Luận văn: Đảng bộ huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình lãnh đạo xây dựng nông thôn mới từ năm 2010 đến năm 2022

Tìm hiểu sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình trong xây dựng nông thôn mới từ 2010 đến 2022, tổng kết thành tựu và bài học kinh nghiệm quý giá.

• Tác giả: Phạm Thị Cúc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình lãnh đạo xây dựng Nông thôn mới từ năm 2010 đến năm 2022
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan Đảng bộ huyện Vũ Thư lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

Giai đoạn 2010 - 2022 ghi dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình trong chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Dưới sự lãnh đạo tập trung của Huyện ủy và các cấp ủy cơ sở, phong trào xây dựng nông thôn mới đã trở thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm hàng đầu. Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đã nhanh chóng cụ thể hóa các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy Thái Bình thành các chương trình hành động sát hợp với điều kiện thực tế địa phương. Toàn bộ hệ thống chính trị tại huyện được kích hoạt đồng bộ. Công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sâu rộng đến từng chi bộ và từng hộ gia đình. Nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân có sự chuyển biến căn bản. Người dân từng bước chuyển từ tâm lý thụ động, trông chờ sang vai trò chủ thể tích cực đóng góp công sức, hiến đất và vốn đối ứng. Nhờ định hướng đúng đắn, Vũ Thư đã tạo dựng nền tảng vững chắc cho quá trình hiện đại hóa nông thôn và nâng cao diện mạo kinh tế xã hội địa phương.

1.1. Bối cảnh lịch sử và điều kiện tự nhiên của huyện Vũ Thư

Huyện Vũ Thư nằm ở cửa ngõ phía tây của tỉnh Thái Bình với hệ thống sông ngòi dày đặc. Địa phương sở hữu diện tích đất nông nghiệp màu mỡ và nguồn lao động dồi dào. Trước năm 2010, cơ sở hạ tầng nông thôn tại đây còn nhiều hạn chế, hệ thống giao thông và thủy lợi nội đồng chưa đồng bộ. Sản xuất nông nghiệp mang tính chất manh mún, nhỏ lẻ, năng suất lao động chưa cao. Đời sống vật chất của người dân nông thôn vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhận diện rõ các yếu tố thuận lợi cùng rào cản nội tại, Đảng bộ huyện Vũ Thư đã quyết tâm ban hành các quyết sách kịp thời. Những chủ trương này mở đường cho công cuộc hiện đại hóa hạ tầng nông nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới.

1.2. Chủ trương chỉ đạo xuyên suốt của Đảng bộ huyện Vũ Thư

Đảng bộ huyện Vũ Thư xác định xây dựng nông thôn mới là quá trình liên tục và lâu dài. Huyện ủy đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề, đề án và kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn năm năm. Phương châm chỉ đạo xuyên suốt là phát huy nội lực, lấy nhân dân làm trung tâm phục vụ. Ban Chỉ đạo các cấp được thành lập đồng bộ từ huyện đến cơ sở nhằm bảo đảm sự điều hành thống nhất. Cấp ủy phân công rõ trách nhiệm cho từng ủy viên phụ trách cụ thể các cụm xã. Sự lãnh đạo kiên quyết, bài bản của tổ chức Đảng đã tạo tiền đề thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn bộ hệ sinh thái chính trị của địa phương.

II. Thực trạng xây dựng nông thôn mới huyện Vũ Thư giai đoạn 2010 2022

Quá trình triển khai xây dựng nông thôn mới tại huyện Vũ Thư giai đoạn 2010 - 2022 đối mặt với nhiều thách thức đan xen. Khởi điểm năm 2010, đa số các xã trên địa bàn huyện chỉ đạt số lượng tiêu chí chuẩn quốc gia ở mức rất thấp. Đất đai canh tác phân tán thành nhiều mảnh nhỏ gây cản trở lớn cho việc đưa máy móc vào đồng ruộng. Nguồn lực ngân sách địa phương có hạn trong khi nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng giao thông, trường học, trạm y tế lại rất lớn. Nhiều tổ chức hợp tác xã nông nghiệp hoạt động kém hiệu quả, chưa tìm được đầu ra ổn định cho nông sản. Để giải quyết các vướng mắc này, Đảng bộ huyện đã tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác dồn điền đổi thửa và tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Từng nút thắt về cơ chế quản lý, giải phóng mặt bằng và huy động vốn xã hội hóa được tháo gỡ tuần tự. Những giải pháp linh hoạt này đã giúp chuyển biến căn bản thực trạng khó khăn, tạo đà bứt phá cho các xã nhanh chóng hoàn thành toàn bộ hệ thống tiêu chí nông thôn mới đề ra.

2.1. Đột phá từ công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp

Công tác dồn điền đổi thửa được Đảng bộ huyện Vũ Thư xác định là nhiệm vụ đột phá chiến lược. Năm 2011, Ủy ban nhân dân huyện triển khai kế hoạch dồn điền đổi thửa tại 5 xã điểm gồm Nguyên Xá, Vũ Đoài, Vũ Tiến, Tân Phong và Tự Tân. Sau khi rút kinh nghiệm thành công, mô hình được nhân rộng nhanh chóng ra toàn bộ 24 xã còn lại. Đến năm 2015, số thửa bình quân giảm mạnh xuống còn 1,82 thửa trên một hộ gia đình. Thành công này tạo điều kiện thuận lợi để quy hoạch lại mạng lưới giao thông, kênh mương thủy lợi nội đồng và thúc đẩy cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất mùa vụ.

2.2. Vấn đề huy động vốn và tái cơ cấu tổ chức sản xuất

Nhu cầu vốn đầu tư công trình hạ tầng công cộng tại địa phương rất lớn trong bối cảnh nguồn hỗ trợ nhà nước có hạn. Nhiều hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp chậm đổi mới phương thức quản trị, liên kết tiêu thụ chuỗi giá trị còn lỏng lẻo. Cấp ủy địa phương đã tích cực định hướng sắp xếp lại tổ chức bộ máy quản lý hợp tác xã. Đồng thời, huyện tập trung kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư chế biến nông sản và phát triển làng nghề truyền thống. Việc tháo gỡ điểm nghẽn về dòng vốn và tổ chức sản xuất đã nâng cao giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích canh tác cho người dân.

III. Giải pháp lãnh đạo xây dựng nông thôn mới của huyện Vũ Thư

Đảng bộ huyện Vũ Thư đã thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo xây dựng nông thôn mới. Trước hết, Huyện ủy chú trọng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng nông thôn. Đội ngũ cán bộ, công chức được đào tạo nâng chuẩn về chuyên môn và kỹ năng quản lý thực tiễn. Giải pháp thứ hai là đẩy mạnh công tác xã hội hóa, đa dạng hóa các nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Huyện linh hoạt lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch, môi trường và lưới điện với nguồn vốn tự nguyện đóng góp từ nhân dân. Giải pháp thứ ba tập trung vào phát triển văn hóa - xã hội, bảo tồn các giá trị di sản văn hóa như Lễ hội Chùa Keo và nếp sống văn minh nông thôn. Cuối cùng, địa phương siết chặt kỷ luật trật tự an ninh, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các giải pháp này đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp huyện hoàn thành xuất sắc mục tiêu đề ra.

3.1. Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn

Huyện ủy Vũ Thư thực hiện nhất quán nguyên tắc dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng. Nguồn lực xây dựng nông thôn mới được huy động tổng hợp từ ngân sách nhà nước, vốn doanh nghiệp và đóng góp tự nguyện của con em quê hương. Địa phương đẩy mạnh xã hội hóa các công trình phục vụ dân sinh như nhà văn hóa, khu thể thao và trạm y tế. Các nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất được điều tiết hợp lý để tái đầu tư công trình công cộng. Nhờ quản lý minh bạch nguồn vốn, nhân dân tin tưởng hiến tặng hàng nghìn mét vuông đất mở rộng đường làng ngõ xóm khang trang.

3.2. Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng

Công tác cán bộ được coi là khâu then chốt quyết định thắng lợi của phong trào xây dựng nông thôn mới tại Vũ Thư. Cấp ủy các cấp thường xuyên đổi mới lề lối làm việc theo hướng sâu sát cơ sở, đối thoại trực tiếp với nhân dân. Từng chi bộ nông thôn phân công đảng viên phụ trách từng tổ liên gia, trực tiếp giải đáp khúc mắc của người dân. Phong trào thi đua dân vận khéo được phát động rộng rãi gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Tinh thần tiền phong, gương mẫu của người đứng đầu cấp ủy đã củng cố niềm tin vững chắc trong quần chúng nhân dân.

IV. Kết quả và bài học kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở Vũ Thư

Giai đoạn 2010 - 2022 khép lại với những thành tựu nổi bật và toàn diện của huyện Vũ Thư trong công cuộc đổi mới nông thôn. Huyện đã hoàn thành đạt chuẩn nông thôn mới và từng bước chuyển sang giai đoạn xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu. Bộ mặt làng quê thay đổi rõ rệt, hạ tầng giao thông khang trang và đời sống vật chất tinh thần của người dân được cải thiện vượt bậc. Thu nhập bình quân đầu người tăng liên tục qua các năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu bền vững. Thành quả này để lại nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc về phương thức lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ đổi mới. Việc bám sát thực tiễn, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết và xây dựng đội ngũ cán bộ có tâm, có tầm là những yếu tố cốt lõi. Những kinh nghiệm thực tiễn này có giá trị ứng dụng cao cho các địa phương trong cả nước trong tiến trình xây dựng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh.

4.1. Những thành tựu toàn diện về kinh tế xã hội đạt được

Huyện Vũ Thư đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nông thôn mới theo đúng lộ trình đã cam kết với tỉnh Thái Bình. Toàn bộ các xã trên địa bàn đều đạt chuẩn nông thôn mới, nhiều xã tiếp tục đạt chuẩn nâng cao. Hệ thống giao thông liên xã, liên thôn được bê tông hóa hoàn toàn, tạo mạng lưới kết nối giao thương thông suốt. Kinh tế nông nghiệp chuyển dịch mạnh sang sản xuất hàng hóa giá trị cao gắn liền chuỗi liên kết thị trường. Hệ thống chính trị cơ sở được củng cố vững mạnh, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội nông thôn luôn được giữ vững tuyệt đối.

4.2. Bài học kinh nghiệm quý báu cho giai đoạn phát triển mới

Kinh nghiệm hàng đầu rút ra từ thực tiễn Vũ Thư là phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân. Mọi chủ trương phải xuất phát từ nguyện vọng chính đáng của người dân thì phong trào mới bền vững. Bài học thứ hai là sự đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động trong toàn Đảng bộ. Bài học thứ ba là tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong vận dụng cơ chế chính sách phù hợp điều kiện địa phương. Những đúc kết quý giá này tạo nền tảng vững chắc để huyện Vũ Thư tiếp tục bứt phá trong kỷ nguyên chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới là chủ trương chiến lược mang tính bước ngoặt nhằm hiện đại hóa khu vực nông thôn Việt Nam. Tại tỉnh Thái Bình, huyện Vũ Thư là địa bàn tiêu biểu nằm ở phía Tây Nam của tỉnh với tổng diện tích tự nhiên đạt 19.693,9 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 13.102,5 ha, bao gồm 29 xã và 1 thị trấn. Trước năm 2010, nông thôn huyện Vũ Thư đối mặt với nhiều rào cản gay gắt: hệ thống hạ tầng thủy lợi và giao thông liên xã xuống cấp, sản xuất nông nghiệp manh mún, thu nhập người dân thấp và tỷ lệ hộ nghèo ở mức cao 9,43%.

Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam của tác giả Phạm Thị Cúc đi sâu làm rõ quá trình Đảng bộ huyện Vũ Thư lãnh đạo xây dựng Nông thôn mới giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2022. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là tái hiện có hệ thống các chủ trương, chỉ đạo thực tế của Huyện ủy qua hai giai đoạn bản lề: 2010-2015 và 2015-2022. Qua đó, công trình đánh giá khách quan những thành tựu đạt được, chỉ ra các nút thắt tồn tại, lý giải nguyên nhân và đúc kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc. Ý nghĩa của nghiên cứu được minh chứng qua các chỉ số phát triển thực địa: đưa 16/29 xã về đích nông thôn mới vào năm 2015, tiến tới mục tiêu 100% số xã (29/29 xã) hoàn thành chuẩn nông thôn mới vào năm 2019, tạo tiền đề vững chắc bước vào giai đoạn xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí chiến lược của nông dân, nông nghiệp và nông thôn trong sự nghiệp cách mạng. Cơ sở chính trị - xã hội then chốt bắt nguồn từ Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/08/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, xác định nông dân là chủ thể, xây dựng nông thôn mới là căn bản và hiện đại hóa nông nghiệp là khâu then chốt. Luận văn quán triệt sâu sắc các mục tiêu của Chính phủ theo Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 (đặt chỉ tiêu 20% số xã đạt chuẩn năm 2015 và 50% số xã đạt chuẩn năm 2020) cùng Quyết định số 1980/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia với 19 tiêu chí toàn diện.

Tác giả vận dụng hệ thống các khái niệm khoa học bao gồm: phương thức lãnh đạo của Đảng bộ cấp huyện, mô hình nông thôn mới văn minh - hiện đại, cơ chế dồn điền đổi thửa, và phát triển nông nghiệp hàng hóa theo mô hình cánh đồng mẫu lớn. Khung lý thuyết này giúp định hình tiêu chuẩn đánh giá sự chuyển biến về tổ chức sản xuất và đời sống dân sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Về cỡ mẫu và phạm vi khảo sát, đề tài bao quát toàn bộ địa bàn huyện Vũ Thư với 30 đơn vị hành chính gồm 29 xã và 1 thị trấn. Dữ liệu được thu thập từ nguồn số liệu lưu trữ chính thức của cơ quan thống kê huyện giai đoạn 2010-2022, kết hợp khảo sát thực tế chuyên sâu tại 5 xã điểm dồn điền đổi thửa ban đầu gồm Nguyên Xá, Vũ Đoài, Vũ Tiến, Tân Phong và Tự Tân.

Phương pháp chọn mẫu kết hợp khảo sát toàn diện các báo cáo tổng kết của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện và chọn mẫu điển hình theo địa bàn đặc thù gồm vùng bãi ven sông Hồng, ven sông Trà Lý và vùng đồng bằng nội đồng. Lý do lựa chọn kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic là nhằm tái hiện bức tranh lãnh đạo trung thực theo tiến trình thời gian 12 năm liên tục, đồng thời trừu tượng hóa các sự kiện để rút ra bản chất quy luật chỉ đạo của cấp ủy địa phương. Các phương pháp thống kê, so sánh định lượng và phân tích tài liệu thứ cấp được sử dụng bổ trợ nhằm kiểm chứng độ tin cậy của từng chỉ tiêu kinh tế - xã hội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông và thủy lợi nông thôn. Giai đoạn 2011-2015, toàn huyện đã nhựa hóa và bê tông hóa 106,438 km đường trục xã, liên xã (đạt tỷ lệ 61%), cứng hóa 729,667 km đường trục thôn (đạt tỷ lệ 86,4%), và bê tông hóa đường ngõ xóm đạt tỷ lệ 96%. Hệ thống thủy lợi ghi nhận 149,28 km kênh tưới cấp 1 loại III được kiên cố hóa (đạt 67,7%) cùng mạng lưới 118 trạm bơm trục đứng với 193 máy bơm, bảo đảm năng lực tưới tiêu cho hơn 11.279 ha đất nông nghiệp.

Thứ hai, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả rõ nét qua công tác dồn điền đổi thửa và mô hình cánh đồng lớn. Bình quân số thửa ruộng sau dồn đổi giảm mạnh từ mức manh mún gần 4 thửa xuống còn 1,82 thửa/hộ (giảm 2,14 thửa/hộ). Toàn huyện đã xây dựng thành công 26 cánh đồng mẫu lớn, trong đó mô hình điểm tại xã Nguyên Xá quy mô 50 ha giúp năng suất lúa tăng thêm 500 kg/ha và giảm chi phí sản xuất 3,25 triệu đồng/ha. Năng suất lúa bình quân vụ xuân đạt đỉnh 72,48 tạ/ha, tỷ lệ gieo vãi lúa xuân năm 2014 chiếm 66%, dẫn đầu toàn tỉnh Thái Bình.

Thứ ba, chuyển biến vượt bậc về an sinh xã hội, môi trường và nâng cao đời sống nhân dân. Giá trị sản xuất nông nghiệp tăng trưởng bình quân 3,4%/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 9,43% năm 2010 xuống còn 2,87% vào cuối năm 2015. Huyện đã hỗ trợ xóa 1.045 nhà dột nát cho hộ nghèo và 356 nhà ở cho người có công với tổng kinh phí trên 22 tỷ đồng. Toàn bộ 29/29 xã đạt tiêu chí điện lực và trên 97% hộ dân được sử dụng nước sạch sinh hoạt hợp vệ sinh.

Thảo luận kết quả

Thành công trong quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Vũ Thư xuất phát từ năng lực cụ thể hóa kịp thời các nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy Thái Bình thành các chương trình hành động sát thực tế như Kế hoạch số 12-KH/HU, Chỉ thị số 18-CT/HU, và Nghị quyết số 03-NQ/HU. Điểm mấu chốt là phát huy cao độ quy chế dân chủ ở cơ sở theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, nhân dân đã tự nguyện hiến 290.000 m2 đất thổ cư, đất canh tác và đóng góp hàng vạn ngày công lao động, hàng trăm tỷ đồng tiền mặt.

So với mục tiêu chung của cả nước tại Quyết định số 800/QĐ-TTg (phấn đấu 20% số xã đạt chuẩn năm 2015), tỷ lệ 55,17% số xã về đích tại Vũ Thư (16/29 xã) là thành quả vượt bậc. Những dữ liệu lịch sử này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua Bảng so sánh tiến độ hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới giữa hai mốc năm 2015 và 2019, kết hợp Biểu đồ đường thể hiện tốc độ giảm nghèo từ 9,43% xuống 1,5% giai đoạn 2010-2020. Dù vậy, nghiên cứu cũng chỉ rõ những hạn chế cần khắc phục như sản xuất hàng hóa quy mô lớn còn phân tán, nguy cơ nợ đọng xây dựng cơ bản ở một số xã và vấn đề ô nhiễm môi trường nông thôn phát sinh từ chất thải chăn nuôi.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp đồng bộ hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng phục vụ cơ giới hóa. Ủy ban nhân dân huyện Vũ Thư cần chủ trì phối hợp với các hợp tác xã nông nghiệp hoàn thành nhựa hóa hoặc bê tông hóa 100% các trục đường giao thông liên xã và nâng tỷ lệ cứng hóa đường trục chính nội đồng lên trên 75% trong lộ trình từ năm 2023 đến năm 2025.

Thứ hai, mở rộng diện tích tích tụ ruộng đất và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất hàng hóa. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện phối hợp với cấp ủy các xã chỉ đạo mở rộng diện tích các cánh đồng lớn ứng dụng tiêu chuẩn VietGAP lên trên 1.500 ha, phấn đấu nâng giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác đạt mốc 350 đến 400 triệu đồng/năm trước năm 2026.

Thứ ba, phát triển chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với du lịch sinh thái và làng nghề. Ban Thường vụ Huyện ủy chỉ đạo phòng Kinh tế - Hạ tầng hỗ trợ chuẩn hóa ít nhất 20 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao đến 4 sao giai đoạn 2023-2025, phấn đấu nâng thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 80 triệu đồng/người vào năm 2025.

Thứ tư, kiện toàn năng lực quản trị công của đội ngũ cán bộ cơ sở và tăng cường kiểm tra giám sát. Ban Tổ chức Huyện ủy và Trung tâm Chính trị huyện cần định kỳ hàng năm tổ chức tập huấn kỹ năng chuyển đổi số, quản lý quy hoạch nông thôn cho 100% cán bộ lãnh đạo xã và bí thư chi bộ thôn, kiên quyết xử lý triệt để nợ đọng xây dựng cơ bản và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, lãnh đạo cấp ủy, chính quyền cấp huyện và xã: Cung cấp bài học thực tiễn giá trị về phương pháp huy động nội lực trong nhân dân, cách thức giải quyết bài toán dồn điền đổi thửa và giải pháp xử lý nợ đọng vốn đầu tư công khi xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Thứ hai, cán bộ nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Lịch sử Đảng, Lý luận chính trị: Luận văn là nguồn tư liệu thực chứng phong phú với hệ thống văn bản chỉ đạo của Huyện ủy Vũ Thư từ năm 2010 đến năm 2022, phục vụ thiết thực cho công tác giảng dạy và biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương.

Thứ ba, học viên cao học và sinh viên các ngành Xây dựng Đảng, Quản lý công, Phát triển nông thôn: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc nghiên cứu, phương pháp kết hợp lịch sử - lôgic và kỹ năng xử lý hệ thống số liệu thống kê tại 30 đơn vị hành chính cấp xã.

Thứ tư, các doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về quy hoạch vùng sản xuất, tiềm năng diện tích đất canh tác 13.102,5 ha của huyện Vũ Thư, tạo cơ sở xúc tiến các dự án liên kết chuỗi giá trị và chế biến nông sản xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đột phá then chốt của Đảng bộ huyện Vũ Thư trong giai đoạn 2010-2015 là gì? Đó là sự sáng tạo trong công tác tuyên truyền và huy động nguồn lực xã hội hóa. Huyện ủy đã phát huy tối đa vai trò chủ thể của nhân dân, vận động người dân hiến tới 290.000 m2 đất và hàng nghìn ngày công, đưa 16/29 xã đạt chuẩn nông thôn mới, vượt xa chỉ tiêu bình quân chung của cả nước.

Huyện Vũ Thư đã giải quyết tình trạng đất đai manh mún trước năm 2010 như thế nào? Cấp ủy huyện đã thành lập Ban Chỉ đạo dồn điền đổi thửa, chọn 5 xã làm điểm rồi nhân rộng toàn huyện. Kết quả đưa số thửa bình quân từ gần 4 thửa giảm xuống còn 1,82 thửa/hộ, hình thành 26 cánh đồng mẫu lớn với năng suất lúa xuân đạt kỷ lục 72,48 tạ/ha.

Sự tham gia đóng góp của nhân dân vào nguồn vốn xây dựng hạ tầng thể hiện qua con số nào? Bên cạnh 290.000 m2 đất hiến tặng, toàn huyện ghi nhận gần 300 gia đình và cá nhân ủng hộ trực tiếp bằng tiền mặt từ 20 triệu đồng đến hơn 300 triệu đồng cho các công trình phúc lợi, tiêu biểu cho tinh thần đồng thuận giữa ý Đảng và lòng dân.

Mục tiêu phát triển kinh tế nông thôn của huyện Vũ Thư đến năm 2025 được xác định ra sao? Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVI đặt mục tiêu đưa thu nhập bình quân đầu người nông thôn đạt 80 triệu đồng/người vào năm 2025 và 105 triệu đồng/người năm 2030, phấn đấu 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 30% xã đạt chuẩn kiểu mẫu.

Luận văn đóng góp giá trị khoa học mới mẻ nào cho chuyên ngành Lịch sử Đảng? Công trình là nghiên cứu học thuật đầu tiên hệ thống hóa toàn diện, khoa học 12 năm lãnh đạo liên tục của Đảng bộ huyện Vũ Thư (2010-2022) về nông thôn mới, cung cấp hệ thống luận cứ thực tiễn làm giàu thêm lý luận xây dựng Đảng ở cơ sở trong thời kỳ đổi mới.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Vũ Thư qua hai giai đoạn then chốt từ năm 2010 đến năm 2022.
• Khẳng định tính đúng đắn của đường lối chỉ đạo, đưa toàn bộ 29/29 xã về đích nông thôn mới vào năm 2019 và kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 9,43% xuống dưới 1,5%.
• Đúc kết ba bài học kinh nghiệm sâu sắc về bám sát thực tiễn địa bàn, xây dựng đội ngũ cán bộ gương mẫu và khơi dậy sức mạnh lòng dân hiến 290.000 m2 đất.
• Xác định lộ trình chuyển tiếp vững chắc hướng tới mục tiêu 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và thu nhập đạt 80 triệu đồng/người vào năm 2025.
• Kêu gọi các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và địa phương vận dụng sáng tạo các kinh nghiệm từ công trình luận văn này vào công cuộc kiến tạo những miền quê đáng sống, giàu đẹp và văn minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, danh mục Tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung của luận văn đƣợc chia làm ba chƣơng: Chƣơng 1: Đảng bộ huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình lãnh đạo xây dựng Nông thôn mới từ năm 2010 đến năm 2015 Chƣơng 2: Đảng bộ huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng Nông thôn mới từ năm 2015 đến năm 2022 Chƣơng 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm 8 CHƢƠNG 1. ĐẢNG BỘ HUYỆN VŨ THƢ, TỈNH THÁI BÌNH LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2015 1. Những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo xây dựng Nông thôn mới của Đảng bộ huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình 1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Vũ Thư * Điều kiện tự nhiên: Huyện Vũ Thƣ nằm ở phía Tây Nam tỉnh Thái Bình, có 29 xã và 01 thị trấn, đƣợc bao bọc bởi 2 con sông lớn là sông Hồng phía Tây Nam, sông Trà Lý phía Bắc, phía Đông Nam giáp thành phố Thái Bình và huyện Kiến Xƣơng.

Huyện nằm kề với vùng tam giác kinh tế phía Bắc của cả nƣớc, cách thành phố Hà Nội 100km, thành phố Hải Phòng 70km. Đặc biệt, huyện Vũ Thƣ tiếp giáp thành phố Thái Bình và thành phố Nam Định. Là huyện đồng bằng thuộc châu thổ sông Hồng nên địa hình của huyện Vũ Thƣ khá bằng phẳng. Tuy nhiên, do quá trình bồi tụ phù sa của hệ thống sông Hồng, cùng với sự tác động của con ngƣời nên địa hình huyện có đặc điểm cao, thấp khác nhau.

Địa hình có dạng sóng lƣợn, dải đất thấp chạy ven sông Hồng và sông Trà Lý, dải đất cao nằm ở giữa chạy dọc sông Kiến Giang. Với vị trí đó, huyện Vũ Thƣ có ƣu thế trong giao lƣu trao đổi hàng hoá, tiếp thu khoa học công nghệ, khả năng thu hút vốn đầu tƣ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh cũng nhƣ thúc đẩy nhiều mô hình kinh tế mới trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Huyện Vũ Thƣ có diện tích đất tự nhiên 19.693,9 ha, trong đó: Đất nông nghiệp: 13.102,5 ha; đất sản xuất nông nghiệp: 11.279,4 ha; đất trồng cây hằng năm: 9.727,2 ha; đất trồng cây lâu năm:1. Đất mặt nƣớc nuôi trồng thuỷ sản: 1.650,6 ha; đất nông nghiệp khác: 172,5 ha.

Diện tích đất tự nhiên nhiều, nghề nông đƣợc coi là nền kinh tế chủ đạo của nhân dân nên đây là tiềm năng, lợi thế để đƣa nông nghiệp của huyện phát triển theo hƣớng hàng hóa. 9 * Điều kiện kinh tế - xã hội Thực hiện chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Thái Bình về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, Đảng bộ huyện Vũ Thƣ đã lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng. Trong sản xuất nông nghiệp: Thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hƣớng sản xuất hàng hóa, nhiều loại cây trồng có năng suất và chất lƣợng thấp đƣợc thay thế bằng giống ngắn ngày, có năng suất và chất lƣợng cao. Các khâu sản xuất đã đƣợc cơ giới hóa nhanh, từ đó hình thành và mở rộng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung theo mô hình “Cánh đồng lớn”.

Chăn nuôi phát triển theo hƣớng trang trại, gia trại tập trung, thực hiện theo phƣơng thức nuôi công nghiệp, đảm bảo vệ sinh môi trƣờng và an toàn dịch bệnh. Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thƣơng mại và dịch vụ ngày càng phát triển. Các nhóm nghề phát triển khá nhƣ chế biến nông sản thực phẩm, gỗ, lâm sản và may mặc. Hoạt động của các doanh nghiệp trong các cụm công nghiệp ổn định.

Là địa phƣơng có nhiều khu di tích lịch sử, văn hóa nên huyện Vũ Thƣ có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế đa dạng với cơ cấu ngành nghề nông nghiệp - công nghiệp - du lịch, dịch vụ. Đây là cơ sở quan trọng để huyện Vũ Thƣ sớm đạt đƣợc tiêu chí về kinh tế - xã hội trong xây dựng Nông thôn mới. Văn hoá - xã hội: Huyện Vũ Thƣ có truyền thống cách mạng, nhân dân lao động cần cù, sáng tạo. Trên địa bàn huyện hiện có 71 di tích lịch sử, văn hóa ở 27/30 xã, thị trấn đã đƣợc xếp hạng di tích lịch sử văn hóa các cấp, trong đó có 1 di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia đặc biệt, 15 di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia và 55 di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh.

Các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn huyện đều đƣợc xây dựng từ sớm, thậm chí một số di tích có niên đại vài trăm năm. Các công trình tôn giáo, di tích lịch sử đƣợc quan tâm bảo tồn, tôn tạo. Trong đó, Chùa Keo đƣợc xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt cùng với 10 di tích khác của cả nƣớc;. Hoạt động thông tin, truyền thông, báo chí, phát thanh, truyền hình đƣợc triển khai tốt, đúng định 10 hƣớng, cơ bản đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân; phối hợp với các tổ chức truyền thông đƣa tin, quảng bá về hoạt động du lịch tâm linh, du lịch sinh thái tại một số địa danh trên địa bàn huyện.

Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" đƣợc duy trì và phát triển sâu rộng. Các thôn, làng đã xây dựng và triển khai thực hiện quy ƣớc nếp sống văn hoá; xây dựng gia đình văn hoá trở thành nhu cầu của mỗi gia đình, phong trào xây dựng gia đình hoà thuận, chung sức làm giàu chính đáng phấn đấu trở thành gia đình văn hoá phát triển mạnh. Phong trào khuyến học, khuyến tài phát triển mạnh; Cán bộ đảng viên và nhân dân trong huyện Vũ Thƣ đoàn kết, tin tƣởng vào đƣờng lối lãnh đạo của Đảng, chính quyền các cấp, tích cực thi đua lao động, học tập và công tác, đời sống vật chất, tinh thần đƣợc nâng cao, tỷ lệ hộ nghèo giảm, không còn hộ đói. Nhân dân tích cực hƣởng ứng đóng góp công sức, tiền của xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng điện, đƣờng giao thông, trƣờng học, trạm y tế.

An ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội đƣợc đảm bảo; hệ thống chính trị ở cơ sở đƣợc tăng cƣờng, dân chủ ở cơ sở ngày càng đƣợc phát huy. Với những nỗ lực và đổi mới, phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở Vũ Thƣ đi vào chiều sâu, chất lƣợng và tạo nền tảng văn hoá vững chắc, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, góp sức cùng thực hiện thành công chƣơng trình xây dựng Nông thôn mới. Nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần là động lực để nhân dân bƣớc tiếp vào xây dựng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn trong giai đoạn đổi mới đất nƣớc, góp phần hình thành nên những Nông thôn mới kiểu mẫu. Thực trạng về nông thôn huyện Vũ Thư trước năm 2010 Trƣớc năm 2010, vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình nói chung và huyện Vũ Thƣ nói riêng tồn tại khá nhiều hạn chế.

Hạ tầng kinh tế xã hội và cơ sở vật chất trong huyện trong tình trạng xuống cấp, thiếu sự đồng bộ, đồng đều giữa các xã, nhiều hạ tầng thiết yếu còn thiếu, đặc biệt là hệ 11 thống đƣờng giao thông, cơ sở vật chất văn hóa, môi trƣờng. Nguyên nhân của tình trạng trên là do thiếu nguồn kinh phí đầu tƣ xây dựng. Thu nhập từ sản xuất nông nghiệp thấp, làm cho một bộ phận ngƣời dân không thực sự thiết tha sản xuất, nhƣng vẫn có tâm lý giữ ruộng nên việc tích tụ ruộng đất nên việc phát triển sản xuất hàng hoá tập trung quy mô lớn gặp nhiều khó khăn, kết quả thu hút doanh nghiệp vào nông nghiệp, nông thôn còn hạn chế. Bên cạnh đó, một số cơ chế, chính sách pháp luật chƣa đồng bộ, chậm đƣợc hƣớng dẫn, sửa đổi bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tiễn nhƣ: Chính sách về đất đai, tích tụ ruộng đất; hỗ trợ doanh nghiệp đầu tƣ vào nông nghiệp… Các hợp tác xã tuy đƣợc chú trọng nhƣng chậm phát triển và hiệu quả hoạt động chƣa cao.

Công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề nông thôn phát triển chậm… Từ những khó khăn hạn chế trên đòi hỏi Đảng bộ huyện Vũ Thƣ tập trung lãnh đạo thực hiện các tiêu chí, nhất là tiêu chí kinh tế, văn hoá - xã hội trong thực hiện xây dựng Nông thôn mới từ sau năm 2010. Chủ trương của Đảng về xây dựng Nông thôn mới Việt Nam là nƣớc nông nghiệp, có tới 70% dân cƣ sinh sống tại nông thôn, vì vậy việc đẩy mạnh xây dựng và phát triển nông thôn là hết sức quan trọng, có ý nghĩa rất lớn trong việc đảm bảo sự ổn định kinh tế, chính trị, xã hội của đất nƣớc. Xuất phát từ thực tiễn đó, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn chiếm một vị trí chiến lƣợc quan trọng. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5/8/2008 của Ban Chấp hành Trungƣơng Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nghị quyết quan trọng, là cơ sở để Đảng đề ra và thực hiện chủ trƣơng xây dựng Nông thôn mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (01/2011) của Đảng khẳng định: “Phát triển nông nghiệp toàn diện, hiệu quả, bền vững theo hƣớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát huy ƣu thế của nền nông nghiệp nhiệt đới, gắn 12 với giải quyết tốt các vấn đề nông dân, nông thôn. Khuyến khích tập trung ruộng đất, áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ, phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá lớn, có năng suất chất lƣợng, hiệu quả cao. Gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ, mở rộng xuất khẩu. Xây dựng Nông thôn mới theo hƣớng văn minh, giầu đẹp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nông dân”.

Thực hiện chủ trƣơng của Đảng, Thủ tƣớng Chính phủ đã Ban hành Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 4/06/2010 phê duyệt chƣơng trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 với 11 nội dung trong đó có mục tiêu đến năm 2015 cả nƣớc có 20% số xã đạt chuẩn Nông thôn mới; đến năm 2020 có 50% số xã đạt tiêu chí về Nông thôn mới.