MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài của đề tài luận văn Về mặt thực tiễn, áp lực và rủi ro trong công việc đƣợc coi là hai trong số những mối nguy cơ quan trọng gây ảnh hƣởng đến việc đảm bảo sự an toàn của nguồn lực con ngƣời tại các ngân hàng. Theo cuộc khảo sát của tổ chức UNI Finance tại 26 quốc gia trên thế giới năm 2015 thì nhân viên đang làm việc trong lĩnh vực tài chính ngân hàng đang chịu nhiều áp lực và căng thẳng nhất so với các lĩnh vực khác. Những áp lực về chỉ tiêu công việc, về rủi ro nghề nghiệp và môi trƣờng làm việc đã và đang gây ra tình trạng mất an toàn và sự phát triển của đội ngũ nhân sự trong các Ngân hàng.
Trên thực tế, trong giai đoạn 2013-2015, công luận đã phải chứng kiến sự gia tăng những vụ tự tử của nhân viên trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Ngày 16 tháng 08 năm 2015, Sarvshreshth Gupta, một chuyên viên về công nghệ và truyền thông của Goldman Sachs - Ngân hàng đầu tƣ đa quốc gia có trụ sở ở Mỹ, đã qua đời khi trên đƣờng về nhà sau hơn 2 ngày làm việc liên tục tại văn phòng. Nguyên nhân đƣợc cho những áp lực và căng thẳng trong công việc cùng thời gian làm việc cƣờng độ cao liên tục đã khiến Sarvshreshth Gupta tìm đến cái chết. Cái chết của Sarvshreshth Gupta cho thấy bức tranh đầy áp lực trong cuộc sống của những nhân viên ngành tài chính ngân hàng.
Tuy nhiên, Sarvshreshth Gupta không phải là trƣờng hợp duy nhất. Trƣớc đó, ít nhất có 3 vụ việc nhân viên của các ngân hàng hàng đầu cũng đột tử vì làm việc quá sức đƣợc báo cáo từ tháng 8 năm 2013 đến nay. Ngày 20/08/2013, Moritz Erhardt, một sinh viên 21 tuổi ngƣời Đức đang đi vào giai đoạn cuối của chƣơng trình thực tập tại Bank of America, đã đƣợc các bạn cùng phòng phát hiện tình trạng chết bất tỉnh tại buồng tắm. Theo báo chí, Erhardt có thể đã chết vì làm việc gần nhƣ 24 giờ mỗi ngày trong ba ngày liền.
Theo Thời báo ngân hàng, chỉ chƣa đầy 3 tuần, từ ngày 28/1 - 18/2/2014, đã có 3 vụ quyên sinh bí ẩn xảy ra tại Ngân hàng JPMorgan Chase (JPM). Vụ đầu tiên diễn ra lúc 8 giờ sáng ngày 28/1/2014, Gabriel Magee, 39 tuổi, Chủ tịch công nghệ đầu tƣ của JPM chi nhánh Anh đã nhảy từ tầng thứ 9 của tòa nhà cao 33 tầng, trụ sở của chi nhánh ngân hàng này đúng vào giờ cao điểm. Ngày 3/2/2014, một giám đốc điều hành của JPM tại chi nhánh New York (Mỹ) tên là Ryan Henry Crane, 37 tuổi đã đƣợc tìm thấy chết tại gia ở Stamford, Connecticut mà nguyên nhân đƣợc xác định là do áp lực công việc. Vụ ra đi đầy bí ẩn mới nhất diễn ra tại JPM là trƣờng hợp của Li Junjie, một giám đốc chi nhánh Hông Kông của JPM đã nhảy từ tầng 30 xuống đất.
Theo các đồng nghiệp, Li có thể đã phải chịu quá nhiều sức ép của công việc. Nguyên nhân chủ yếu đƣợc chỉ ra dẫn đến các vụ tự tử đáng tiếc của nhân viên trong giới ngân hàng trên thế giới là do áp lực công việc gây ra, đặc biệt là những nguyên tắc thực hành phi đạo đức, kéo dài hàng thập kỷ làm cho 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cuộc sống của nhân viên trở nên ngột ngạt. Ngoài ra, áp lực mất việc trong giai đoạn nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái, càng khiến nhiều ngƣời đã phải tìm đến với cái chết để giải thoát. Thật vậy, các nhân viên ngân hàng có trách nhiệm nắm giữ, quản lý tài chính của các tổ chức, cá nhân, một quyết định xấu sẽ ảnh hƣởng nghiêm trọng tới rất nhiều ngƣời và cả bản thân nhân viên ngân hàng.
Bên cạnh đó khi làm việc trong lĩnh vực ngân hàng đầu tƣ, thời gian của họ sẽ luôn bị bó buộc cùng công việc, khối lƣợng công việc nặng nề. Tại Việt Nam, áp lực và rủi ro trong công việc đƣợc biểu hiện qua mức chỉ tiêu doanh số cao cũng nhƣng rủi ro nghiệp vụ đi kèm với trách nhiệm hình sự. Theo một khảo sát mới đây của trang mạng quảng cáo việc làm tại Đông Nam Á (Jobstreet) cho thấy, một trong những nỗi lo với mọi nhân viên ngân hàng là áp lực về chỉ tiêu và doanh số. Từ giao dịch viên, chuyên viên dịch vụ khách hàng đến cán bộ tín dụng hay kể cả cán bộ kỹ thuật cũng bị áp chỉ tiêu về huy động, thẻ.
Với nhân viên tín dụng, bên cạnh áp lực doanh số luôn đè nặng thì nỗi lo vƣớng vòng lao lý do sai phạm trong tác nghiệp, trong quản trị rủi ro, do nợ xấu trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế mới là những điều khiến tâm lý của nhân viên các ngân hàng cảm thấy bất an. Gần đây nhất là các vụ việc bắt giam nguyên Tổng giám đốc Ngân hàng Đông Á Trần Phƣơng Bình (2016), nguyên Tổng giám đốc ngân hàng Đại Dƣơng Hà Văn Thắm (2015) hay vụ đại án tại Ngân hàng Vietinbank của Nguyễn Thị Huyền Nhƣ (2015) cùng hàng loạt các nhân viên cấp dƣới càng làm gia tăng những áp lực công việc, áp lực vƣớng vào vòng lao lý…. của giới nhân viên ngành ngân hàng. Bên cạnh áp lực và rủi ro trong công việc thì yếu tố thu nhập cũng đƣợc coi là nguyên nhân quan trọng gây mất sự ổn định và sự phát triển bền vững nguồn lực con ngƣời tại các ngân hàng thƣơng mại.
Theo báo cáo thống kê về lƣơng của một số vị trí tại nhiều ngành nghề ở Việt Nam do Adecco thực hiện năm 2016 cho thấy vị trí lãnh đạo của ngành ngân hàng có mức lƣơng cao nhất trong 7 nhóm ngành. Tuy nhiên chênh lệch khoảng cách thu nhập giữa vị trí lãnh đạo và nhân viên luôn ở mức từ 12 đến 30 lần. Cụ thể, theo khảo sát năm 2016 của Adecco nếu nhƣ mức lƣơng cho vị trí giám đốc khối khách hàng cá nhân dao động trong mức từ 220 triệu đồng đến 360 triệu đồng một tháng thì mức lƣơng cho vị trí nhân viên quan hệ khách hàng cá nhân dao động trong mức từ 12 triệu đồng đến 18 triệu đồng. Về mặt tích cực, mức thu nhập cao hơn so với vị trí cùng thâm niên, cùng trình độ góp phần đảm bảo cho ngƣời lao động có thái độ làm việc tích cực, gắn bó lâu dài cùng tổ chức.
Về mặt tiêu cực, chênh lệch quá cao giữa các vị trí trong ngân hàng có thể gây ảnh hƣởng đến tính ổn định và phát triển bền vững nguồn lực con ngƣời trong ngân hàng. Về mặt lý luận, theo PGS.TS Hoàng Đình Phi (2016) thì an ninh con ngƣời trong doanh nghiệp đƣợc hiểu là “sự an toàn, ổn định và phát triển bền vững của con ngƣời hay 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nguồn nhân lực trong doanh nghiệp”. Trong đó, mục tiêu chính của việc đảm bảo an ninh con ngƣời trong doanh nghiệp là việc phát triển, sử dụng an toàn và hiệu quả nguồn nhân lực để cạnh tranh bền vững. Việc đảm bảo an ninh con ngƣời đƣợc thể hiện qua các khía cạnh nhƣ: (1) Các hoạt động đảm bảo sự an toàn cho đội ngũ nhân lực; (2) Các hoạt động đảm bảo sự ổn định đội ngũ nhân lực; (3) Các hoạt động đào tạo nhằm phát triển đội ngũ nhân lực trong tổ chức.
Nhƣ vậy, để đảm bảo an ninh con ngƣời trong doanh nghiệp, tức đảm bảo sự an toàn, ổn định, phát triển bền vững của con ngƣời hay nguồn nhân lực trong doanh nghiệp, đòi hỏi công tác quản trị nhân sự cần đƣợc quan tâm, trong đó vai trò của hoạt động đào tạo phát triển nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các doanh nghiệp trong việc ứng phó với những rủi ro gây mất an ninh con ngƣời. Thông qua công tác đào tạo, nó không chỉ giúp duy trì ổn định và phát triển đội ngũ nguồn nhân lực của tổ chức mà còn hạn chế những rủi ro gây mất an toàn cho ngƣời lao động thông qua hoạt động đào tạo nâng cao chuyên môn nghiệp vụ. Đối với lĩnh vực ngân hàng, là một lĩnh vực kinh doanh dịch vụ đặc thù, trong đó ngƣời lao động đóng vai trò quan trọng đóng góp lớn cho hoạt động kinh doanh và sự phát triển bền vững của ngân hàng, thì công tác đảm bảo an ninh con ngƣời thông qua công tác đào tạo lại càng cần đƣợc coi trọng. Nhƣ vậy, cả về lý luận và thực tiễn đều chỉ ra rằng việc đảm bảo an ninh con ngƣời thông qua hoạt động đào tạo tại các Ngân hàng thƣơng mại cổ phần là vấn đế bức thiết đặt ra nhằm hạn chế - phòng tránh – ngăn ngừa các rủi ro trong công việc mà đội ngũ CBNV ngành tài chính ngân hàng phải đối mặt hàng ngày.
Chính vì vậy, trong quá trình công tác tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu, Phòng giao dịch Trần Quốc Toản, bằng kinh nghiệm thực tế và kiến thức đã đƣợc học, tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp đảm bảo an ninh con ngƣời thông qua hoạt động đào tạo tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu, phòng giao dịch Trần Quốc Toản” làm công trình nghiên cứu của mình. Từ khóa: đào tạo, an ninh con người. Tổng quan tình hình nghiên cứu Do lĩnh vực an ninh phi truyền thống nói chung và an ninh con ngƣời nói riêng là một vấn đề còn khá mới mẻ nên các nghiên cứu trƣớc đây chƣa gắn đƣợc mối liên hệ giữa hoàn thiện công tác đào tạo với việc đảm bảo an ninh con ngƣời. Thực tế, kết quả các nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc nêu lên các quan điểm của tác giả về an ninh con ngƣời, các vấn đề an ninh con ngƣời mà thế giới đang đối mặt và thực trạng đảm bảo an ninh con ngƣời tại Việt nam hiện nay.
Các nghiên cứu này chƣa đề cập vai trò của công tác đào tạo đến việc đảm bảo an ninh con ngƣời trong doanh nghiệp nói chung và trong lĩnh vực ngân hàng nói riêng. Chính vì vậy, đề tài tôi lựa chọn sẽ giúp tìm hiểu và đƣa ra những 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com lý luận chung và những giải pháp cụ thể gắn liền với việc đảm bảo an ninh con ngƣời tại ngân hàng thông qua hoạt động đào tạo. Các nghiên cứu về lĩnh vực an ninh con ngƣời có thể kể đến nhƣ: a. An ninh con ngƣời trong bối cảnh toàn cầu hóa.
(Trần Việt Hà, 2016.