Đánh Giá Sự Đa Dạng Hệ Thực Vật Có Mạch Ở Khu Di Tích Lịch Sử - Văn Hóa - Khảo Cổ Gò Tháp

Luận văn phân tích sự đa dạng hệ thực vật có mạch tại khu di tích Gò Tháp, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, góp phần bảo tồn di sản thiên nhiên.

• Tác giả: ThS. Phạm Thị Thanh Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Quốc Trị
• Trường học: Trường Đại học Đồng Tháp
• Đề tài: Đánh Giá Sự Đa Dạng Hệ Thực Vật Có Mạch Ở Khu Di Tích Lịch Sử - Văn Hóa - Khảo Cổ Gò Tháp
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC HÌNH 3 DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Đa Dạng Hệ Thực Vật Gò Tháp

Khu di tích Gò Tháp, một di tích quốc gia đặc biệt, không chỉ nổi tiếng về văn hóa, lịch sử, khảo cổ mà còn là điểm nóng về đa dạng sinh học. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên phong phú với rừng tràm nguyên sinh, hệ sinh thái đồng cỏ ngập nước theo mùa, và nhiều loài cây cổ thụ. Hệ sinh thái thực vật ở đây là nơi sinh sống của nhiều loài chim nước và động vật khác. Do đó, bảo tồn nguồn gen thực vật đồng nghĩa với việc bảo vệ nguồn gen động vật, góp phần bảo tồn sinh cảnh và đa dạng sinh học của vùng Đồng Tháp Mười. Nghiên cứu về tài nguyên thực vật tại đây chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến thiếu thông tin cập nhật và đánh giá chính xác về hiện trạng.

1.1. Giá Trị Đa Dạng Sinh Học Tại Khu Di Tích Gò Tháp

Gò Tháp không chỉ là di tích lịch sử mà còn là một khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao. Với hệ sinh thái đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười, nơi đây là môi trường sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm. Việc bảo tồn đa dạng sinh học tại Gò Tháp có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên của khu vực.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Hệ Thực Vật Có Mạch

Nghiên cứu hệ thực vật có mạch tại Gò Tháp là cần thiết để đánh giá chính xác hiện trạng đa dạng sinh học và đề xuất các biện pháp bảo tồn hiệu quả. Việc này giúp bổ sung danh lục thành phần loài thực vật, phát hiện các loài quý hiếm cần bảo vệ, và xác định các loài gây hại hoặc xâm lấn để có biện pháp kiểm soát phù hợp.

II. Thách Thức Bảo Tồn Đa Dạng Thực Vật Tại Gò Tháp

Trong những năm qua, hệ thực vật tại Khu di tích Gò Tháp đã trải qua nhiều thay đổi do tác động của các yếu tố môi trường, khai thác của con người và biến đổi khí hậu. Số liệu thống kê về 130 loài thực vật được ghi nhận trước đây (khoảng năm 2000) hiện không còn đầy đủ và chính xác. Câu hỏi đặt ra là: Hiện tại, Gò Tháp có bao nhiêu loài thực vật? Thành phần loài có giá trị và ý nghĩa như thế nào? Có loài nào gây hại hoặc xâm lấn hệ thực vật hay không? Làm thế nào để bảo tồn và phát triển bền vững khu di tích này?

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Hệ Thực Vật

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến hệ thực vật tại Gò Tháp. Sự thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa và mực nước có thể ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển và phân bố của các loài thực vật. Nghiên cứu cần đánh giá mức độ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và đề xuất các biện pháp thích ứng phù hợp.

2.2. Tác Động Của Du Lịch Đến Đa Dạng Sinh Học Thực Vật

Du lịch có thể mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương, nhưng cũng gây ra những tác động tiêu cực đến đa dạng sinh học. Hoạt động xây dựng, khai thác tài nguyên và xả thải có thể làm suy thoái môi trường sống của các loài thực vật. Cần có các biện pháp quản lý du lịch bền vững để giảm thiểu tác động đến hệ thực vật.

2.3. Thực Trạng Quản Lý Và Bảo Tồn Tài Nguyên Thực Vật

Việc quản lý và bảo tồn tài nguyên thực vật tại Gò Tháp còn nhiều hạn chế. Thiếu các nghiên cứu chuyên sâu, số liệu thống kê không đầy đủ và các biện pháp bảo tồn chưa hiệu quả là những thách thức cần giải quyết. Cần tăng cường đầu tư cho công tác nghiên cứu, điều tra và xây dựng các chương trình bảo tồn phù hợp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đa Dạng Thực Vật Có Mạch Gò Tháp

Để đánh giá chính xác đa dạng hệ thực vật có mạch tại Khu di tích Gò Tháp, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và bài bản. Điều này bao gồm việc thu thập và phân tích mẫu vật, xác định thành phần loài, đánh giá đa dạng sinh học, và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hệ thực vật. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát triển bền vững.

3.1. Thu Thập Và Phân Loại Mẫu Vật Thực Vật

Quá trình thu thập và phân loại mẫu vật thực vật là bước quan trọng để xác định thành phần loài và đánh giá đa dạng sinh học. Cần thu thập đầy đủ các mẫu vật đại diện cho các loài thực vật khác nhau tại Gò Tháp, sau đó tiến hành phân loại và xác định tên khoa học của chúng.

3.2. Đánh Giá Đa Dạng Sinh Học Bằng Các Chỉ Số

Sử dụng các chỉ số đa dạng sinh học như chỉ số Shannon-Wiener, chỉ số Simpson và chỉ số Pielou để đánh giá mức độ đa dạng sinh học của hệ thực vật tại Gò Tháp. Các chỉ số này cho phép so sánh đa dạng sinh học giữa các khu vực khác nhau và theo dõi sự thay đổi đa dạng sinh học theo thời gian.

3.3. Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa Thực Vật Và Môi Trường

Phân tích mối quan hệ giữa thực vật và môi trường là cần thiết để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển của hệ thực vật. Điều này bao gồm việc phân tích các yếu tố khí hậu, đất đai, địa hình và tác động của con người.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đa Dạng Hệ Thực Vật Có Mạch Gò Tháp

Nghiên cứu về đa dạng hệ thực vật có mạch tại Khu di tích Gò Tháp đã mang lại những kết quả quan trọng. Danh lục thành phần loài thực vật đã được bổ sung và cập nhật, các loài quý hiếm đã được xác định, và các loài gây hại hoặc xâm lấn đã được phát hiện. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên thực vật.

4.1. Danh Lục Thành Phần Loài Thực Vật Cập Nhật

Danh lục thành phần loài thực vật tại Gò Tháp đã được cập nhật với nhiều loài mới được ghi nhận. Điều này cho thấy đa dạng sinh học của khu vực này vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khám phá. Danh lục này là tài liệu quan trọng cho công tác quản lý và bảo tồn tài nguyên thực vật.

4.2. Phân Bố Các Loài Thực Vật Quý Hiếm Và Đặc Hữu

Nghiên cứu đã xác định được một số loài thực vật quý hiếm và đặc hữu tại Gò Tháp. Các loài này cần được ưu tiên bảo vệ để tránh nguy cơ tuyệt chủng. Cần có các biện pháp bảo tồn cụ thể cho từng loài, bao gồm bảo vệ môi trường sống, kiểm soát khai thác và nhân giống.

4.3. Đánh Giá Tác Động Của Thực Vật Ngoại Lai Xâm Hại

Một số loài thực vật ngoại lai xâm hại đã được phát hiện tại Gò Tháp. Các loài này có thể cạnh tranh với các loài bản địa, gây suy thoái đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Cần có các biện pháp kiểm soát và diệt trừ các loài thực vật ngoại lai xâm hại để bảo vệ hệ thực vật bản địa.

V. Giải Pháp Bảo Tồn Đa Dạng Hệ Thực Vật Có Mạch Gò Tháp

Để bảo tồn đa dạng hệ thực vật có mạch tại Khu di tích Gò Tháp, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Điều này bao gồm việc bảo vệ môi trường sống, kiểm soát khai thác, phục hồi hệ sinh thái, và nâng cao nhận thức cộng đồng. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách bền vững và có sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

5.1. Bảo Vệ Môi Trường Sống Của Các Loài Thực Vật

Bảo vệ môi trường sống là yếu tố then chốt để bảo tồn đa dạng sinh học. Cần có các biện pháp bảo vệ rừng tràm nguyên sinh, đồng cỏ ngập nước và các khu vực có thực vật quý hiếm. Điều này bao gồm việc kiểm soát ô nhiễm, ngăn chặn phá rừng và khai thác trái phép.

5.2. Phục Hồi Hệ Sinh Thái Bị Suy Thoái

Phục hồi hệ sinh thái bị suy thoái là cần thiết để tăng cường đa dạng sinh học và cải thiện chất lượng môi trường. Cần có các chương trình trồng cây bản địa, phục hồi đất đai và cải tạo nguồn nước. Quá trình phục hồi cần được thực hiện một cách khoa học và có sự tham gia của cộng đồng.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Bảo Tồn

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của các chương trình bảo tồn. Cần có các hoạt động tuyên truyền, giáo dục và vận động cộng đồng tham gia vào công tác bảo tồn. Điều này bao gồm việc tổ chức các buổi nói chuyện, phát tờ rơi và xây dựng các mô hình bảo tồn cộng đồng.

VI. Ứng Dụng Phát Triển Bền Vững Hệ Thực Vật Gò Tháp

Nghiên cứu về đa dạng hệ thực vật có mạch tại Khu di tích Gò Tháp có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển du lịch sinh thái, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương. Kết quả nghiên cứu cần được ứng dụng vào thực tiễn để mang lại lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.

6.1. Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Dựa Trên Đa Dạng Thực Vật

Đa dạng thực vật là một nguồn tài nguyên du lịch quan trọng. Cần phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái dựa trên đa dạng thực vật tại Gò Tháp, như các tour tham quan rừng tràm, đồng cỏ ngập nước và vườn thực vật quý hiếm. Du lịch sinh thái cần được phát triển một cách bền vững để không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.

6.2. Sử Dụng Bền Vững Tài Nguyên Thực Vật Cho Cộng Đồng

Tài nguyên thực vật có thể được sử dụng một cách bền vững để mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương. Cần khuyến khích các hoạt động sản xuất và chế biến các sản phẩm từ thực vật bản địa, như mật ong tràm, tinh dầu tràm và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Việc sử dụng tài nguyên thực vật cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo tính bền vững.

6.3. Nghiên Cứu Và Phát Triển Các Loài Thực Vật Có Giá Trị

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các loài thực vật có giá trị kinh tế, y học và môi trường tại Gò Tháp. Điều này bao gồm việc tìm kiếm các loài mới, cải thiện năng suất và chất lượng của các loài hiện có, và phát triển các phương pháp trồng trọt và chế biến hiệu quả. Nghiên cứu cần được thực hiện với sự hợp tác giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài ở trong nước và ngoài nước 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước - Schmithusen (1959) đã chia thảm thực vật trái đất thành 9 lớp quần hệ là: Lớp quần hệ rừng, lớp quần hệ cây bụi, lớp quần hệ savan và đồng cỏ, lớp quần hệ đồng cỏ, lớp quần hệ cây bụi nhỏ và nửa cây bụi, lớp quần hệ thực vật sống một năm, lớp quần hệ hoang mạc, lớp quần hệ thực vật hồ nước nội địa và lớp quần hệ thực vật biển [34].

- UNESCO (1973) đã công bố một khung phân loại thảm thực vật thế giới dựa trên nguyên tắc ngoại mạo cấu trúc và được thể hiện trên bản đồ 1:2. Đây là khung phân loại được sử dụng phổ biến phục vụ cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học trên toàn thế giới [36]. - Các công trình nghiên cứu hệ thực vật quan trọng có: Thực vật chí Hồng Kông (1861); Thực vật chí Australia (1866); Thực vật chí Ấn Độ (1874); Thực vật chí Miến Điện (1877); Thực vật chí Malaysia (1892 - 1925); Thực vật chí Hải Nam, Trung Hoa (1972); Thực vật chí Vân Nam, Trung Hoa (1977).I (1974), Urxep (1974) đều tập trung vào việc xác định diện tích biểu hiện tối thiểu của hệ thực vật.I (1974) đã đưa ra nhận định là số loài của một hệ thực vật cụ thể ở vùng nhiệt đới ẩm thường là 1.000 loài và ông cũng cho rằng “chỉ cần điều tra trên một diện tích đủ lớn để có thể bao trùm được sự phong phú của nơi sống nhưng không có sự phân hóa về mặt địa lý” [16]. - Ở các nước Âu Mỹ, việc nghiên cứu hệ thực vật trên toàn lãnh thổ đã được hoàn thành từ lâu.

Hầu hết các vật mẫu đã được thu thập và lưu trữ tại các phòng mẫu khô nổi tiếng thế giới như Kew (Anh), Bảo tàng lịch sử tự nhiên Paris (Pháp), New York (Hoa Kỳ), Xanh Pê-téc-bua (Nga). Vì vậy, khi xây dựng các khu Bảo tồn thiên nhiên và Vườn quốc gia hết sức thuận lợi, đơn giản đối với họ. Đối với các nước khu vực Đông Nam Á, một số nước đã được nước ngoài tài trợ, giúp đỡ cho nên tuy chưa hoàn thành nhưng cơ bản các nước đó đã có bộ Thực vật chí khá hoàn chỉnh như Trung Hoa, Thái Lan, Indonexia, Malaysia. 11 Theo số liệu của Trung tâm giám sát bảo tồn thế giới (2000) trên thế giới đã thống kê được 1.000 loài sinh vật, trong đó có 300.000 loài thực vật [16].

Nghiên cứu đa dạng sinh vật nói chung và đa dạng thực vật nói riêng cũng như vấn đề bảo tồn chúng đã trở thành một chiến lược trên toàn thế giới. Hội nghị thượng đỉnh bàn về vấn đề môi trường và đa dạng sinh vật đã được tổ chức tại Rio de Janeiro (Brazil) tháng 6 năm 1992 đã có 150 nước ký vào Công ước về đa dạng sinh vật và bảo vệ chúng. Từ đó nhiều hội thảo được tổ chức để thảo luận và nhiều cuốn sách mang tính chất chỉ dẫn ra đời. Năm 1990, WWF đã cho xuất bản cuốn sách nói về tầm quan trọng về đa dạng sinh vật (The importance of biological diversity) hay IUCN, UNEP và WWF đưa ra chiến lược bảo tồn thế giới (World conservation strategy), Wri, IUCN and WWF đưa ra chiến lược sinh vật toàn cầu (Global biological strategy).

Năm 1991, Wri, WB, WWF xuất bản cuốn bảo tồn đa dạng sinh vật thế giới (Conserving the World's biological diversity) hoặc IUCN, UNEP, WWF xuất bản cuốn "Hãy quan tâm tới trái đất" (Caring for the earth). Cùng năm, Wri, IUCN và UNEP xuất bản cuốn chiến lược đa dạng sinh vật và chương trình hành động. Tất cả các cuốn sách đó nhằm hướng dẫn và đề ra các phương pháp để bảo tồn đa dạng sinh học, làm nền tảng cho công tác bảo tồn và phát triển trong tương lai [31]. Hiện nay, bên cạnh các công trình xuất bản bằng sách đã có các trang thông tin điện tử xuất bản và cung cấp thông tin chính thức và có độ tin cậy cao.

The Plant List (http://www.org/ [40]) là website cung cấp lịch sử công bố các loài, tên khoa học cập nhật và chính xác nhất. Tình hình nghiên cứu trong nước - Chuyên khảo về Đồng Tháp Mười - tài nguyên thực vật do Phạm Hoàng Hộ và cộng sự (1992) nghiên cứu. Các tác giả đã kiểm kê các loài thực vật gặp ở các sinh cảnh khác nhau của Đồng Tháp Mười và bước đầu đánh giá năng suất của một vài sinh cảnh. Tuy nhiên, công trình này chỉ tập trung một số điểm của vùng Đồng Tháp Mười như Đức Hòa, Đức Huệ, Mộc Hóa (Long An), Hồng Ngự (Đồng Tháp).

chứ không điều tra hết tất cả các điểm thuộc phạm vi nghiên cứu [18]. - Điều tra đa dạng sinh học của các vùng đất ngập nước chủ yếu của vùng đồng bằng sông Cửu Long do Buckton và cộng sự (1999) thuộc tổ chức Birdlife 12 International tiến hành. Đề tài tập trung khảo sát nhóm chim và thực vật bậc cao vùng đồng bằng sông Cửu Long với mục đích đánh giá phân loại mức độ ưu tiên trong việc bảo tồn các vùng đất ngập nước quan trọng của đồng bằng sông Cửu Long [8]. - Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và đa dạng sinh học vùng ngập lũ đồng bằng sông Cửu Long do Trần Linh Phước (2000) thuộc trường Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh chủ trì.

Đề tài đã tổng hợp và phân tích hiện trạng về đa dạng sinh học vùng ngập lũ đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có đề cập đến các nhóm sinh vật như thực vật bậc cao, phiêu sinh thực vật, phiêu sinh động vật, động vật đáy, chim và cá…[27]. Tại trường Đại học Đồng Tháp cũng có một số nghiên cứu liên quan như sau: - Phạm Thị Thanh Mai, Bổ sung một số loài vào danh lục thành phần loài thực vật của Vườn Quốc gia Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, Bài báo khoa học đăng trên Tạp chí Khoa học & Giáo dục Trường Đại học Sư phạm Huế (ISSN 1859-1612), Số 01 (05)/ 2008. Trong bài báo này, tác giả đã bổ sung 22 loài thực vật bậc cao không có trong danh lục 130 loài của Vườn Quốc gia Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp [23]. - Phạm Thị Thanh Mai, “Thành phần loài hoa, cây cảnh được trồng ở Làng hoa kiểng Tân Quy Đông, thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp”, Bài báo khoa học đăng trên Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, số 09 (6/2014).

Trong bài báo này, tác giả đã bước đầu xác định, phân tích và đánh giá được 280 loài hoa, cây cảnh được trồng tại Làng hoa kiểng Tân Quy Đông, thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp [24]. - Phạm Thị Thanh Mai, “Đa dạng thực vật ở Khu di tích lịch sử - văn hóa Xẻo Quýt, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp”, Bài báo khoa học đăng trên Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, số 25 (4/2017). Trong bài báo này, tác giả đã xác định, phân tích và đánh giá được 334 loài thực vật ở Khu di tích Xẻo Quýt, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp [25]. Trên trang https://bqlkdtgt.vn/ có giới thiệu tổng quan về sinh thái Khu di tích Gò Tháp như sau: “Gò Tháp là nơi còn giữ được nét hoang sơ vùng Đồng Tháp Mười với hệ sinh thái vô cùng phong phú, khoảng 130 loài thực vật khác nhau.

Trong đó, tiêu biểu phải kể tới như: rừng tràm, đế, sậy, những cánh đồng 13 sen hồng bạt ngàn, tỏa hương thơm thanh mát quanh năm… đồng thời, đây là nơi cư trú của hàng chục loài động vật và hơn 20 loài chim nước như: nhan sen, nhan điển, cò, trích…” [41]. Qua tìm hiểu thông tin từ Ban Quản lý Khu di tích Gò Tháp thì số liệu thống kê này không có minh chứng tài liệu cụ thể. Trong Biên bản Thanh tra về Bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu di tích Gò Tháp của Tổng cục Môi trường vào ngày 17 tháng 8 năm 2016 đã kết luận: “Đến thời điểm hiện nay chưa có nghiên cứu điều tra, đánh giá đa dạng sinh học của khu vực này” [33]. Từ đó cho thấy trong những năm qua chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá sự đa dạng hệ thực vật Khu di tích Gò Tháp này.

Vì vậy, nghiên cứu này là hết sức cần thiết và quan trọng, góp phần phục vụ công tác quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững Khu di tích Gò Tháp. Mô tả về khu vực nghiên cứu 1. Tổng quan về Khu di tích Gò Tháp Hình 1-1. Bằng xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt Gò Tháp (Nguồn: Ban Quản lý Khu di tích Gò Tháp) Khu di tích Gò Tháp được người Pháp phát hiện từ cuối thế kỷ XIX và là địa chỉ khai quật khảo cổ từ năm 1984 đến nay.

Nơi đây được các nhà khảo cổ xác định 14 là một tiểu quốc của vương quốc Phù Nam, đã lưu giữ được các di tích của nền văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam với hơn 10 di tích kiến trúc và nhiều bộ sưu tập hiện vật độc đáo. Đồng thời, Gò Tháp là vùng căn cứ địa cách mạng của nhân dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước [2]. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt đó, Khu di tích Gò Tháp đã được xếp hạng qua các thời kỳ [2]: Năm 1989, Gò Tháp được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là Di tích quốc gia. Năm 2012, Gò Tháp được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt về loại hình di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật [14].

Năm 2014, Gò Tháp được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là Khu bảo vệ cảnh quan theo Quyết định số 1976/ QĐ-TTg ngày 30/10/2014 [32]. Năm 2015, Gò Tháp được Bộ Tài nguyên và Môi trường công nhận là Khu bảo tồn đa dạng sinh học theo Quyết định số 1107/QĐ-BTNMT ngày 12/5/2015 [5]. Về giá trị khảo cổ [2], [39], [41] Cách đây khoảng 1.500 năm, Gò Tháp là nơi cư trú của một bộ phận dân tộc có nền văn hóa phát triển, là vùng đất có quá khứ gắn liền với lịch sử của nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á. Gò Tháp, một “ốc đảo xanh” nổi lên giữa vùng đồng ruộng bao la có sức hấp dẫn mạnh mẽ bởi cảnh quan độc đáo cùng nhiều huyền thoại về một nền văn minh cổ với những dấu tích đi theo thời gian và chiến tranh.

Cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII, một bộ phận cư dân người Việt từ đàng ngoài đã vào đây khai hoang lập nghiệp, mở mang bờ cõi trên vùng đất còn hoang hóa với nhiều rừng rậm, sình lầy, muỗi bầy, thú dữ.