Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN CỦA ĐẢNG BỘ TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM 1. Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam - Lịch sử hình thành, phát triển, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, đặc điểm và vai trò 1. Lịch sử hình thành phát triển Trong chuyến thăm Liên Xô, với biết bao chương trình nghị sự quan trọng, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành riêng mối quan tâm cho ngành công nghiệp Dầu khí trong tương lai của đất nước. Câu nói của Người vào ngày 23/7/1959 với các kỹ sư, công nhân dầu khí khu công nghiệp dầu lửa Bacu - Adecbaigian, đã thể hiện khát vọng cháy bỏng của cả dân tộc: “Sau khi Việt Nam kháng chiến thắng lợi, Liên Xô nói chung và Adecbaigian nói riêng phải giúp đỡ Việt Nam khai thác và chế biến dầu khí, xây dựng được những khu công nghiệp dầu khí mạnh như Bacu”.
Đây chính là những dòng chữ vàng đầu tiên của lịch sử ngành Dầu khí nước nhà, là niềm tin, là ước vọng của đất nước, là mục tiêu hành động, là “kim chỉ nam” trong suốt quá trình xây dựng và phát triển của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Ngày 27/11/1961, Đoàn 36 Dầu lửa được ra đời, ghi dấu ấn quá trình hình thành và phát triển của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam ngày nay. Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước nên khi các tổ chức tìm kiếm thăm dò dầu khí ra đời thì các tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên cũng đồng thời được hình thành. Trong giai đoạn 1961-1975, các tổ chức chính trị xã hội này đều sinh hoạt trong các tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên của các tỉnh, thành phố nơi các đơn vị đặt trụ sở làm việc.
Từ khi Tổng cục Dầu khí Việt Nam ra đời (03/9/1975), tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên của Tổng cục Dầu khí chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ 9 Trung ương; nhưng tổ chức tương ứng của các đơn vị vẫn trực thuộc các địa phương. Điều này bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng ở mọi nơi; nhưng mặt khác đã bộc lộ nhiều vấn đề bất cập, nhất là các vấn đề cốt lõi của hoạt động dầu khí mà địa phương ít bao quát. Đến năm 2008, trên cơ sở tham mưu, đề xuất chủ động của Tập đoàn, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành kết luận chính thức xác lập mô hình Đảng bộ toàn Tập đoàn. Công đoàn Dầu khí Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng đồng bộ trong toàn Tập đoàn; sự ra đời của Hội Cựu chiến binh Tập đoàn, Hội Dầu khí Việt Nam, Hội Doanh nhân trẻ Dầu khí thể hiện đúng quy luật phát triển của các tổ chức chính trị - xã hội phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội của nước ta, tạo đà để Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam có bước tiến toàn diện và vững chắc.
Từ năm 1975 đến năm 2006, tổ chức của ngành Dầu khí Việt Nam đã trải qua các mô hình: Tổng cục Dầu khí Việt Nam, Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Tổ chức Đảng cũng có hoạt động tương ứng. Ngày 16/11/2006, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa X đã có Quyết định số 287-QĐNS/TW đổi tên Ban Cán sự Đảng Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam thành Ban Cán sự Đảng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Ngày 22/01/2007, Đảng ủy Khối cơ quan Kinh tế Trung ương có Quyết định 340-QĐ/ĐUK đổi tên Đảng bộ cơ quan Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam thành Đảng bộ cơ quan Tập đoàn Dầu khí Việt Nam trực thuộc Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương (trước đó là Đảng ủy Khối cơ quan Kinh tế Trung ương).
Ngày 15/6/2007, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương ra Quyết định số 148-QĐ/ĐUK đổi tên Đảng bộ cơ quan Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thành Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. 10 Ngày 18/9/2007, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 84-QĐ/TW về việc kết thúc hoạt động của Ban Cán sự Đảng Tổng Công ty nhà nước hạng đặc biệt, theo đó Ban Cán sự Đảng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam kết thúc hoạt động. Ngày 26/9/2007, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương ra Quyết định số 279-QĐ/ĐUK chuyển Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thành Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Ngày 31/10/2007, Ban Tổ chức Trung ương ban hành Văn bản chỉ đạo số 2794-CV/BTCTW về việc chuyển một số nhiệm vụ của Ban Cán sự Đảng cho Đảng ủy Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam thực hiện.
Đến ngày 01/12/2007, Đảng bộ Tập đoàn có 26 tổ chức trực thuộc, trong đó có 13 đảng bộ cơ sở, 11 chi bộ cơ sở và 2 chi bộ trực thuộc với trên 2.000 đảng viên/tổng số gần 24.000 cán bộ công nhân viên chức lao động toàn ngành. Ngày 16/4/2008, Đảng ủy Tập đoàn báo cáo với Ban Bí thư Trung ương Đảng Đề án thành lập Đảng bộ toàn Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Ngày 06/11/2008, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa X có Kết luận số 31- KL/TW về việc thành lập Đảng bộ toàn Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam; ngày 18/11/2008, Ban Tổ chức Trung ương có Công văn số 5032- CV/BTCTW hướng dẫn thành lập Đảng bộ toàn Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Ngay sau đó, Đảng ủy Tập đoàn và Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương đã khẩn trương tiến hành các thủ tục chuyển giao, tiếp nhận các tổ chức đảng.
Ngày 17/12/2008, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương ra Quyết định số 849-QĐ/ĐUK thành lập Đảng bộ toàn Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, gồm 39 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc với 6.727 đảng viên; tại Quyết định số 850-QĐ/ĐUK chỉ định Ban Chấp hành Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam gồm 35 ủy viên. 11 15 năm qua, qua 3 kỳ Đại hội, Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã thực hiện lãnh đạo toàn diện đối với nhiệm vụ chính trị, công tác cán bộ, công tác xây dựng đảng và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, vận hành theo cơ chế: cấp ủy đảng lãnh đạo, Hội đồng thành viên quản lý, Tổng giám đốc điều hành, các đoàn thể phát huy đầy đủ quyền làm chủ và tham gia quản lý doanh nghiệp. Đảng bộ Tập đoàn luôn triển khai bài bản, nề nếp theo hướng thiết thực, hiệu quả trên các mặt công tác, khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng đối với doanh nghiệp, thể hiện sự tích cực, trách nhiệm trong phối hợp tổ chức triển khai các nhiệm vụ chung của Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương; thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, duy trì nhịp độ, phát triển ổn định, có đóng góp quan trọng trong nền kinh tế đất nước, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chức năng Đảng bộ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (viết tắt là Đảng bộ Tập đoàn) trực thuộc Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ Đảng uỷ Khối; là cấp uỷ cấp trên trực tiếp của các tổ chức đảng trực thuộc Đảng uỷ Tập đoàn.
Đảng bộ Tập đoàn có chức năng lãnh đạo và kiểm tra, giám sát nhiệm vụ chính trị, công tác tổ chức, cán bộ và công tác xây dựng đảng trong toàn Tập đoàn nhằm tổ chức, giáo dục và động viên cán bộ, đảng viên và người lao động hoàn thành nhiệm vụ được giao, xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng Tập đoàn, các đoàn thể quần chúng và đội ngũ công nhân vững mạnh; phát huy truyền thống ngành Dầu khí, thực hiện thắng lợi “Chiến lược phát triển ngành Dầu khí Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2025”; góp phần thực hiện thắng lợi “Chiến lược kinh tế biển Việt Nam” và bảo đảm an ninh năng lượng của đất nước; giữ vững vị trí then chốt của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhiệm vụ Một là, tiếp tục đổi mới, nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy các cấp; chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ thực hiện đúng trách nhiệm, quyền hạn được giao và phù hợp với tình hình thực tiễn của cấp ủy, đơn vị. Hai là, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng và công tác tuyên truyền, vận động; phát huy vai trò của công tác truyền thông, đội ngũ báo cáo viên trong công tác tuyên truyền, đi đôi với việc đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học- công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, công nghệ số; Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, thù địch nhất là về hoạt động sản xuất - kinh doanh của Tập đoàn, tổ chức đảng trong doanh nghiệp thuộc Tập đoàn. Ba là, Đảng ủy Petrovietnam hoàn thiện mô hình tổ chức, kiện toàn, sắp xếp tổ chức cơ sở đảng đồng bộ với quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp và thực hiện Quy định 60-QĐ/TW ngày 08/3/2022 của Ban Bí thư về tổ chức đảng trong các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước.
Các chi, đảng bộ trực thuộc lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, kiện toàn tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp theo các Quy định số: số 47 và 48-QĐ/TW ngày 20/12/2021 của Ban Bí thư. Bốn là, tăng cường xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Thực hiện nguyên tắc “Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ”. Đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho cấp dưới quản lý, đánh giá cán bộ, đảm bảo công khai, minh bạch, đồng thời xác định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm của tập thể cấp ủy và cá nhân người đứng đầu trong công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ.
13 Năm là, tiếp tục nâng cao hiệu quả quy chế quan hệ công tác giữa cấp ủy và lãnh đạo quản lý điều hành doanh nghiệp, đơn vị; lãnh đạo, chỉ đạo các đảng ủy trực thuộc duy trì thực hiện nghiêm quy chế phối hợp công tác với cấp ủy địa phương theo Quyết định số 61-QĐ/TW ngày 08/3/2022 của Ban Bí thư. Sáu là, chú trọng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Phát huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy trong kiểm tra, giám sát các hoạt động thuộc lĩnh vực được giao.