Đa Dạng Hình Thức Tổ Chức Hoạt Động Dạy Học Đọc Hiểu Trong Văn Bản Vợ Chồng A Phủ

Chuyên khảo giáo dục phân tích Skkn đa dạng hóa hình thức tổ chức các hoạt động dạy học đọc hiểu trong văn bản vợ chồng a phủ theo, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thúy Anh
• Trường học: Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Đa Dạng Hóa Hình Thức Dạy Học Đọc Hiểu Văn Bản Vợ Chồng A Phủ
• Loại tài liệu: sáng kiến kinh nghiệm
• Năm xuất bản: 2021 - 2022
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.6. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 1.7. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• 1. PHẦN NỘI DUNG
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1.1. Khái niệm năng lực và các năng lực cần hướng tới trong dạy học văn
• 1.1.2. Khái niệm hoạt động dạy học và các hoạt động dạy học
• 1.1.3. Nhiệm vụ, mục tiêu của các hoạt động được tổ chức trong văn bản “Vợ chồng A Phủ”
• 1.1.4. Các phương pháp dạy học tích cực được vận dụng trong tổ chức các hoạt động dạy học tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”
• 1.1.5. Cơ sở thực tiễn
• PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đa dạng hình thức dạy học đọc hiểu văn bản

Phần này tập trung phân tích đa dạng hình thức dạy học trong việc giảng dạy đọc hiểu văn bản nói chung và văn bản Vợ chồng A Phủ nói riêng. Nội dung đề cập đến việc chuyển đổi tư duy giảng dạy từ phương pháp truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực học sinh. Đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, bao gồm cả đọc hiểu tích hợp và đọc hiểu ngôn ngữ. Việc ứng dụng phương pháp dạy học tích cực được xem là chìa khóa để đạt được mục tiêu này. Giáo dục phổ thông hiện đại đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt sử dụng nhiều kỹ thuật dạy học khác nhau, tạo ra môi trường học tập năng động và khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh. Giáo viên tiểu học, giáo viên trung học cơ sở, và giáo viên trung học phổ thông đều cần nắm vững các phương pháp này để đáp ứng yêu cầu đổi mới.

1.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Cơ sở lý luận dựa trên quan điểm giáo dục phát triển năng lực. Năng lực được định nghĩa là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng để giải quyết vấn đề. Đề tài đề cập đến các năng lực chung cần phát triển như tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, và hợp tác. Bên cạnh đó, năng lực đặc thù môn Ngữ văn cũng được chú trọng, đặc biệt là năng lực đọc hiểu. Cơ sở thực tiễn được phản ánh qua thực trạng dạy học văn hiện nay, cho thấy việc đa dạng hóa phương pháp dạy học còn hạn chế. Đề tài tập trung vào việc khắc phục điểm yếu này bằng cách đề xuất các hoạt động dạy học đọc hiểu hiệu quả. Văn bản Vợ chồng A Phủ được chọn làm ví dụ cụ thể để minh họa cho các phương pháp được đề xuất. Giáo án Vợ chồng A Phủ và bài giảng Vợ chồng A Phủ cần được thiết kế sao cho phù hợp với hướng phát triển năng lực.

1.2. Đa dạng hóa hoạt động dạy học

Đề tài đề xuất đa dạng hóa hình thức tổ chức các hoạt động dạy học trong giảng dạy Vợ chồng A Phủ. Các hoạt động này được thiết kế dựa trên bốn hoạt động chính theo công văn 5512: mở đầu, hình thành kiến thức, luyện tập, và vận dụng. Phương pháp dạy học tích cực được vận dụng xuyên suốt, bao gồm: thuyết trình, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, phiếu học tập, kỹ thuật khăn trải bàn, và sơ đồ tư duy. Mỗi phương pháp đóng góp vào việc phát triển năng lực khác nhau của học sinh. Bài tập đọc hiểu Vợ chồng A Phủ và câu hỏi đọc hiểu Vợ chồng A Phủ được thiết kế để thúc đẩy sự tư duy, sáng tạo và hợp tác của học sinh. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học cũng được đề cập, ví dụ như bài giảng điện tử, để nâng cao hiệu quả giảng dạy. Truyền thông trong giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc cập nhật phương pháp giảng dạy hiện đại.

1.3. Phân tích tác phẩm Vợ chồng A Phủ

Việc phân tích tác phẩm Vợ chồng A Phủ tập trung vào việc khai thác các yếu tố cần thiết để phục vụ cho việc đọc hiểu. Các khía cạnh được đề cập bao gồm: tóm tắt Vợ chồng A Phủ, ý nghĩa Vợ chồng A Phủ, nhân vật Vợ chồng A Phủ, thể loại Vợ chồng A Phủ, bối cảnh Vợ chồng A Phủ, và ngôn ngữ nghệ thuật Vợ chồng A Phủ. Mục tiêu là giúp học sinh hiểu sâu sắc tác phẩm, từ đó phát triển kỹ năng đọc hiểu. Đánh giá năng lực đọc hiểu được thực hiện thông qua các hoạt động, sản phẩm học tập của học sinh. Kết quả học tập phản ánh mức độ thành công của các phương pháp dạy học được áp dụng. Học tập trải nghiệm được đề cao để giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu trong “Vợ chồng A Phủ” tôi đã chọn những phương pháp tổ chức sau: 3. Phương pháp tổ chức du lịch qua màn ảnh nhỏ 3. Mục tiêu của phương pháp du lịch qua màn ảnh nhỏ Giáo viên giúp học sinh nhận biết được các nét văn hóa, thiên nhiên, con người Tây Bắc vào các dịp lễ hội mùa xuân, từ đó tạo tâm thế thoải mái, hứng thú và hiểu thêm về tác phẩm khi đọc hiểu truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” 11 skkn Hình thành năng lực thu thập kiến thức, năng lực khám phá kiến thức, thuyết trình tự tin trước mọi người 3. Nội dung của phương pháp du lịch qua màn ảnh nhỏ Học sinh theo dõi bốn hình ảnh mà giáo viên đã sưu tầm sẵn chiếu trên màn hình máy chiếu, học sinh tự khám phá, huy động kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi trực tiếp tại lớp học 3.

Sản phẩm của hình thức du lịch qua màn ảnh nhỏ Học sinh quan sát kỹ các hình ảnh và tìm phương án trả lời trực tiếp trong tiết học. Cách thức tổ chức phương pháp du lịch qua màn ảnh nhỏ Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh Giáo viên chiếu từng bức tranh trên màn hình máy chiếu, cho học sinh lật mở từng bức tranh (có 4 bức tranh). Khi mỗi bức tranh được lật mở, học sinh phải trả lời về một nét đẹp văn hóa của các dân tộc ở vùng núi Tây Bắc được diễn tả qua bức tranh Hình 1 12 skkn Hình 2 Hình 3 Hình 4 13 skkn Sau khi học sinh được trải nghiệm qua những bức ảnh này giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh thảo luận và trả lời: Câu 1: Những bức ảnh này gợi cho em nghĩ đến vùng đất nào? Câu 2: Em có những hiểu biết, trải nghiệm ấn tượng gì về đất và con người nơi đây? Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ bằng việc trả lời câu hỏi mà giáo viên đã giao Bước 3: Sản phẩm học tập - Học sinh trình bày câu trả lời ở từng bức tranh. Hình 1: Ném còn Hình 2: Ném Pao Hình 3: Múa khèn Hình 4: Chơi quay - Học sinh trình bày hiểu biết trải nghiệm của bản thân về mảnh đất và con người vùng cao Tây Bắc: Tây Bắc là vùng đất kỳ lạ và hấp dẫn, bởi không chỉ có cảnh quan thiên nhiên núi rừng hùng vĩ mà còn là nơi có những cánh đồng ruộng bậc thang đẹp say lòng người, nơi có những con đường uốn lượn theo từng con núi tạo nên một cảnh đẹp vô cùng hoành tráng và không kém phần thơ mộng.

Một vùng đất mà đời sống văn hóa các dân tộc rất đặc sắc, đa dạng và phong phú mang đậm bản sắc dân tộc. Một vùng đất đã có nhiều đóng góp to lớn, góp phần quan trọng vào chiến thắng của đất nước, nhiều tên người, tên núi, tên sông đã đi vào thi ca, nhạc, họa như một huyền thoại. Bước 4: Giáo viên tổ chức học sinh đánh giá, nhận xét bằng các tiêu chí + Cách trình bày của các em có có mạch lạc, rõ ràng, tự tin không? + Hoạt động có tạo được không khí sôi nổi, hào hứng không? + Phát huy được những năng lực nào của các em trong hoạt động này. Phương pháp tổ chức trò chơi “giải ô chữ” trong “Vợ chồng A Phủ” 3.

Mục tiêu của phương pháp tổ chức trò chơi “giải ô chữ” trong “Vợ chồng A Phủ” Học sinh biết thu thập thông tin, phân tích thông tin, khám phá kiến thức tạo tình huống có vấn đề để kết nối vào bài học. - Rèn luyện cho học sinh các năng lực giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, thuyết trình có cơ hội bộc lộ suy nghĩ, cảm nhận cá nhân 14 skkn 3. Nội dung của phương pháp tổ chức trò chơi “giải ô chữ” trong “Vợ chồng A Phủ” Học sinh nhìn lên màn hình, lắng nghe câu hỏi ô chữ và sau đó tự khám phá, huy động kiến thức tìm phương án trả lời câu hỏi ô chữ trực tiếp tại lớp học và trình bày những hiểu biết ban đầu về tác phẩm Vợ Chồng A Phủ. Sản phẩm của hình thức tổ chức trò chơi “giải ô chữ” trong “Vợ chồng A Phủ” Học sinh trả lời câu hỏi ô chữ và sau đó trình bày nhưng hiểu biết về tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” 3.

Cách thức tổ chức hình thức trò chơi “giải ô chữ” trong “Vợ chồng A Phủ” Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ Sau khi đã hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu tác phẩm ở nhà, giáo viên tổ chức trò chơi giải ô chữ bằng cách trình chiếu ô chữ trên trên máy chiếu. Yêu cầu học sinh chọn câu hỏi hàng ngang và trả lời câu hỏi đó. Nếu học sinh trả lời hết hàng ngang nhưng chưa đoán được chữ hàng dọc thì giáo viên gợi ý cho học sinh chữ hàng dọc. Người nào đoán được chữ hàng dọc thì người đó chiến thắng và được nhận một món quà trong chiếc hộp bí mật Sau đó giáo viên cho học sinh giải thích ô chữ hàng dọc của trò chơi GV hướng dẫn trò chơi: Tìm các chữ cái ô chữ hàng ngang và ô chữ hàng dọc thông qua các gợi ý sau: 1.

Ô chữ thứ 8 gồm 9 chữ cái: Thái độ của Mỵ khi thấy A Phủ bị trói? 2. Ô chữ thứ 7 gồm chữ cái: Hành động nào của Mị với A Phủ chứng tỏ lòng thương người và tinh thần phản kháng mạnh mẽ ở Mị? 3. Ô chữ thứ 10 gồm 6 chữ cái: Cảnh tượng nào góp phần tô đậm giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” ? 4. Ô chữ thứ 11 gồm 11 chữ cái: Có một cô con gái ngồi quay sợi bên tảng đá trước cửa.

Ô chữ thứ 12 gồm 10 chữ cái: Lúc nào cũng vậy dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi, hay đi cõng nước dưới khe lên, cô ấy. Ô chữ thứ 13 gồm 12 chữ cái: Hành động nào của Mỵ sau khi cởi trói cho A Phủ? 7. Ô chữ thứ 14 gồm 16 chữ cái: Nhà văn đã miêu tả như thế nào về cách uống rượu của Mỵ ? 8. Ô chữ thứ 15 gồm 6 chữ cái: Mị và A Phủ điển hình cho nỗi thống khổ và khát vọng tự do của người dân vùng nào trước cách mạng ? 15 skkn 9.

Ô chữ thứ 1 gồm 8 chữ cái: Nỗi khổ của nhân vật Mị khi làm dâu được nhà văn Tô Hoài so sánh với con vật nào? 10. Ô chữ thứ 2 gồm 9 chữ cái: Tính cách nổi bật nhất của nhân vật Mỵ mà nhà văn muốn thể hiện trong tác phẩm? 11. Ô chữ thứ 3 gồm 11 chữ cái: Khi bị A Sử bắt cóc về nhà thống lí Pa Tra, Mị mang thân phận gì ? 12. Ô chứ thứ 4 gồm 12 chữ cái: Âm thanh của tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân đã đánh thức khát vọng nào của Mỵ ? 13.

Ô chữ thứ 5 gồm 8 chữ cái: Hành động của A Sử đối với Mỵ khi Mỵ muốn đi chơi Xuân? 14. Ô chữ thứ 6 gồm 9 chữ cái: Hành động nào của A Sử khi Mỵ ngồi xoa thuốc cho chồng? 15. Ô chữ thứ 7 gồm 8 chữ cái: Một trong những tác nhân quan trọng làm Mị thức tỉnh là gì ? Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ bằng việc trả lời câu hỏi mà giáo viên đã giao Bước 3: Học sinh trình bày câu trả lời ô chữ 1 T H Ả N N H I Ê N 2 C Ở I T R Ó I 3 X Ử K I Ệ N 4 C Ạ N H T À U N G Ự Ạ 5 C Ú I M Ặ T 6 C H Ạ Y T H E O A P H Ủ 7 U Ố N G Ự C T Ừ N G B Á T 8 T Â Y B Ắ C 9 T R Â U N G Ự A 10 P H Ả N K H Á N G 11 C O N D Â U G Ạ T N Ợ 12 M U Ố N Đ I C H Ơ I 13 T R Ó I Đ Ứ N G 14 Đ Ạ P V À O M Ặ T 15 T I Ế N G S Á O 16 skkn Ô chữ hàng dọc là “hiện thực, nhân đạo” đây là cụm từ chỉ hai giá trị tư tưởng mà nhà văn muốn thể hiện trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ. Bước 4: Giáo viên tổ chức học sinh đánh giá, nhận xét bằng các tiêu chí + Hoạt động có tạo được không khí sôi nổi, hào hứng, thoái mái không? + Phát huy được những năng lực nào của các em trong hoạt động này 3.

Phương pháp tổ chức trò chơi nhanh tay, nhanh mắt trong “Vợ chồng A Phủ” 3. Mục tiêu của phương pháp tổ chức trò chơi “nhanh tay, nhanh mắt” - Tạo cho các em không khí học tập vui vẻ, tích cực - Rèn luyện cho các em có những phản ứng nhanh trước các tình huống. - Hiểu được những vẫn đề liên quan đến nội dung bài học 3. Nội dung của phương pháp tổ chức trò chơi giải ô chữ trong “Vợ chồng A Phủ” Giáo viên chiếu tám hình ảnh liên quan đến văn bản “Vợ chồng A Phủ”, sau đó yêu cầu học sinh quan sát, vận dụng kiến thức đã tìm hiểu ở nhà để tiến hành trả lời câu hỏi trực tiếp tại lớp học.

Sản phẩm của phương pháp tổ chức trò chơi giải ô chữ trong “Vợ chồng A Phủ” Học sinh nhìn hình ảnh trên màn hình đoán chữ thích hợp cho từng hình ảnh. Cách thức tổ chức phương pháp trò chơi giải ô chữ trong “Vợ chồng A Phủ” Bước 1: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ Giáo viên chiếu từng sile hình ảnh trên màn hình máy chiếu và yêu cầu học sinh quan sát thật kỹ từng bức tranh, sau đó đoán từ ngữ thích hợp cho mỗi hình ảnh ấy (từ ngữ là những chi tiết trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ). Nếu ai đoán đúng, đoán nhanh sẽ được một chọn món qùa bí mật. Nếu ai không trả lời chính xác sẽ phải thực hiện yêu cầu chỉ định của giáo viên như: thổi sáo, hát một bài hát, hoặc đọc một bài thơ về miền đất Tây Bắc.

Hình 1 Hình 2 17 skkn Hình 3 Hình 4 Hình 5 Hình 6 Hình 7 Hình 8 Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ mà giáo viên đã giao trực tiếp trong lớp học Bước 3: HS trả lời trả lời trực tiếp Hình 1: Mỵ ngồi nghe thổi sáo Hình 2: Mỵ lấy thuốc bóp chân cho chồng Hình 3: Mỵ cởi trói cho A Phủ Hình 4: Mỵ trông ra cửa sỗ bằng lỗ vuông bàn tay không biết sương hay là nắng.