Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại dự án đại học vạn xuân và dự án khu tái định cư các công trình trọng điểm thị xã cửa lò tỉnh nghệ an

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại dự án đại học vạn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Cao Thị Mỹ Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Vân
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Bồi Thường, Hỗ Trợ, Tái Định Cư Khi Nhà Nước Thu Hồi Đất Tại Dự Án Đại Học Vạn Xuân Và Dự Án Khu Tái Định Cư Các Công Trình Trọng Điểm Thị Xã Cửa Lò, Tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.9.1. Những đóng góp mới
• 1.9.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.9.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.11. Cơ sở lý luận về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.11.1. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.11.2. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.11.3. Vai trò của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.11.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.12. Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở nước ta qua các thời kỳ
• 1.12.1. Trước khi có Luật đất đai 1993
• 1.12.2. Sau khi ban hành Luật đất đai 1993 đến năm 2003
• 1.12.3. Công tác bồi thường GPMB theo Luật Đất đai 2003
• 1.12.4. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Luật Đất đai 2013 đến nay
• 1.13. Chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư của các tổ chức tài trợ và một số nước trên thế giới
• 1.13.1. Chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định cư của một số nước trên Thế giới
• 1.13.2. Chính sách bồi thường thu hồi đất ở một số nước trên thế giới
• 1.14. Bài học kinh nghiệm
• 1.15. Công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• 1.16. Các văn bản quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.17. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.18. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.18.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.18.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.18.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.18.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.19. Điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của khu vực nghiên cứu
• 1.20. Thực trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn nghiên cứu
• 1.20.1. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn nghiên cứu
• 1.20.2. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của tại 2 dự án nghiên cứu
• 1.21. Đề xuất các giải pháp phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.22. Phương pháp nghiên cứu
• 1.22.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.22.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 1.22.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 1.22.4. Phương pháp phân tích, đánh giá và so sánh số liệu
• 1.23. Kết quả nghiên cứu
• 1.23.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 1.23.2. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường
• 1.23.3. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 1.23.4. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và áp lực đối với đất đai
• 1.23.5. Thực trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn thị xã
• 1.23.6. Công tác quản lý đất đai của Thị xã trong các năm qua
• 1.23.7. Hiện trạng sử dụng đất của Thị xã Cửa Lò năm 2016
• 1.23.8. Biến động đất đai giai đoạn 2011-2016
• 1.23.9. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thị xã cửa lò
• 1.23.10. Công tác BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi trên địa bàn thị xã Cửa Lò giai đoạn 2011 - 2016
• 1.23.11. Trình tự thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Cửa Lò
• 1.23.12. Đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại 2 dự án nghiên cứu
• 1.23.13. Thực trạng các dự án nghiên cứu
• 1.23.14. Đối tượng được bồi thường, hỗ trợ tái định cư ở 2 dự án nghiên cứu
• 1.23.15. Phương án và thực hiện phương án BT, HT, TĐC tại 2 dự án nghiên cứu
• 1.23.16. Đánh giá của các đối tượng có liên quan về công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư tại 2 dự án
• 1.23.17. Đánh giá chung về thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại 2 dự án nghiên cứu
• 1.24. Giải pháp hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thị xã cửa lò
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư Tại Dự Án Đại Học Vạn Xuân

Công tác bồi thường và tái định cư là một phần quan trọng trong quá trình phát triển đô thị và xây dựng cơ sở hạ tầng. Tại dự án Đại học Vạn Xuân, việc thu hồi đất đã ảnh hưởng đến nhiều hộ gia đình. Đánh giá công tác này giúp nhận diện những vấn đề tồn tại và tìm ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái Niệm và Ý Nghĩa Của Bồi Thường và Tái Định Cư

Bồi thường và tái định cư là những chính sách nhằm hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Điều này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

1.2. Tình Hình Thực Hiện Tại Dự Án Đại Học Vạn Xuân

Dự án Đại học Vạn Xuân đã thu hồi diện tích lớn đất đai, ảnh hưởng đến nhiều hộ gia đình. Việc thực hiện công tác bồi thường và tái định cư cần được đánh giá để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Công Tác Bồi Thường Tại Dự Án

Công tác bồi thường tại dự án Đại học Vạn Xuân gặp nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ dự án mà còn tác động đến đời sống của người dân bị thu hồi đất.

2.1. Những Khó Khăn Trong Quy Trình Bồi Thường

Quy trình bồi thường thường gặp khó khăn trong việc xác định giá trị đất đai và tài sản. Điều này dẫn đến sự không hài lòng của người dân và khiếu nại.

2.2. Tác Động Đến Đời Sống Người Dân

Sau khi thu hồi đất, nhiều hộ gia đình gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống. Việc chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm trở nên khó khăn hơn.

III. Phương Pháp Đánh Giá Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư

Để đánh giá hiệu quả công tác bồi thường và tái định cư, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu và phân tích sẽ giúp đưa ra những nhận định chính xác.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Sơ Cấp

Phỏng vấn người dân và các bên liên quan là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin về thực trạng bồi thường và tái định cư.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu và Đánh Giá Kết Quả

Phân tích dữ liệu thu thập được sẽ giúp đánh giá hiệu quả của công tác bồi thường và tái định cư, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Dự Án

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác bồi thường và tái định cư tại dự án Đại học Vạn Xuân đã đạt được một số thành công nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục.

4.1. Kết Quả Bồi Thường Tại Dự Án

Dự án đã bồi thường cho nhiều hộ gia đình, nhưng giá trị bồi thường còn thấp so với giá trị thực tế của đất đai.

4.2. Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Công tác bồi thường và tái định cư cần xem xét tác động đến môi trường và đời sống của người dân để đảm bảo phát triển bền vững.

V. Kết Luận và Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Công Tác Bồi Thường

Để cải thiện công tác bồi thường và tái định cư tại dự án Đại học Vạn Xuân, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả và đảm bảo quyền lợi cho người dân.

5.1. Đề Xuất Cải Thiện Quy Trình Bồi Thường

Cần hoàn thiện quy trình bồi thường để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc xác định giá trị đất đai.

5.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Người Dân Sau Khi Thu Hồi Đất

Cần có các chương trình hỗ trợ người dân trong việc chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định cuộc sống sau khi thu hồi đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại tỉnh Nghệ An đã thúc đẩy nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất để phát triển hạ tầng đô thị và dịch vụ. Thị xã Cửa Lò có diện tích tự nhiên 2.793,53 ha, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 19,2%/năm giai đoạn 2010 - 2016. Sự phát triển nhanh chóng này tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác giải phóng mặt bằng và quản lý quỹ đất. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết xung đột lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng đất khi thu hồi đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp phục vụ các công trình trọng điểm.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát thực trạng, phân tích ưu nhược điểm trong việc thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo từng thời kỳ luật định. Đề tài tập trung nghiên cứu trên địa bàn thị xã Cửa Lò thông qua việc đánh giá hai dự án điển hình: Dự án xây dựng Trường Đại học Vạn Xuân với diện tích thu hồi 369.887 m2 của 525 hộ dân, và Dự án khu tái định cư các công trình trọng điểm với quy mô thu hồi 351.126,3 m2 của 553 hộ gia đình, cá nhân.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình nghiên cứu là cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế xác định giá bồi thường và chính sách an sinh. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có tới 83,34% số hộ dân gặp khó khăn trong việc ổn định đời sống sau thu hồi đất. Đề tài đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích kinh tế - xã hội, giúp rút ngắn 30% thời gian thực hiện giải phóng mặt bằng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản trị công về đất đai dựa trên chế độ sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý, kết hợp cùng khung lý thuyết phục hồi sinh kế bền vững của Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Châu Á. Các khung lý thuyết này nhấn mạnh việc bảo tồn tài sản vật chất và phi vật chất của người bị ảnh hưởng thông qua các can thiệp chính sách đồng bộ.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm nền tảng:

• Bồi thường về đất: Việc Nhà nước hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi theo quy định của pháp luật.
• Hỗ trợ khi thu hồi đất: Các khoản trợ cấp của Nhà nước nhằm giúp người có đất thu hồi ổn định đời sống, sản xuất và phát triển sinh kế.
• Tái định cư bắt buộc: Quá trình tổ chức di dời, bố trí chỗ ở mới và thiết lập lại điều kiện sống cho các hộ gia đình bị thu hồi toàn bộ đất ở.
• Giá đất cụ thể: Giá trị quyền sử dụng đất được định giá độc lập tại thời điểm ban hành quyết định thu hồi đất nhằm bảo đảm tiệm cận giá thị trường.
• Phục hồi sinh kế: Chương trình đào tạo nghề, tạo việc làm và bảo đảm nguồn thu nhập dài hạn cho người lao động nông nghiệp bị mất tư liệu sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ Chi cục Thống kê tỉnh Nghệ An, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất thị xã Cửa Lò trong giai đoạn 2011 - 2016, bao gồm hệ thống báo cáo hiện trạng sử dụng đất, các quyết định phê duyệt phương án bồi thường và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học với cỡ mẫu 200 hộ dân bị ảnh hưởng, áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên theo từng khu vực dân cư. Cụ thể, mẫu nghiên cứu tại Dự án Đại học Vạn Xuân gồm 80 hộ dân tại 8 khối thuộc phường Nghi Hương; tại Dự án khu tái định cư các công trình trọng điểm gồm 120 hộ dân (80 hộ dự án giao thông tại phường Nghi Hương, Nghi Hòa và 40 hộ dự án thủy lợi tại phường Nghi Thu). Bên cạnh đó, tác giả tiến hành phỏng vấn sâu 14 phiếu đối với 13 cán bộ quản lý trực tiếp gồm 4 viên chức phát triển quỹ đất, 4 công chức địa chính phường và 5 tổ trưởng tổ dân phố.

Phương pháp phân tích được lựa chọn là thống kê mô tả, so sánh định lượng và phân tích đối chứng giữa hai khung pháp lý Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa chính xác sự chênh lệch về đơn giá, nguồn kinh phí chi trả và mức độ hài lòng của cộng đồng dân cư. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ từ tháng 5/2016 đến tháng 8/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và xử lý dữ liệu thực tế tại thị xã Cửa Lò đã làm sáng tỏ 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự chênh lệch rất lớn về quy mô kinh phí bồi thường và hỗ trợ giữa hai giai đoạn thực hiện dự án. Tại Dự án Đại học Vạn Xuân (thực hiện theo Luật Đất đai 2003), diện tích thu hồi là 369.887 m2 với tổng kinh phí chi trả đạt 14.660.870.098 đồng cho 525 hộ dân, tương đương mức chi trả bình quân chỉ khoảng 39.636 đồng/m2. Ngược lại, tại Dự án khu tái định cư các công trình trọng điểm (thực hiện theo Luật Đất đai 2013), diện tích thu hồi là 351.126,3 m2 của 553 hộ nhưng tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ lên tới 99.759.633.669 đồng, cao gấp 6,8 lần so với dự án trước đó.

Thứ hai, công tác phổ biến thông tin và tuyên truyền chính sách đạt hiệu quả vượt trội. Tỷ lệ người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, minh bạch về phương án đền bù đạt 100% qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, niêm yết công khai tại trụ sở ủy ban nhân dân phường và các cuộc họp khối dân cư.

Thứ ba, thách thức về an sinh xã hội sau thu hồi đất vẫn ở mức nghiêm trọng. Có 83,34% tổng số người được phỏng vấn cho biết gia đình họ gặp nhiều khó khăn trong việc ổn định đời sống sinh hoạt thường nhật. Đồng thời, 11,17% hộ dân đối mặt với trở ngại trực tiếp trong việc tìm kiếm việc làm mới và chuyển đổi ngành nghề sau khi mất đất sản xuất nông nghiệp.

Thứ tư, bất cập lớn về đơn giá bồi thường đất nông nghiệp. Đa số các hộ dân nhận định mức giá bồi thường đất nông nghiệp theo quy định còn quá thấp, chỉ tương đương 40% đến 60% so với giá trị chuyển nhượng thực tế trên thị trường và khả năng tạo thu nhập từ canh tác rau màu đặc sản địa phương.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng đột biến về kinh phí bồi thường tại dự án thứ hai bắt nguồn từ việc áp dụng các quy định tiến bộ của Luật Đất đai 2013 và Nghị định 47/2014/NĐ-CP. Cơ chế xác định giá đất cụ thể thay cho bảng giá đất định kỳ đã bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân. Tuy nhiên, áp lực đô thị hóa du lịch tại thị xã Cửa Lò với mật độ dân số lên tới 1.708 người/km2 và mức thu nhập bình quân 25 triệu đồng/người/năm đã đẩy giá trị đất đai tăng nhanh, tạo ra khoảng cách lớn giữa giá bồi thường và giá thị trường tự do.

Các phát hiện này có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ hình cột kép so sánh cơ cấu chi phí bồi thường đất với các khoản hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp của hai dự án. Đồng thời, một bảng ma trận đánh giá 6 tiêu chí về sự hài lòng của người dân (gồm đơn giá đất, tài sản trên đất, thái độ cán bộ, hạ tầng khu tái định cư, tiến độ chi trả và hiệu quả đào tạo nghề) sẽ làm rõ nét hơn những điểm nghẽn chính sách.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các báo cáo thực nghiệm của Ngân hàng Thế giới tại khu vực Châu Á. Nếu việc thu hồi đất chỉ tập trung vào việc chi trả tiền mặt một lần mà thiếu đi các giải pháp tái thiết sinh kế bền vững, nguy cơ tái nghèo và bất ổn an ninh trật tự xã hội tại địa phương sẽ luôn hiện hữu.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:

Thứ nhất, xây dựng và hoàn thiện 100% hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính số hóa: Ủy ban nhân dân thị xã Cửa Lò cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường cần chủ trì rà soát, đồng bộ hồ sơ địa chính và lịch sử biến động đất đai trong giai đoạn 2018 - 2020. Mục tiêu là rút ngắn ít nhất 30% thời gian thẩm tra nguồn gốc đất, bảo đảm tính pháp lý chuẩn xác cho từng thửa đất thu hồi.

Thứ hai, cải cách phương thức xác định giá đất cụ thể tiệm cận 85% - 90% giá thị trường: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An cùng Hội đồng thẩm định giá đất cấp tỉnh cần phối hợp với các tổ chức tư vấn độc lập để khảo sát giá chuyển nhượng thực tế định kỳ hàng quý, áp dụng thống nhất từ năm 2019 nhằm giảm thiểu 50% số lượng đơn thư khiếu nại vượt cấp.

Thứ ba, thiết lập chương trình đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế thích ứng kinh tế du lịch: Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức các khóa đào tạo nghề dịch vụ, thương mại và hỗ trợ vay vốn ưu đãi trong thời gian 6 đến 12 tháng kể từ ngày thu hồi đất. Đích đến là đạt tỷ lệ trên 90% lao động trong độ tuổi có việc làm và thu nhập ổn định.

Thứ tư, đầu tư hoàn thiện 100% hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội tại khu tái định cư trước khi di dời dân: Ban Quản lý dự án thị xã Cửa Lò chịu trách nhiệm nghiệm thu đồng bộ hệ thống giao thông thảm nhựa, mạng lưới cấp thoát nước và chiếu sáng công cộng đạt chuẩn đô thị loại III trước thời điểm bàn giao đất ở mới cho các hộ dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm 1: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên nghiệp vụ tại các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An, Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Cửa Lò, Trung tâm Phát triển quỹ đất). Nhóm đối tượng này có thể sử dụng quy trình đánh giá và khung giải pháp của luận văn để chuẩn hóa các bước kiểm kê, xây dựng phương án bồi thường và xử lý vướng mắc pháp lý trên thực địa.

Nhóm 2: Các ban quản lý dự án công trình hạ tầng và doanh nghiệp đầu tư bất động sản đô thị, dịch vụ du lịch. Luận văn cung cấp mô hình dự toán chi phí bồi thường sát thực tế, giúp các chủ đầu tư chủ động bố trí nguồn vốn, hạn chế rủi ro chậm tiến độ và thiết lập mối quan hệ hợp tác tốt đẹp với cộng đồng địa phương.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Quy hoạch vùng và đô thị, Kinh tế phát triển. Đề tài đóng vai trò là tài liệu tham khảo giàu số liệu thực chứng về tác động kinh tế - xã hội của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại các đô thị ven biển Việt Nam.

Nhóm 4: Các chuyên gia tư vấn xã hội và tổ chức phát triển quốc tế quan tâm đến chính sách an sinh và tái định cư bắt buộc. Nghiên cứu cung cấp một trường hợp điển hình về khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tế đời sống của người dân sau thu hồi đất.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch kinh phí bồi thường giữa hai dự án nghiên cứu là gì? Sự khác biệt bắt nguồn từ việc thay đổi căn bản thể chế pháp luật đất đai. Dự án Đại học Vạn Xuân áp dụng Luật Đất đai 2003 với mức giá đền bù theo khung giá cố định, đạt 14,66 tỷ đồng. Dự án khu tái định cư công trình trọng điểm thực hiện theo Luật Đất đai 2013, tính toán theo giá đất cụ thể và bổ sung đầy đủ các khoản trợ cấp ổn định đời sống, nâng tổng chi phí lên 99,76 tỷ đồng.

Tại sao có 100% người dân nắm được chính sách nhưng 83,34% vẫn gặp khó khăn sau thu hồi đất? Việc nắm bắt thông tin chỉ phản ánh tính công khai về mặt thủ tục hành chính. Khó khăn thực tế nảy sinh do phần lớn người dân bị mất hoàn toàn tư liệu sản xuất nông nghiệp, trong khi số tiền bồi thường một lần nhanh chóng bị tiêu dùng hết vào sinh hoạt mà không được chuyển hóa thành nguồn vốn kinh doanh hay kỹ năng nghề nghiệp mới.

Đơn giá bồi thường đất nông nghiệp tại thị xã Cửa Lò gặp phải rào cản nào khi áp dụng vào thực tế? Mức giá bồi thường đất nông nghiệp được định giá theo mục đích sử dụng hiện tại, thấp hơn từ 40% đến 60% so với giá trị giao dịch thực tế trên thị trường. Đặc biệt tại đô thị du lịch Cửa Lò, tiềm năng sinh lời phi nông nghiệp của đất đai rất cao, khiến người dân luôn cảm thấy bị thiệt thòi về mặt tài chính.

Khu tái định cư các công trình trọng điểm đã giải quyết được những yêu cầu nào theo Luật Đất đai 2013? Dự án đã đáp ứng tốt nguyên tắc xây dựng khu tái định cư tập trung hoàn chỉnh về hạ tầng kỹ thuật đường giao thông, cấp điện, thoát nước trước khi thu hồi đất ở. Điều này giúp các hộ phải di dời sớm nhận đất, xây dựng nhà ở mới và hòa nhập ổn định cuộc sống nhanh hơn so với các thời kỳ trước.

Kinh nghiệm quốc tế của Ngân hàng Thế giới đóng góp gì cho công tác giải phóng mặt bằng tại địa phương? Ngân hàng Thế giới yêu cầu kế hoạch tái định cư phải được coi là một dự án phát triển toàn diện. Trong đó, chi phí bồi thường phải tính theo giá thay thế mới và bắt buộc phải có chương trình phục hồi thu nhập dài hạn cho người dân, thanh toán trước tối thiểu 90% kinh phí trước khi triển khai công trình.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên tổng diện tích 721.013,3 m2 đất thu hồi tại hai dự án trọng điểm ở thị xã Cửa Lò.
• Khẳng định tính ưu việt vượt bậc của khung pháp lý Luật Đất đai 2013 so với Luật Đất đai 2003 trong việc nâng cao quyền lợi tài chính và hỗ trợ an sinh cho 1.078 hộ dân bị ảnh hưởng.
• Chỉ rõ hạn chế cốt lõi khi có tới 83,34% hộ dân gặp khó khăn ổn định đời sống và 11,17% hộ thiếu việc làm sau thu hồi đất do thiếu các gói hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp thực chất.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp thực tiễn có tính khả thi cao về số hóa địa chính, định giá đất cụ thể và tái thiết sinh kế du lịch cho giai đoạn 2018 - 2020.
• Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần khẩn trương áp dụng đồng bộ các giải pháp này nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích, đẩy nhanh tiến độ dự án và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ MỸ NGUYỆT ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN ĐẠI HỌC VẠN XUÂN VÀ DỰ ÁN KHU TÁI ĐỊNH CƯ CÁC CÔNG TRÌNH TRỌNG ĐIỂM THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Văn Vân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Cao Thị Mỹ Nguyệt i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn, tôi được sự giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân. Qua đây tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới sự giúp đỡ, đóng góp của các cơ quan, thầy cô, bạn bè, gia đình, người thân. Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới TS. Phạm Văn Vân, là người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và hoàn thiện luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến chân thành của các thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Tôi trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm phát triển quỹ đất, Văn phòng HĐND - UBND Thị xã Cửa Lò, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu thực hiện đề tài. Trân trọng cảm ơn đối với tất cả tập thể, người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Cao Thị Mỹ Nguyệt ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Cơ sở lý luận về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Vai trò của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác bồi thương, hỗ trợ, tái định cư. Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường, hố trợ, tái định cư ở nước ta qua các thời kỳ. Trước khi có Luật đất đai 1993. Sau khi ban hành Luật đất đai 1993 đến năm 2003.

Công tác bồi thường GPMB theo Luật Đất đai 2003. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Luật Đất đai 2013 đến nay. Chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư của các tổ chức tài trợ và một số nước trên thế giới. Chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định cư của một số nước trên Thế giới.

Chính sách bồi thường thu hồi đất ở một số nước trên thế giới. 15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học kinh nghiệm. Công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư trên địa bàn tỉnh nghệ an.

Các văn bản quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của khu vực nghiên cứu.

Thực trạng công tác quản lý dất đai trên địa bàn Nghiên cứu. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn nghiên cứu. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của tại 2 dự án nghiên cứu. Đề xuất các giải pháp phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu.

Phương pháp phân tích, đánh giá và so sánh số liệu. Kết quả nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhỉên và cảnh quan môi trường.

Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và áp lực đối với đất đai. Thực trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn thị xã. Công tác quản lý đất đai của Thị xã trong các năm qua.

Hiện trạng sử dụng đất của Thị xã Cửa Lò năm 2016. Biến động đất đai giai đoạn 2011-2016. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thị xã cửa lò. 47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Công tác BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi trên địa bàn thị xã Cửa Lò giai đoạn 2011 - 2016. Trình tự thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Cửa Lò. Đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại 2 dự án nghiên cứu. Thực trạng các dự án nghiên cứu.

Đối tượng được bồi thường, hỗ trợ tái định cư ở 2 dự án nghiên cứu. Phương án và thực hiện phương án BT, HT, TĐC tại 2 dự án nghiên cứu. Đánh giá của các đối tượng có liên quan về công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư tại 2 dự án. Đánh giá chung về thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại 2 dự án nghiên cứu.

Giải pháp hoàn thiện công tác bt, ht, tđc trên địa bàn thị xã cửa lò. Kết luận và kiến nghị. 85 Tài liệu tham khảo. 87 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ADB Ngân hàng phát triển Châu Á BAH Bị ảnh hưởng BT, HT, TĐC Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư CNH-HDH Công nghiệp - hóa hiện đại hóa GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng LĐĐ Luật đất đai NN Nông nghiệp TĐC Tái định cư TNMT Tài nguyên môi trường UBND Ủy ban nhân dân WB Ngân hàng Thế giới vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Cơ cấu, diện tích hiện trạng sử dụng đất năm 2016 của Thị xã Cửa Lò. Biến động đất đai năm 2016 so với năm 2011 của Thị xã Cửa Lò. Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi để xây dựng dự án 1. Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi ở nhóm dự án 2.

Kết quả xác định đối tượng được BT,HT, TĐC ở 2 dự án nghiên cứu. Kết quả bồi thường về đất tại 2 dự án. Tổng hợp kinh phí bồi thường về tài sản, vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất tại 2 dự án nghiên cứu. Tổng hợp kinh phí các khoản hỗ trợ tại dự án 1.

Tổng hợp kinh phí các khoản hỗ trợ tại dự án 2. Đánh giá của người dân về việc thực hiện công tác BT, HT. TĐC khi Nhà nước thu hồi đất ở 2 dự án. Đánh giá của người dân về cán bộ thực hiện công tác BT, HT, TĐC ở 2 dự án nghiên cứu.

Đánh giá của người dân về đơn giá bồi thường tại 2 dự án. Đánh giá của người dân về các chính sách hỗ trợ tại 2 dự án. Đánh giá của người dân về khu TĐC phục vụ dự án 2. Kết quả điều tra khó khăn và kiến nghị của các hộ GĐ-CN ở 2 dự án.

Đánh giá về sự quan tâm của các cấp ban ngành đối với công tác BT, HT, TĐC tại 2 dự án nghiên cứu. Đánh giá của người thực hiện BT, HT, TĐC về tiến độ thực hiện, xác định nguồn gốc đất, phổ biến chính sách, pháp luật tại dự án nghiên cứu. Đánh giá của người thực hiện BT, HT, TĐC về công tác BT, HT, TĐC ở 2 dự án. 80 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Vị trí địa lý Thị xã Cửa Lò. Biểu đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2016 của Thị xã Cửa Lò. Trình tự các bước thực hiện BT, HT, TĐC theo Luật 2003Error! Bookmark not defined. Trình tự các bước thực hiện BT, HT, TĐC theo Luật 2003.

Trình tự các bước thực hiện BT, HT, TĐC theo Luật 2013. Khuôn viên trường Đại học Vạn Xuân. Khu vực xây dựng dự án Trường Đại học Vạn Xuân. Dự án giao thông: Xây dựng Đại Lộ Vinh – Cửa Lò.

Dự án thủy lợi: xây dựng hệ thống tiêu úng vùng màu. Khu Tái định cư của các Công trình trọng điểm. 68 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Cao Thị Mỹ Nguyệt Tên luận văn: Đánh giá công tác bồi thường bồi thường bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại dự án Đại học Vạn Xuân và dự án khu tái định cư các công trình trọng điểm thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam.

Mục đích nghiên cứu: - Tìm hiểu việc thực hiện chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn thị xã Cửa Lò. - Đánh giá và rút ra ưu nhược điểm trong việc thực hiện chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư trên địa bàn theo Luật đất đai hiện hành, từ đó đề xuất ý kiến góp phần đẩy nhanh công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, giúp cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai ngày càng hiệu quả.