Đánh Giá Đa Dạng và Khả Năng Thích Ứng của Các Mẫu Giống Ngô Nhập Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích đa dạng và khả năng thích ứng của giống ngô nhập nội, cung cấp thông tin hữu ích cho nghiên cứu và phát triển nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ny
• Người hướng dẫn: GS. Vũ Văn Liết
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Đánh Giá Đa Dạng và Khả Năng Thích Ứng của Giống Ngô Nhập Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 3. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 4. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NGÔ TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 6.1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 6.1.2. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của thế giới năm 2001 - 2014
• 6.1.3. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của Việt Nam giai đoạn 2008 – 2015
• 6.1.4. Tình hình sản xuất ngô theo vùng ở Việt Nam năm 2015
• 6.1.5. Tình hình nhập khẩu ngô về Việt Nam năm 2013
• 6.1.6. Diễn biến thời tiết vụ Xuân và Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm
• 7. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.1. Địa điểm và thời gian thực hiện đề tài
• 7.2. Thời gian thực hiện
• 7.3. Vật liệu nghiên cứu
• 7.4. Nội dung nghiên cứu
• 7.5. Phương pháp nghiên cứu
• 7.5.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 7.5.2. Phương pháp phân tích đa dạng di truyền và tính ổn định
• 7.5.3. Kỹ thuật áp dụng
• 7.5.4. Các chỉ tiêu theo dõi
• 7.5.5. Xử lý số liệu
• 8. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 8.1. Diễn biến thời tiết - khí hậu trong thời gian thí nghiệm huyện Gia Lâm – Hà Nội
• 8.1.1. Độ ẩm không khí
• 8.2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của 32 mẫu giống ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.3. Đặc điểm hình thái của 32 mẫu giống ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.4. Chỉ tiêu số lá của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.5. Các yếu tố cấu thành năng suất của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.6. Chỉ tiêu năng suất của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.7. Đặc điểm hình thái của 32 nguồn gen ngô nhập nội và giống đối chứng GS9989 vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.8. Đặc tính chống chịu của 32 mẫu giống gen ngô nhập nội vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.9. Đánh giá đa dạng di truyền của 32 mẫu gen ngô nhập nội vụ xuân và thu đông năm 2017
• 8.10. Phân tích tính ổn định của các dòng giống qua các môi trường khác nhau
• 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Đa Dạng Giống Ngô Nhập Nội

Đánh giá đa dạng và khả năng thích ứng của giống ngô nhập nội là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu nông nghiệp hiện đại. Giống ngô nhập nội không chỉ mang lại tiềm năng năng suất cao mà còn giúp cải thiện khả năng chống chịu với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Việc nghiên cứu này nhằm mục đích mở rộng nguồn gen và nâng cao chất lượng giống ngô tại Việt Nam.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Giống Ngô Nhập Nội

Giống ngô nhập nội đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện năng suất và chất lượng cây trồng. Chúng cung cấp nguồn gen đa dạng, giúp tăng cường khả năng thích ứng với điều kiện môi trường khác nhau.

1.2. Lịch Sử Nghiên Cứu Giống Ngô Nhập Nội

Nghiên cứu về giống ngô nhập nội đã bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ 20, với nhiều thành tựu đáng kể trong việc phát triển giống ngô lai. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng giống ngô nhập nội có thể mang lại năng suất vượt trội so với giống bản địa.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Đánh Giá Giống Ngô Nhập Nội

Mặc dù giống ngô nhập nội mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức trong quá trình đánh giá và ứng dụng. Các vấn đề như sự thích ứng với điều kiện khí hậu, khả năng chống chịu sâu bệnh và năng suất không ổn định là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Khả Năng Thích Ứng

Khả năng thích ứng của giống ngô nhập nội phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện khí hậu, đất đai và kỹ thuật canh tác. Việc đánh giá chính xác là rất cần thiết để lựa chọn giống phù hợp.

2.2. Vấn Đề Về Sâu Bệnh Trên Giống Ngô Nhập Nội

Giống ngô nhập nội có thể gặp phải nhiều loại sâu bệnh khác nhau, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng. Cần có các biện pháp phòng ngừa và quản lý hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

III. Phương Pháp Đánh Giá Đa Dạng Giống Ngô Nhập Nội

Để đánh giá đa dạng và khả năng thích ứng của giống ngô nhập nội, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm thí nghiệm thực địa, phân tích di truyền và đánh giá năng suất.

3.1. Thí Nghiệm Thực Địa Đánh Giá Giống Ngô

Thí nghiệm thực địa là phương pháp chính để đánh giá sự sinh trưởng và phát triển của giống ngô trong điều kiện tự nhiên. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lá và năng suất được ghi nhận và phân tích.

3.2. Phân Tích Di Truyền Của Giống Ngô Nhập Nội

Phân tích di truyền giúp xác định mức độ đa dạng di truyền của giống ngô nhập nội. Các chỉ số di truyền được sử dụng để đánh giá sự khác biệt giữa các giống và khả năng thích ứng của chúng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Giống Ngô Nhập Nội

Kết quả nghiên cứu cho thấy giống ngô nhập nội có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu tại miền Bắc Việt Nam. Nhiều giống đã thể hiện năng suất cao và khả năng chống chịu tốt với sâu bệnh.

4.1. Đặc Điểm Sinh Trưởng Của Giống Ngô Nhập Nội

Các giống ngô nhập nội cho thấy sự sinh trưởng mạnh mẽ, với chiều cao cây và số lá vượt trội so với giống đối chứng. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của chúng trong điều kiện địa phương.

4.2. Năng Suất Và Chất Lượng Của Giống Ngô Nhập Nội

Năng suất của các giống ngô nhập nội đạt mức cao, với nhiều giống có khả năng cho năng suất vượt trội. Chất lượng hạt cũng được cải thiện, đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Giống Ngô Nhập Nội

Đánh giá đa dạng và khả năng thích ứng của giống ngô nhập nội là một bước quan trọng trong việc phát triển giống ngô tại Việt Nam. Tương lai của giống ngô nhập nội hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới cho ngành nông nghiệp.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai Về Giống Ngô Nhập Nội

Tương lai của giống ngô nhập nội sẽ phụ thuộc vào việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển. Cần có các chương trình hỗ trợ để khuyến khích nông dân áp dụng giống mới.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Nghiên Cứu Giống Ngô Nhập Nội

Cần tăng cường hợp tác giữa các nhà nghiên cứu và nông dân để tối ưu hóa việc sử dụng giống ngô nhập nội. Các chính sách hỗ trợ cũng cần được xây dựng để thúc đẩy nghiên cứu và phát triển giống mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NY ĐÁNH GIÁ ĐA DẠNG VÀ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG CỦA CÁC MẪU GIỐNG NGÔ NHẬP NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: GS. Vũ Văn Liết NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng cho bảo vệ một học vị nào, mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đều đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năn 2018 Tác giả luận văn Ngu ễn T ị N i LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo GS. Vũ Văn Liết bộ môn Di Truyền và Chọn giống cây trồng đã hướng dẫn, ch bảo, giúp đỡ tận t nh, chu đáo trong suốt thời gian thực hiện luận án tốt nghiệp.

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới ban chủ nhiệm, các thầy cô giáo trong khoa Nông học, đặc biệt là các thầy cô giáo trong bộ môn Di truyền – Chọn giống đã giảng dạy và tạo điều kiện tốt cho em trong suốt quá tr nh học tập và nghiên cứu. Em xin chân thành cảm ơn anh(chị) cán bộ Phòng Nghiên cứu và phát triển cây trồng cạn, đặc biệt là chị Trần Thị Thanh Hà và chị Vũ Thị Bích Hạnh cán bộ phòng cây trồng cạn - Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện tốt, hướng dẫn và giúp đỡ em nhiệt t nh trong thời gian thực hiện luận án tốt nghiệp. Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đ nh, bạn bè và người thân đã giúp đỡ, động viên em trong trong suốt quá tr nh học tập và nghiên cứu. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năn 2018 Tác giả luận văn Ngu ễn T ị N ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục.

iii Danh mục bảng. v Danh mục hình. vi Danh mục chữ viết tắt.vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và yêu cầu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

T nh h nh sản xuất ngô trên thế giới và việt nam. T nh h nh sản xuất ngô trên thế giới. T nh h nh sản xuất ngô ở việt nam. Đa dạng nguồn gen ngô trong tạo giống.

Nguồn gen ngô nhập nội. T nh h nh sản xuất ngô tại hà nội. Vật liệu và p ƣơng p áp ng iên cứu. Địa điểm và thời gian thực hiện đề tài.

Thời gian thực hiện. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp bố trí thí nghiệm. Phương pháp phân tích đa dạng di truyền và tính ổn định. Kỹ thuật áp dụng. Các ch tiêu theo dõi.

Xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Diễn biến thời tiết- khí hậu trong thời gian thí nghiệm huyện Gia Lâm –Hà Nội. Độ ẩm không khí.

Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của 32 mẫu giống ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017. Đặc điểm h nh thái của 32 mẫu giống ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017. Ch tiêu số lá của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017. Các yếu tố cấu thành năng suất của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017.

Ch tiêu năng suất của 32 mẫu giống gen ngô tẻ trong điều kiện vụ xuân và thu đông năm 2017. Đặc hiểm h nh thái của 32 nguồn gen ngô nhập nội và giống đối chứng gs9989 vụ xuân và thu đông năm 2017. Đặc tính chống chịu của 32 mẫu giống gen ngô nhập nội vụ xuân và thu đông năm 2017. Đánh giá đa dạng di truyền của 32 mẫu gen ngô nhập nội vụ xuân và thu đông năm 2017.

Phân tích tính ổn định của các dòng giống qua các môi trường khác nhau. Kết luận và kiến nghị. 64 Tài liệu tham khảo. 69 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của thế giới năm 2001 - 2014. Phân bố diện tích, năng suất và sản lượng ngô theo vùng năm 2014. Diện tích, năng suất và sản lượng ngô của Việt Nam giai đoạn 2008 – 2015. Tình hình sản xuất ngô theo vùng ở Việt Nam năm 2015.

Tình hình nhập khẩu ngô về Việt Nam năm 2013. Diễn biến thời tiết vụ Xuân và Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm. Thời gian sinh trưởng của nguồn gen ngô tẻ trong điều kiện vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017. Một số đặc tính hình thái của 32 nguồn gen ngô nhập nội trong vụ Xuân và Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm – Hà Nội.

Số lá trên cây của 32 dòng gen ngô nhập nội tham gia thí nghiệm vụ Xuân và Thu Đông năm 2017. Các yếu tố cấu thành năng suất của 32 nguồn gen ngô nhập nội vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017 .6: Các yếu tố cấu thành năng suất cảu 32 nguồn gen ngô nhập nội vụ Xuân và Thu Đông năm 2017 .7 Năng suất lý thuyết và năng suất thực thu của 32 nguồn gen ngô nhập nội trong vụ Xuân và vụ Đông năm 2017. Đặc điểm hình thái của 32 nguồn gen ngô nhập nội và giống đối chứng Gs9989 vụ Xuân và Thu Đông năm 2017. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của 32 nguồn gen ngô nhập nội vụ Xuân và Vụ Đông năm 2017.

Phân tích tính ổn định của 17 mẫu nguồn gen ngô nhập nội và đối chứng GS9989. Phân tích tính ổn định của 15 mẫu nguồn gen ngô nhập nội và đối chứng GS9989. 62 v DANH MỤC HÌNH H nh 4. Biểu đồ nhiệt độ ở vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm – Hà Nội 27 H nh 4.

Biểu đồ độ ẩm ở vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm – Hà Nội27 H nh 4. Biểu đồ lượng mưa ở vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm – Hà Nội 28 H nh 4. Chiều cao cây, chiều cao đ ng bắp của các dòng vụ Xuân 2017. Chiều cao cây, chiều cao đ ng bắp của các dòng vụ Thu Đông 2017.

Chiều cao cây, chiều cao đ ng bắp của các giống thụ phấn tự do vụ Xuân 2017 38 H nh 4. Chiều cao cây, chiều cao đ ng bắp của các giống thụ phấn tự do vụ Thu Đông 2017 39 Hình 4. Sơ đồ phả hệ đa dạng di truyền của 17 dòng ngô nhập nội dựa trên kiểu hình 58 Hình 4. Sơ đồ phả hệ đa dạng di truyền của 15 giống ngô thụ phấn tự do dựa trên kiểu hình 59 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT C ữ viết tắt Ng ĩa tiếng Việt CB/CC Tỷ lệ chiều cao đ ng bắp/ chiều cao cây CC Cao cây CCC Chiều cao cây CDB Chiều dài bắp CV Hệ số biến động DDC Dài đuôi chuột ĐKB Đường kính bắp LSD0,05 Sai khác nhỏ nhất c ý nghĩa ở mức 0,05 NSLT Năng suất lý thuyết NSTT Năng suất thực thu P1000 Khối lượng 1000 hạt SH/B Số hàng hạt trên bắp SH/H Số hạt trên hàng STT Số thứ tự TGST Thời gian sinh trưởng vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Ny Tên Luận văn: “Đánh giá đa dạng và khả năng thích ứng của các mẫu giống ngô nhập nội” Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Nội dung bản tríc ếu Mục đíc và đối tƣợng ng iên cứu của luận văn.

Mục đích nghiên cứu Đánh giá đa dạng và khả năng thích ứng của nguồn gen ngô nhập nội trong điều kiện đồng bằng sông Hồng nhằm mở rộng di truyền phục vụ chọn tạo giống ngô lai năng suất, chống chịu cho các t nh miền Bắc, Việt Nam. Vật liệu nghiên cứu Vật liệu nghiên cứu là 32 nguồn gen ngô tẻ nhập nội và đối chứng GS9989 - Công ty cổ phần Đại Thành. P ƣơng p áp ng iên cứu đã sử dụng Thí nghiệm 1: Đánh giá sinh trưởng phát triển 32 nguồn gen ngô tẻ trong điều kiện vụ Xuân 2017 tại Viện nghiên cứu và Phát triển cây trồng - học viện Nông nghiệp Việt Nam. Thí nghiệm 2: Đánh giá sinh trưởng phát triển 32 nguồn gen ngô tẻ trong điều kiện vụ Thu Đông 2017 tại Viện nghiên cứu và Phát triển cây trồng - học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Phương pháp thí nghiệm áp dụng cho cả hai vụ (Xuân và Thu Đông), Thí nghiệm bố trí khối ngẫu nhiên hoàn ch nh, hai lần lặp lại; đối chứng GS9989; diện tích ô thí 2 2 nghiệm 10m tổng diện tích thí nghiệm 680m , Khoảng cách hàng x hàng = 70cm; cây x cây = 25cm, tương ứng mật độ 57. Các ch tiêu theo dõi gồm giai đoạn sinh trưởng phát triển, một số đặc điểm nông sinh học, khả năng chống chịu đồng ruộng, năng suất và yếu tố tạo thành năng suất. Số liệu được xử lý bằng Excel và phân tích phương sai NOV , xác định hệ số biến động (CV ) và sai khác nhỏ nhất c ý nghĩa (LSD0.Phần mềm sử dụng chương tr nh IRRIST T ver 5.0, đánh giá đa dạng di truyền NTSYSpc Ver,2.0 và chương tr nh thống kê sinh học của Nguyễn Đ nh Hiền, 1995. Các kết quả c ín và kết luận Thu thập điều kiện thời tiết, khí hậu khu vực địa phương nghiên cứu gồm đất đai, viii lượng mưa, độ ẩm, nhiệt độ trong hai vụ Xuân và Thu Đông năm 2017 ảnh hưởng đến sinh trưởng , phát triển của cây ngô.

Đánh giá được các đặc điểm sinh trưởng, phát triển; đặc điểm nông sinh học; số lá; mức độ nhiễm các loại sâu hại chính; màu sắc thân, màu sắc lá, màu sắc cờ, màu sắc râu ngô, màu sắc hạt; năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất và một số ch tiêu chất lượng của các nguồn gen ngô nhập nội tham gia thí nghiệm vụ Xuân và vụ Thu Đông năm 2017 tại Gia Lâm, Hà Nội. Phân tích đa dạng di truyền của 32 nguồn gen ngô nhập nội trong hai vụ nghiên cứu tại Gia Lâm, Hà Nội. Phân tích xác định mức độ thích ứng của 32 nguồn gen ngô nhập nội tại Gia Lâm Hà Nội đã xác định giống thụ phấn tự do c độ thích ứng cao hơn các dòng tự phối về năng suất thực thu. ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Thi Ny Thesis title: Evaluation of exotic diversity and adapted maize (Zea mays L.