Khóa luận tốt nghiệp đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã nghĩa lộ tỉnh yên bái

Khóa luận đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, cung cấp thông tin và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Vũ Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thế Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Xử Lý Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Tại Nghĩa Lộ, Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của đề tài
• 1.1.1. Mục đích của đề tài
• 1.1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Cơ sở khoa học
• 2.3. Các khái niệm liên quan
• 2.4. Nguồn gốc và phân loại và thành phần chất thải
• 2.4.1. Nguồn phát sinh chất thải
• 2.4.2. Phân loại chất thải rắn sinh hoạt
• 2.4.3. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt
• 2.5. Ảnh hưởng của chất thải rắn tới môi trường và sức khỏe cộng đồng
• 2.5.1. Ảnh hưởng tới môi trường đất
• 2.5.2. Ảnh hưởng tới môi trường nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm thực tập và thời gian thực tập nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm thực tập
• 3.2.2. Thời gian thực tập nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của thị xã Nghĩa Lộ
• 3.5. Điều tra đánh giá công tác quản lý chất thải trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 3.6. Đánh giá nhận thức của cộng đồng về công tác quản lý môi trường cũng như công tác quản lý chất thải rắn trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 3.7. Đề xuất một số giải pháp nâng cao quản lý chất thải rắn trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 3.7.1. Giải pháp phân loại rác tại nguồn
• 3.7.2. Công tác tuyên truyền
• 3.7.3. Giải pháp trong khâu thu gom vận chuyển, tăng cường trang bị cơ sở vật chất
• 3.7.4. Giải pháp cho bãi rác phường Pú Trạng
• 3.7.5. Sự hỗ trợ của cộng đồng
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.8.2. Phương pháp phỏng vấn
• 3.8.3. Phương pháp thống kê và xử lý số liệu
• 3.8.4. Phương pháp chuyên gia
• 3.8.5. Phương pháp xác định khối lượng và thành phần rác thải
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Đánh giá công tác quản lý chất thải trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 4.2.1. Nguồn gốc phát sinh chất thải trên địa bàn
• 4.2.2. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt
• 4.2.3. Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình
• 4.3. Hiện trạng công tác quản lý, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ
• 4.3.1. Hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt
• 4.3.2. Hiện trạng thu gom và vận chuyển CTRSH
• 4.3.3. Hiện trạng phân loại chất thải rắn tại địa phương
• 4.3.4. Đánh giá, nhận xét về quản lý, xử lý chất thải rắn sinh hoạt
• 4.3.5. Những khó khăn trong công tác quản lý CTRSH trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 4.4. Đánh giá nhận thức cộng đồng về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 4.5. Đề xuất một số giải pháp nâng cao quản lý chất thải rắn trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiện Trạng Xử Lý Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Tại Nghĩa Lộ

Đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Nghĩa Lộ, Yên Bái là một vấn đề cấp bách trong bối cảnh gia tăng ô nhiễm môi trường. Thị xã Nghĩa Lộ đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Việc hiểu rõ tình hình hiện tại sẽ giúp đề xuất các giải pháp hiệu quả hơn.

1.1. Tình Hình Xử Lý Chất Thải Rắn Tại Nghĩa Lộ

Tình hình xử lý chất thải rắn tại Nghĩa Lộ hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Hệ thống thu gom và xử lý chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

1.2. Các Nguồn Phát Sinh Chất Thải Rắn Sinh Hoạt

Các nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu đến từ hộ gia đình, khu công nghiệp và các hoạt động thương mại. Việc phân loại và quản lý các nguồn này là rất cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Do Chất Thải Rắn Tại Nghĩa Lộ

Ô nhiễm môi trường do chất thải rắn sinh hoạt tại Nghĩa Lộ đang ở mức báo động. Rác thải không được xử lý đúng cách gây ra nhiều hệ lụy cho sức khỏe cộng đồng và môi trường. Cần có những biện pháp khẩn cấp để cải thiện tình hình này.

2.1. Tác Động Của Chất Thải Rắn Đến Môi Trường

Chất thải rắn sinh hoạt không chỉ gây ô nhiễm đất mà còn ảnh hưởng đến nguồn nước và không khí. Việc xử lý không đúng cách có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng cho cộng đồng.

2.2. Nhận Thức Cộng Đồng Về Ô Nhiễm Môi Trường

Nhận thức của cộng đồng về ô nhiễm môi trường do chất thải rắn còn hạn chế. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

III. Phương Pháp Xử Lý Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Hiện Nay

Các phương pháp xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Nghĩa Lộ hiện nay chủ yếu là chôn lấp và đốt. Tuy nhiên, những phương pháp này chưa đảm bảo hiệu quả và an toàn cho môi trường. Cần xem xét áp dụng các công nghệ mới hơn.

3.1. Phương Pháp Chôn Lấp Chất Thải

Chôn lấp là phương pháp phổ biến nhưng gây ra nhiều vấn đề ô nhiễm. Cần cải thiện quy trình chôn lấp để giảm thiểu tác động đến môi trường.

3.2. Công Nghệ Xử Lý Chất Thải Mới

Công nghệ xử lý chất thải hiện đại như tái chế và phân loại tại nguồn đang được khuyến khích. Những công nghệ này giúp giảm thiểu lượng rác thải và bảo vệ môi trường.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Chất Thải Rắn

Để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn tại Nghĩa Lộ, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và cộng đồng. Việc áp dụng các biện pháp quản lý khoa học sẽ giúp cải thiện tình hình ô nhiễm.

4.1. Tăng Cường Công Tác Tuyên Truyền

Tuyên truyền về phân loại rác tại nguồn là rất cần thiết. Cộng đồng cần được trang bị kiến thức để thực hiện tốt việc này.

4.2. Cải Thiện Hệ Thống Thu Gom Rác

Cần cải thiện hệ thống thu gom rác thải để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ.

V. Kết Luận Về Tình Hình Xử Lý Chất Thải Rắn Tại Nghĩa Lộ

Tình hình xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Nghĩa Lộ cần được cải thiện ngay lập tức. Các giải pháp đồng bộ và hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.1. Đánh Giá Tình Hình Hiện Tại

Đánh giá tình hình hiện tại cho thấy nhiều vấn đề cần giải quyết. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng.

5.2. Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Chất Thải

Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Các chính sách cần được thực hiện nghiêm túc để đạt được mục tiêu này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng với sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam đã thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng, đồng thời làm phát sinh lượng chất thải rắn sinh hoạt ngày càng lớn. Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài nguyên và Môi trường năm 2017, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên phạm vi cả nước ước tính khoảng 12,8 triệu tấn/năm. Trong đó, khu vực nông thôn chiếm khoảng 65,4% dân số cả nước (Thống kê dân số, 2016), nhưng công tác quản lý chất thải tại nhiều vùng nông thôn và miền núi vẫn còn nhiều bất cập. Tình trạng vứt rác bừa bãi tại các ven đường, bờ sông, ao hồ hình thành các bãi rác tự phát, gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

Thị xã Nghĩa Lộ nằm ở phía Tây tỉnh Yên Bái, giữ vị trí đầu mối giao thông trọng điểm với Quốc lộ 32 chạy qua. Sự phát triển của các hoạt động kinh tế, thương mại, dịch vụ và gia tăng dân số đô thị khiến áp lực chất thải rắn sinh hoạt tại địa phương ngày một lớn. Tuy nhiên, hệ thống quản lý môi trường tại thị xã còn bộc lộ nhiều hạn chế: phương thức thu gom chủ yếu là thủ công, tỷ lệ thất thoát rác ngoài môi trường còn tồn tại, rác sau thu gom tập trung về bãi rác lộ thiên tại phường Pú Trạng mà chưa qua quy trình xử lý, chôn lấp hợp vệ sinh hay tái chế bài bản. Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài "Đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ - tỉnh Yên Bái" được thực hiện nhằm cung cấp bức tranh toàn diện về công tác quản lý chất thải rắn tại địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 4 nội dung:

1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội trong các năm gần đây của thị xã Nghĩa Lộ.
2. Tìm hiểu nguồn phát sinh rác thải của địa phương và các biện pháp để thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ.
3. Đánh giá nhận thức của cộng đồng về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ.
4. Đề xuất các biện pháp thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp với điều kiện thực tế của thị xã Nghĩa Lộ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng phát sinh, thành phần, khối lượng, công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và nhận thức cộng đồng về quản lý chất thải rắn.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái (khảo sát chuyên sâu tại 4 phường: Trung Tâm, Tân An, Cầu Thia, Pú Trạng và 1 xã: Nghĩa Lợi).
• Phạm vi thời gian: Quá trình điều tra, thực tập và thu thập số liệu thực địa diễn ra từ ngày 15/01/2018 đến ngày 15/05/2018 tại Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Nghĩa Lộ cùng Công ty Môi trường đô thị thị xã Nghĩa Lộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Đề tài xây dựng hệ thống cơ sở pháp lý dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương:

• Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014.
• Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường.
• Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24/04/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu.
• Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường.
• Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính phủ về quản lý chất thải rắn.
• Nghị định số 179/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
• Quyết định số 1216/QĐ-TTg ngày 05/09/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.
• Quyết định số 2149/QĐ-TTg ngày 17/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2050.
• Quyết định số 798/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đầu tư xử lý chất thải rắn, chất thải sinh hoạt.
• Thông tư số 121/2008/TT-BTC ngày 12/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế ưu đãi và hỗ trợ tài chính đối với hoạt động đầu tư cho quản lý chất thải rắn.
• Quyết định số 1433/QĐ-UBND ngày 18/07/2016 của UBND tỉnh Yên Bái ban hành kế hoạch thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Hệ thống khái niệm học thuật được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm: rác thải, chất thải rắn sinh hoạt, quản lý chất thải rắn sinh hoạt, thu gom rác thải, vận chuyển rác thải, xử lý rác thải, tái chế, tái sử dụng, phế liệu và bãi chôn lấp chất thải rắn hợp vệ sinh theo định nghĩa của Luật Bảo vệ Môi trường 2014 và giáo trình chuyên ngành.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả áp dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu môi trường học thực nghiệm và điều tra xã hội học:

• Phương pháp thu thập, kế thừa số liệu: Tiếp cận các báo cáo thống kê kinh tế - xã hội, báo cáo hiện trạng môi trường của UBND thị xã Nghĩa Lộ, Phòng Tài nguyên và Môi trường, số liệu vận hành của Công ty Môi trường đô thị thị xã Nghĩa Lộ.
• Phương pháp điều tra xã hội học (phỏng vấn): Thiết kế phiếu điều tra khảo sát nhanh 50 hộ gia đình phân bố tại 5 đơn vị hành chính (phường Trung Tâm, phường Tân An, phường Cầu Thia, phường Pú Trạng và xã Nghĩa Lợi; mỗi đơn vị 10 hộ). Nội dung khảo sát xoay quanh thông tin hộ, nguồn phát sinh rác, thực trạng phân loại, đánh giá giờ giấc thu gom, mức phí dịch vụ và nhận thức môi trường.
• Phương pháp xác định khối lượng rác thải thực tế: Chọn mẫu 30 hộ gia đình từ 50 hộ khảo sát ban đầu, chia đều theo 3 nhóm ngành nghề/nguồn thu nhập: 10 hộ thuần nông, 10 hộ buôn bán/dịch vụ, 10 hộ công nhân/viên chức. Tiến hành cân rác trực tiếp định kỳ 2 lần/tháng liên tục trong 2 tháng để tính toán lượng phát sinh trung bình (kg/hộ/ngày và kg/người/ngày).
• Phương pháp xác định thành phần vật lý của rác thải: Chọn đại diện 3 hộ gia đình thuộc 3 nhóm thu nhập/ngành nghề khác nhau, cấp phát 3 túi màu riêng biệt để hướng dẫn phân loại rác tại nguồn, sau đó tiến hành phân tách và cân từng hợp phần (chất hữu cơ dễ phân hủy, chất hữu cơ khó phân hủy, giấy, thủy tinh, kim loại, chai nhựa/nilon, chất khác) để xác định tỷ lệ phần trăm khối lượng.
• Phương pháp chuyên gia: Phỏng vấn sâu, trao đổi chuyên môn với cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Nghĩa Lộ, cán bộ kỹ thuật Công ty Môi trường đô thị và giảng viên hướng dẫn.
• Phương pháp thống kê và xử lý số liệu: Tổng hợp, xử lý dữ liệu định lượng bằng phần mềm Microsoft Excel và Microsoft Word; ứng dụng mô hình toán học (mô hình Euler cải tiến) để tính toán và dự báo khối lượng phát sinh rác thải sinh hoạt.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh và lượng chất thải rắn sinh hoạt gia tăng tại thị xã Nghĩa Lộ. Xác định rõ mục đích nghiên cứu, 4 mục tiêu cụ thể, các yêu cầu kỹ thuật về tính khách quan của số liệu và ý nghĩa lý luận, thực tiễn của khóa luận tốt nghiệp ngành Khoa học Môi trường.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa toàn diện cơ sở pháp lý và cơ sở khoa học về chất thải rắn sinh hoạt. Chương này tổng thuật các khái niệm, phân loại nguồn gốc phát sinh (hộ gia đình, công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, cơ quan, y tế, giao thông xây dựng) và tác động tiêu cực của rác thải đến môi trường đất (làm biến đổi cấu trúc hạt, ngộ độc đất qua quá trình yếm khí sinh khí CH4, CO2), môi trường nước (nước rỉ rác gây ô nhiễm nước mặt và nước ngầm), môi trường không khí (mùi hôi, khí độc) và sức khỏe con người (dẫn số liệu WHO về tỷ lệ bệnh tật quanh các bãi rác lộ thiên).

Chương 2 cũng tổng quan kinh nghiệm quốc tế về quản lý chất thải rắn (Nhật Bản với mô hình phân loại 3 túi rác và công nghệ ép gạch xốp; Hoa Kỳ với tỷ lệ rác vô cơ cao, chiếm 38% là giấy; Singapore với cơ chế đấu thầu 9 khu vực thu gom "từ cửa đến cửa"; California với mô hình phân loại đa thùng rác). Đồng thời, tác giả khái quát bức tranh toàn cảnh tại Việt Nam (tỷ lệ gia tăng CTRSH đô thị 10 - 15%/năm, tỷ lệ chôn lấp chiếm 80 - 85% nhưng chỉ 20 - 25% hợp vệ sinh) và thực trạng xử lý rác tại tỉnh Yên Bái (toàn tỉnh phát sinh khoảng 164.000 tấn/năm; giới thiệu dây chuyền xử lý rác không tiếp đất sản xuất phân bón vi sinh của Công ty CP Môi trường và Năng lượng Nam Thành tại xã Văn Tiến, thành phố Yên Bái đưa vào vận hành từ năm 2014).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Quy định rõ ràng đối tượng khảo sát là hiện trạng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ; địa điểm thực tập tại Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Nghĩa Lộ từ ngày 15/01/2018 đến ngày 15/05/2018. Chương này mô tả chi tiết quy trình tiến hành 5 phương pháp nghiên cứu: thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra bảng hỏi 50 hộ tại 4 phường 1 xã, quy trình cân đo khối lượng thực địa tại 30 hộ, quy trình phân tách thành phần rác tại 3 hộ gia đình mẫu và kỹ thuật xử lý số liệu thống kê.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Đây là chương nội dung thực nghiệm trọng tâm của khóa luận, phản ánh các phát hiện định lượng:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội: Thị xã Nghĩa Lộ có diện tích tự nhiên 30,26 km², nằm ở độ cao trung bình 420 m so với mực nước biển, độ dốc 15°. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình năm 22,8°C, lượng mưa trung bình năm 139,04 mm, độ ẩm trung bình 80%. Dân số đạt 27.317 người (khoảng 7.000 hộ gia đình), gồm 17 dân tộc cùng sinh sống (chủ yếu là dân tộc Thái, Kinh, Tày). Tăng trưởng kinh tế bình quân trên 13%/năm; trong đó hộ nông nghiệp chiếm 81,6% và hộ phi nông nghiệp chiếm 18,4%.

2. Khối lượng và nguồn gốc phát sinh CTRSH: Tổng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên toàn địa bàn thị xã đạt 7.415,16 kg/ngày (tương đương 2.706,5 tấn/năm). Cấu trúc nguồn thải được lượng hóa chi tiết:

Nguồn phát sinh	Khối lượng (kg/ngày)	Khối lượng (tấn/năm)	Tỷ lệ (%)
Hộ gia đình	5.830,75	2.128,2	78,7
Chợ	627,51	228,3	8,5
Thương mại, dịch vụ	352,15	128,5	4,3
Trường học, cơ quan	265,73	96,9	3,6
Bệnh viện, trạm y tế	207,06	75,6	2,8
Khu công cộng	152,04	55,5	2,1
Tổng cộng	7.415,16	2.706,5	100,0

3. Thành phần cơ lý của rác thải: Kết quả phân tích thành phần chất thải rắn sinh hoạt toàn thị xã cho thấy hợp phần hữu cơ dễ phân hủy chiếm ưu thế tuyệt đối:

Thành phần chất thải	Tỷ lệ khối lượng (%)
Chất hữu cơ dễ phân hủy (rau, củ, quả, thức ăn thừa)	76,50
Chai nhựa, bao bì nilon	12,31
Chất hữu cơ khó phân hủy (vải vụn, da, cao su, gỗ, tóc)	4,21
Giấy các loại	3,80
Thủy tinh, chai lọ	2,08
Kim loại, vỏ đồ hộp	1,10
Tổng cộng	100,0

Đặc tính rác thải có sự phân hóa sâu sắc theo nhóm nghề nghiệp và mức thu nhập của hộ gia đình:

• Hộ làm nông nghiệp: Chất hữu cơ dễ phân hủy chiếm 69,2%; giấy, nilon, chai lọ chiếm 23,1%; chất khác chiếm 7,7%. Khối lượng phát sinh bình quân thấp nhất, đạt 0,94 kg/hộ/ngày.
• Hộ buôn bán, dịch vụ: Chất hữu cơ dễ phân hủy chiếm 38,5%; giấy, nilon, chai lọ chiếm 46,2%; chất khác chiếm 15,3%. Khối lượng phát sinh đạt 1,39 kg/hộ/ngày.
• Hộ công nhân, viên chức: Chất hữu cơ dễ phân hủy chiếm 51,1%; giấy, nilon, chai lọ chiếm 42,6%; chất khác chiếm 6,3%. Khối lượng phát sinh cao nhất, đạt 1,41 kg/hộ/ngày.
• Mức phát sinh bình quân chung toàn thị xã: 1,24 kg/hộ/ngày.

4. Hiện trạng công tác thu gom, vận chuyển và xử lý:

• Tổ chức thực hiện: Công ty Môi trường đô thị thị xã Nghĩa Lộ là đơn vị chủ lực, đảm nhận thu gom khoảng 86% tổng lượng CTRSH phát sinh; 14% rác thải còn lại chưa được thu gom tập trung, chủ yếu nằm ở vùng ven, kênh mương, đồng ruộng. Tại 3 xã (Nghĩa An, Nghĩa Lợi, Nghĩa Phúc) và phường Cầu Thia, tổ vệ sinh phụ trách thu gom đến điểm trung chuyển để công ty vận chuyển tiếp.
• Phương tiện và tần suất: Sử dụng 35 xe đẩy tay thủ công, gom rác từ 5h00 đến 7h30 sáng hàng ngày (tần suất 1 lần/ngày) kết hợp gõ kẻng báo hiệu, sau đó tập kết lên xe ô tô chuyên dùng để vận chuyển về bãi chôn lấp.
• Công nghệ xử lý: Thị xã chưa có nhà máy xử lý rác công nghệ tiên tiến hay tái chế. Toàn bộ rác thải thu gom được đưa về bãi rác phường Pú Trạng để đốt hoặc chôn lấp lộ thiên đơn thuần, không có lót đáy chống thấm hay hệ thống thu gom nước rỉ rác đạt chuẩn.
• Khảo sát xã hội học (50 hộ):
  • Về thời gian thu gom: 52% đánh giá hợp lý, 44% bình thường, 4% chưa hợp lý.
  • Về mức phí vệ sinh (6.000 đồng/hộ/tháng): 82% đánh giá trung bình (hợp lý), 12% cho rằng cao, 6% cho rằng thấp.
  • Về chất lượng dịch vụ: 36% đánh giá tốt, 52% bình thường, 12% chưa tốt.
  • Về phân loại rác tại nguồn: 44% hộ có thực hiện, 56% không thực hiện. Nhận thức về sự cần thiết phân loại: 48% cho rằng rất cần thiết, 42% thấy bình thường, 10% cho rằng không cần thiết. Động cơ phân loại chủ yếu là để tận dụng thức ăn chăn nuôi hoặc bán phế liệu (82%), chỉ có 16% phân loại vì mục tiêu giảm rác thải ra môi trường.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các chỉ số nghiên cứu đạt được về khối lượng phát sinh, thành phần rác thải, hiệu quả thu gom (86%) và phương thức xử lý tại bãi rác Pú Trạng. Tác giả kiến nghị UBND thị xã Nghĩa Lộ và các sở, ngành liên quan cần tăng cường kinh phí đầu tư phương tiện, quy hoạch bãi xử lý rác hợp vệ sinh, ban hành chính sách phân loại rác tại nguồn và đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Xác định chính xác tổng khối lượng CTRSH phát sinh tại thị xã Nghĩa Lộ là 7.415,16 kg/ngày (2.706,5 tấn/năm); trong đó nguồn từ hộ gia đình chiếm tỷ trọng lớn nhất với 78,7% (5.830,75 kg/ngày).
• Xác định hệ số phát thải rác sinh hoạt bình quân là 1,24 kg/hộ/ngày, có sự chênh lệch rõ nét giữa hộ nông nghiệp (0,94 kg/hộ/ngày), hộ buôn bán (1,39 kg/hộ/ngày) và hộ công nhân viên chức (1,41 kg/hộ/ngày).
• Làm rõ cấu trúc thành phần vật lý của rác thải tại thị xã Nghĩa Lộ: chất hữu cơ dễ phân hủy chiếm tỷ trọng áp đảo 76,5%, chai nhựa và túi nilon chiếm 12,31%, phần còn lại là chất hữu cơ khó phân hủy (4,21%), giấy (3,8%), thủy tinh (2,08%) và kim loại (1,1%).
• Đánh giá định lượng hiệu quả quản lý: Tỷ lệ thu gom rác đạt 86%, khối lượng rác thất thoát ngoài môi trường còn 14%. Mức phí vệ sinh 6.000 đồng/hộ/tháng nhận được sự đồng thuận của 82% người dân khảo sát.
• Nhận diện các điểm nghẽn kỹ thuật: Khâu thu gom còn nặng tính thủ công (35 xe đẩy tay), quy trình xử lý tại bãi rác phường Pú Trạng là đổ lộ thiên, đốt hoặc chôn lấp thủ công chưa hợp vệ sinh, gây nguy cơ phát tán ô nhiễm thứ cấp.

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất

1. Giải pháp phân loại rác tại nguồn: Ban hành danh mục hướng dẫn người dân phân loại thành 3 nhóm: chất thải hữu cơ dễ phân hủy (làm phân vi sinh hoặc tận dụng chăn nuôi), chất thải tái chế (giấy, vỏ lon, chai nhựa, kim loại) và chất thải còn lại cần đem đi chôn lấp/tiêu hủy.
2. Giải pháp tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Đa dạng hóa hình thức truyền thông môi trường thông qua các buổi họp tổ dân phố, đoàn thanh niên, hội phụ nữ; đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào trường học.
3. Giải pháp thu gom, vận chuyển và trang thiết bị: Bố trí thêm các thùng rác công cộng có nắp đậy tại các ngã ba, ngã tư, khu chợ; nâng cấp đội xe đẩy tay và trang bị đầy đủ bảo hộ lao động đạt chuẩn cho công nhân vệ sinh môi trường; tối ưu hóa khung giờ thu gom phù hợp với sinh hoạt của cư dân.
4. Giải pháp kỹ thuật cho bãi rác phường Pú Trạng: Thực hiện quy trình chôn lấp hợp vệ sinh định kỳ (san ủi, đầm nén, phủ đất); phun chế phẩm sinh học khử mùi hôi và diệt trừ ruồi muỗi; xây dựng hệ thống mương gom và xử lý nước rỉ rác trước khi thải ra môi trường.
5. Huy động sự tham gia của cộng đồng: Thành lập và nhân rộng các tổ tự quản môi trường tại các thôn bản, tổ dân phố; đưa tiêu chí vệ sinh môi trường vào bình xét danh hiệu gia đình và khu dân cư văn hóa.

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã bổ sung bộ dữ liệu thực địa chi tiết về tải lượng và thành phần cơ lý chất thải rắn sinh hoạt tại một đô thị miền núi đặc thù (thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) năm 2018. Đây là nguồn cứ liệu thực tế hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trong việc lập quy hoạch môi trường và xây dựng kế hoạch thu gom, xử lý chất thải theo Quyết định số 1433/QĐ-UBND của UBND tỉnh Yên Bái.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về dung lượng mẫu và phạm vi khảo sát: Do giới hạn về thời gian thực tập (4 tháng, từ tháng 1 đến tháng 5/2018) và nguồn lực cá nhân, dung lượng mẫu điều tra xã hội học dừng lại ở 50 hộ gia đình, mẫu cân đo khối lượng thực địa gồm 30 hộ và mẫu phân tích thành phần cơ lý chỉ thực hiện trên 3 hộ đại diện. Số lượng mẫu này chưa bao quát toàn bộ các biến động mùa vụ (mùa mưa và mùa khô) trong năm.
• Hạn chế về chỉ tiêu phân tích: Nghiên cứu mới dừng lại ở việc phân tách thành phần cơ lý bằng phương pháp cân trọng lượng vật lý thô, chưa tiến hành các phân tích hóa lý chuyên sâu trong phòng thí nghiệm như độ ẩm, tỷ lệ tro, nhiệt trị (năng lượng cháy) hay hàm lượng kim loại nặng trong nước rỉ rác tại bãi rác Pú Trạng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng quy mô điều tra trên toàn bộ các xã, phường của thị xã Nghĩa Lộ; tiến hành quan trắc và phân tích chất lượng môi trường không khí, đất và nước ngầm khu vực xung quanh bãi rác phường Pú Trạng; nghiên cứu tính khả thi kinh tế - kỹ thuật của mô hình sản xuất phân hữu cơ vi sinh quy mô nhỏ từ nguồn rác thải hữu cơ chiếm tới 76,5% tại địa phương.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên: Tài liệu là mẫu tham khảo về cấu trúc, phương pháp luận nghiên cứu thực địa, kỹ thuật thiết kế phiếu điều tra xã hội học và phương pháp cân đo, phân loại thành phần rác thải sinh hoạt trong các khóa luận tốt nghiệp ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Môi trường.
• Đối với cơ quan quản lý và đơn vị dịch vụ đô thị: Báo cáo cung cấp các số liệu thực tế về khối lượng phát sinh (7.415,16 kg/ngày), tỷ lệ hữu cơ (76,5%) và tỷ lệ thu gom (86%) làm cơ sở để Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Nghĩa Lộ cùng Công ty Môi trường đô thị tính toán định mức lao động, bố trí cung đường vận chuyển, xây dựng kế hoạch đầu tư phương tiện và định hướng phương án cải tạo bãi rác Pú Trạng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh hàng ngày tại thị xã Nghĩa Lộ theo số liệu khóa luận là bao nhiêu và nguồn nào chiếm tỷ lệ cao nhất?
Theo kết quả điều tra năm 2018, tổng khối lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ là 7.415,16 kg/ngày (tương đương 2.706,5 tấn/năm). Trong đó, nguồn phát sinh từ các hộ gia đình chiếm tỷ trọng lớn nhất với 78,7% (5.830,75 kg/ngày), tiếp theo là từ chợ chiếm 8,5% (627,51 kg/ngày).

2. Thành phần vật lý của chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ có đặc điểm gì nổi bật?
Rác thải sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ có thành phần hữu cơ dễ phân hủy chiếm tỷ lệ vượt trội với 76,5%. Các thành phần còn lại gồm có: chai nhựa và túi nilon (12,31%), chất hữu cơ khó phân hủy như vải vụn, da, tóc (4,21%), giấy (3,8%), thủy tinh (2,08%) và kim loại chiếm tỷ lệ thấp nhất (1,1%).

3. Khối lượng phát sinh rác thải sinh hoạt bình quân giữa các nhóm hộ gia đình có sự chênh lệch như thế nào?
Mức phát sinh rác trung bình toàn thị xã là 1,24 kg/hộ/ngày. Trong đó, nhóm hộ công nhân/viên chức có lượng xả thải cao nhất (1,41 kg/hộ/ngày), tiếp theo là nhóm hộ buôn bán (1,39 kg/hộ/ngày) và thấp nhất là nhóm hộ làm nông nghiệp (0,94 kg/hộ/ngày).

4. Hiện trạng thu gom và xử lý rác thải của thị xã Nghĩa Lộ đang được tổ chức ra sao?
Công tác thu gom do Công ty Môi trường đô thị thị xã Nghĩa Lộ đảm nhận, đạt tỷ lệ thu gom 86% bằng 35 xe đẩy tay thủ công vào khung giờ 5h00 - 7h30 sáng hàng ngày rồi chuyển lên ô tô chuyên dùng. Về xử lý, địa phương chưa có nhà máy tái chế hay xử lý tiên tiến; toàn bộ rác thu gom được đưa về bãi rác phường Pú Trạng để xử lý bằng hình thức đốt hoặc chôn lấp lộ thiên đơn thuần.

5. Người dân địa phương đánh giá như thế nào về mức phí vệ sinh môi trường và nhận thức về phân loại rác tại nguồn?
Khảo sát 50 hộ dân cho thấy 82% người dân đồng thuận mức phí vệ sinh 6.000 đồng/hộ/tháng là hợp lý (mức trung bình). Về phân loại rác tại nguồn, có 56% số hộ chưa thực hiện phân loại; trong số 44% hộ có phân loại thì 82% xuất phát từ mục đích tận dụng thức ăn chăn nuôi hoặc bán phế liệu thu tiền, chỉ có 16% phân loại nhằm mục đích giảm lượng rác thải bảo vệ môi trường.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Vũ Thị Thanh Hà đã phản ánh chi tiết hiện trạng phát sinh, thành phần và công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại thị xã Nghĩa Lộ năm 2018 bằng hệ thống số liệu định lượng thực tế. Nghiên cứu chỉ ra rằng rác thải tại địa phương mang đặc trưng của đô thị miền núi với hàm lượng hữu cơ cao (76,5%), tỷ lệ thu gom đạt 86% nhưng khâu xử lý cuối nguồn tại bãi rác phường Pú Trạng vẫn còn lạc hậu và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. Các giải pháp do tác giả đề xuất về phân loại rác tại nguồn, đầu tư hạ tầng thu gom và cải tạo bãi chôn lấp có tính ứng dụng cao, đóng góp thiết thực cho công tác bảo vệ môi trường của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam đang bước vào thời kì công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, xã hội phát triển nhằm đáp ứng những nhu cầu và lợi ích của con người, song cũng dẫn tới những vấn đề nan giải như gây ra sự ô nhiễm môi trường ngày càng tăng cao. Lượng rác thải ra từ sinh hoạt cũng như các hoạt động sản xuất của con người ngày càng nhiều, và mức độ gây ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng ở nhiều vùng khác nhau. Một số bộ phận không nhỏ góp phần vào ô nhiễm đó là nguồn rác thải sinh hoạt, rác thải sinh hoạt không chỉ nhiều ở thành phố, các khu đô thị lớn của cả nước mà còn phát sinh từ khu vực nông thôn chiếm một lượng lớn do dân số khu vực nông thông chiếm khoảng 65,4% dân số cả nước (TKDS, 2016). Theo thống kê từ Bộ Tài Nguyên và Môi Trường năm 2017, tổng lượng chất thải rắn (CTR) sinh hoạt ước tính khoảng 12,8 triệu tấn/năm.

Tuy nhiên người dân nông thôn (đặc biệt vùng xâu vùng xa) vẫn thói quen đổ rác thải bừa bãi ven đường, bờ sông, ao hồ. tạo nên những bãi rác tự phát, không chỉ ô nhiễm đất, nước, không khí đe dọa trực tiếp tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững sự tồn tại của các thế hệ hiện tại và tương lai. Thị xã Nghĩa Lộ nằm phía tây của Tỉnh Yên Bái, là nơi có một số đường giao thông trọng điểm chạy qua. Vì vậy các hoạt động kinh tế, dịch vụ của thị xã tương đối phát triển, đồng thời dân số của thị xã tăng nên nhu cầu của người dân cũng tăng theo.

Cùng với đó là vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng trở lên bức xúc, rác thải càng nhiều ô nhiễm môi trường gia tăng, vấn đề quản lý môi trường ở các cấp các ngành vẫn còn bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập. Rác thải được thu gom tập trung ở một số bãi rác lộ thiên, phần đa rác 2 không được tiến hành xử lý, chôn lấp, làm mất vệ sinh công cộng, mất mỹ quan môi trường, gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí. Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban Giám Hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Tài Nguyên và Môi Trường, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo GS.TS Nguyễn Thế Hùng - Giảng viên khoa Môi Trường, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Thị Xã Nghĩa Lộ - tỉnh Yên Bái”. Mong muốn góp phần nào giải quyết các vấn đề khó khăn hiện nay trong công tác quản lý, xử lý rác của thị xã Nghĩa Lộ, góp phần giảm thiếu ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt.

Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của đề tài 1. Mục đích của đề tài Điều tra, đánh giá hiện trạng công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ. Đề xuất các biện pháp để thu gom và xử lý chất thải rắn phù hợp với điều kiện của huyện để đạt hiệu quả cao hơn nhằm nâng cao công tác quản lý môi trường một cách khoa học và bền vững, kết hợp với việc bảo vệ môi trường góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Mục tiêu của đề tài Tìm hiểu điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội trong các năm gần đây của thị xã Nghĩa Lộ.

Tìm hiểu nguồn phát sinh rác thải của địa phương và các biện pháp để thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ. Nâng cao nhận thức của người dân về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ Đề xuất các biện pháp để thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp cho thị xã Nghĩa Lộ. Yêu cầu của đề tài Các số liệu và thông tin đưa ra phải đảm bảo độ tin cậy,trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ, chi tiết. Những giải phát đề xuất phải có tính khả thi phù hợp với điều kiện của thị xã.

Ý nghĩa của đề tài * Trong học tập và nghiên cứu khoa học: - Đề tài sẽ là cầu nối giữa kiến thức học tập và thực tế, là cơ hội tiếp cận với thực tế để hiểu rõ hơn về bản chất vấn đề. - Đề tài là cơ sở để lựa chọn, áp dụng các biện pháp quản lý rác thải phù hợp mang lại hiệu quả cao. * Trong thực tiễn: - Đánh giá được lượng rác thải phát sinh, tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải sinh hoạt trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ. - Đề xuất những biện pháp khả thi nằm tăng cường lượng rác thải được thu gom, xử lý.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trường 2014 - Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 2 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường. - Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2015 của Chính Phủ về quản lý chất thải và phế liệu. - Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 2 năm 2015 quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường.

- Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 9 tháng 4 năm 2007 của chính phủ ban hành quy định về hoạt động quản lý chất thải rắn, quyền hạn và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan đến QLCTR. - Nghị định số 179/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT. - Quyết định số 1216/QĐ-TTg ngày 5 tháng 9 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. - Quyết định số 2149/2009/QĐ-TTg ngày 17 tháng 12 năm 2009 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2050.

- Thông tư số 121/2008/TT-BTC ngày 12 tháng 12 năm 2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế ưu đãi và hỗ trợ tài chính đối với hoạt động đầu tư cho quản lý chất thải rắn. 5 - Quyết định số 1433/QĐ-UBND ngày 18 tháng 7 năm 2016 của UBND tỉnh Yên Bái về việc ban hành kế hoạch thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Yên Bái2. Cơ sở khoa học 2. Các khái niệm liên quan - Rác: Là thuật ngữ dùng để chỉ chất thải rắn hình dạng tương đối cố định, bị vứt bỏ từ hoạt động của con người.

Rác sinh hoạt hay chất thải rắn sinh hoạt là một bộ phận của chất thải rắn, được hiểu là các chất thải rắn phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt hàng ngày của con người. - Chất thải: là mọi thứ mà con người, thiên nhiên và quá trình con người tác động vào thiên nhiên thải ra môi trường [7]. Chất thải là sản phẩm được phát sinh ra trong quá trình sinh hoạt của con người, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, du lịch, giao thông, sinh hoạt tại các gia đình, trường học, các khu dân cư, nhà hàng, khách sạn. - Chất thải rắn: Là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ quá trình sản xuất kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác.

Chất thải rắn bao gồm chất thải rắn thông thường và chất thải rắn nguy hại [2].- Chất thải rắn sinh hoạt: Là chất thải ở trạng thái rắn phát sinh trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của con người từ các khu dân cư, làng mạc, trường học… Chất thải sinh hoạt hay còn gọi là rác thải sinh hoạt cần được phân loại và có biện pháp tái sử dụng, tái chế, xử lý hợp lí để thu hồi năng lượng và bảo vệ môi trường. - Tái chế chất thải: thực chất là người ta lấy lại những phần vật chất của sản phẩm hàng hóa cũ và sử dụng các nguyên liệu này để tạo ra những sản phẩm mới. - Tái sử dụng chất thải: thực chất có những sản phẩm hoặc nguyên liệu có quãng đời sử dụng kéo dài, người ta có thể sử dụng được nhiều lần mà không bị thay đổi hình dạng vật lý, tính chất hóa học. 6 - Phế liệu: là sản phẩm, vật liệu bị loại trừ ra khỏi quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng được thu hồi để tái chế, tái sử dụng làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất sản phẩm khác.

- Quản lý rác thải sinh hoạt: là hoạt động quy hoạch quản lý, đầu tư, xây dung cơ sở quản lý rác thải sinh hoạt thu gom, lưu trữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý rác thải sinh hoạt để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. - Thu gom rác thải: là hoạt động tập hợp, phân loại, lưu giữ tạm thời rác thải tại nhiều điểm thu gom và cơ sở được cơ quan thẩm quyền chấp thuận. - Vận chuyển rác thải: là quá trình chuyên chở rác thải nơi phát sinh, thu gom, lưu giữ, trung chuyển đến nơi xử lý, tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối cùng. - Xử lý rác thải: là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật làm giảm, loại bỏ, tiêu hủy các thành phần có hại hoặc không có ích trong rác thải, thu hồi, tái chế, tái sử dụng lại các thành phần có ích trong rác thải.

- Chôn lấp chất thải rắn hợp vệ sinh: Là hoạt động chôn lấp phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn kỹ thuật về bãi chôn lấp chất thải hợp vệ sinh (Luật Bảo vệ Môi Trường, 2014) [1]. Nguồn gốc và phân loại và thành phần chất thải 2. Nguồn phát sinh chất thải Khối lượng rác thải sinh hoạt hiện nay càng ngày càng tăng do các tác động của sự gia tăng dân số, sự phát triển kinh tế - xã hội mà nhu cầu sử dụng tiêu dùng trong các đô thị và các vùng nông thôn đã có những thay đổi. Trong đó các nguồn phát sinh chất thải chủ yếu gồm: - Hộ gia đình (ở nhà riêng, khu chung cư, khu tập thể,.) - Từ các khu công nghiệp (công nghiệp nhẹ, công nghiệp hóa học, công nghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng.) 7 - Nông nghiệp sử lý rác thải, thu hoạch vụ mùa, khu chăn nuôi,.

- Các khu trống đô thị (bến xe, công viên.) - Thương mại, dịch vụ (các cửa hàng, chợ.) - Cơ quan, trường học, khu hành chính. - Bệnh viện cơ sở y tế (túi nilong, kim tiêm, ống nhựa, thùng cartong, …) - Giao thông xây dựng, di rời, sửa chữa nhà cửa, đường xá, công trình.