CHƯƠNG I.1 Tính cấp thiết đề tài Ngành chế biến gỗ của Việt Nam đã và đáng giữ vị trí quan trọng trên bản đồ các nước cung gỗ và sản phẩm gỗ trên thế giới. Thương hiệu gỗ Việt đã dần được hình thành, tạo nền tảng thúc đẩy mở rộng thị trường xuất khẩu. Các mặt hàng gỗ của Việt Nam hiện đáng được tiêu thụ tại nhiều thị trường, trong đó Hỗá Kỳ và EU là hai trong số các thị trường quan trọng nhất. Ngành sản xuất và chế biến gỗ Việt Nam, ngày nay đã trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, năm 2016 kim ngạch xuất khẩu đạt 7,12 tỷ, tốc độ tăng trưởng bình quân năm hơn 10%, 6 tháng đầu năm 2017 kim ngạch xuất khẩu đạt 3,656 tỷ USD tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2016, quy mô đứng thứ 5 trên thế giới, đứng thứ 2 tại châu Á và thứ Nhất tại Đông Nam Á.
Hoa Kỳ và EU không chỉ là thị trường quan trọng tiêu thụ các mặt hàng gỗ của Việt Nam mà còn là nguồn cung gỗ nguyên liệu rất lớn. Hàng năm lượng gỗ nguyên liệu nhập khẩu vào Việt Nam từ Hoa Kỳ và EU lên tới trên 1 triệu m3 gỗ quy tròn, tương đương với 30-35% trong tổng lượng gỗ nguyên liệu nhập khẩu. Gỗ nhập khẩu từ nguồn này được đưa vào chế biến và xuất khẩu ngược trở lại các quốc gia này ở dạng các sản phẩm tinh chế Tại Việt Nam, tỉnh Bình Dương với vị trí chiến lược, là trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ, gần với Tp Hồ Chí Minh, kết nối thuận tiện với cảng biển, cảng hàng không, cũng như kết nối với các vùng nguyện liệu gỗ trọng điểm ở vùng Đông Nam Bộ, có môi trường đầu tư, cơ chế chính sách của Tỉnh thông thoáng, luôn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nên đã trở thành trung tâm chế biến gỗ 1 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI của cả nước, tập trung nhiều doanh nghiệp chế biến gỗ, bao gồm cả doanh nghiệp chế biến gỗ trong nước và FDI với số lượng hơn 600 doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm đạt 15% và trong 6 tháng đầu năm 2017 kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Bình Dương chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành chế biến gỗ của Việt Nam. Năm 2019 vừa qua, trong khi nhiều mặt hàng nông thủy sản gặp khó khăn trong xuất khẩu thì gỗ và sản phẩm chế biến từ gỗ vẫn tiếp tục đạt được tốc độ tăng trưởng cao, trên 18%/năm và trở thành một trong những ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu trên 10 tỷ USD.
Chưa dừng lại ở đó, ngành chế biến gỗ và nội thất được dự báo sẽ còn nhiều dư địa để tăng trưởng ở cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.2 Mục tiêu nghiên cứu * Mục tiêu chung • Đánh giá rủi ro môi trường đối với người lao động ngành sản xuất đồ gia dụng nghiên cứu tại công ty Lập Giai • Đưa ra giải pháp giảm thiểu rủi ro môi trường người lao động ngành sản xuất đồ gia dụng *Mục tiêu cụ thể • Tìm hiểu nhà máy • Xác định các mối nguy hại và nguyên nhân, tác động đến môi trường người lao động • Xác định các yếu tố phơi nhiễm hóa chất • Đánh giá rủi ro cho sức khỏe công nhân • Đề xuất giải pháp giảm thiểu rủi ro. 2 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI 1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu *Đối tượng nghiên cứu: toàn bộ công nhân sản xuất trong công ty sản xuất đồ gia dụng Lập Giai *Phạm vi nghiên cứu: công ty Gia dụng Lập Giai 1.4 Ý nghĩa đề tài Phương diện khoa học: Đề tài thực hiện dựa trên phương pháp phân tích khoa học đã được công nhận. Vì thế, kết quả đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho các đề tài tiếp theo có liên quan. Thực tiễn: Kết quả đề tài nhận diện mối nguy hại và đánh giá được rủi ro an toàn sức khỏe trong ngành sản xuất giày ảnh hưởng đến công nhân và cách phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro sức khỏe.
3 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI CHƯƠNG II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 2.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới Đánh giá rủi ro sức khỏe con người là quá trình để ước lượng khả năng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của những người tiếp xúc với các hóa chất trong môi trường bị ô nhiễm. Hiện nay trên thế giới đánh giá rủi ro sức khỏe đối với người lao động đã được nhiều nhà khoa học quan tâm với nhiều công trình nghiên cứu về độc chất, nghiên cứu rủi ro sức khỏe người lao động trong các ngành nghề , người dân, trẻ em., một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như: [1] Theo nghiên cứu của Erdinc Osman and Kayhan Pala “Occupational Exposure To Wood Dust and Health Effects On The Respiratory System in A Minor Industrial Estate in Bursa/Turkey”nghiên cứu từ tháng 10/2006 đến tháng 5/2007 cho thấy nồng độ bụi gỗ trung bình 1,53-2,04 mg/m3, công nhân bị các bệnh về mắt, mũi, họng…[12] [2] Theo Shirin Mirza “Risks To The Health Of Wood Workers”áp dụng phương pháp nghiên cứu tổng quan tài liệu trực tuyến có liên quan đến sức khỏe công nhân ngành gỗ kết quả tổng hợp cho thấy công nhân ngành gỗ tiếp xúc với nồng độ bụi từ 0,33-5,2mg/m3 và các sinh vật khác như nấm, vi khuẩn, hóa chất formaldehyde và phenol…công nhân lâu năm có các triệu chứng ho, đỏ mắt, ngứa mũi, hen xuyễn, viêm phế quản mãn tính và vấn đề về tai…[13] 4 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI [3] Theo Thetkathuek, Anamai; Yingratanasuk (2010) “Rubberwood Dust and Lung Function among Thai Furniture Factory Workers” nghiên cứu này đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chức năng của phổi trong số 685 công nhân trong công ty gỗ cao su Hevea brasiliensis ngành công nghiệp đồ nội thất trong Chonburi và các tỉnh Rayung phía đông Thái Lan, nồng độ bụi gỗ trong môi trường là 4,08 mg/m3, kết quả có mối liên hệ giữa suy giảm chức năng phổi và mức độ bụi gỗ trong công nhân gỗ cho thấy tiếp xúc với bụi gỗ cao su ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng của phổi.Kết quả cho thấy nghiên cứu ở động vật với lượng lớn xylen có thể gây thay đổi ở gan và có hại ảnh hưởng đến thận, phổi, tim, và hệ thần kinh. Tiếp xúc ngắn hạn với nồng độ cao của xylen gây chết ở động vật, co thắt cơ bắp, mất phối hợp, mất thính giác, thay đổi hành vi, thay đổi trong trọng lượng nội tạng, và thay đổi trong enzyme hoạt động, nghiên cứu của (Carpenter et al,1975;Gamberale và cộng sự, 1998) cho người tình nguyện viên tiếp xúc với nồng độ xylen có kiểm soát ở nồng độ khoảng 200- 400 ppm đối với khoảng thời gian ngắn (15 phút đến 1 giờ) cho thấy có các triệu chứng di ứng như chảy nước mắt, đau họng và rối loạn thần kinh như buồn nôn, nhức đầu.
Xylene là có thể xâm nhập vào cơ thể qua 3 con đường: hô hấp, ăn uống và qua da; Xylene được hấp thu nhanh chóng bởi phổi sau khi hít thở không khí có chứa nó. Số lượng xylen giữ lại dao động từ 50 đến 75% lượng hít 5 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI vào. Nếu vận động sẽ làm tăng lượng xylen hấp thụ bởi phổi, hấp thụ trong ruột sau khi ăn thức ăn hoặc uống nước có chứa nó và hấp thụ nhanh chóng qua da khi tiếp xúc trực tiếp, nhưng hấp thu hơi xylene qua da chỉ khoảng 12% so số lượng hấp thụ bởi phổi. Xylene đi vào máu ngay sau khi vào cơ thể Các thông tin nghiên cứu xylen trên động vật chưa đủ để xác định xylen gây ung thư ở người.
Cả Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) và EPA cho thấy rằng không có đủ thông tin để xác định có hay không xylene gây ung thư nên xylene không được phân loại là chất gây ung thư ở con người.[18] [5] Theo cơ quan bảo vệ môi trường của Mỹ EPA (Environmental Protection Agency) nghiên cứu độc học của Toluen. Kết quả cho thấy Toluen hấp thụ qua đường ăn uống 99-100% được xác định bằng cách giám sát không khí thở ra và qua nước tiểu, toluene được hấp thu qua da của con người từ từ với tỷ lệ hấp thụ khác nhau, từ 14 đến 23 mg / cm2 giờ [18] Theo nghiên cứu thực nghiệm trên loài chuột thì khi nồng độ hơi toluen lên đến 3000 ppm dẫn đến sự hấp thụ qua da, sự hấp thụ khác nhau phụ thuộc vào nồng độ và thời gian tiếp xúc. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm từ con người và chuột cho thấy rằng MEK hấp thu tốt qua đường hô hấp. 6 SVTH: NGUYỄN LÊ TƯỜNG VY GVHD: PGS.TS CHẾ ĐÌNH LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG AN TOÀN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CTY SẢN XUẤT ĐỒ GIA DỤNG LẬP GIAI Như vậy, có thể thấy các nghiên cứu về đánh giá rủi ro sức khỏe môi trường trên thế giới hiện nay rất phong phú.
Các nghiên cứu tập trung đi sâu vào nghiên cứu định lượng hơn là định tính. Kỹ thuật đánh giá rủi ro tại các nước và các tổ chức trên thế giới hiện nay đã có sự thống nhất và kết nối. Sự kết hợp giữa phương pháp khảo sát thực địa bằng phương pháp bảng câu hỏi và truy vấn dữ liệu y khoa về độ độc của các hóa chất lên sức khỏe để từ đó xác định các chỉ số rủi ro, mức độ phơi nhiễm là phương pháp tiêu biểu trong các nghiên cứu. Đây là cơ sở phương pháp luận cho thực hiện đề tài.2 Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam [7] Theo nghiên cứu của tác giả Lê Thị Hồng Trân và Trần thị Tuyết Giang trường Đại Học Bách Khoa Tp.
HCM “ Nghiên cứu bước đầu đánh giá rủi ro sinh thái và sức khỏe KCN Tp.