LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của vấn đề Trong nền kinh tế hội nhập và phát triển nhƣ hiện nay, Việt Nam đang phát triển đất nƣớc theo xu hƣớng chung của thế giới: công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Doanh nghiệp (DN) thực hiện mở rộng, phát triển giao thƣơng, nâng cao hiệu suất sản xuất sản phẩm và chất lƣợng dịch vụ. Bộ máy DN chú trọng xây dựng và phát triển để tối ƣu hóa lợi ích.
Một trong những bộ phận quan trọng không thể thiếu trong DN là phòng ban kế toán. Kế toán viên có nhiệm vụ ghi nhận lại tất cả các thông tin tài chính của DN và thể hiện thành các báo cáo tài chính để trình bày cho nhà quản lý theo đúng kỳ kế toán. Đồng thời, họ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập thông tin thị trƣờng để tổng hợp với các thông tin của DN, cung cấp đầy đủ dữ liệu cho nhà quản lý đƣa ra các quyết định quan trọng. Việc tổ chức một hệ thống kế toán hoàn chỉnh với mức độ chính xác cao là việc cần thiết và ƣu tiên hàng đầu để một DN có thể tồn tại và phát triển lâu dài.
Bên cạnh đó, trong quá trình phát triển liên tục của các DN, các chính sách thuế của Nhà nƣớc cũng không ngừng đƣợc sửa đổi để phù hợp, đáp ứng với tình hình hiện tại của đất nƣớc. Thuế là nguồn thu Ngân sách Nhà nƣớc quan trọng, mang tính chất ổn định và khi tình hình kinh tế càng ổn định thì khoản thu Ngân sách Nhà nƣớc này càng tăng. Hệ thống thuế hiện hành của Việt Nam bao gồm: Thuế Tiêu thụ đặc biệt; Thuế Giá trị gia tăng; Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN); Thuế Thu nhập doanh nghiệp;. Trong đó, Thuế TNCN là một nghĩa vụ thuế đặc biệt của cá nhân có thu nhập đối với Nhà nƣớc.
Từ các nhận định trên, sinh viên cho rằng kế toán thuế của các DN đƣợc xem là một nghiệp vụ quan trọng không thể thiếu. Kế toán thuế có nhiệm vụ kê khai và nộp thuế trong DN bao gồm tất cả các loại thuế liên quan đến DN nhƣ Thuế Giá trị gia tăng, Thuế Thu nhập doanh nghiệp,. và kể cả thuế liên quan đến ngƣời lao động nhƣ Thuế TNCN. Việc tuân thủ và thực hiện tốt kế toán thuế giúp các pháp nhân và cá nhân xác định đúng số tiền thuế cần phải nộp vào Ngân sách Nhà nƣớc, xii tránh đƣợc các trƣờng hợp phải đóng phạt do nộp không đủ số tiền thuế hoặc không đúng thời hạn.
Do các cá nhân thƣờng ủy quyền cho DN mình làm có ký hợp đồng lao động nên kế toán thuế tại doanh nghiệp đƣợc xem một khâu trọng điểm trong việc nộp Thuế TNCN cho ngƣời lao động. Xuất phát từ những vấn đề trên cùng với những tìm hiểu, nghiên cứu của sinh viên về Công ty Cổ Phần (CTCP) Sợi An Việt, sinh viên chọn đề tài “Thực trạng công tác kế toán Thuế Thu nhập cá nhân cho người lao động tại Công ty Cổ phần Sợi An Việt” để thực hiện nghiên cứu. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu Kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại các DN đƣợc xem là một nghiệp vụ quan trọng đối với các cá nhân để tránh trƣờng hợp bị truy thu nộp phạt do không thực hiện đúng nghĩa vụ và trách nhiệm đối với Nhà nƣớc. Đồng thời, đây cũng là một khâu quan trọng trong việc thu thuế có đóng góp tỷ trọng cao trong tổng nguồn thu Ngân sách Nhà nƣớc, cần đƣợc các cơ quan để tâm và kiểm soát chặt chẽ.
Đã có nhiều tài liệu, khóa luận, công trình nghiên cứu đề cập đến công tác quản lý và công tác kế toán thuế dƣới nhiều góc độ và phạm vi tiếp cận khác nhau. Một số các đề tài nghiên cứu tiêu biểu làm rõ các cơ sở lý luận về sắc Thuế Thu nhập cá nhân và công tác kế toán thuế tại các DN: Huỳnh Văn Diện (2016), “Pháp luật Thuế Thu nhập cá nhân từ thực tiễn Thành phố Cần Thơ”, Luận án Tiến sỹ, Học viện Khoa học xã hội. Đề tài đã khái quát và hệ thống đƣợc quá trình hình thành và phát triển Pháp luật Thuế TNCN và tình hình nghiên cứu về Thuế TNCN tại nƣớc ta và một số các quốc gia khác trên thế giới. Luận án đã phân tích chi tiết các đặc điểm, làm rõ các khái niệm liên quan đến Pháp luật Thuế TNCN.
Đồng thời, Luận án đã đánh giá đƣợc thực trạng công tác quản lý luật Thuế TNCN trên địa bàn Thành phố Cần Thơ, phân tích đƣợc các ƣu điểm và hạn chế. Trên cơ sở đó, đề xuất các kiến nghị để hoàn thiện hơn trong khâu quản lý thuế. xiii Nguyễn Thị Mai Dung (2018), “Hoàn thiện pháp luật quản lý Thuế Thu nhập cá nhân ở Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sỹ, Học viện Khoa học xã hội. Đề tài đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm những vấn đề lý luận về quản lý Thuế TNCN, phân tích và làm rõ một số khái niệm về Thuế TNCN.
Sau khi đƣa ra các minh chứng và nhận định về tình hình Thuế TNCN tại Việt Nam, Luận án cho rằng việc hoàn thiện pháp luật quản lý Thuế TNCN là một việc làm phức tạp, mang tính chất khó khăn và có sự liên hệ chặt chẽ với các nội dung nhƣ: yếu tố hội nhập kinh tế quốc tế, khả năng kiểm soát thu nhập của ngƣời nộp thuế,. Đồng thời, Luận án kiến nghị ban hành một số quy định mới nâng cao hiệu quả trong việc thúc đẩy tăng nguồn thu cho Ngân sách Nhà nƣớc và phát huy tối đa vai trò của Thuế TNCN. Lê Thị Thu Thủy (2012) “Luật Thuế Thu nhập cá nhân: Những bất cập và hướng hoàn thiện” , Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 19(227)/Kỳ 1, tháng 10/2012. Đề tài nghiên cứu đã đƣa ra nhận xét về luật Thuế TNCN trong thời gian lúc bấy giờ vẫn còn tồn tại nhiều thiếu sót trong quy định liên quan đến các vấn đề về thu nhập chịu thuế, các khoản giảm trừ gia cảnh,.
Trên cơ sở đó đƣa ra một số định hƣớng và các đề xuất sửa đổi nhằm thúc đẩy hoàn thiện luật Thuế TNCN. Trƣơng Thị Thanh Hồng (2014), “Thực trạng công tác kế toán Thuế tại Công ty TNHH thương mại vận tải Hưng Lộc Thịnh”, Khóa luận tốt nghiệp, Trƣờng Đại Học Công Nghệ TP. Trên cơ sở lý thuyết, nghiên cứu tập trung vào thực trạng công tác kế toán Thuế Giá trị gia tăng và Thuế Thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH thƣơng mại vận tải Hƣng Lộc Thịnh. Trên cơ sở đó đƣa ra các giải pháp, khuyến nghị nhằm thúc đẩy hoàn thiện công tác kế toán thuế tại đơn vị.
Đặng Thị Yến Nhƣ (2022), “Kế toán Thuế Gía Trị Gia Tăng tại Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn IUM Logistics”, Khóa luận tốt nghiệp, Trƣờng Đại Học Ngân hàng TP. Đề tài tập trung vào thực trạng công tác kế toán Thuế Giá trị gia tăng tại Công ty TNHH IUM Logistics, phân tích các ƣu điểm và hạn chế trong bộ máy tổ chức công tác kế toán thuế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đƣa ra các định xiv hƣớng, đề xuất hợp lý trở thành một nguồn tài liệu tham khảo cho các nhà lãnh đạo đƣa ra các thay đổi để hoàn thiện bộ máy kế toán của công ty. Từ những nghiên cứu đƣợc thống kê ở trên, sinh viên nhận thấy các chủ đề về Thuế TNCN và công tác kế toán thuế tại DN đã đƣợc nghiên cứu nhiều trƣớc đó với không gian và thời gian khác có nhiều khác biệt.
Tuy nhiên, sinh viên phát hiện rằng, cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chƣa có công trình nghiên cứu về kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt. Vì vậy, thông qua bài nghiên cứu này, sinh viên sẽ hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và lý luận chung về Thuế TNCN đặc biệt dành cho đối tƣợng nộp thuế là ngƣời lao động. Song song, sinh viên sẽ đánh giá thực trạng công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại đơn vị. Trên cơ sở đó, sinh viên sẽ đƣa ra các đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt.
Mục tiêu của đề tài Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán Thuế TNCN, từ đó đề xuất các giải pháp giúp hoàn thiện công tác kế toán Thuế TNCN tại CTCP Sợi An Việt. Mục tiêu cụ thể Tổng hợp, hệ thống lại những quy định có liên quan trực tiếp đến Thuế TNCN tại Việt Nam. Thực trạng công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt. Nhận xét ƣu, khuyết điểm của công tác kế toán TNCN tại CTCP Sợi An Việt, từ đó đề xuất giải pháp khắc phục.
Câu hỏi nghiên cứu Để đạt đƣợc những mục tiêu đã đƣợc đặt ra bên trên, sinh viên cần nghiên cứu để trả lời cho những câu hỏi sau: xv 1. Các quy định, luật thuế hiện hành tại Việt Nam đối với Thuế TNCN của ngƣời lao động bao gồm những nội dung nào? 2. Thực trạng công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt diễn ra nhƣ thế nào? 3. Công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt có những ƣu, khuyết điểm gì? Đề xuất những giải pháp nào thúc đẩy phát triển, hoàn thiện công tác trên? 5.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Công tác kế toán Thuế TNCN. Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Đề tài đƣợc thực hiện tại CTCP Sợi An Việt. + Về thời gian: Các số liệu và thông tin trong bài đƣợc thu thập từ năm 2021- 2022. Đề tài nghiên cứu đƣợc thực hiện trong giai đoạn tháng 3/2023 đến tháng 5/2023.
Phƣơng pháp nghiên cứu -Phƣơng pháp thu thập thông tin sơ cấp: phỏng vấn, hỏi các anh chị trong bộ phận kế toán, nhà quản lý để hiểu biết rõ hơn về công tác kế toán thuế tại công ty. -Phƣơng pháp thu thập thông tin thứ cấp: lƣợc khảo tài liệu, tổng hợp các văn bản pháp luật về Thuế TNCN, thu thập hồ sơ kế toán lƣu trữ tại công ty,. -Phƣơng pháp xử lý thông tin: từ các thông tin đã thu thập đƣợc, hệ thống lại quy trình kế toán Thuế Thu nhập cá nhân cho ngƣời lao động tại đơn vị. Nội dung nghiên cứu -Cơ sở lý thuyết và luật, qui định hiện hành của Nhà nƣớc về Thuế TNCN.
-Thực trạng công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt. xvi -Đánh giá công tác kế toán Thuế TNCN tại đơn vị, từ đó đƣa ra các khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán Thuế TNCN cho ngƣời lao động tại CTCP Sợi An Việt.