Nghiên cứu bảo tồn đa dạng loài Pinophyta tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha, tỉnh Sơn La

Nghiên cứu công tác bảo tồn đa dạng thực vật Pinophyta tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Nha, tỉnh Sơn La. Khám phá các giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trinh Van Duc
• Người hướng dẫn: Assoc. Hoang Van Sam
• Trường học: Vietnam Forestry University
• Chuyên ngành: Forest Resource and Environment Management
• Đề tài: Conservation of pinophyta diversity in the Xuan Nha Natural Reserve, Son La Province
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu chung
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp điều tra thực địa
• 2.1.1. Phương pháp tuyến điều tra
• 2.1.2. Phương pháp điều tra chi tiết trên ô tiêu chuẩn
• 2.2. Phương pháp điều tra nội nghiệp
• 2.2.1. Phương pháp phỏng vấn
• 2.3. Xử lý và phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thành phần và phân bố các loài ngành Thông theo độ cao tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha
• 3.2. Xác định phân bố của các loài ngành Thông theo độ cao
• 3.3. Đặc điểm phân bố, sinh thái, khả năng tái sinh của các loài thuộc ngành Thông tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha
• 3.3.1. Du sam núi đất (Keteleeria evelyniana Mast.)
• 3.3.2. Thông nàng (Dacrycarpus imbricatus (Blume) de Laub.)
• 3.3.3. Kim giao (Nageia fleuryi (Hickel) de Laub.)
• 3.3.4. Bách xanh (Calocedrus macrolepis Kurz)
• 3.3.5. Hoàng đàn giả (Dacrydium elatum (Roxb.))
• 3.3.6. Dẻ tùng sọc trắng (Amentotaxus argotaenia (Hance) Pilger)
• 3.3.7. Sa mộc dầu (Cunninghamia konishii Hayata)
• 3.3.8. Thông pà cò (Pinus kwangtungensis Chun ex Tsiang)
• 3.3.9. Thông xuân nha (Pinus cernua Phan ex Aver.)
• 3.4. Bảo tồn chuyển chỗ
• 3.5. Bảo tồn tại chỗ
• 3.6. Giải pháp về cơ chế, chính sách và thu hút đầu tư
• 3.6.1. Hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật
• 3.6.2. Giải pháp kinh tế và xã hội
• 3.7. Thách thức và cơ hội
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan đa dạng ngành Hạt trần tại KBT Xuân Nha Sơn La

Khu bảo tồn thiên nhiên (KBT) Xuân Nha, thuộc tỉnh Sơn La, là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái phong phú, đặc biệt là sự đa dạng của các loài thực vật thuộc ngành Hạt trần (Pinophyta). Mặc dù chỉ chiếm một phần nhỏ trong hệ thực vật toàn cầu, các loài Hạt trần tại Việt Nam và cụ thể là tại Xuân Nha lại mang giá trị kinh tế và khoa học to lớn. Nghiên cứu chỉ ra rằng Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha là nơi sinh sống của 13 loài Hạt trần, thuộc 6 họ thực vật. Đây là một con số ấn tượng, cho thấy tầm quan trọng của khu vực này đối với công tác bảo tồn đa dạng ngành Hạt trần. Các loài này không chỉ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì cân bằng sinh thái rừng mà còn cung cấp nguồn tài nguyên quý giá. Nhiều loài được sử dụng trong ngành công nghiệp dược phẩm, mỹ phẩm và sản xuất giấy. Một số loài như Thông đỏ (Taxus chinensis) còn được nghiên cứu về khả năng điều trị ung thư. Tuy nhiên, chính những giá trị này đã đặt các loài thực vật hạt trần trước nguy cơ bị khai thác quá mức. Hoạt động của con người, từ việc khai thác gỗ đến mở rộng đất canh tác, đã và đang làm suy giảm nghiêm trọng số lượng cá thể và thu hẹp môi trường sống của chúng. Vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp bảo tồn Pinophyta Xuân Nha không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ nguồn gen quý hiếm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Giới thiệu Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha và hệ sinh thái

Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha được thành lập theo Quyết định số 3440/QĐ-UBND ngày 11 tháng 11 năm 2002 của UBND tỉnh Sơn La. Khu bảo tồn nằm trên địa bàn huyện Mộc Châu, giáp ranh với tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa. Với đỉnh Pha Luông cao 1868m, địa hình của Xuân Nha rất đa dạng, dốc và bị chia cắt mạnh, tạo nên các tiểu vùng khí hậu phù hợp cho nhiều loài thực vật phát triển, đặc biệt là các loài cây lá kim. Hệ thực vật tại đây vô cùng phong phú với 1001 loài, 452 chi và 142 họ, chiếm tỷ lệ đáng kể trong hệ thực vật Việt Nam. Đặc điểm khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng cho các loài như Pơ mu (Fokienia hodginsii), Du sam (Keteleeria davidiana), và Thông nàng (Dacrycarpus imbricatus) sinh trưởng.

1.2. Thành phần loài Pinophyta và giá trị kinh tế khoa học

Nghiên cứu tại 9 tuyến điều tra trong KBT đã xác định được 13 loài thực vật hạt trần. Trong đó có nhiều loài mang giá trị kinh tế cao và ý nghĩa khoa học đặc biệt. Pơ mu (Fokienia hodginsii) và Bách xanh (Calocedrus macrolepis) là hai loài gỗ quý có hương thơm đặc trưng, được ưa chuộng trong xây dựng và làm đồ mỹ nghệ. Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis) và loài mới phát hiện Thông Xuân Nha (Pinus cernua) là những đối tượng quan trọng cho nghiên cứu di truyền và tiến hóa. Các loài khác như Kim giao (Nageia fleuryi) và Thông tre (Podocarpus neriifolius) cũng là những nguồn gen cần được bảo vệ. Lợi nhuận từ các sản phẩm này đã dẫn đến tình trạng khai thác trái phép, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của chúng và công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực.

II. Đánh giá thực trạng bảo tồn các loài Pinophyta tại Xuân Nha

Thực trạng bảo tồn các loài thuộc ngành Hạt trần tại KBT Xuân Nha đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Kết quả khảo sát cho thấy một tỷ lệ lớn các loài này đang nằm trong danh sách bị đe dọa ở các cấp độ khác nhau. Cụ thể, trong số 13 loài được ghi nhận, có tới 10 loài nằm trong Sách Đỏ IUCN (2014), 6 loài trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) và 6 loài được liệt kê trong Nghị định 32/2006/NĐ-CP của Chính phủ. Điều này cho thấy tính cấp thiết của công tác bảo tồn Pinophyta Xuân Nha. Đặc biệt, loài Thông Xuân Nha (Pinus cernua), một loài mới được phát hiện, được đề xuất ở mức Cực kỳ Nguy cấp (CR) do vùng phân bố cực kỳ hẹp và đang bị suy giảm. Sự phân bố của các loài thực vật hạt trần cũng cho thấy sự nhạy cảm với điều kiện môi trường. Chúng chủ yếu tập trung ở các đai độ cao lớn, nơi địa hình hiểm trở và ít bị tác động. Tuy nhiên, ngay cả ở những khu vực này, áp lực từ hoạt động khai thác gỗ trái phép, cháy rừng và sự thay đổi mục đích sử dụng đất vẫn hiện hữu. Biến đổi khí hậu toàn cầu cũng là một yếu tố tiêu cực, làm thay đổi điều kiện sống và phá hủy môi trường sống tự nhiên của nhiều loài. Những tác động này không chỉ làm giảm số lượng cá thể mà còn ảnh hưởng đến khả năng tái sinh tự nhiên, đẩy nhiều loài đến gần hơn với nguy cơ tuyệt chủng.

2.1. Phân bố các loài Hạt trần theo từng đai độ cao khác nhau

Sự phân bố theo độ cao của các loài Pinophyta tại Xuân Nha rất đặc trưng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mật độ loài cao nhất tập trung ở đai độ cao từ 1500-1886m, với 8 loài (chiếm 61,54%), bao gồm các loài quý hiếm như Pơ mu (Fokienia hodginsii), Thông tre (Podocarpus neriifolius), và Dẻ tùng sọc trắng (Amentotaxus argotaenia). Ở đai độ cao từ 1000-1500m, có 3 loài được ghi nhận (chiếm 23,1%), bao gồm Pơ mu, Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis) và Bách xanh (Calocedrus macrolepis). Đai độ cao thấp hơn, từ 500-1000m, là nơi sinh sống của 4 loài (chiếm 30,77%), trong đó có Du sam núi đất (Keteleeria evelyniana). Sự phân bố này cho thấy các loài Hạt trần ưa khí hậu mát mẻ và địa hình dốc, nơi khó tiếp cận, giúp chúng tránh được một phần tác động của con người.

2.2. Danh sách các loài nguy cấp trong Sách Đỏ IUCN và Việt Nam

Tình trạng bảo tồn của các loài Pinophyta tại Xuân Nha rất đáng báo động. Theo Sách Đỏ Việt Nam 2007, có 2 loài ở mức Nguy cấp (EN) là Pơ mu và Bách xanh, và 4 loài ở mức Sẽ nguy cấp (VU) như Thông đỏ và Du sam núi đất. Theo Sách Đỏ IUCN 2009, 2 loài được xếp hạng EN và 2 loài VU. Đáng chú ý, Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis) được xếp vào nhóm IA của Nghị định 32, tức là nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. 5 loài khác, bao gồm Pơ mu và Bách xanh, thuộc nhóm IIA, tức là hạn chế khai thác. Mặc dù có sự khác biệt nhỏ trong đánh giá giữa hai danh lục, nhưng phần lớn các loài đều bị đe dọa, đòi hỏi phải có biện pháp bảo tồn ngay lập tức.

III. Phương pháp nghiên cứu bảo tồn đa dạng Hạt trần hiệu quả

Để có được bức tranh toàn diện về đa dạng ngành Hạt trần và đề xuất giải pháp bảo tồn phù hợp, một hệ thống phương pháp nghiên cứu khoa học đã được áp dụng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha. Phương pháp cốt lõi là điều tra thực địa, kết hợp giữa phương pháp tuyến (transect line) và phương pháp ô tiêu chuẩn. Chín tuyến điều tra đã được thiết lập, đi qua các khu vực có sự hiện diện của các loài Pinophyta, từ thôn Khò Hồng đến đỉnh Pha Luông. Trên mỗi tuyến, các nhà nghiên cứu sử dụng GPS để xác định tọa độ, độ cao và ghi nhận tất cả các cá thể cây Hạt trần có đường kính ngang ngực (D1.3) từ 6cm trở lên. Các chỉ số sinh trưởng như chiều cao vút ngọn (Hvn), đường kính tán (Dt) được đo đạc cẩn thận. Bên cạnh đó, việc điều tra khả năng tái sinh tự nhiên được thực hiện song song. Các cây con, cây non được thống kê dọc tuyến và trong các ô tiêu chuẩn thiết lập quanh cây mẹ. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm chuyên dụng như Excel để tính toán mật độ, trữ lượng và các chỉ số sinh thái. Phương pháp phỏng vấn người dân địa phương và cán bộ kiểm lâm cũng được sử dụng để thu thập thông tin về các yếu tố tác động và nhận thức cộng đồng, từ đó làm cơ sở cho các giải pháp mang tính xã hội.

3.1. Kỹ thuật điều tra thực địa theo tuyến và lập ô tiêu chuẩn

Phương pháp điều tra theo tuyến (transect line) được thiết kế dựa trên bản đồ và tham vấn với các chuyên gia địa phương để đảm bảo bao phủ được các kiểu hệ sinh thái khác nhau. 9 tuyến khảo sát đã được thực hiện tại các khu vực trọng điểm như Pha Luông, Chiềng Hin, Cột Mộc. Dọc theo tuyến, các nhà khoa học điều tra mật độ, phân bố của các loài thực vật hạt trần. Đối với việc nghiên cứu khả năng tái sinh, các ô tiêu chuẩn kích thước 4m² (2m x 2m) được lập xung quanh cây mẹ, chia thành 4 ô trong tán và 4 ô ngoài tán. Mật độ cây tái sinh được tính theo công thức N = (n/S) x 10000 (cây/ha), giúp đánh giá chính xác tiềm năng phục hồi của quần thể.

3.2. Phân tích đặc điểm sinh thái phân bố và tái sinh tự nhiên

Dữ liệu từ thực địa được tổng hợp và phân tích để xác định đặc điểm sinh thái của từng loài. Việc xác định phân bố theo độ cao được thực hiện bằng cách đối chiếu tọa độ GPS của từng cá thể với bản đồ địa hình số hóa. Điều này giúp khoanh vùng các khu vực phân bố trọng điểm cần ưu tiên bảo vệ. Khả năng tái sinh được đánh giá dựa trên mật độ cây con ở các cấp chiều cao khác nhau (<50cm, 50-100cm, >100cm) và nguồn gốc tái sinh (từ hạt hay từ chồi). Chỉ số cạnh tranh Hegyi (1974) cũng được áp dụng để đánh giá mức độ cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sống giữa loài mục tiêu và các loài cây khác trong quần xã, cung cấp cơ sở khoa học cho các biện pháp lâm sinh hỗ trợ tái sinh.

IV. Top giải pháp then chốt bảo tồn Pinophyta tại KBT Xuân Nha

Dựa trên kết quả nghiên cứu về thực trạng và các mối đe dọa, một hệ thống các giải pháp đồng bộ đã được đề xuất nhằm bảo tồn đa dạng ngành Hạt trần tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha. Các giải pháp này tập trung vào ba nhóm chính: bảo tồn tại chỗ (in-situ), bảo tồn chuyển chỗ (ex-situ), và nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách. Bảo tồn tại chỗ được xem là ưu tiên hàng đầu, tập trung vào việc bảo vệ nguyên vẹn môi trường sống tự nhiên của các loài. Điều này bao gồm việc khoanh vùng các khu vực có mật độ loài quý hiếm cao để bảo vệ nghiêm ngặt, cấm mọi hành vi khai thác. Các hoạt động tuần tra, kiểm soát cần được tăng cường để ngăn chặn khai thác gỗ trái phép và săn bắt. Đồng thời, cần áp dụng các biện pháp lâm sinh như phát quang dây leo, loại bỏ cây cạnh tranh để thúc đẩy khả năng tái sinh tự nhiên của các loài như Pơ mu và Bách xanh. Bảo tồn chuyển chỗ là giải pháp bổ sung, nhằm lưu giữ nguồn gen bên ngoài môi trường sống tự nhiên của chúng. Việc xây dựng vườn thực vật, vườn ươm để nhân giống các loài nguy cấp như Thông Pà Cò và Thông Xuân Nha là vô cùng cần thiết. Cuối cùng, các giải pháp về chính sách và kinh tế - xã hội đóng vai trò nền tảng, đảm bảo sự thành công lâu dài của công tác bảo tồn.

4.1. Giải pháp bảo tồn tại chỗ In situ và phục hồi hệ sinh thái

Bảo tồn tại chỗ (In-situ conservation) là phương pháp bảo vệ các loài trong chính môi trường sống của chúng. Tại Xuân Nha, cần xác định và khoanh vùng các khu vực phân bố cốt lõi của các loài nguy cấp như quần thể Pơ mu trên đỉnh Pha Luông hay khu vực có Thông Pà Cò. Các khu vực này cần được quản lý theo chế độ bảo vệ nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh để hỗ trợ quá trình tái sinh tự nhiên, đặc biệt là đối với những loài có khả năng tái sinh kém. Phục hồi các khu rừng đã bị suy thoái bằng cách trồng lại các loài cây bản địa, đặc biệt là các loài Hạt trần, cũng là một nhiệm vụ quan trọng.

4.2. Giải pháp bảo tồn chuyển chỗ Ex situ và nhân giống loài quý

Bảo tồn chuyển chỗ (Ex-situ conservation) bao gồm việc thu thập hạt giống, hom giống của các loài quý hiếm để đưa về trồng và nhân giống trong các vườn ươm, vườn thực vật hoặc ngân hàng gen. Phương pháp này đặc biệt quan trọng đối với các loài có số lượng cá thể còn lại rất ít trong tự nhiên như Thông Xuân Nha. Việc xây dựng một vườn ươm tại KBT Xuân Nha sẽ giúp tạo ra nguồn cây con chất lượng, phục vụ cho công tác trồng rừng, phục hồi sinh thái và giảm áp lực khai thác từ tự nhiên. Đây là giải pháp dự phòng hiệu quả khi môi trường sống tự nhiên bị đe dọa nghiêm trọng.

4.3. Hoàn thiện cơ chế chính sách và nâng cao nhận thức cộng đồng

Để công tác bảo tồn bền vững, cần hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách pháp luật, đồng thời thu hút đầu tư cho hoạt động bảo vệ rừng. Cần có chính sách hỗ trợ sinh kế cho người dân sống trong vùng đệm, tạo ra các mô hình kinh tế thay thế dựa vào tài nguyên rừng một cách bền vững như du lịch sinh thái, trồng cây dược liệu dưới tán rừng. Nâng cao nhận thức cho cộng đồng địa phương về giá trị của đa dạng sinh học và vai trò của họ trong công tác bảo tồn là yếu tố then chốt. Khi người dân hiểu và tham gia, công tác bảo vệ các loài thực vật hạt trần sẽ đạt hiệu quả cao hơn.

V. Kết quả nghiên cứu các loài Hạt trần đặc hữu tại Xuân Nha

Quá trình điều tra thực địa đã mang lại những kết quả quan trọng về đặc điểm sinh thái và tái sinh của một số loài Hạt trần đặc hữu và quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha. Đối với Pơ mu (Fokienia hodginsii), loài này phân bố không liên tục, chủ yếu ở độ cao trên 1000m trên sườn núi Pha Luông. Mặc dù số lượng cây trưởng thành khá nhiều, khả năng tái sinh tự nhiên của Pơ mu rất đáng lo ngại. Tỷ lệ cây con giai đoạn mạ (H<50cm) khá cao (37.5%), nhưng tỷ lệ cây non (H>100cm) lại rất thấp (18.75%), cho thấy tỷ lệ sống sót không cao. Mật độ tái sinh trung bình là 750 cây/ha, nhưng phân bố không đều. Bách xanh (Calocedrus macrolepis) lại cho thấy khả năng tái sinh tốt hơn, chủ yếu ở giai đoạn cây mạ (66.67%). Mật độ tái sinh của Bách xanh lên tới 1042 cây/ha, hứa hẹn khả năng phục hồi quần thể nếu được bảo vệ tốt. Đáng chú ý nhất là tình trạng của Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis) và Thông Xuân Nha (Pinus cernua). Thông Pà Cò phân bố hẹp trên các dải núi đá vôi, tái sinh tự nhiên rất kém. Trong khi đó, Thông Xuân Nha, một loài mới được mô tả, chỉ được tìm thấy khoảng 40 cá thể trưởng thành trong một khu vực rộng 2km², được đánh giá ở mức Cực kỳ Nguy cấp, đòi hỏi các biện pháp bảo tồn khẩn cấp.

5.1. Đặc điểm sinh thái và tái sinh của Pơ mu và Bách xanh

Pơ mu (Fokienia hodginsii) thường mọc ở địa hình dốc, bị chia cắt mạnh, ưa khí hậu ẩm và mát. Loài này có khả năng tái sinh từ hạt tốt hơn từ chồi (93.75% tái sinh từ hạt). Tuy nhiên, cây con cần nhiều ánh sáng để phát triển, do đó gặp khó khăn dưới tán rừng rậm rạp. Bách xanh (Calocedrus macrolepis) thường mọc thành các quần thể gần như thuần loài trên sườn núi đá vôi, là loài cây ưa sáng, chiếm tầng cao của rừng. Khả năng tái sinh của Bách xanh khá tốt cả trong và ngoài tán cây mẹ, với 77.8% cây tái sinh từ hạt. Đây là một tín hiệu tích cực cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực.

5.2. Tình trạng loài Thông Pà Cò và Thông Xuân Nha cực kỳ nguy cấp

Thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis) phân bố rải rác trên núi đá vôi ở độ cao 800-1400m. Các cây trưởng thành có kích thước lớn nhưng khảo sát không tìm thấy cá thể tái sinh nào, cho thấy quần thể đang già đi và có nguy cơ biến mất. Tình trạng của Thông Xuân Nha (Pinus cernua) còn đáng báo động hơn. Đây là loài thông 5 lá mới được phát hiện, chỉ có ở vùng núi Pha Luông giáp Lào. Với số lượng cá thể cực kỳ ít và đang bị đe dọa bởi khai thác chọn lọc, loài này có thể được đánh giá là Cực kỳ Nguy cấp (Critically Endangered), cần được ưu tiên hàng đầu trong chương trình bảo tồn Pinophyta Xuân Nha.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha thuộc tỉnh Sơn La sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa phong phú với 1.001 loài thực vật bậc cao thuộc 452 chi và 142 họ, chiếm 10,4% tổng số loài thực vật của Việt Nam. Trong đó, ngành Hạt trần (Pinophyta) là nhóm thực vật có giá trị khoa học và kinh tế đặc biệt nổi bật nhưng đang đứng trước nguy cơ suy giảm nghiêm trọng do áp lực khai thác lâm sản, biến đổi sinh cảnh và địa hình chia cắt phức tạp. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ hiện trạng phân bố, đặc điểm sinh thái và tiềm năng tái sinh tự nhiên của các loài Hạt trần nhằm ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng cục bộ tại vùng biên giới Việt - Lào.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là kiểm kê toàn diện thành phần loài Hạt trần, phân tích sự biến đổi của thảm thực vật theo từng đai độ cao và cấu trúc tái sinh dưới tán rừng. Phạm vi không gian nghiên cứu trải rộng trên diện tích bảo tồn 38.489 ha (gồm 15.489 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và 22.172 ha phân khu phục hồi sinh thái) cùng 66.436 ha vùng đệm, tập trung chủ yếu quanh đỉnh Pha Luông cao 1.868 m. Đóng góp nổi bật của công trình là xác lập cơ sở dữ liệu định lượng cho 13 loài Hạt trần thuộc 6 họ thực vật, trong đó ghi nhận 10 loài nằm trong Sách Đỏ IUCN và 6 loài được xếp hạng trong Sách Đỏ Việt Nam năm 2007. Kết quả này cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa phương án bảo tồn đa dạng sinh học cấp vùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng thuyết phân tầng sinh thái học thực vật (Ecological zonation theory) kết hợp với lý thuyết động lực học quần xã rừng tự nhiên. Các mô hình này lý giải sự biến thiên của cấu trúc quần thể thực vật theo gradient đai cao và các yếu tố vi khí hậu vùng núi cao. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp mô hình đánh giá không gian dinh dưỡng và cạnh tranh sinh thái liên loài thông qua chỉ số cạnh tranh Hegyi (1974) nhằm xác định mức độ lấn át của các loài cây gỗ lá rộng bản địa đối với các loài Hạt trần nguyên thủy.

Các khái niệm cốt lõi được vận dụng xuyên suốt luận văn bao gồm:

• Khả năng tái sinh tự nhiên (Natural regeneration capacity): Tiến trình phục hồi thế hệ cây con từ hạt hoặc chồi dưới tác động của điều kiện ánh sáng, độ ẩm và tầng thảm mục.
• Cấu trúc tầng tán rừng (Forest canopy stratification): Sự sắp xếp không gian thẳng đứng của thảm thực vật ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu sinh thái của các loài cây ưa sáng hoặc chịu bóng.
• Quần xã Hạt trần nguy cấp (Endangered gymnosperm community): Tập hợp các loài cây lá kim cổ xưa có biên độ phân bố hẹp và tính dễ bị tổn thương cao trước các biến động môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra thực địa trên 9 tuyến khảo sát dài (transects) cắt qua 9 bản làng trọng yếu gồm bản Khò Hồng, Chiềng Hin, Pha Luông, Thín, Chiềng Nưa, Tây Tà Lào, Ngà, Cột Mộc và Mường An hướng lên đỉnh núi Pha Luông. Phương pháp chọn mẫu kết hợp giữa khảo sát tuyến định hướng và lập ô tiêu chuẩn ngẫu nhiên phân tầng theo đai cao. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 80 ô tiêu chuẩn (kích thước 2 m x 2 m, tương đương 4 mét vuông) đối với loài Pơ mu (40 ô trong tán và 40 ô ngoài tán cây mẹ), 72 ô tiêu chuẩn đối với loài Bách xanh, 64 ô đối với Du sam núi đất, 24 ô đối với Thông nàng và 16 ô đối với Dẻ tùng sọc trắng.

Tất cả các cá thể cây gỗ có đường kính thân tại vị trí 1,3 m đạt từ 6 cm trở lên đều được đo đạc chính xác bằng thước kẹp kính chuyên dụng; chiều cao vút ngọn và chiều cao dưới cành được xác định bằng thước đo cao Blume-Leiss; đường kính tán cây được đo theo hai hướng trực giao Đông - Tây và Nam - Bắc bằng thước dây. Dữ liệu tái sinh được phân cấp theo chiều cao: dưới 50 cm, từ 51 đến 100 cm và trên 100 cm, đồng thời phân định rõ nguồn gốc tái sinh từ hạt hay chồi. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích chỉ số cạnh tranh Hegyi và xử lý ma trận số liệu bằng phần mềm thống kê chuyên ngành là nhằm lượng hóa chính xác áp lực sinh thái trong không gian dinh dưỡng thực tế, loại bỏ sai số định tính. Toàn bộ quy trình khảo sát và phân tích đối chiếu với Nghị định 32/2006/NĐ-CP được hoàn tất trong năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực địa đã làm sáng tỏ nhiều đặc trưng phân bố và hiện trạng sinh học của ngành Hạt trần tại khu vực:

1. Phân bố tập trung theo đai cao: Đai cao từ 1.500 m đến 1.886 m ghi nhận mật độ đa dạng cao nhất với 8 loài (chiếm 61,54% tổng số loài Hạt trần), bao gồm Pơ mu, Thông tre, Sa mộc dầu, Thông nàng, Kim giao, Dẻ tùng sọc trắng, Hoàng đàn giả và Thông đỏ. Đai cao từ 1.000 m đến 1.500 m có 3 loài (chiếm 23,1%) và đai cao từ 500 m đến 1.000 m có 4 loài (chiếm 30,77%).

2. Giá trị bảo tồn nguồn gen đặc hữu: Trong tổng số 13 loài ghi nhận, có 10 loài thuộc Danh lục Đỏ IUCN, 6 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam năm 2007 (chiếm 46,15%) và 6 loài được bảo vệ nghiêm ngặt theo Nghị định 32/2006/NĐ-CP (1 loài nhóm IA chiếm 7,7% là Thông Pà Cò; 5 loài nhóm IIA chiếm 38,45% gồm Pơ mu, Bách xanh, Sa mộc dầu, Thông đỏ và Du sam núi đất). Đặc biệt, loài Thông Xuân Nha mới phát hiện chỉ phân bố hẹp với khoảng 40 cây mẹ trưởng thành trên diện tích chưa đầy 2 km2 tại bản Khò Hồng.

3. Mật độ tái sinh tự nhiên phân hóa mạnh: Bách xanh có tiềm năng tái sinh tốt nhất với mật độ đạt 1.042 cây/ha (56,7% trong tán và 43,3% ngoài tán cây mẹ), kế đến là Pơ mu đạt 750 cây/ha, Du sam núi đất đạt 664 cây/ha và Dẻ tùng sọc trắng đạt 469 cây/ha. Ngược lại, Sa mộc dầu và Hoàng đàn giả hoàn toàn không phát hiện thấy cá thể tái sinh nào trên các tuyến khảo sát.

4. Nguồn gốc tái sinh chiếm ưu thế từ hạt: Tỷ lệ nảy mầm từ hạt chiếm 93,75% ở loài Pơ mu, 77,8% ở loài Bách xanh và 61,1% ở loài Du sam núi đất; khả năng tái sinh chồi chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm khả năng tái sinh của các loài Hạt trần bắt nguồn từ sự tương tác giữa đặc điểm sinh học và điều kiện lập địa. Địa hình vùng núi Pha Luông có độ dốc phổ biến từ 25 đến 35 độ, nhiều vách đá vôi tai mèo cheo leo khiến hạt giống sau khi chín rụng dễ bị nước mưa cuốn trôi vào các khe đá sâu hoặc trôi dạt đến nơi thiếu đất màu, không thể bén rễ. Hơn nữa, các loài lá kim quý hiếm như Pơ mu và Du sam núi đất là cây ưa sáng mạnh khi trưởng thành nhưng lại chịu bóng nhẹ ở giai đoạn cây mạ. Dưới tán rừng kín tán với độ tàn che lớn, cây con bị thiếu hụt ánh sáng nghiêm trọng, dẫn đến tỷ lệ cá thể đạt chiều cao trên 100 cm ở loài Pơ mu chỉ đạt khiêm tốn 18,75%.

Phân tích chỉ số cạnh tranh Hegyi chứng minh rằng Pơ mu chịu áp lực dinh dưỡng gay gắt nhất từ loài Lim xẹt với chỉ số cạnh tranh lên tới 0,885, tiếp theo là Trám đen và Rè hương (cùng đạt 0,78). Đối với Du sam núi đất, loài cạnh tranh mạnh nhất là Dẻ gai Ấn Độ với chỉ số 0,26 và Chò chỉ với chỉ số 0,19. Dữ liệu thực nghiệm này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ phân bố tầng cao kết hợp bảng ma trận tương quan chỉ số cạnh tranh, giúp các nhà nghiên cứu hình dung rõ nét cấu trúc xung đột sinh thái giữa tầng cây gỗ tán trên và lớp cây tái sinh dưới tán.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm bảo tồn bền vững nguồn gen thực vật Hạt trần quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha, các giải pháp mang tính chiến lược và khả thi được đề xuất như sau:

• Thiết lập phân khu bảo vệ nghiêm ngặt tại chỗ (In-situ): Tiến hành khoanh vùng bảo vệ tuyệt đối khoảng 2 km2 sinh cảnh sống còn của loài Thông Xuân Nha tại bản Khò Hồng và các dải rừng nguyên sinh ở đai cao từ 1.500 m đến 1.886 m. Mục tiêu đặt ra là chấm dứt 100% các hành vi chặt hạ trái phép và khai thác gốc Pơ mu cổ thụ trong giai đoạn 2026 - 2028, do Hạt Kiểm lâm Xuân Nha chủ trì thực hiện tuần tra định kỳ.

• Triển khai chương trình nhân giống chuyển chỗ (Ex-situ): Xây dựng vườn ươm chuyên đề và áp dụng kỹ thuật nhân giống sinh dưỡng đối với các loài có nguy cơ tuyệt chủng cao như Sa mộc dầu, Thông Pà Cò và Bách xanh. Target đặt ra là sản xuất thành công tối thiểu 5.000 cây giống sạch bệnh mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2030, do Ban quản lý khu bảo tồn phối hợp với các viện nghiên cứu lâm nghiệp triển khai.

• Áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh xúc tiến tái sinh: Tiến hành phát dọn dây leo, mở tán cục bộ từ 15% đến 20% độ che phủ tại các ô có cây mẹ Pơ mu và Du sam núi đất nhằm cải thiện chế độ chiếu sáng cho lớp cây con. Mục tiêu là nâng tỷ lệ sống sót của cây mạ chuyển tiếp sang cấp chiều cao trên 100 cm thêm 25% đến 30% sau 3 năm can thiệp.

• Nâng cao sinh kế và nâng cao nhận thức cộng đồng: Hoàn thiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại 9 bản vùng đệm. Mục tiêu là gia tăng tối thiểu 20% thu nhập từ công tác nhận khoán bảo vệ rừng, biến người dân địa phương thành lực lượng nòng cốt giám sát bảo tồn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và bộ cơ sở dữ liệu thực địa của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm chuyên môn:

• Ban quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia: Cung cấp bộ chỉ số kỹ thuật và phương pháp điều tra tuyến transect chuẩn mực, giúp ứng dụng trực tiếp vào việc lập phương án quản lý rừng bền vững và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học cấp cơ sở.

• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lâm học: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo có giá trị cao về mặt phương pháp luận đo đạc lâm sinh, tính toán chỉ số cạnh tranh Hegyi và sinh thái học quần thể thực vật hạt trần tại Việt Nam.

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên rừng và kiểm lâm: Giúp các cán bộ Chi cục Kiểm lâm và Sở Nông nghiệp và Môi trường có thêm cơ sở định lượng để đánh giá mức độ bị đe dọa của các loài nguy cấp, từ đó xây dựng kế hoạch hành động bảo vệ loài ưu tiên.

• Các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và quỹ bảo tồn quốc tế: Cung cấp bằng chứng thực địa tin cậy làm cơ sở xây dựng hồ sơ đề xuất tài trợ cho các dự án cứu trợ khẩn cấp loài Thông Xuân Nha và phục hồi sinh thái rừng đầu nguồn.

Câu hỏi thường gặp

Ngành Hạt trần tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha có bao nhiêu loài và tập trung ở đâu? Nghiên cứu ghi nhận 13 loài Hạt trần thuộc 6 họ thực vật. Các loài này phân bố tập trung nhiều nhất ở đai cao từ 1.500 m đến 1.886 m với 8 loài, chiếm 61,54% tổng số loài điều tra được, đặc biệt là quanh sườn dốc hiểm trở của đỉnh núi Pha Luông.

Mức độ nguy cấp của các loài cây lá kim tại khu bảo tồn được xếp hạng như thế nào? Tính đa dạng loài đi kèm mức độ đe dọa rất cao với 10 loài có tên trong Sách Đỏ IUCN và 6 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam năm 2007. Đáng chú ý, Nghị định 32/2006/NĐ-CP ghi nhận 1 loài thuộc nhóm IA cấm khai thác tuyệt đối là Thông Pà Cò và 5 loài thuộc nhóm IIA hạn chế khai thác.

Tại sao mật độ tái sinh của cây Pơ mu dưới tán rừng tự nhiên lại phát triển kém? Dù mật độ cây mầm đạt 750 cây/ha và 93,75% tái sinh từ hạt, nhưng do Pơ mu là loài cây ưa sáng, độ tàn che quá rậm rạp của tán rừng kết hợp với sự cạnh tranh dinh dưỡng gay gắt từ loài Lim xẹt khiến tỷ lệ cây con vượt qua chiều cao 100 cm chỉ đạt 18,75%.

Chỉ số cạnh tranh sinh thái Hegyi được ứng dụng trong nghiên cứu này nhằm mục đích gì? Công thức Hegyi (1974) được sử dụng để định lượng hóa mức độ cạnh tranh không gian sống giữa các loài gỗ lá rộng và cây Hạt trần. Kết quả chỉ ra Lim xẹt cạnh tranh mạnh nhất với Pơ mu với chỉ số 0,885, còn Dẻ gai Ấn Độ cạnh tranh lớn nhất với Du sam với chỉ số 0,26.

Loài Thông Xuân Nha mới phát hiện cần biện pháp can thiệp khẩn cấp nào? Loài Thông Xuân Nha chỉ có khoảng 40 cá thể trưởng thành trên diện tích 2 km2 tại bản Khò Hồng. Cần áp dụng ngay biện pháp bảo tồn tại chỗ nghiêm ngặt, cấm triệt để mọi tác động chặt tỉa và phối hợp nghiên cứu bảo tồn liên biên giới với nước bạn Lào.

Kết luận

• Luận văn đã định danh chính xác 13 loài thực vật thuộc ngành Hạt trần (Pinophyta), đại diện cho 6 họ thực vật quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha.
• Xác định đai cao từ 1.500 m đến 1.886 m là trung tâm đa dạng sinh học trọng yếu nhất, chiếm 61,54% tổng số loài hạt trần của toàn khu bảo tồn.
• Đánh giá chi tiết mật độ tái sinh tự nhiên dao động từ 469 đến 1.042 cây/ha, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn nghiêm trọng trong việc phát triển thế hệ cây con vượt mốc chiều cao 100 cm.
• Ứng dụng thành công chỉ số Hegyi để lượng hóa áp lực cạnh tranh sinh thái giữa các loài cây bản địa đối với Pơ mu, Du sam núi đất và Bách xanh.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa bảo vệ nguyên vị trên 38.489 ha diện tích rừng tự nhiên và nhân giống chuyển vị trong giai đoạn 2026 - 2030.

Công trình nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận định lượng khoa học trong việc quản lý và phục hồi các loài cây hạt trần bản địa nguy cấp. Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và chuyên gia lâm nghiệp được khuyến khích khai thác ngay nguồn cơ sở dữ liệu thực địa này để triển khai các dự án bảo tồn đa dạng sinh học thiết thực trước khi nguồn gen quý bị mai một.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ACKNOWLEGDEMENT First of all, I am grateful to teachers of Vietnam Forestry University for etablishing me to complete this thesis. I would like to acknowledgement all the member of Xuan Nha Forest Protection Department for support nessessary things and provide me documents. I wish to express my sincere gratitude to officers of my university for providing me with all the nessessary facilities. I take this opportunity to record our sincere thanks to all the falcuty members of the Falcuty of Forest Resource and Environment Management for their help and encouragement.

I am deeply indebted to my supervisor Assoc. Hoang Van Sam whose stimulating motivation and valuable ideas helped me to complete this thesis. I also acknowlegdement Xuan Nha local government and local people for helping me during my researching time in Xuan Nha. Sincerely! Hanoi, October, 2015 Trinh Van Duc i ABSTRACT Plant of Pinophyta in Xuan Nha nature reserve is quite diversity with 13 species, belong to 6 families.

Of them 10 species listed in The World Red Book IUCN 2014, 6 species listed in Viet Nam Red Book 2007, 6 species listed in Decree 32/2006/NĐ-CP of the Vietnamese government. The results of the research show that Pinophyta species distribute at all elevation levels. Most of them distribute at elevation from 1500-1886 m with 8 species ( Fokienia hodginsii, Podocarpus neriifolius, Podocarpus neriifolius , Cunninghamia knonishii , Dacrycarpus imbricatus , Nageia fleuryi ,Amentotaxus argotaenia ,Dacrydium elatum ) take 61,54 %. The elevation from 1000-1500 m have 3 species ( Fokieniea hodginsii, Pinus kwangtungensis , Calocedrus macrolepis ) take 23,1%.

The elevation from 500-1000 m have 4 species (Keteleeria evelyniana , Gnetum latifolium , Pinus kwang tungensis, Pinus cernua ) take 30,77 %. Some solutions have been proposed to conserve and develop of Pinophyta species in Xuan Nha natural reserve. ii TABLE OF CONTENTS I. OBJECTIVE OF RESEARCH.

METHODS OF RESEARCH. Field Investigation Method. Transect line method. Non-Field Investigation Method.

Data processing and analysis. RESULTS AND DISCUSSION. Composition and distribution of pynophyta species by elevation in Xuan Nha Nature Reserve. Determine the distribution of Pinophyta species by altitude.

Characteristics distribution, ecology, capacity of regeneration of species belonging to Pinophyta at Xuan Nha Nature Reserve. Keteleeria evelyniana Mast. Dacrycarpus imbricatus (Blume) de Laub. Nageia fleuryi (Hickel) de Laub.

Calocedrus macrolepis Kurz. Dacrydium elatum (Roxb. Amentotaxus argotaenia (Hance) Pilger. Cunninghamia knonishii Hayata.

Pinus kwangtungensis Chun ex Tsiang. Phan ex Aver. Ex- situ conservation. In-situ conservation.

Solution of mechanism, policy and attraction of investment:. Completing the institutional, policy and law. Economic and social Solutions. Challenges and Opportunity.

CONCLUSION AND RECOMMEMDATION. 56 REFERENCES iv TABLE OF TABLE Table 3. Investigation of species in transect line. Investigation of reproduction trees in transect line.

The composition of Pinophyta species in 9 transect lne. Status of conservation species of Pinophyta branches in Xuan Nha natural conservation. Nature regeneration of Po mu acorrding to line:. Regeneration of Po mu around stool mother:.

Regeneration of Du sam according to the line:. Regeneration around the stool mather of Du sam nui dat. Natural regeneration of Thong nang. Rregeneration of Thong nang around stool mother.

Natural regeneration in lines Green Technology. Regeneration of species around the mother Calocedrus trees. Regeneration of Amentotaxus argotaenia under parent tree. The status of Pinus kwangtungensis.

The status of Pinus cernua. INTRODUCTION Botany is rich and diverse with approximately 250,000 species of high plants, including Pinophyta accounted for only 600 species, a modest figure.In Vietnam, most of natural conifers are under threat in certain levels because of natural disaster and human impact. Pinophyta diversity has seriously threatened, many gymnosperm species have economic value, some species are using in comestics and paper industry, some are using in cancer treatment. Profits from the sale of products from pinophyta for human service leads to over exploitation allow severely affected forest to pinophyta diversity.

The development of the national economy exchanged by many hectares of forest were cleared, land for construction of industrial areas and residential areas, new city.Further more, Human activities affect many aspects to environment of forest. Ecosystem change cause pinophyta cannot survive anymore, pollutant also cause bad effect of pinophyta. Global warming destroy habitat and living conditions of pinophyta. Vietnam have about 29 species of Pinophyta living in natural conditions.

Many species of pinophyta is under threatened and endangered level such as Taxus wallichiana, Podocarpus neriifolius, Dacrycarpus imbricatus. Recognizing the value of gymnosperm species, Vietnam government have more concern and protection policy of Pinophyta. Xuan Nha Natural Reserve etablished under Decision No.3440/QD-UBND November 11, 2002 of People’s committee of Son La Province with 60. Xuan Nha Natural Reserve located in Moc Chau district, in the south west of Son La Province, The East and the South of Xuan Nha Natural Reserve abut on Hoa Binh and Thanh Hoa Province.

In 1991, Goverment released investment project for Xuan Nha Natural Reserve proposed 38.489 ha conservation area, including 15.489 ha protected zones, 22.172 ha ecological restoration zones, 66.436 ha buffer zones. Xuan Nha Nature Reserve have the peak of Pha Luong with 1868m, the highest peak of Xuan Nha Natural Reserve located in mountainous of Viet-Lao border. Xuan Nha 1 Natural Reserve have two widely and flat valleys cross to the east of Viet-Lao border. The north of valley is Nha River, the south is Nam Can River.

Xuan Nha Natural Reserve where there is decent terrain, steep slopes, low temperature, high elevation above sea level. climatic characteristics suitable for the growth and development of many types of plants, especially the higher peaks of mountain have low temperature where the distribution of some species such as Fokienia hodginsii, Buretiodendron hsienmu, Keteleeria davidiana, Dacrycarpus imbricatus, Madhuca pasquieri.Xuan Nha Natural Reserve is home to 1001 species, 452 genera, 142 families, about 10,4% of total species, 22,5 % of total genera and 48,8% of total families of Viet Nam flora. With the aim to study the characteristics of Pinophyta diversity in the study area for the proposed conservation methods; so I conducted thesis "Conservation of pinophyta diversity in the Xuan Nha Natural Reserve , Son La Province" to contribute to the conservation of flora diversity of Xuan Nha Natural Reserve. OBJECTIVE OF RESEARCH Objective Contribution for conservation of biodiversity in general and plant species of Pinophyta in particular in Xuan Nha Natural Reserve, Son La province Specific objectives Assess the conservation status of Pinophyta species in Xuan Nha Natural Reserve, Son La province.

Assess the conservation status of regeneration trees of Pinophyta species in Xuan Nha Natural Reserve, Son La province. Propose conservation solution to contribute in protect biodiversity of pinophyta in Xuan Nha Natural Reserve. Content of Research Assessment the status of plant species of pinophyta in Xuan Nha Natural Reserve, Son La province Study ecosystems characteristic, habitat and distribution of pinophyta species in Xuan Nha Natural Reserve. Research in challenge and oppotunity of pinophyta conservation in Xuan Nha Natural Reserve.

Subjects - scope of Research Subjects : Pinophyta in study area. Scope : The thesis focus on determine species composition, biological and ecological characteristics, the distribution of Pinophyta plants. Assessment of conservation and propose solutions to conserve pinophyta in Xuan Nha Nature Reserve, Son La Province. METHODS OF RESEARCH 3.

Field Investigation Method 3. Transect line method The transect line are used to illustrate a particular gradient or linear pattern along the communities of pinophyta species. They provide a good way of being able to clearly visualise the changes taking place along the line. The transect line have design in the map depend on the discussion with local experts and rangers of Xuan Nha Natural Reserve.

Using GPS to determine the distribution of species in transect line in the map of flora of Xuan Nha Natural Reserve. Transect 1 : Khò Hồng hamlet - Pha Luông mountain Transect 2 : Chiềng Hin hamlet - Pha Luông mountain Transect 3 : Pha Luông hamlet - Pha Luông mountain Transect 4 : Thín hamlet - Pha Luông mountain Transect 5 : Chiềng Nưa hamlet - Pha Luông mountain Transect 6 : Tây Tà Lào hamlet - Pha Luông mountain Transect 7 : Ngà hamlet - Pha Luông mountain Transect 8 : Cột Mộc hamlet - Pha Luông mountain Transect 9 : Mường An hamlet - An hamlet 3. Field investigation Investigate the distribution and density of pinophyta species. Using GPS to determine the high density areas, the high biodiversity areas, the good condition areas.

Investigate the harmful factors which destroy environment, ecosystem and habitat of plant. Investigation of high individuals species 4 This method use to evaluate the status of species and investigate the factors affected those species. Setting up sample plots to study some physiological characteristics of the species. Investigate and measure individuals species in selecting areas to find out growth rate.

Investigate, collect speciment, calculate all of the individuals species found in diameter at breast height (D1.3) greater than or equal to 6cm.3 measured by calipers glasses Measuring tree height (HVN) and the high under branch (Hdc) by Blummleiss measure. Measuring canopy diameter (Dt) by tape in two dimensions East - West and South. For the trees difficult to measure (due to difficult terrain) using empirical observation position from the tree was measured. Investigation of species in transect line Transect line.

Coordinates of transect line. Days of investigation : Researchers : No Areas Species D1.3(cm) Hvn(m) Dt(m) Height Status Note 1 b. investigation of reproduction species Investigation of natural reproduction species along the transect line. Observe the status of those species, specially the species near parent trees.

Investigation of reproduction trees in transect line Transect line. Coordinates of transect line. Days of investigation : Researchers : Source of No Species Hight of trees ( cm ) Growth rate reproduction 50- <50 >100 Seeds Buds A B C 100 Note : A : Good B : Normal C : Bad 6 Investigation of natural reproduction species near parent trees. Set up the sample plots with the size of 4m2 (2m x 2m) around the parent trees by four directions, 4 plots in canopy, 4 plots out of canopy.

Determine the density of reproduction trees : Density (N) is calculated using the formula: N = (N / S) × 10000 (trees / ha) We have : N: the number of counted trees in the area of S (tree) S: measurement area (m2) c / Determination of the distribution by elevation. Using GPS to determine the distribution by elevation of each individual species. Based on the results of the investigation of the distribution of species and topographic maps were digitized under different elevation to divide by the appropriate elevation and precise. d / Identifying competitive species.

Using the formula of Hegyi (1974) applied to calculate the competitiveness index of central plant : We have : Cj is a competitiveness index of tree species j for the center, the greater Cj compete means that greater compete with central plant. Dj is the diameter at breast height of competition plant j Dj is the diameter at breast height of central plant Lij is the distance from central plant to competition plant j Cell radius = diameter of the largest canopy of central plant 3. Non-Field Investigation Method 3. Interview 7 Interview local people and local officials to get information about what people affect to forest plant and forest product.

This method is used to assess about the awareness of local community and tourist about Pinophyta species. Interview is the best survey method,beccause this method can get information from large number of people in community about a specific subject in a short period of time. Data processing and analysis - Using computer to summary data, using excel make table and do the presentation. - Make a list of plant in Xuan Nha Natural Reserve.

Calculate the average value of the species: D1.