Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Trạng Thái Cảm Xúc Của Người Học Trong Hệ Thống E-Learning

Luận văn thạc sĩ phân tích trạng thái cảm xúc của người học trong hệ thống e-learning 04, cung cấp cái nhìn sâu sắc về trải nghiệm học tập.

• Tác giả: Đặng Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thế Duy
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Đánh Giá Cảm Xúc Người Học Trong Hệ Thống E-Learning
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU CÁC HỆ THỐNG E-LEARNING VÀ CÁC HỆ THỐNG LINH ĐỘNG THEO PHẢN HỒI CỦA NGƯỜI HỌC
• 1.1. Một số kiến thức cơ sở về E - learning
• 1.2. Khái niệm hệ thống E-learning
• 1.3. Một số hình thức E-learning
• 1.4. Hoạt động của hệ thống E – learning
• 1.5. So sánh mô hình học truyền thống và mô hình học E - learning
• 1.6. Hệ thống linh động theo phản hồi của người học
• 1.6.1. Tầm quan trọng của thông tin phản hồi người học
• 1.6.2. Một số hệ thống linh động theo phản hồi người học
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG HỌC KHI THAM GIA LỚP HỆ THỐNG E-LEARNING
• 2.1. Tổng quan cách thức xây dựng mô hình
• 2.2. Cách thức xây dựng mô hình điều chỉnh
• 2.2.1. Xây dựng mô hình dựa trên điều tra khảo sát tại trường trung học phổ thông
• 2.2.2. Phân tích dự đoán cảm xúc của học sinh
• 2.3. Mô hình điều chỉnh học tập
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM XÂY DỰNG PHẦN MỀM KIỂM TRA TÍNH HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH ĐIỀU CHỈNH
• 3.1. Xây dựng phần mềm học tin học
• 3.2. Phân tích người sử dụng và phân tích nhiệm vụ
• 3.3. Phác họa thiết kế
• 3.4. Thiết kế tổng quan
• 3.5. Xây dựng Protype máy tính
• 3.6. Thực nghiệm và báo cáo kết quả
• 3.7. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh Giá Cảm Xúc Người Học Trong Hệ Thống E Learning

Đánh giá cảm xúc người học trong hệ thống E-learning là một vấn đề quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Cảm xúc người học không chỉ ảnh hưởng đến quá trình tiếp thu kiến thức mà còn quyết định đến sự hứng thú và động lực học tập. Việc đánh giá cảm xúc giúp xác định những yếu tố nào trong hệ thống E-learning đang hoạt động hiệu quả và những yếu tố nào cần cải thiện. Đánh giá E-learning cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo rằng người học có thể tương tác tốt với hệ thống. Một nghiên cứu cho thấy rằng, khi người học cảm thấy thoải mái và hài lòng với môi trường học tập, họ sẽ có xu hướng tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập.

1.1. Phân Tích Cảm Xúc

Phân tích cảm xúc người học trong E-learning là một quá trình phức tạp, bao gồm việc thu thập và xử lý dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Phản hồi người học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc đánh giá cảm xúc. Hệ thống E-learning cần có khả năng thu thập phản hồi từ người học để điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy. Việc sử dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo có thể giúp phân tích cảm xúc một cách hiệu quả hơn. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng các công cụ phân tích cảm xúc có thể giúp giáo viên hiểu rõ hơn về trạng thái tâm lý của học sinh, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp.

1.2. Tương Tác Trong E learning

Tương tác giữa người học và hệ thống E-learning là yếu tố quyết định đến sự thành công của quá trình học tập. Tương tác trong E-learning không chỉ bao gồm việc người học tương tác với nội dung mà còn với giảng viên và các bạn học. Một hệ thống E-learning hiệu quả cần tạo ra môi trường tương tác tích cực, nơi người học có thể dễ dàng trao đổi thông tin và nhận phản hồi. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi người học cảm thấy có sự hỗ trợ từ giảng viên và bạn bè, họ sẽ có xu hướng tham gia tích cực hơn vào quá trình học tập. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng học tập mà còn cải thiện cảm xúc của người học.

1.3. Đánh Giá Hiệu Quả Học Tập

Đánh giá hiệu quả học tập trong hệ thống E-learning là một phần không thể thiếu trong quá trình giảng dạy. Đánh giá hiệu quả học tập không chỉ giúp xác định mức độ tiếp thu kiến thức của người học mà còn phản ánh cảm xúc và thái độ của họ đối với quá trình học. Việc sử dụng các công cụ đánh giá trực tuyến có thể giúp thu thập dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc đánh giá thường xuyên và liên tục có thể giúp người học nhận thức rõ hơn về tiến độ học tập của mình, từ đó điều chỉnh phương pháp học tập cho phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, giáo dục trở thành yếu tố sống còn quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia. Việc nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là thông qua các phương thức học tập hiện đại như E-learning, đang được xem là hướng đi tất yếu nhằm đưa giáo dục Việt Nam tiếp cận với nền giáo dục thế giới. Theo khảo sát tại trường THPT Quế Võ 1, Bắc Ninh, với tổng số 1248 học sinh tham gia, việc áp dụng E-learning giúp học sinh chủ động về thời gian, nội dung học tập và dễ dàng trao đổi thông tin. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn là đảm bảo sự tương tác hiệu quả giữa người học và hệ thống, từ đó nâng cao chất lượng học tập.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng và đánh giá mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên phân tích cảm xúc của người học khi tham gia hệ thống E-learning, nhằm cải thiện hiệu quả tiếp thu kiến thức và thái độ học tập. Nghiên cứu tập trung khảo sát học sinh trung học phổ thông trong giai đoạn 2013-2014 tại Việt Nam, với trọng tâm là phân tích cảm xúc và điều chỉnh độ khó bài giảng phù hợp với trạng thái tâm lý của học sinh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các hệ thống E-learning linh hoạt, cá nhân hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết phản hồi trong giáo dục và lý thuyết phân tích cảm xúc người học. Lý thuyết phản hồi nhấn mạnh vai trò của thông tin phản hồi kịp thời, phù hợp với kỹ năng và trạng thái cảm xúc của người học trong quá trình học tập E-learning. Lý thuyết phân tích cảm xúc giúp nhận diện các trạng thái cảm xúc như vui vẻ, chán nản, lo lắng, tức giận, từ đó điều chỉnh nội dung bài giảng sao cho phù hợp.

Mô hình nghiên cứu bao gồm các khái niệm chính:

• E-learning: Học tập điện tử dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông, bao gồm các hệ thống LMS (Learning Management System) và LCMS (Learning Content Management System).
• Phản hồi người học: Quá trình hệ thống nhận và xử lý thông tin phản hồi từ người học để điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy.
• Cảm xúc người học: Các trạng thái tâm lý ảnh hưởng đến thái độ và hiệu quả học tập, được phân tích để dự đoán và điều chỉnh bài giảng.
• Mô hình điều chỉnh nội dung học: Cơ chế tự động thay đổi độ khó và nội dung bài giảng dựa trên phân tích cảm xúc và hiệu quả học tập của người học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát 1248 học sinh tại trường THPT Quế Võ 1, Bắc Ninh, với các câu hỏi trắc nghiệm về cảm xúc, thái độ và hiệu quả học tập trong lớp học truyền thống và E-learning. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích dự đoán cảm xúc dựa trên các biểu hiện hành vi và khảo sát thái độ học tập.

Nghiên cứu cũng xây dựng và thử nghiệm phần mềm học tin học với 10 học sinh đại diện, sử dụng mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên phản hồi cảm xúc. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đa dạng về trình độ học lực và kỹ năng sử dụng máy tính. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê và mô hình hóa cảm xúc để đánh giá hiệu quả điều chỉnh nội dung học.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 đến 2014, bao gồm các giai đoạn khảo sát, xây dựng mô hình, phát triển phần mềm và thực nghiệm đánh giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của cảm xúc đến hiệu quả học tập: Khảo sát cho thấy 40,1% học sinh biểu hiện cảm xúc chán nản, lo lắng khi gặp bài học khó, trong khi 64,82% học sinh cảm thấy thích thú khi bài học dễ hiểu và hấp dẫn. Điều này chứng tỏ cảm xúc tích cực có liên quan mật thiết đến sự hứng thú và kết quả học tập.

2. Các yếu tố tạo hứng thú học tập: 70,9% học sinh cho biết tập trung vào việc học là lý do chính tạo hứng thú, tiếp theo là phương pháp giảng dạy tốt (51,8%) và sự khuyến khích, cho điểm cao từ giáo viên (36,5%). Ngược lại, 60% học sinh chán học do không tập trung, 43,3% do nội dung bài quá khó hiểu.

3. Hiệu quả mô hình điều chỉnh nội dung học: Thực nghiệm với 10 học sinh trên phần mềm học tin học cho thấy việc điều chỉnh độ khó bài giảng dựa trên phản hồi cảm xúc giúp cải thiện kết quả kiểm tra cuối khóa. Ví dụ, học sinh chọn cảm xúc "chán nản" được chuyển sang gói câu hỏi dễ hơn, giúp tăng khả năng tiếp thu và giảm cảm giác áp lực.

4. So sánh mô hình học truyền thống và E-learning: Mặc dù E-learning mang lại sự linh hoạt về thời gian và không gian học tập, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về tương tác trực tiếp và khó khăn trong việc nhận biết trạng thái cảm xúc người học. Mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên cảm xúc giúp khắc phục phần nào nhược điểm này, nâng cao sự tương tác và hiệu quả học tập.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của việc phân tích cảm xúc trong việc cá nhân hóa nội dung học tập trên hệ thống E-learning. Việc điều chỉnh độ khó bài giảng phù hợp với trạng thái tâm lý người học không chỉ giúp tăng hứng thú mà còn cải thiện kết quả học tập, giảm tỷ lệ bỏ học giữa chừng.

So với các nghiên cứu trước đây về hệ thống học tập linh động dựa trên lý thuyết ứng đáp câu hỏi (IRT), mô hình này bổ sung thêm yếu tố cảm xúc, tạo nên sự tương tác hai chiều hiệu quả hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố cảm xúc học sinh theo từng mức độ khó bài học, bảng so sánh kết quả kiểm tra trước và sau điều chỉnh nội dung.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp một giải pháp thực tiễn cho các hệ thống E-learning tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghệ thông tin.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển hệ thống E-learning tích hợp phân tích cảm xúc: Các đơn vị giáo dục và nhà phát triển phần mềm cần tích hợp công nghệ nhận diện và phân tích cảm xúc người học để điều chỉnh nội dung bài giảng phù hợp, nâng cao hiệu quả học tập. Thời gian triển khai dự kiến trong 1-2 năm.

2. Đào tạo giáo viên về kỹ năng tương tác và sử dụng công nghệ: Tổ chức các khóa đào tạo giúp giáo viên hiểu và vận dụng mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên cảm xúc, đồng thời nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm E-learning. Chủ thể thực hiện là các trường đại học, trung tâm đào tạo giáo viên.

3. Khuyến khích học sinh phát triển kỹ năng tự học và quản lý cảm xúc: Xây dựng các chương trình hỗ trợ học sinh rèn luyện tính chủ động, tự giác và kỹ năng quản lý cảm xúc khi học tập trực tuyến, nhằm tăng cường hiệu quả học tập. Thời gian thực hiện liên tục trong năm học.

4. Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin: Đảm bảo hệ thống mạng và thiết bị công nghệ đáp ứng yêu cầu vận hành các hệ thống E-learning linh hoạt, giảm thiểu gián đoạn và nâng cao trải nghiệm người dùng. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý giáo dục và nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục: Có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển hệ thống E-learning phù hợp với đặc điểm người học Việt Nam, nâng cao chất lượng đào tạo.

2. Giáo viên và giảng viên: Áp dụng mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên cảm xúc để thiết kế bài giảng linh hoạt, tăng cường tương tác và hiệu quả giảng dạy.

3. Nhà phát triển phần mềm giáo dục: Tham khảo các phương pháp phân tích cảm xúc và điều chỉnh nội dung học để phát triển các sản phẩm E-learning cá nhân hóa, thân thiện với người dùng.

4. Học sinh, sinh viên và người học trực tuyến: Hiểu rõ vai trò của cảm xúc trong học tập, từ đó chủ động điều chỉnh thái độ và phương pháp học tập nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên cảm xúc hoạt động như thế nào?
   Mô hình thu thập phản hồi cảm xúc của người học sau mỗi bài học, sau đó điều chỉnh độ khó và nội dung bài giảng sao cho phù hợp với trạng thái tâm lý hiện tại, giúp tăng hứng thú và hiệu quả học tập.

2. Phân tích cảm xúc người học được thực hiện dựa trên những dữ liệu nào?
   Dữ liệu bao gồm khảo sát thái độ, biểu hiện hành vi như tập trung, trao đổi, biểu cảm khuôn mặt, cùng với phản hồi trực tiếp từ người học về cảm xúc như vui vẻ, chán nản, lo lắng.

3. Mô hình này có thể áp dụng cho những đối tượng học tập nào?
   Mô hình phù hợp với học sinh trung học phổ thông và có thể mở rộng cho sinh viên đại học hoặc người học trực tuyến ở nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt trong các hệ thống E-learning.

4. Làm thế nào để giáo viên sử dụng mô hình này trong giảng dạy?
   Giáo viên có thể dựa vào kết quả phân tích cảm xúc và điều chỉnh nội dung học để thiết kế bài giảng linh hoạt, đồng thời tăng cường tương tác, khuyến khích và hỗ trợ học sinh kịp thời.

5. Hiệu quả của mô hình đã được kiểm chứng như thế nào?
   Thực nghiệm với 10 học sinh cho thấy việc điều chỉnh nội dung học dựa trên cảm xúc giúp cải thiện kết quả kiểm tra cuối khóa, giảm tỷ lệ học sinh chán nản và tăng sự hứng thú trong học tập.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xây dựng thành công mô hình điều chỉnh nội dung học dựa trên phân tích cảm xúc người học, góp phần nâng cao hiệu quả học tập trong hệ thống E-learning.
• Khảo sát thực tế với 1248 học sinh THPT cho thấy cảm xúc tích cực có ảnh hưởng lớn đến hứng thú và kết quả học tập.
• Thực nghiệm phần mềm học tin học với 10 học sinh minh chứng mô hình điều chỉnh giúp cải thiện kết quả kiểm tra và thái độ học tập.
• Mô hình cung cấp giải pháp cá nhân hóa nội dung học, khắc phục hạn chế tương tác trong E-learning truyền thống.
• Đề xuất các giải pháp phát triển hệ thống, đào tạo giáo viên và nâng cấp hạ tầng công nghệ nhằm ứng dụng rộng rãi mô hình trong giáo dục Việt Nam.

Next steps: Triển khai mở rộng mô hình trên quy mô lớn hơn, tích hợp công nghệ nhận diện cảm xúc tự động và phát triển các phần mềm E-learning đa dạng lĩnh vực.

Call-to-action: Các nhà quản lý giáo dục, nhà phát triển phần mềm và giáo viên hãy cùng hợp tác để ứng dụng mô hình này, nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu học tập hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU Bối cảnh của vấn đề nghiên cứu: Trong xã hội hiện nay, giáo dục đang là một vấn đề thiết yếu và đƣợc xem trọng. Nền kinh tế thế giới bƣớc vào giai đoạn kinh tế tri thức. Vì vậy việc nâng cao hiệu quả chất lƣợng giáo dục, đào tạo là nhân tố sống còn, quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia. Việc học tập phải xuyên suốt, học tập suốt cả quá trình, suốt cả cuộc đời.

E - learning là giải pháp hữu hiệu giải quyết vấn đề này. Việc triển khai E - learning trong giáo dục đào tạo đang là một hƣớng đi tất yếu nhằm đƣa giáo dục Việt Nam tiếp cận với nền giáo dục thế giới. Trên thế giới cũng nhƣ ở nƣớc ta nhiều phƣơng thức dạy học theo E - learning đã đƣợc tổ chức. Tùy theo mục tiêu và mức độ đào tạo mà hình thức tổ chức lớp học cũng khác nhau.

Có nhiều giải pháp đƣợc đƣa ra kết hợp giữa công nghệ và tính sƣ phạm, đƣợc áp dụng rộng rãi ở các nƣớc Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản,… không chỉ đối với học sinh phổ thông mà còn cho nhiều đối tƣợng khác nhau. E-learning là một trong những phƣơng thức học tập giúp học sinh chủ động về thời gian học tập, nội dung học tập, khối lƣợng kiến thức, tự kiểm tra đánh giá, dễ dàng trao đổi thông tin…. Tuy nhiên vấn đề khi tham gia các lớp học E - learning ta phải có sự tƣơng tác tốt giữa ngƣời học và hệ thống, đây cũng là một nhƣợc điểm của hình thức học này. Vậy thì làm thế nào giải quyết vấn đề này? Và các nƣớc trên thế giới đã làm đƣợc chƣa? Ở Việt Nam, vấn đề xây dựng các lớp học theo hệ thống E - learning là không mới mẻ nhƣng đảm bảo sự tƣơng tác tốt giữa ngƣời học và hệ thống là chƣa có.

Nếu đảm bảo đƣợc sự tƣơng tác qua lại giữa ngƣời học và hệ thống thì chất lƣợng học tập sẽ đƣợc nâng lên. Sự tƣơng tác ở đây có nghĩa là ngƣời học khi tham gia hệ thống học tập, thao tác trên nó đòi hỏi phải có sự phản hồi, điều chỉnh một cách phù hợp từ hệ thống, có thể là những phản hồi mang tính tích cực hoặc phản hồi chƣa mang lại kết quả tốt. Và tất nhiên mong muốn cuối cùng đó là sau khi kết thúc việc học tập học sinh sẽ cảm thấy hứng thú khi tham gia hoạt động học và đem lại kết quả học tập tốt. Tính cấp thiết của đề tài E - learning ra đời mang lại nhiều lợi ích cho việc học tập, tuy nhiên chúng ta không phủ nhận vai trò của các lớp học truyền thống.

Các lớp học E - learning cũng có những hạn chế nhất định, nó làm giảm số lƣợng ngƣời học trong các lớp học truyền thống. Đồng thời nó đòi hỏi khả năng tƣ duy, sự chủ động của ngƣời học. Một vấn đề nữa đặt ra là khi tham gia các lớp học E - learning ta không thể z 8 biết học sinh có tập trung và tham gia vào bài học hay không. Ta không đề cập tới việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy trong các lớp học truyền thống, truyền tải bài học qua nhiều kĩ thuật khác nhau nhƣ Internet, TV, video tape, các hệ thống giảng dạy thông minh và việc đào tạo dựa trên máy tính (Coputer Base Training) (Sun Microsystems, Inc).

và vẫn có giáo viên giảng dạy, nếu vậy vẫn dễ dàng thu thập đƣợc những phản hồi trực tiếp từ ngƣời học, từ đó điều chỉnh cách thức cũng nhƣ phƣơng pháp giảng dạy của giáo viên. Còn đối với hệ thống E - learning điều này trở nên khó khăn. Trong luận văn này, tôi chủ yếu nghiên cứu xây dựng mô hình điều chỉnh nội dung dựa trên phân tích cảm xúc của ngƣời học nhằm cải thiện lƣợng kiến thức mà ngƣời học có thể tiếp thu đƣợc, cải thiện thái độ của ngƣời học, nâng cao chất lƣợng bài giảng. Bố cục của luận văn Trong luận văn sẽ đƣợc thực hiện bởi các phần cơ bản:  Chƣơng 1: Nghiên cứu các hệ thống E-learning và các hệ thống linh động theo phản hồi của ngƣời dùng.

 Chƣơng 2: Mô hình điều chỉnh nội dung học khi tham gia hệ thống E-learning.  Chƣơng 3: Thực nghiệm: Xây dựng phần mềm kiểm tra tính hiệu quả của mô hình điều chỉnh qua việc kiểm tra trực tiếp học sinh. z 9 CHƢƠNG 1: NGHIÊN CỨU CÁC HỆ THỐNG E- LEARNING VÀ CÁC HỆ THỐNG LINH ĐỘNG THEO PHẢN HỒI CỦA NGƢỜI HỌC Sự xuất hiện của E - learning hứa hẹn những đổi mới vƣợt bậc trong hệ thống giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực hiện nay. Đối với ngƣời dạy-giáo viên trực tuyến, khả năng sáng tạo của giảng viên/giáo viên trong các bài giảng đƣợc nâng lên rất nhiều.

Khi tham gia một lớp học truyền thống, luôn luôn đi kèm với những cuộc trao đổi trực tiếp, có âm thanh, lời nói, màu sắc, sự giao tiếp vui vẻ giữa giáo viên và học sinh. Tuy nhiên để thu hút, hấp dẫn ngƣời học và giữ họ ở lại lâu hơn với giờ học của mình không dễ dàng chút nào. Điều này đòi hỏi ngƣời dạy phải thật sự vận dụng khả năng ―làm mới‖ những bài học của mình, mang tính thực tiễn hơn…Vậy E - learning là gì? Chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu sâu hơn về hệ thống E - learning, cùng phân tích và so sánh điểm khác biệt của nó với hình thức học truyền thống. Những đặc điểm nổi bật, những ƣu điểm của hệ thống so với việc học trong lớp học truyền thống.

Ngoài ra, trong chƣơng này tôi cũng tìm hiểu một số lý thuyết phản hồi hai chiều từ hệ thống và ngƣời học, cách thức phản hồi của một số hệ thống. Một số kiến thức cơ sở về E - learning 1.1 Khái niệm hệ thống E-learning Có nhiều quan điểm và các cách hiểu khác nhau về E – learning, chúng ta có thể định nghĩa khái niệm E – learning nhƣ sau: E - learning ( viết tắt của Electronic Learning) là thuật ngữ mới dùng để mô tả việc học tập, đào tạo trên công nghệ thông tin và truyền thông. Với những quan điểm khác nhau về E - learning, chúng cũng sẽ có những đặc điểm khác nhau, cách thức dạy học cũng diễn ra khác nhau, những ƣu nhƣợc điểm khác nhau… E - learning bản chất là một phƣơng pháp dạy học. Nó tồn tại song song và bổ sung cho cách học truyền thống.

Nhìn chung, hệ thống E-learning bao gồm:  Hệ thống quản lí học tập (LMS – Learning Management System) giúp xây dựng các lớp học trực tuyến hiệu quả. Theo đó, ngƣời dạy, ngƣời học và ngƣời quản trị hệ thống đều truy cập vào hệ thống này với những mục tiêu khác nhau đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và việc dạy học diễn ra hiệu quả.  Hệ thống quản lí nội dung học tập (LCMS – Learning Content Management System) cho phép tạo và quản lí nội dung học tập. z 10  Công cụ làm bài giảng (authoring tools) một cách sinh động, dễ dùng, và đầy đủ multimedia.

Dƣới đây là mô hình hệ thống E-learning: Hình 1.1 Mô hình hệ thống E – learning 1.2 Một số hình thức E-learning Có một số hình thức đào tạo bằng E - learning, cụ thể nhƣ sau:  Đào tạo dựa trên công nghệ (TBT – Technology-Base Training) là hình thức đào tạo có sự áp dụng công nghệ, đặc biệt là dựa trên công nghệ thông tin.  Đào tạo dựa trên máy tính (CBT – Computer Base Training): Hiểu theo nghĩa rộng thuật ngữ này nói đến bất kỳ một hình thức đào tạo nào có sử dụng máy tính. Nhƣng thông thƣờng thuật ngữ này đƣợc hiểu theo nghĩa hẹp để nói đến các ứng dụng (phần mềm) đào tạo trên các đĩa CD-ROM hoặc cài trên các máy tính độc lập, không nối mạng, không có giao tiếp với thế giới bên ngoài. Thuật ngữ này đƣợc hiểu đồng nhất với thuật ngữ CD- ROM Based Training.

 Đào tạo dựa trên web (WBT - Web-Based Training): là hình thức đào tạo sử dụng công nghệ web. Nội dung học, các thông tin quản lý khoá học, thông tin về ngƣời học đƣợc lƣu trữ trên máy chủ và ngƣời dùng có thể dễ dàng truy nhập thông qua trình duyệt Web. Ngƣời học có thể giao tiếp với nhau và với giáo viên, sử dụng các chức năng trao đổi trực tiếp, diễn đàn, e- mail. thậm chí có thể nghe đƣợc giọng nói và nhìn thấy hình ảnh của ngƣời giao tiếp với mình.

 Đào tạo trực tuyến (Online Learning/Training): là hình thức đào tạo có sử z 11 dụng kết nối mạng để thực hiện việc học: lấy tài liệu học, giao tiếp giữa ngƣời học với nhau và với giáo viên.  Đào tạo từ xa (Distance Learning): Thuật ngữ này nói đến hình thức đào tạo trong đó ngƣời dạy và ngƣời học không ở cùng một chỗ, thậm chí không cùng một thời điểm. Ví dụ nhƣ việc đào tạo sử dụng công nghệ hội thảo cầu truyền hình hoặc công nghệ web.3 Hoạt động của hệ thống E – learning Hệ thống E – learning hoạt động có hiệu quả dựa trên các yếu tố: nhu cầu của học viên, kết quả dự kiến của khóa học,…Dựa vào những yếu tố này ta có thể đƣa ra một mô hình cấu trúc điển hình E – learning nhƣ sau: Hình 1.2 Mô hình cấu trúc điển hình của hệ thống E – learning Giảng viên (A) cung cấp nội dung khóa học cho phòng xây dựng nội dung (C) dựa trên kết quả học tập dự kiến nhận từ phòng quản lý đào tạo (D). Giảng viên cũng tham gia tƣơng tác với học viên B qua hệ thống quản lý học tập LMS.

Học viên (B) sử dụng cổng thông tin ngƣời dùng để học tập, trao đổi với giảng viên qua hệ thống quản lý học tập LMS và sử dụng các công cụ hỗ trợ học tập. Phòng quản lý đào tạo (D): Quản lý việc đào tạo qua hệ thống LMS, tập hợp các nhu cầu, nguyện vọng, kiên nghị của học viên để cải thiện nội dung, chƣơng trình giảng dạy, tổ chức lớp học tốt hơn, nâng cao chất lƣợng dạy và học. z 12 Cổng thông tin ngƣời dùng: Giao diện chính cho học viên (B), giảng viên (A) cũng nhƣ các bộ phận (C), (D) truy cập vào hệ thống đào tạo, hỗ trợ truy cập qua internet từ máy tính cá nhân hay từ các thiết bị di động thế hệ mới. Hệ thống quản lý nội dung học tập LCMS: cho phép giảng viên (A) và phòng xây dựn chƣơng trình (C) cùng hợp tác để tạo ra nội dung bài giảng điện tử.

LCMS kết nối với các ngân hàng kiến thức và ngân hàng bài giảng điện tử.