mở đầu cho việc thực nghiệm cây cao su trên diện rộng ở miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ, thì cây cao su mới chính thức thâm nhập vào Việt Nam. Và từ ngày ấy những vườn cao su đầu tiên, qua năm tháng đã thực sự tạo ra một ngành kinh doanh mới từ từ được hình thành và phát triển. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 3 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Ông E.Raoul là một dược sĩ người Pháp. Năm 1897, ông thực hiện một chuyến công du ở Viễn Đông và gởi giống cao su về cho ông G.Capus, Tổng giám đốc nông nghiệp Đông Dương và được ươm ở vườn thực vật Sài Gòn ( thảo cầm viên).Raoul đã lấy hạt cao su ở Ceylan, hạt còn tươi và trong tình trạng rất tốt.
Những cây cao su này được trồng ở các đồn điền như: + Trạm ông Yệm và một số tư nhân người Pháp. + Đồn điền Viện Pasteur ở Suối Dầu. + Đồn điền Phú Nhuận. Các cây cao su này được trồng với mục đích chủ yếu là che mát cho cây cà phê hoặc trồng phụ vào các cây hoa màu khác… Có thể đánh giá việc thực nghiệm cây H.
Brasilensis ở Việt Nam từ năm 1897 đến năm 1905 kết thúc tốt đẹp. Công lao của những người đi đầu đã được xác nhận: Dr.Yersin và ông Vernet ở Suối Dầu, ô ng Belland ở Nam Kỳ. Nước Pháp đã tìm được một cây trồng để khai thác Đông Dương, một thuộc địa có nhiều tiềm năng. Tư bản Pháp và chính quyền thực dân bắt đầu hiểu biết về cây cao su, nhiều người muốn trồng cây cao su để sống một cuộc đời của những chủ trang trại hào hoa theo kiểu của Belland và có một số công ty tư bản muốn bỏ vốn vào một cây mới có khả năng mang lại nhiều lợi nhuận.
Thời kỳ phát triển cây cao su ở Việt Nam bắt đầu từ những năm 1907, đó là thời kỳ ra đời của Công ty Nông Nghiệp Suzannah, Công ty Nông Nghiệp Suzannah là Công ty trồng cây cao su đầu tiên trên đất đỏ Miền Đông Nam Bộ: lô 9A với diện tích trên 9 ha, những cây cao su này hiện nay vẫn còn tại Nông Trường Quốc Doanh cao su Dầu Giây, thuộc tổng Công ty cao su Đồng Nai. Đây là những cây cao su cao tuổi nhất của ngành cao su Việt Nam mà chúng ta cần bảo vệ. Sau này ngoài giá trị lịch sử của vườn cao su, những nhà chọn giống Việt Nam có thể tìm được những nguồn gien mới. Trong những năm đầu thử nghiệm, diện tích cao su ở Việt Nam còn hạn chế, chỉ sau năm 1911 diện tích cao su ở nước ta mới tăng lên.
Cho đến nay, diện tích cao su ở Việt Nam là 350.000 ha (theo số liệu năm 2002 của Tổng công ty cao su Việt Nam) với sản lượng 356. Việt Nam là một nước còn nhiều tiềm năng phát triển cây cao su, dự đoán đến năm 2010 diện tích trồng cây cao su ở việt nam là 700. Hiện nay Việt Nam là nước đứng thứ 6 trên thế giới về cao su tự nhiên. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 4 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP II.
SƠ LƯỢC VỀ CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN CAO SU THIÊN NHIÊN. CÂY CAO SU MỦ LATEX MỦ ĐÔNG Ở VƯỜN CÂY BẢO VỆ MỦ RỬA SẠCH & LÀM ĐẬM ĐÁNH ĐÔNG PHA TRỘN ĐẶC CÁN CRẾP SERUM TẠO HẠT LATEX ĐẬM ĐẶC SẤY KHÔ ĐÓNG BÀNH CÁC CẤP HẠNG TỪ MỦ CRẾP DẠNG THÂP SKIM SVR NƯỚC Ký hiệu: Sản phẩm Quy trình SƠ ĐỒ1: Khái quát công nghiệp sơ chế CSTN. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 1. Quy trình chế biến cao su cốm từ mủ nước.1 Quy trình công nghệ.
Tiếp nhận mủ kiểm tra, phân loại Lọc, pha loãng để lắng Đánh đông mủ nước Gia công cơ học (Cán, rửa, cắt băm) Xếp hộc, để ráo Gia công nhiệt Phân loại Cân, ép bành, đóng gói. Ký hiệu: Sản phẩm Thành phẩm Quy trình SƠ ĐỒ 2: Quy trình chế biến cao su cốm từ mủ nước. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 6 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 1. Cách tiến hành trong các công đoạn.
+ Công đoạn 1: Tiếp nhận mủ nước. Mủ nước từ vườn cây được đưa về nhà máy trong khoảng từ 1 – 2 giờ, sau đó cho mủ qua rây lọc, để lọc hết tất cả các rác, lá cây, vỏ cây…Sau khi lọc xong đưa mủ vào hồ, lấy mẫu xác định hàm lượng cao su khô, xác định pH và tính lượng axít để đánh đông ( việc lấy mẫu mủ phải được tiến hành sau khi mủ đã được qua lọc và khuấy đều trong hồ ). + Công đoạn 2: Pha loãng, lắng lọc. Tiến hành pha loãng mủ bằng cách thêm nước vào.
Mục đích của việc pha loãng nhằm giảm khả năng tạo bọt và tạo điều kiện loại bỏ tạp chất. Tùy theo quy trình sản xuất mà người ta tiến hành pha loãng đến khi hàm lượng cao su khô (DRC) còn khoảng 14 – 25%; hỗn hợp để yên khoảng 20 – 30 phút cho các ạt p chấ t lắng xuống đáy hồ chứa, sau đó xả mủ qua các mương đánh đông. + Công đoạn 3: Đánh đông mủ nước. Hóa chất thường dùng để đánh đông là CH 3 COOH có nồng độ 2%w/v hoặc HCOOH với nồng độ là 1%.
Lượng axít cần dùng làm sao cho đủ để hạ pH của mủ xuống còn 4. Sau đó vớt bọt khí và để qua đêm cho mủ đông tụ hoàn toàn. + Công đoạn 4: Gia công cơ học. Bơm nước vào mương đánh đông cho khối mủ đông nổi lên hoàn toàn, sau đó khối mủ đông này cho qua máy cán kéo (Crusher ), tiếp tục cho qua các máy cán rửa, máy băm tinh để tạo thành những hạt cốm.
Nhờ bơm Vorter chuyển những hạt cốm đã băm đến sàn rung rồi đến các hộc của xe xông sấy. Khối lượng nước được sử dụng là 30 m3/1 tấn DRC, pH của nước sau khi rửa đảm bảo trong khoảng > 6,5. + Công đoạn 5: Xếp hộc, để ráo. Tùy theo điều kiện chế biến nên xếp hộc thích hợp để cốm có thể chín đều.
Cốm được xếp vào hộc phải tự nhiên không dùng tay ấn mạnh vì chúng có thể dính lại với nhau như thế khi sấy dễ bị sống, các hộc phải được để ráo ngoài lò sấy từ 30 – 60 phút. + Công đoạn 6: Gia công nhiệt. Nhiệt độ sấy qui định khoảng 110oC, thời gian sấy khoảng 4 giờ. + Công đoạn 7: phân loại.
Mỗi xe sấy của lô sản xuất, sau khi ra khỏi lò phải được phân loại theo chủng loại như: SVR3L, SVR5….loại bỏ những hạt cao su sống, nếu phế phẩm vượt quá 5% thì điều chỉnh lại các công đoạn của quy trình sấy. + Công đoạn cuối cùng: Ép bành, đóng gói, nhập kho. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 7 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Mủ cốm được ép thành bành có trọng lượng 33,33 kg. Bành cao su được ép ở nhiệt độ 60oC, thời gian ép là khoảng 45 – 60 giây với áp suất ép là 2700psi ( poundper square inch).
Mỗi bành cao su được bao thành bao Polyetylen bao không bị rách miệng và hàn kín lại. Các bành bao được xếp vào pallet đem vào kho, bảo quản ở nhiệt độ không qúa 36oC. Quy trình chế biến cao su cốm từ mủ tạp. Quy trình công nghệ.
Mủ tạp Lưu trữ ngâm rửa, phân loại Máy băm thô đôi Băm búa Nước rửa Cán cắt Nước thải Cán crếp x 3 Máy cán băm liên hợp Bơm Vortex/phân phối mủ Lò sấy Đóng bành, đóng gói SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 8 Sản phẩm LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SƠ ĐỒ 3: Quy trình chế biến cao su cốm từ mủ tạp 2. Cách tiến hành trong các công đoạn. Mủ tạp sau khi từ vườn cây đưa về được thu nhận và phân loại sau đó đưa vào hồ ngâm rửa để loại bỏ hết tất cả các vật ngoại lai ( như các sợi polyme và các tạp chất khác như bao Polyetylen…) sau đó được ngâm tối thiểu khoảng 5 ngày nhưng không được lưu trữ quá 3 tháng. Công đoạn gia công cơ học: + Băm thô: Mủ tạp từ hồ ngâm rửa được đưa vào máy băm thô (prebreaker ) để băm thành miếng nhỏ và loại bớt chất bẩn.
Sau đó dùng bơm để chuyển mủ từ hồ băm thô đến máy cán Crepe 1, quá trình này làm cho mủ đồng đều và loại bớt chất bẩn. + Cán tạo tờ và rửa: Số lần qua máy cán Crepe là 4 lần theo thứ tự từng máy là 2, 2, 3, 3 ầl n cán. Trong quá trình cán phải gấp đôi gấp 3 tờ mủ cho vào máy để làm đồng đều tờ mủ theo các chiều, nước được xối vào tờ mủ để rửa. + Băm tinh: Sau khi qua công đo ạn tạo tờ, tờ mủ được đem đến máy băm tinh ( shredder ) để tạo ra những hạt cốm có kích thước 3 x 3mm.
Sau đó, dùng bơm để chuyển các hạt cốm từ hồ băm tinh qua các sàn rung, đến các hộc của xe xông sấy. Giai đoạn này cốm được rửa sạch, trộn lẫn đồng đều và loại một phần nước. + Xếp hộc để ráo: Tùy theo điều kiện chế biến và nguyên liệu mà xếp hộc thích hợp để cốm có thể chín đều. Cốm xếp vào hộc phải tự nhiên, không được dùng tay ấn vì như thế chúng sẽ bị dính lại, khi sấy dễ bị sống.
Thời gian để ráo trước khi sấy khoảng 30 – 40 phút. + Tại lò sấy: Nhiệt độ sấy được duy trì ở nhiệt độ 110oC; thời gian sấy là 3,5 giờ. Sau đó, mủ được làm nguội bằng quạt khoảng 30 phút để mủ ra lò có nhiệt độ < 60oC. + Công đoạn phân loại: Mỗi xe sấy của lô sản xuất khi ra lò phải phân loại cẩn thận để loại hết các hộc có mủ bị chảy nhão hoặc sống.
Nếu phế phẩm >5% thì phải điều chỉnh lại các công đoạn sấy trong quy trình. + Công đoạn đóng gói nhập kho: Cao su được cân thành từng nhóm có trọng lượng 33,33 kg, được ép với áp suất 2700 psi ở nhiệt độ < 60oC; thời gian ép từ 45 – 60 giây. Khối cao su được cho trong bao polyetylene, hàn kín lại, xếp vào kho ở nơi thoáng mát nhiệt độ < 36oC. SVTH: ĐỖ THỊ MINH TÂM Trang 9 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP III.
MỤC TIÊU, PHẠM VI, GIỚI HẠN CỦA LUẬN VĂN. Mục tiêu của luận văn. Các nhà máy chế biến cao su thiên nhiên sản sinh ra nhiều chất ô nhiễm , ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, nhưng sự hiểu biết về những vấn đề này còn rất hạn chế.