Đặt vấn đề Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên những năm qua, cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực tài nguyên và môi trường luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện theo các Nghị định, Nghị quyết và Quyết định của Chính phủ, của Bộ Tài nguyên và Môi trường, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công là nhiệm vụ trọng tâm được triển khai ở các ngành, các cấp. Công tác cải cách thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh dần được đông đảo nhân dân đồng tình và hưởng ứng, đặc biệt là thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai đã có nhiều cải tiến và nhận được phản hồi tích cực từ nhân dân và doanh nghiệp. Bên cạnh những kết quả đã đạt được như thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã được thực hiện công khai minh bạch, tình trạng gây phiền hà, sách nhiễu cho người dân đã giảm năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của cán bộ công chức được nâng cao thì vẫn còn tồn tại những vấn đề còn gây bức xúc cho người dân và doanh nghiệp như: Một số thủ tục hành chính còn rườm rà, thời gian giải quyết vẫn còn chưa đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, tình trạng quá hạn vẫn xảy ra, đâu đó vẫn còn những phản hồi không tích cực về thái độ và tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ công chức (CBCC) dẫn đến mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính về đất đai còn thấp, doanh nghiệp ngại đầu tư… Mặt khác, quy định về thủ tục hành chính đất đai thường có tần xuất bổ sung, sửa đổi khá nhiều kiến địa phương chưa kịp thời được cập nhật, bãi bỏ; sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước còn thiếu đồng bộ. để đáp ứng được 2 yêu cầu của người dân và doanh nghiệp, đồng thờinâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng nền hành chính công đòi hỏi công tác cải cách thủ tục hành chính phải tiếp tục được tăng cường hơn nưa, đẩy mạnh đổi mới về quy trình, chất lượng kết quả giải quyết thủ tục hành chính.
Trải qua quá trình công tác tại Văn phòng Sở Tài nguyên và Môi trường, bản thân thường xuyên được giao nhiệm vụ theo dõi và tổng hợp liên quan đến công tác cải cách hành chính, trong đó có nội dung về cải cách thủ tục hành chính về đất đai. Tôi nhận thấy đây là vấn đề trọng yếu đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai bởi vì thủ tục hành chính đất đai chính là cơ sở pháp lý chặt chẽ để xác định quyền sử dụng đất đai thuộc về cá nhân hay tổ chức nào đó, giúp bảo vệ các quyền và lợi ích của chủ sở hữu đất hay nói một cách khác thủ tục hành chính về đất đai tạo ra khung pháp lý vô hình giúp ổn định trật tự cho các cơ quan thực hiện chức năng về đất đai. Với mong muốn có được một cái nhìn tổng quan về thực trạng và quá trình tổ chức thực hiện công tác cách thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên để từ đó từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính đất đai trên địa bàn tỉnh; được sự đồng ý của Khoa Quản lý tài nguyên, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo PGS. Nguyễn Khắc Thái Sơn, tôi đã chọn đề tài: “Đánh giá công tác cải cách thủ tục hành chính đất đai trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”.
Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được kết quả công tác cải cách TTHC đất đai từ năm 2016-2022. - Tìm ra những thuận lợi và khó khăn của công tác cải cách TTHC đất đai. Đề xuất một số giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại và nâng cao hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính đất đai. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong thực tiễn: Đề tài đã giúp cho sinh viên củng cố và hoàn chỉnh kiến thức đã học tập ở nhà trường, đồng thời vận dụng kiến thức vào thực tiễn công việc; biết sử dụng các phương pháp thu thập, tổng hợp, phân tích số liệu và trình bày báo cáo khoa học một cách đầy đủ và đúng quy định.
- Ý nghĩa đối với công tác: Thông qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài sinh viên nắm vững những thuận lợi và khó khăn về cải cách TTHC; qua đó đúc kết và rút ra các bài học kinh nghiệm đối với công tác cải cách TTHC nói chung và cải cách TTHC về đất đai nói riêng, nhằm vận dụng hoàn thành tốt công việc được giao và tham mưu cho lãnh đạo ngày càng tốt hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của nghiên cứu 2. Các khái niệm liên quan đến thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính 2.
Thủ tục hành chính và cải cách hành chính Trong cuốn “Thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính trong bối cảnh hội nhập quốc tế ở Việt Nam” Nguyễn Thị La, Hoàng Thị Hoài Hương (đồng chủ biên), đã nêu định nghĩa về thủ tục hành chính là “một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân (Nguyễn Thị La, Hoàng Thị Hoài Hương, 2017). Giáo trình Thủ tục hành chính định nghĩa “Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của hành chính và giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và cá nhân công dân”(Học viện Hành chính Quốc gia, 2012). Như vậy, có thể thấy rằng có rất nhiều ý kiến, quan điểm, cách định nghĩa khác nhau về TTHC. Để thống nhất cách hiểu về TTHC dưới góc độ quản lý nhà nước, Nghị định số 63/2010/NĐ -CP ngày 08 tháng 6 năm 2010 của Chính phủ về kıểm soát TTHC đã đưa ra khái niệm về TTHC như sau: “TTHC là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức”.
5 Đây là một khái niệm khá rõ ràng, đầy đủ, cho thấy ý nghĩa, vai trò của TTHC trong quản lý nhà nước. TTHC là thuộc tính của hoạt động quản lý,là phương thức phục vụ công quyền vậy TTHC được xây dựng khoa học, chặt chẽ và phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình quản lý của nhà nước, cũng như thuận tiện cho người dân trong quá trình tham gia vào thực hiện TTHC. Nhưng ngược lại, nếu TTHC chồng chéo, rườm rà, phức tạp sẽ là cản trở lớn cho các hoạt động quản lý, đồng thời là kẽ hở cho các đối tượng xấu lợi dụng gây phiền hà, sách nhiễu Nhân dân, từ đó làm giảm lòng tin của người dân đối với Nhà nước. Đặc điểm của thủ tục hành chính Thủ tục hành chính có một số đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, TTHC được điều chỉnh bằng những quy tắc pháp lý quy định về trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan HCNN để xử lý công việc gọi là các quy phạm thủ tục nhằm đảm bảo sự tuân thủ chặt chẽ.
Thứ hai, chủ thể thực hiện TTHC gồm: Các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, cá nhân được nhà nước trao quyền, trong đó chủ thể quan trọng nhất phải kể đến các cơ quan hành chính, công chức, viên chức trong hệ thống các cơ quan này. Thứ ba, Thủ tục hành chính rất đa dạng và phức tạp. Thứ tư, TTHC phụ thuộc đáng kể vào nhận thức chủ quan của chính những người xây dựng. Vai trò của thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong quản lý HCNN, chúng là các quy phạm thủ tục quy định cách thức tiến hành các hoạt động quản lý hành chính, TTHC tạo ra cơ sở và điều kiện cần thiết để các cơ quan QLNN giải quyết công việc theo luật định, đảm bảo quyền lợi, lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân.
6 Mặt khác, TTHC cũng có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, chúng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và đời sống nhân dân. Thông qua thủ tục hành chính, các cá nhân, tổ chức thực hiện được quyền lợi, nghĩa vụ của mình. Khái niệm cải cách thủ tục hành chính Trước hết, cải cách được hiểu là những thay đổi có tính hệ thống, diễn ra ở những cấp độ, mức độ khác nhau và có mục đích nhằm làm cho một hệ thống hoạt động tốt hơn. Với quan niệm về TTHC nhưnêu trên thì cải cách thủ tục hành chính là một nội dung trong CCHC, nó được hiểu là những thay đổi có tính hệ thống và có mục đích về trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện trong giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức nhằm làm cho một hệ thống hoạt động tốt hơn.
Lý do phải cải cách thủ tục hành chính -Về lý do khách quan: Thay đổi lại luôn là tất yếu, là quy luật phát triển của cuộc sống thực tiễn xã hội con người. Quan hệ xã hội thay đổi, dẫn đến các quy pháp pháp luật cũng phải thay đổi để điều chỉnh phù hợp. Thủ tục hành chính cũng không nằm ngoài quy luật đó, cho nên CCHC nói chung và cải cách TTHC nói riêng thực chất là những sự thay đổi có mục tiêu, mục đích. -Về lý do chủ quan: Trong quá trình vận hành của mình, bất kỳ một bộ máy nhà nước nào muốn tồn tại và phát triển cũng luôn luôn tìm cách nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của mình.
Xuất phát từ thực tiễn hoạt động của nền hành chính nhà nước trong mỗi giai đoạn CCHC trong đó có cải cách THHC là một chủ trương, công cuộc có tính đổi mới nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của nhà nước. Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai 2.