanrgainaem 40 trồng bưởi Phúc.

ol si Gaia es aN aaa apenas 40 Bang 4.8: Kết C uễ ‘ r BY: ợp số công lao động/ha/năm. -- 5-5 se 43 của cây bưởi P vic nh.9: Điểm tiểu Sh VÀ giá bảu bưới Pho TH 2 ueeeeaieiiieooiiiaeoooe 46 Bảng 4.10: Kết quả đánh giá hiệu quả bảo vệ môi trường .---- 44 của trồng bưởi Phúc TTrạch.---o- 5< s< se sex eexeexsexseveeersevsessee 44 Bảng 4.11: Lượng phân vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật của 3 nhóm hộ/năm trưng sân xuất buổi Phúc ThicH cu. Hiệu quả tổng hợp của mô hình trồng bưởi Phúc Trạch. 49 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 4.1: Kênh tiêu thụ sản phẩm bưởi Phúc Trạch.2: Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây bưởi Phúc Trạch tại xã Lộc Yên PHÀN 1 ĐẶT VÁN ĐÈ Cây ăn quả nói chung và cây ăn quả có múi nói riêng được quan tâm phát triển trong cơ cấu cây trồng của nhiều địa phương hiện nay.

Cây ăn quả cung cấp các sản phẩm có giá trị về dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất trong đời sống của con người, cũng như đem lại hiệu quả kính cạo. Trong các loại cây ăn quả có múi thì giá trị hàng hóa của bưởi cào.hơn cả do màu sắc trái và hương vị hấp dẫn, lượng vitamin cao. % bưởi có những gia tri co bản sau: là quả tươi cao cấp, có giá trị dinh dưỡng c vị thơm ngon phù hợp với nhiều người tiêu dùng. Quả bưởi 1ê dùng ăn tươi, làm mứt, ép hoặc chế biến nước giải khát và có tác va bệnh: Ngoài ra tỉnh dầu từ các vỏ quả, hoa, lá được dùng nhiều trong công nghiệp chế biến thực phẩm, mỹ phẩm.

| ` a Cây bưởi Phúc Trạch (Citrus grandis (L.) Osbeck) thuộc họ cam quýt (Rutaceae) là loại trái cây ăn quả`có từ lân, đời và nỗi tiếng trên vùng đất Hương Khê, Hà Tĩnh. Quả có đình cầu, hơi det, trong lượng trung bình: 1,2 — 1,5kg/quả, vỏ nhẫn, khi chín màu vàng rơm, tép và múi có màu trắng hoặc hồng nhạt Thành phẩn ; en chứa từ 10 - 12,8% đường,chủ yếu là + " saccaroza. Hàm Ung, vite C có 32, 9 - 75 mg/100g quả tươi, hàm lượng axit hữu cơ có ` 0. Bưởi Phúc Trạch có mùi thơm nhẹ tự nhiên hơi đặc trưng,c ngọt đậm, hơi thanh chua, tép mọng nước khô dễ tách múi, ăn không.

có VỊ the Rode đắng. Ở Việt Nam đã có các vùng chuyên canh về cây ăn) qua, trong đó các vùng chuyên canh cây bưởi như: Đồng Bằng Sông Cửu Lon(2Ó u)Dụ Bắc Bộ, Đồng Bằng Bắc Bộ. ngoài ra cây bưởi con duge trong ở Su tỉnh trong cả nước. [1,11] Đối với các sản phẩm bưởi hiện nay và bưởi Phúc Trạch nói riêng thì nhu cầu trên thị trường không ngừng tăng lên, giá trị sản xuất mang lại lớn và lợi nhuận đem lại cao hơn so với trồng các loại cây trồng khác.

Tuy nhiên, sản xuất trồng bưởi đang gặp nhiều khó khăn về chất lượng giống, sâu bệnh, chất lượng sản phẩm quả, thị trường tiêu thụ, thương hiệu sản phẩm. Phát triển sản xuất hàng hóa là một xu thế hiện nay trong nông nghiệp, trong gia tăng về sản lượng, nâng cao chất lượng sản phẩm để hướng cung cấp hàng hóa cho thị trường làm tăng hiệu quả kinh tế, cũng như đầu tư tái mở rộng sản xuất. Lộc Yên là một xã nằm ở phía Đông của huyện Hương Khê, cũng là một trong 4 xã có diện tích trồng bưởi Phúc Trạch lớn nhất. Những năm qua, xã Lộc Yên đã đạt được nhiều thành tựu trên các T VC tạo r ra sự chuyền biến, Khát triển kinh tế- xã hội của địa phương.

TS ản xuất nông lâm nghiệp, vấn đề chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi diễn rä mạnh mẽ, giúp nâng cao đời sống và thu nhập cho bà con. Tro x budi Phúc Trạch sản xuất tại xã Lộc Yên là một đối tượng được N«: phát triển và bước đầu cho kết quả khả quan như cây sinh trưởng lên tốt và cho chất lượng quả, hiệu quả kinh tế cao. Vì vậy diện tích trồng bưởi Phúc Trạch có xu hướng tăng lên trong những năm tiếp heo: Phát triển sản xuất hàng hóa cây bưởi Phúc Trạch sẽ giúp: Khai thác các lợi thế và phát triển thành vùng sản phẩm tập trung, bảo tồn nguồn gên quý.