phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khả0, luận văn gồm có bốn chojơng: chơiøơng I: Txnh huèng và kết cấu †r0ng truyÖn ng⁄4n S¬ng IIguyÖ! Minh chơiøng_II:IIghệ thuật xâydựng nhân vat truyÖn ng34n S*¬ng IguyO!t Minh chơiơng II: Vếu 16 ky a0 truyOn ng3⁄4n Ss¬ng IIguyÖ!† Minh chơiơng IV: IIgôn ngữ và giọng điệu IruyÖn ng3⁄n Ss¬ng IIguyÖ! Minh Luận văn thạc sĩ 13 Giang Thi Ha Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh HỘI DUHG che-ng I Txnh huèng vụ kÕ! cÊu IruyÖn mg3⁄4n S»¬ng IIguyÖ‡ Minh 11. Txnh huéng truyén ngắn SơJơng Iguyệt Minh Đã từ lâu nh huống đơiợc xem là một yếu lố không thể thiếu lr0ng lác phẩm lự sự. Iiêng với thê l0ại truyện ngắn là một “lát cắt” của cuộc sống thì yếu lố lình huống càng đơjợc đề ca0.ch lòa chản bmh huèng lụ mét tr0ng nh+zng kh©u then chè! 1!0 nên thụunh c«ng ch0 1c phỀm. § nh gi, vò vai lrồ cña nh huèng, nhụ nghiên cứu vn hãäc IIguyÔn §'ng Mình 9- kháng ®ình : “Quan bằng nhÊ! đĩa tuyÖn ngìín lu 170 za 9*fc mới nh huờng nu0 6ã.
Tố nh hung oÊI nei mé tính € ch nhn vẼi, oéc lé méi l©m le'ng”. cần nhụ vn TIguyÔn Minh ch©u lí nhÊn mình: “7x¡h huèng ®4 Iu sv £, ¢ @éng qua Hị gi+a đỦn ng°*êi vụ h0un cƒnh. IIh+ng nhụ vn đã lui lu nh>ng nhụ vn giái 120 ea nh>ng lnh thủ xƒy sa lzuyÖn võa 2l c, vid, va mang tinh phe vibn h0äc !*?ng lz*ng”, dò thé 10 thi tinh huống truyện cing “dat nhdn val 6 vào tình thể phải bộc lộ ea đái phần lâm đan nhất cdi phan ẩn náu sâu kín nhất, thậm chí đó khi đó là kh0ảnh khắc chứa qả một đời ngòi, mội đời nhân l0ạ?” [ Dẫn the0 bùi Việt Thắng, 19,1r 98]. Tr0ng thê l0ại truyện ngắn, mỗi truyện ngắn có thể có nhiều tình huống nhơing đa số x0ay quanh một tình huống nà0 đó ( trojong hop mot truyện ngan có nhiều tinh huống nhonng thực ra không có lính phổ siến, mặt khác lr0ng những lình huống ấy thế nà0 cũng có một lình huống chính).
hà văn Iguyễn Kiên quan niệm: “Mỗi luyện ngắn chỉ chứa đựng mội lình huồng.nếu @ dén hai tinh Luận văn thạc sĩ 14 Giang Thị Hà Đặc : điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh huồng teở lên, luyện ngắn có thể oị phá vỡ” [ 78,Tr 60]. Hói về vai trò của tình huống, nhà văn IIguyên IIgọc ch0 rằng: “7z>uyện ngắn dẫu sa0 đăng phải. ngắn d0 đó thủ thuật chủ yếu qia luyện ngắn là điểm huyệt leên cơ thể đỦn người đăng như lên cơ thể Luận văn thạc sĩ 15 Giang Thi Ha Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh cuộc sống, đó những huyệt điểm và0 đó làm eung động l0àn thể.nhìn chung mỗi luyện ngắn oa0 giờ dĩng đgqợc xây dựng leên mội lình huống nhất định - nó nha đái oản lề dé cdc tinh tél, sự kiện diễn ea xung quanh do” [26,Tr 56]. cuộc sống vốn đa dạng nên cũng có vô vàn những lình huống khác nhau, mỗi nhà văn thơJờng chọn ch0 mình những tình huống riêng phù hợp với dụng ý nghệ thuật của mình.
Thạch Lam lr0ng dòng văn học 1930- 1945 thojong lựa chọn những lình huống nhẹ nhàng nhoỊng đầy trac ân đề bộc lộ những suy nghĩ của mình về cuộc sống, vé cOn ngơjời lừ đó sộc lộ những suy nghĩ của mình về c0n ngojời, về thời đại. [hà văn IIguyễn Minh châu lại đi sâu khai thác những lình huống độc đá0 giữa cuộc sóng thojờng nhật đề từ đó đơỊa ra cái nhìn sâu sắc về nghệ thuật, về cuộc đời.Ở SơJơng IIguyệt Minh điều mà ngojời đọc đễ nhận ra là nhà văn không chú †âm xây dựng chỉ mội kiểu nh huống mà phản ánh cuộc sống thông qua việc ta0 dung nhiều kiểu lnh huống khác nhau. Mỗi kiêu nh huống sẽ là một lính cách hay truyền lái đến sạn đọc một ý đồ 1ơi loiởng nàO đó. Txnh huèng hịụnh ®éng Đây là kiểu lnh huống thojong thấy lr0ng văn chojơng lruyền thống khi nhà văn đặt nhân vật và0 những lình huống đặc siệt khiến ch0 nhân vật lự sộc lộ lính cách thông qua hành động.
Tình huống hành động là kiểu nh huống xuất hiện nhiều tr0ng truyện ngắn của Sơjơng IIguyệt Minh. Khả0 sát qua 7 truyện ngắn mà có lới 5 truyện ngắn xuất hiện lình huống hành động. Qua kiểu tình huống này, lính cách nhân vật tr0ng truyện đojợc sộc lộ một cách rõ ràng, nhất quán. !jgøời ở bến Sông châu là một câu chuyện đầy cảm động về Mây - nggjời lính đã Luận văn thạc sĩ 16 Giang Thị Hà Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh —_ lừng tham gia chiến lranh.
Đơjợc trở về quê høJơng, về với gia đình là niềm vui khôn xiết với những ngợời lính lừng và0 sinh, ra lử với siết a0 mắt mát, thiệt thòi của đời ngojời cŨn gái. Tình yêu của Mây và San là một mối tình đẹp mà nhiều ngơjời hằng mÓng oiớc. Về nhà với niềm hạnh phúc ấp ủ tr0ng lòng là đơjợc Luận văn thạc sĩ 17 Giang Thị Hà Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh kết hôn với ngojời mình yêu nhơing trớ lrêu thay ngày Mây trở về làng cũng chính là ngày San - ngơjời yêu Mây đi lấy vợ. Mội nỗi đau xé lòng, ba0 mŨng ojớc hạnh phúc của ngày lrở về nay sỗng không còn.
Mây khóc nức nở, lủi ch0 thân phận mình. Sau đó là lời đề nghị “làm lai hr đầu của lân chú rể”- San. Là mội ngơjời lính lừng tham gia chiến trận, Mây sẵn sàng chấp nhận đau khổ về mình để ngojời phụ nữ kia đơjợc hạnh phúc. Tiếp đến là việc Mây phải đỡ đẻ ch0 Thanh -vợ San lr0ng tình trạng vô còng nguy kịch.
IIhững tình huống ấy đojợc đặt và0 tr0ng lác phâm giống nhoi những sản lề then chốt sẽ làm nỗi sật lính cách nhân vật. Với ngòi sút thẫm đẫm chất nhân văn, Solơng IIguyệt Minh đã ch0 nhân vật lựa chọn những điều thua thiệt về mình sau những dằn vặi khôn nguôi. IIhững hành động đầy tình thơơng và lòng nhân ái của May thé hiện một cách thống nhất sản chất của ngojời lính: giàu tình thơiơng, đức hi sinh và lòng vị tha. Từ đó nhà văn gửi gắm một niềm lin ấm áp và0 những nggịời lính, và0 ngojời phụ nữ, và0 cuộc đời.
Dan va dat whan vật và0 Ong mét tình huống đầy é0 le: ngojời vợ bắt gặp ngay lình địch đang đến lìm chồng mình. Với sự đồng cảm là ngơjời phụ nữ lừng lrải qua những những khó khăn đầu đời, IIgO|ỜI VỢ da coju mang cô gái lrẻ - ngojời lình của chồng mình đang tr0ng lúc nguy kịch. bằng sự nhạy cảm của ngơjời đã qua thời kỳ sinh nở, sằng tình thojong va su ba0 dung, ngojời vợ đã chăm sóc chu đáO “ tình địch” của mình : Giặi á0 thun vàng, đơja đi nạO húi thai sói.r0ng lúc cô gái không có nơi lrú ngụ thì ngơiời vợ lại nhân aí hết mức ch0 tình địch của mình ở tr0ng nhà mình làm ngơjời giúp việc. Qua hành động đó, ngoiời đọc cảm nhận đojợc lính nhân văn lr0ng mỗi c0n ngojời dò ngơjời đó chính là tình địch của mình nhoỊng lr0ng h0àn cảnh khó khăn khốn Luận văn thạc sĩ 18 Giang Thi Ha Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh —— _—_ _ cong mhat van sẵn sàng giúp đỡ.
Đề cập vấn đề này Sơiơng IIguyệt Minh muốn khẳng định tình †hoJơng và lòng nhân hậu sẽ không sa0 giờ mất đi mà luôn †hoJờng trực lr0ng mỗi cÖn nggiời. Luận văn thạc sĩ 19 Giang Thi Ha Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh 1. Txnh huèng giàu kịch lính Ấn lojợng sâu sắc lr0ng mỗi tác phâm nghệ thuật là 1ạ0 ra đojợc tình huống truyện giàu kịch lính mà ở đó nhà văn phơi bày đojợc nhiều thực lrạng cuộc sông và rúi ra sài học nhân sinh sâu sắc. Với lruyện Đàn od ngay từ đầu lác phẩm nhà văn đã đặt nhân vật ở tình huống giàu kịch tinh nhong trOng ban khdng dn bằng văn, lác giả lại để ch0 câu chuyện diễn siến lừ lừ the0 lối kế thông thojờng.
“Tôi” đơtợc sống lr0ng một gia đình hạnh phúc, có một ngojời cha mẫu mực, mộ! nggojời dì biết chăm 10 ch0 gia đình. cái làng quê quanh năm nghè0 khó của “đôi” đã sắt đầu thay đôi kế lừ khi Dé Vit cung mở công †y may mặc liên d0anh. Dì hả0 dojoc tuyển và0 làm ở công †y đojợc tra voi mirc lojơng hậu hĩnh. “Tôi” làm hojlớng dẫn viên ch0 một công ly du lịch.
cuộc đời của dì của lôi và em Quang đã søjớc sang mội lrang mới. Gia đình “tôi” sống sung lúc. Hhững thành viên tr0ng gia đình đều đổi thay, chạy đua the0 lối sống thoi thojong. Tih cảm mọi ngojời lr0ng gia đình sắt dau bi rạn nứt, mặc dù khi cha kh0ác sa lô lrở về, cha đã làm mọi cách để gia đình lrở lại nhơi xoIa nhơIng mọi sự cô gắng đều vô ích.
Dì hả0 đã không còn chăm 10 đến gia đình nữa. “Tôi” lự th0ả mãn với lối sống suông thả của mình. “cuộc sống gia đình cứ thé tréi đi, lúc êm ả, lúc sóng gió. ch0 đến một ngày DéVit can ấn liền và0 tay sắt lôi đi BO cdi thai lr0ng sụng.ôi đau đớn, lôi van nài khóc nóc nhoỊng hắn chỉ cojời ruồi” [10;133].
chua xót, bẽ bàng, lủi thân, xó! xa, vì sự mất mát của đời ngơiời cÚn gái với mối tình đầu choỊa nguôi thì “1ôi” lại đau đớn chứng kiến cảnh lơiợng dì hả0 va Dé Vit can ân ái ngay lr0ng ngôi nhà của mình. Đỉnh điểm của bi kịch đã xảy ra lr0ng cơn cuồng nộ. “Tôi” cầm da0 đâm chết lên “sở khanh” đốn mat, di hả0 sợ hãi la0 ra cửa đâm sầm và0 lan can cầu thang ngã Luận văn thạc sĩ 20 Giang Thi Ha Đặc diém nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh —— —_ — xuống lầng một. Tình huống truyện mỗi lúc một căng thắng “tôi” đã giết chết một ngojời và đây ngojời khác đến cái chết.
Sự xuất hiện ngojời thứ sa là một s¡ kịch xảy ra không it tr0ng thời buổi kinh lế thị lrơiờng. Đây cũng chính là vấn đề nóng sỏng mà sách bá0, Luận văn thạc sĩ 21 Giang Thi Ha Đặc điểm nghệ thuật truyện ngắn Sương Nguyệt Minh phim ảnh đã lừng đề cập nhiều và SoJơng IIguyệt Minh cũng góp thêm và0 mảng đề lài này một câu chuyện hấp dẫn mang lên Đàn sà. Mục đích của cô bé sinh viên là đến gặp anh Ilam Lê - ngojời lình của mình, nhơnng trớ lrêu thay lại gặp vợ của Ilam Lê - tình địch của mình. Sự việc làm ch0 ngơiời vợ hết sức h0ang mang không siết sẽ xử trí nhơi thế nà0 tr0ng lúc cô gái cần sự giúp đỡ.