MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Theo Các Mác: “Đất đai là tài sản tồn tại mãi mãi với loài người, là yếu tố sống còn đối với sự tồn vong, phát triển của con người. Đất đai là điều kiện không thể thiếu được trong quá trình sản xuất của con người cũng như sự phát triển của các ngành kinh tế”. Đất đai còn có ý nghĩa về mặt chính trị, tài sản quý giá ấy phải bảo vệ bằng xương máu và vốn đất đai mà một quốc gia được thể hiện sức mạnh của quốc gia đó. Ranh giới quốc gia được thể hiện bằng chủ quyền của quốc gia đó.
Tại Điều 4 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này". Giấy chứng nhận (GCN) là một trong những điều kiện để người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất trừ trường hợp nhận thừa kế theo quy định tại khoản 1 Điều 168 Luật Đất đai 2013. Hiện nay, đất nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa cùng với sự tăng nhanh của dân số và phát triển của nền kinh tế xã hội đã gây áp lực rất lớn đối với đất đai, trong khi đó thì diện tích không hề được tăng lên.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay các vấn đề về đất đai là một vấn đề hết sức nóng bỏng, các vấn đề trong lĩnh vực này ngày càng phức tạp và nhạy cảm. Quá trình vận động và phát triển của đời sống kinh tế, xã hội là vấn đề tất yếu dẫn đến biến động đất đai ngày càng đa dạng và với nhiều hình thức như: Chuyển nhượng, giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi, thừa kế, thế chấp quyền sử dụng đất,. Vì vậy muốn quản lý tốt các vấn đề trên thì pháp luật về đất đai cần nêu rõ, cụ thể cho người sử dụng đất đai và các đội tượng liên quan được biết. Huyện Phú Bình là một huyện trung du, nằm ở phía Nam của tỉnh Thái Nguyên với 20 đơn vị hành chính gồm 19 xã và 1 thị trấn.
Tiềm năng chủ yếu của huyện là phát triển nông nghiệp. Xong bên cạnh đó, ngành công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ dẫn đến nhu cầu về đất đai cũng tăng lên và từ đó quỹ đất của huyện cũng có nhiều biến động. 2 Chính vì vậy, Đảng bộ chính quyền huyện Phú Bình đã quan tâm sát sao tới diện tích đất tự nhiên bằng những công tác chuyên ngành như: công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để công tác quản lý đất được dễ dàng, chặt chẽ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên và góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên. Để hiểu rõ hơn nữa về công tác đăng ký cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của huyện Phú Bình và tìm hiểu , đánh giá tình hình cấp GCNQSDĐ trên địa bàn huyện giúp cho UBND huyện với tư cách đại diện nhà nước sở hữu đất và có những biện pháp đẩy nhanh công tác cấp giấy.
Đồng thời được sự chấp thuận của khoa Quản lý tài nguyên trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên và dưới sự chỉ dẫn của cô giáo TS. Vũ Thị Kim Hảo, em đã tiến hành thực hiện nghiên cứu về đề tài: “Đánh giá thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2020-2022”.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Tìm hiểu được thực trạng của công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn huyện Phú Bình; - Chỉ rõ được cơ sở thực tiễn của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cơ sở khoa học, cơ sở pháp lý. - Đánh giá được những tồn tại và hạn chế trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại huyện Phú Bình. - Từ những mặt hạn chế, tồn đọng đưa ra nhưng giải pháp, đề xuất nhằm đẩy nhanh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Phú Bình.3 Ý nghĩa của đề tài 1.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Trau dồi thêm và hoàn thiện được những kiến thức đã học cho bản thân khi còn đang là sinh viên ngồi trên ghế nhà trường.
Bên cạnh đó, có thể thấy được những thuận lợi hay khó khăn của công tác cấp GCNQSDĐ trong thực tế, để từ 3 đó rút ra được bài học và bổ sung thêm được những kiến thức từ thực tế. Không chỉ có vậy, Đề tài còn giúp chúng ta nắm vững được luật đất đai năm 2013 và nhưng văn bản sửa đổi , bổ sung.2 Ý nghĩa trong thực tiễn Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu công tác cấp GCNQSDĐ sẽ đánh giá được những điểm mạnh, những khó khăn vướng mắc của người sử dụng đất cũng như của cán bộ chuyên môn văn phòng đăng ký. Để rồi từ đó sẽ đưa ra được những giải pháp nhằm đây nhanh tình hình đăng ký cấp giấy, đảm bảo được quyền, lợi ích và nghĩa vụ của người sử dụng đất cũng như công tác quản lý đất đai của Nhà nước sẽ được chặt chẽ hơn. 4 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở lý luận của công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất 2.1 Đăng ký đất đai * Khái niệm đăng ký đất đai Theo hiến pháp năm 2013 của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam: “ Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật”.
- Về mặt tự nhiên: Như chúng ta cũng đã biết, con người có thể tồn tại và sinh sống là nhờ có đất, đất là những gì mà thiên nhiên đã giành tặng cho con người, các loài sinh vật. Đã hàng nghìn, hàng triệu năm hình thành và phát triển, từ khi chưa có sự xuất hiện của loài người, đất đai đã được hình thành. Khi các loài vượn cổ xuất hiện, đã sử dụng thức ăn có sẵn từ thiên nhiên, phát triển và tiến hóa từ đi lại bằng bốn chi đến đi lại bằng hai chi và đứng thẳng được trên mặt đất như loài người chúng ta bây giờ đã có bộ não phát triển hơn rất nhiều, biết sử dụng đất đai để tạo ra nguồn thức ăn, biết sử dụng và đánh dấu lãnh thổ đất đai để ở. - Về mặt chính trị: Đất đai là một bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nói đến chủ quyền của quốc gia người ta nghĩ đến những bộ phần cấu thành lãnh thổ bao gồm: vùng trời, vùng biển và đất liền.
Hàng nghìn năm qua, qua bao đời đấu tranh xương máu tất cả cũng chỉ vì gìn giữ non sông đất nước thiêng liêng của chúng ta để chúng ta có được lãnh thổ toàn vẹn đến tận bây giờ. Việc sỡ hữu, sử dụng và bảo vệ đất đai toàn vẹn là một vấn đề rất lớn đối với mỗi quốc gia và của từng cá nhân. Vậy đăng ký đất đai là việc kê khai và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quyền quản lý đất với một thửa đất nào đó vào hồ sơ địa chính. * Khái niệm đăng ký quyền sở hữu nhà ở 5 Theo khoản 1 điều 95 luật đất đai thì đăng ký quyền sở hữu nhà ở là thủ tục được thực hiện theo yêu cẩu của chủ sử dụng đất.Việc đăng ký quyền sở hữu nhà ở có thể đăng ký ngay từ ban đầu và cấp lần đầu với đất.
* Khái niệm đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất Quyền sở hữu là pháp lí phản ánh các quan hệ sở hữu trong một chế độ sở hữu nhất định. Quyền sở hữu là quyền duy nhất của chủ sở hữu đối với tài sản. Đăng ký quyền sở hữu tài sản là thủ tục pháp lý do pháp luật quy định, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành việc công nhận và chứng thực vè phương diện pháp lý các quyền chủ sở hữu đối với tài sản. * Vai trò của đăng ký đất đai - Đăng ký đất đai là cơ sở để bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai.
Việc đăng ký đất đai bảo vệ chế độ, lợi ích hợp pháp cho người sử dụng đất, đồng thời sẽ giúp cho Nhà nước quản lý, giám sát chủ sử dụng đất trong việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính. - Việc đăng ký đất đai có thể nói đây là điều kiện để Nhà Nước thực hiện việc quản lý chặt chẽ được toàn bộ quỹ đất của nước ta, bên cạnh đó, sẽ đảm bảo được việc sử dụng hợp lý, đầy đủ, tiết kiệm nguồn tài sản quý gia này và có thể đem lại hiệu quả cao nhất. * Hình thức đăng ký đất đai Theo quy định của Luật đất đai 2013, đăng ký đât đai là bắt buộc đối với người sử dụng đất và người được giao đất để quản lý. Từ đó, sẽ có hai hình thức đăng ký đất đai đó là: Đăng ký đất đai lần đầu và đăng ký biến động đất đai + Đăng ký lần đầu: được thực hiện trong 04 trường hợp gồm: giao đất, cho thuê, đất đang sử dụng hoặc được giao quản lí.
+ Đăng ký biến động: Đăng ký biến động đất đai chỉ được thực hiện đối với những trường hợp đã được cấp GCN QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định tại Điều 50, Luật Đất đai năm 2003 và sửa đổi bổ sung năm 2009 mà có sự thay đổi về tên chủ sử dụng, mục đích sử dụng đất, hình thể thửa đất hoặc thay đổi GCN QSDĐ đã cấp. Đăng ký biến động đất đai chỉ được thực hiện tại những nơi đã thực hiện đăng ký cấp lần đầu đất đai và đối với những người đã được cấp GCN QSDĐ khi họ có những nội dung cần thay đổi. 6 Việc đăng ký biến động đất đai thì được tiến hành thường xuyên và tồn tại song song với quá trình sử dụng đất.2 Quyền sử dụng đất Đăng ký quyền sử dụng đất ( QSDĐ) có rất nhiều khái niệm và ở nhiều góc độ khác nhau. Dưới góc độ kinh tế, đăng ký QSDĐ là quyền khai thác các lợi ích từ đất của các tổ chức, cá nhân sử dụng đất.