Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vận tải Sana Miền Trung

• Tác giả: Trương Thị Hoài Tâm
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu tại Vận tải Sana Miền Trung

Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung hoạt động trong lĩnh vực vận tải hàng hóa đường bộ. Kế toán doanh thu đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản lý tài chính của công ty. Bộ phận kế toán có trách nhiệm ghi nhận đầy đủ các nguồn thu từ cước vận chuyển, dịch vụ bốc xếp và dịch vụ kho bãi. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều cần chứng từ hợp lệ làm căn cứ pháp lý. Việc theo dõi chặt chẽ dòng tiền giúp doanh nghiệp duy trì tính thanh khoản ổn định. Doanh thu được phân loại chi tiết theo từng hợp đồng, từng tuyến đường và từng khách hàng cụ thể. Số liệu kế toán chuẩn xác phản ánh đúng năng lực vận tải thực tế. Điều này tạo cơ sở vững chắc cho việc lập báo cáo tài chính định kỳ. Hệ thống kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro thất thoát nguồn thu. Ban giám đốc dựa vào thông tin kế toán để xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ. Công tác tổ chức luân chuyển chứng từ diễn ra nghiêm ngặt qua từng phòng ban chức năng. Nhờ đó, quy trình ghi nhận doanh thu đảm bảo tính kịp thời và tuân thủ đúng chuẩn mực kế toán hiện hành.

1.1. Đặc điểm kinh doanh vận tải ảnh hưởng đến kế toán

Hoạt động vận tải mang tính chất dịch vụ đặc thù. Doanh nghiệp không tạo ra sản phẩm vật chất hữu hình sau quá trình sản xuất. Sản phẩm vận tải chính là sự di chuyển vị trí của khối lượng hàng hóa. Do đó, doanh thu được ghi nhận ngay khi chuyến xe hoàn thành việc giao hàng. Thời gian cung ứng dịch vụ phụ thuộc lớn vào cung đường và điều kiện thời tiết. Chi phí phát sinh trực tiếp theo từng chuyến xe gồm nhiên liệu, phí cầu đường và nhân công lái xe. Doanh nghiệp phải xuất hóa đơn giá trị gia tăng gắn liền với biên bản giao nhận. Kế toán cần kiểm tra kỹ lưỡng bảng kê cước trước khi hạch toán vào sổ sách. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đội xe và phòng kế toán.

1.2. Chứng từ và tài khoản kế toán doanh thu áp dụng

Hệ thống chứng từ kế toán là căn cứ pháp lý để ghi sổ kế toán. Công ty sử dụng hóa đơn điện tử giá trị gia tăng, hợp đồng vận chuyển và giấy vận tải. Biên bản đối chiếu khối lượng công việc hoàn thành cũng là chứng từ bắt buộc. Về tài khoản, kế toán sử dụng Tài khoản 511 để ghi nhận doanh thu dịch vụ. Doanh thu tài chính như lãi tiền gửi được phản ánh trên Tài khoản 515. Các khoản thu nhập phát sinh từ thanh lý xe tải được theo dõi qua Tài khoản 711. Kế toán mở sổ chi tiết cho từng đối tượng khách hàng và từng hợp đồng dài hạn. Mọi số liệu phát sinh bên Có của tài khoản doanh thu đều phải đối ứng chính xác với tài khoản tiền hoặc nợ phải thu.

II. Thực trạng kế toán doanh thu dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung

Thực tế công tác kế toán tại doanh nghiệp ghi nhận nhiều biến động tài chính phức tạp. Doanh thu vận tải tăng trưởng qua các năm nhờ mở rộng mạng lưới giao nhận hàng hóa. Tuy nhiên, chỉ tiêu nợ phải trả cũng tăng lên đáng kể trong cơ cấu nguồn vốn. Doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào các khoản vay ngắn hạn và trung hạn để đầu tư phương tiện. Tỷ lệ nợ trên tổng nguồn vốn có xu hướng gia tăng, tạo áp lực thanh toán lớn. Ngược lại, quy mô vốn chủ sở hữu lại có xu hướng sụt giảm rõ rệt. Nguyên nhân xuất phát từ việc các quỹ dự phòng sụt giảm và biên lợi nhuận bị thu hẹp. Giá xăng dầu biến động bất thường làm tăng giá vốn dịch vụ vận tải nhanh chóng. Công tác theo dõi các khoản nợ phải thu khách hàng đôi khi còn chậm trễ. Một số khoản công nợ tồn đọng kéo dài làm giảm tốc độ luân chuyển dòng tiền mặt. Việc đối chiếu biên bản bàn giao giữa tài xế và kế toán vẫn còn độ trễ nhất định. Những khó khăn này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh cuối kỳ của đơn vị.

2.1. Bất cập trong kiểm soát chi phí và nguồn vốn nợ

Chi phí giá vốn chiếm tỷ trọng rất cao trong tổng doanh thu vận tải. Giá nhiên liệu biến động mạnh gây khó khăn cho việc lập định mức tiêu hao. Công tác hạch toán chi phí bảo dưỡng xe đôi khi chưa phản ánh sát thực tế phát sinh. Bên cạnh đó, chỉ tiêu nợ phải trả tăng cao liên tục qua từng năm hoạt động. Doanh nghiệp phải gánh chịu chi phí lãi vay lớn từ các tổ chức tín dụng. Tình trạng mất cân đối giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tiềm ẩn rủi ro thanh khoản. Kế toán cần chủ động phân tích các tỷ số đòn bẩy tài chính định kỳ. Nếu không quản trị chặt chẽ, chi phí tài chính sẽ bào mòn toàn bộ lợi nhuận hoạt động.

2.2. Hạn chế trong khâu ghi nhận doanh thu và nợ thu

Quy trình luân chuyển chứng từ vận tải đường dài gặp nhiều trở ngại địa lý. Biên bản giao nhận hàng hóa thường mất nhiều ngày mới gửi về văn phòng chính. Sự chậm trễ này dẫn đến việc xuất hóa đơn không kịp thời theo quy định. Kế toán khó ghi nhận chính xác doanh thu vào đúng kỳ kế toán phát sinh. Thêm vào đó, việc phân loại nợ phải thu theo độ tuổi nợ chưa được tự động hóa. Doanh nghiệp chưa trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi một cách thường xuyên. Các khoản nợ xấu kéo dài làm ứ đọng nguồn vốn lưu động của công ty. Điều này trực tiếp gây khó khăn cho việc tái đầu tư đoàn xe vận tải.

III. Giải pháp kế toán doanh thu cho Công ty Vận tải Sana Miền Trung

Nhằm khắc phục các tồn tại, doanh nghiệp cần đồng bộ nhiều giải pháp kế toán. Trước hết, ban lãnh đạo cần tái cấu trúc cơ cấu nguồn vốn hiện tại. Doanh nghiệp cần hạn chế phụ thuộc vào các khoản vay nợ ngắn hạn có lãi suất cao. Kế toán cần chủ động xây dựng kế hoạch trả nợ rõ ràng theo từng tháng. Việc tái cấu trúc vốn chủ sở hữu thông qua bổ sung quỹ đầu tư là rất cấp thiết. Tiếp theo, bộ phận tài chính cần số hóa toàn diện quy trình xử lý hóa đơn và chứng từ vận tải. Áp dụng phần mềm kế toán trực tuyến giúp kết nối lái xe và kế toán viên ngay lập tức. Lái xe có thể chụp ảnh biên bản giao hàng gửi về hệ thống sau khi dỡ tải. Kế toán căn cứ vào đó để phát hành hóa đơn điện tử cho khách hàng ngay trong ngày. Quy trình này rút ngắn chu kỳ thu hồi tiền và giảm nguy cơ thất lạc chứng từ. Ngoài ra, định mức tiêu hao nhiên liệu cần được rà soát và điều chỉnh theo quý. Doanh nghiệp nên liên kết với các cây xăng lớn để hưởng chiết khấu thương mại cố định. Những biện pháp này giúp giảm thiểu chi phí phát sinh và nâng cao biên lợi nhuận.

3.1. Hoàn thiện công tác quản lý các khoản nợ phải thu

Quản trị nợ phải thu giữ vai trò sống còn đối với sự lưu thông dòng tiền. Kế toán cần xây dựng chính sách tín dụng thương mại chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp cần đánh giá xếp hạng uy tín của từng đối tác trước khi ký kết vận chuyển. Kế toán công nợ phải lập bảng theo dõi tuổi nợ chi tiết hàng tuần. Biện pháp này giúp phát hiện sớm các khoản nợ có nguy cơ quá hạn. Đơn vị cần cử nhân sự chuyên trách đôn đốc thu hồi nợ đối với các chủ hàng lớn. Đồng thời, công ty nên áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán sớm để khuyến khích khách hàng trả tiền nhanh. Doanh nghiệp cũng cần trích lập dự phòng đầy đủ theo quy định của Bộ Tài chính.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán số hóa dữ liệu vận tải

Chuyển đổi số trong kế toán là xu hướng tất yếu của ngành vận tải. Doanh nghiệp cần trang bị phần mềm kế toán chuyên sâu tích hợp định vị GPS xe. Hệ thống này giúp tự động hóa việc tính toán quãng đường và chi phí xăng dầu thực tế. Kế toán không còn phải nhập liệu thủ công hàng trăm lệnh điều xe mỗi ngày. Sai sót trong quá trình kết chuyển số liệu doanh thu và chi phí sẽ giảm xuống mức tối thiểu. Phần mềm tự động tổng hợp số liệu lên báo cáo kết quả kinh doanh tức thời. Ban giám đốc có thể truy cập dữ liệu để giám sát doanh số mọi lúc. Nhờ vậy, quyết định điều chỉnh giá cước được đưa ra nhanh chóng và chính xác hơn.

IV. Kết luận về kế toán doanh thu tại Công ty Vận tải Sana Miền Trung

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò quyết định đối với sự tồn tại của doanh nghiệp. Một hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp phản ánh chân thực tình hình tài chính của đơn vị. Qua phân tích số liệu thực tế, doanh nghiệp đã nhận diện rõ ràng các rủi ro từ việc gia tăng nợ vay. Năng lực sinh lời của đội xe cần được đánh giá dựa trên số liệu hạch toán minh bạch. Việc áp dụng các giải pháp quản lý nợ và số hóa chứng từ sẽ mang lại hiệu quả thiết thực. Quy trình kết chuyển doanh thu và chi phí vào Tài khoản 911 cần thực hiện nghiêm ngặt cuối mỗi kỳ. Điều này đảm bảo tính trung thực cho các chỉ tiêu lợi nhuận trên báo cáo tài chính. Doanh nghiệp vận tải có thể kiểm soát tốt dòng tiền khi hạn chế được các khoản nợ đọng kéo dài. Đồng thời, việc nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ kế toán viên là yêu cầu cấp thiết. Sự kết hợp giữa quy trình chuẩn hóa và công nghệ số sẽ tạo động lực tăng trưởng bền vững cho công ty.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong quản trị tài chính vận tải

Quản trị tài chính trong doanh nghiệp vận tải đòi hỏi sự cân bằng thận trọng. Tăng trưởng doanh thu bằng mọi giá có thể kéo theo nguy cơ mất khả năng thanh toán. Doanh nghiệp cần duy trì tỷ trọng vốn chủ sở hữu ở mức an toàn trước biến động thị trường. Kiểm soát chi phí xăng dầu và chi phí nhân công cần được tiến hành liên tục. Ban quản trị phải coi trọng công tác phân tích báo cáo tài chính hàng quý. Các chỉ số về khả năng thanh toán nhanh và vòng quay các khoản phải thu cần được giám sát nghiêm ngặt. Doanh nghiệp cần xây dựng quỹ dự phòng tài chính để ứng phó rủi ro khi giá cước sụt giảm bất ngờ.

4.2. Khả năng ứng dụng mô hình kế toán vào thực tiễn

Mô hình kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh này có tính ứng dụng cao. Các công ty vận tải vừa và nhỏ có thể áp dụng ngay quy trình luân chuyển chứng từ số. Việc phân định rõ ràng các tài khoản kế toán giúp minh bạch hóa chi phí vận hành từng đầu xe. Các chỉ số phân tích đòn bẩy tài chính cung cấp góc nhìn thực tế cho nhà quản trị. Doanh nghiệp dễ dàng nhận biết các tuyến đường vận chuyển đem lại lợi nhuận cao nhất. Từ đó, công ty phân bổ phương tiện và nguồn vốn hợp lý hơn. Hệ thống này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm toán và thanh tra thuế định kỳ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Thị Hoài Tâm được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu có nhiều biến động và đối mặt với nguy cơ suy thoái, kéo theo rủi ro gia tăng đối với thị trường tài chính, tiền tệ. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp từ các thách thức sau đại dịch COVID-19 và áp lực lạm phát. Trong tiến trình điều hành nhằm phục hồi nền kinh tế, khối ngành thương mại và dịch vụ giữ vai trò cầu nối trung gian quan trọng thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm cho các ngành sản xuất. Do đó, việc cải tiến hệ thống quản lý kinh doanh nhằm tối đa hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả kinh tế trở thành nhiệm vụ trọng tâm của các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực này.

Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung, bên cạnh việc định hướng chiến lược kinh doanh và mở rộng thị trường, công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò thiết yếu. Việc tổ chức thu thập, ghi nhận và xử lý số liệu doanh thu, chi phí một cách chính xác giúp ban quản trị đánh giá đúng thực trạng hoạt động, kiểm soát dòng tiền và đưa ra các quyết định điều hành thích hợp. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung, trên cơ sở đánh giá thực trạng để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất, hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
  2. Thứ hai, tìm hiểu và phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung.
  3. Thứ ba, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Đề tài được khảo sát và thu thập dữ liệu tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung.
• Phạm vi thời gian: Sử dụng dữ liệu Báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 3 năm (2020 – 2022); các chứng từ, biểu mẫu, sổ sách kế toán minh họa cho quy trình hạch toán được thu thập tập trung trong năm tài chính 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên hệ thống văn bản pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác" quy định nguyên tắc ghi nhận doanh thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường làm tăng vốn chủ sở hữu.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 – "Chuẩn mực chung" về khái niệm chi phí và nguyên tắc ghi nhận các khoản giảm trừ lợi ích kinh tế.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tác giả vận dụng các điều khoản cụ thể của Thông tư này gồm: Điều 56 (Khái niệm doanh thu), Điều 57 (Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), Điều 59 (Khái niệm chi phí), Điều 62 (Kế toán giá vốn hàng bán), Điều 63 (Kế toán chi phí tài chính và chi phí quản lý kinh doanh), Điều 66 (Kế toán chi phí khác), Điều 67 (Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp) và Điều 68 (Nguyên tắc và phương pháp xác định kết quả kinh doanh).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp quan sát thực tế và phỏng vấn: Quan sát các khâu xử lý hóa đơn, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ, quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho và thanh toán; phỏng vấn trực tiếp Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp cùng các nhân viên kế toán phần hành nhằm làm rõ quy trình hạch toán nội bộ.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Khảo cứu giáo trình, thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính và các tài liệu chuyên ngành để hệ thống hóa cơ sở lý luận về doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh.
• Phương pháp thu thập số liệu: Tiến hành sao chụp, quét hình ảnh (photo, scan) từ các chứng từ gốc tại doanh nghiệp như Hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT), Phiếu xuất kho, Phiếu thu, Phiếu chi, Giấy báo Có, Giấy báo Nợ, Tờ khai thuế và Báo cáo tài chính các năm 2020 – 2022.
• Phương pháp so sánh và phân tích: Sử dụng các kỹ thuật so sánh số tuyệt đối và tương đối để đánh giá sự biến động qua các năm về cơ cấu lao động, tình hình biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh của đơn vị.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu là hệ thống số liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập trực tiếp tại Phòng Kế toán và Phòng Nhân sự của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung, kết hợp với các dữ liệu trích xuất từ phần mềm kế toán MISA và hệ thống hóa đơn điện tử VININVOICE.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 tập trung làm rõ các khái niệm, nguyên tắc và quy định hạch toán kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Điều kiện ghi nhận doanh thu: Làm rõ 5 điều kiện bắt buộc để ghi nhận doanh thu bán hàng (bao gồm việc chuyển giao rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu, không còn nắm giữ quyền quản lý/kiểm soát hàng hóa, doanh thu xác định tương đối chắc chắn, thu được lợi ích kinh tế và xác định được chi phí liên quan) cùng 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Quy định hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu: Phân tích bản chất của chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Tác giả nhấn mạnh điểm đặc thù theo Thông tư 133/2016/TT-BTC là không sử dụng Tài khoản 521 (như trong Thông tư 200/2014/TT-BTC), mà các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh trong kỳ được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của Tài khoản 511.
• Phương pháp xác định kết quả kinh doanh: Hệ thống hóa công thức tính toán chỉ tiêu kết quả kinh doanh tổng hợp: $$\text{Kết quả kinh doanh (lợi nhuận trước thuế)} = \text{Kết quả SXKD} + \text{Kết quả tài chính} + \text{Kết quả khác}$$ Trong đó, Kết quả sản xuất kinh doanh bằng Doanh thu thuần trừ Giá vốn hàng bán và Chi phí quản lý kinh doanh.
• Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán: Mô tả chi tiết kết cấu và sơ đồ luân chuyển tài khoản kế toán, bao gồm: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gồm 4 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5118), Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), Tài khoản 711 (Thu nhập khác), Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 635 (Chi phí tài chính), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, gồm 6421 – Chi phí bán hàng và 6422 – Chi phí quản lý doanh nghiệp), Tài khoản 811 (Chi phí khác), Tài khoản 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Toàn bộ các tài khoản doanh thu, chi phí và xác định kết quả đều được kết chuyển cuối kỳ và không có số dư.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung

Chương này trình bày toàn diện về đơn vị thực tập và đi sâu vào quy trình xử lý kế toán thực tế:

• Tổng quan đơn vị: Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung (Mã số thuế: 0401696578) thành lập ngày 18/09/2015, trụ sở tại số 25 Lương Thế Vinh, phường An Hải Đông, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng, do bà Nguyễn Thị Bích Hòa làm người đại diện pháp luật. Hội đồng thành viên gồm 2 thành viên: bà Nguyễn Thị Bích Hòa (góp 70% vốn điều lệ) và bà Nguyễn Thị Thanh (góp 30% vốn điều lệ). Ngành nghề kinh doanh trọng tâm là bán buôn thực phẩm (sữa đặc, dầu hướng dương), kết hợp bán buôn đồ uống và vận tải hàng hóa đường bộ.
• Tổ chức bộ máy: Cơ cấu quản trị gồm Giám đốc điều hành và 4 phòng chức năng (Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Nhân sự, Phòng Kỹ thuật). Bộ máy kế toán gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán thanh toán, Kế toán bán hàng (kiêm công nợ), Kế toán kho và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; hình thức ghi sổ Nhật ký chung trên máy tính kết hợp phần mềm kế toán MISA; đơn vị tiền tệ VND; kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); tính giá trị hàng tồn kho xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; sử dụng hóa đơn điện tử thông qua hệ thống VININVOICE.
• Phân tích nguồn lực lao động và tài chính (2020 – 2022):

Bảng 1: Tình hình lao động của công ty giai đoạn 2020 – 2022

Chỉ tiêu	2020 (Người)	2020 Tỷ trọng (%)	2021 (Người)	2021 Tỷ trọng (%)	2022 (Người)	2022 Tỷ trọng (%)	Chênh lệch 2021/2020 (Người)	Tốc độ tăng 2021/2020 (%)	Chênh lệch 2022/2021 (Người)	Tốc độ tăng 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	10	100,0	14	100,0	17	100,0	+4	+40,0	+3	+21,4
Phân loại theo giới tính
- Nam	4	40,0	6	42,9	8	47,1	+2	+50,0	+2	+33,3
- Nữ	6	60,0	8	57,1	9	52,9	+2	+33,3	+1	+12,5
Phân loại theo trình độ
- Đại học, Cao đẳng	7	70,0	9	64,3	10	58,8	+2	+28,6	+1	+11,1
- Lao động phổ thông	3	30,0	5	35,7	7	41,2	+2	+66,7	+2	+40,0

Về quy mô tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2020 – 2022, tác giả ghi nhận xu hướng tăng của quy mô tài sản: tổng tài sản tăng 50,62% trong năm 2021 (tương ứng tăng 1.736 đồng theo bảng tổng hợp quy đổi) và tiếp tục tăng 5,86% trong năm 2022 (tương ứng tăng 300.008 đồng). Trong đó, khoản mục tiền và các khoản tương đương tiền tăng trưởng liên tục (năm 2020 đạt 518.242 đồng; năm 2021 tăng thêm 324.652 đồng, tương ứng tăng 62,56%; năm 2022 tăng thêm 511.446 đồng, tương ứng tăng 60,63%). Hàng tồn kho tăng 61,13% vào năm 2021 nhưng giảm 22,07% (giảm 752.738 đồng) vào năm 2022. Ngược lại, cơ cấu nguồn vốn bộc lộ sự mất cân đối khi Nợ phải trả liên tục tăng mạnh (năm 2020 chiếm 71,06% tổng nguồn vốn; năm 2021 tăng thêm 99,09%; năm 2022 tăng tiếp 20,83%), trong khi Vốn chủ sở hữu sụt giảm đáng kể (năm 2021 giảm 68,40% so với năm 2020; năm 2022 tiếp tục đà giảm mạnh, phản ánh hệ số giảm 225,71%).

• Thực tế hạch toán kế toán tại công ty: Tác giả mô tả chi tiết các nghiệp vụ phát sinh thông qua hệ thống chứng từ thực tế: Phiếu xuất kho bán hàng, Biên bản giao nhận hàng hóa, Phiếu xuất kho nội bộ, trích sổ chi tiết và Sổ cái các tài khoản 511, 515, 632, 635, 6422 và 911. Hằng ngày, nhân viên kế toán căn cứ chứng từ gốc nhập liệu vào phần mềm MISA, phần mềm tự động ghi sổ nhật ký chung, sổ cái và sổ chi tiết. Cuối kỳ kế toán, thực hiện kết chuyển doanh thu, chi phí sang tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh trước và sau thuế.

Chương 3: Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung

Nội dung chương cuối tổng kết các đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp hoàn thiện:

• Nhận xét thực trạng: Đánh giá ưu điểm về cơ cấu bộ máy kế toán tinh gọn, có sự phân công trách nhiệm rõ ràng; việc ứng dụng phần mềm kế toán MISA và hóa đơn điện tử VININVOICE giúp giảm thiểu sai sót thủ công và đẩy nhanh tốc độ hạch toán. Tuy nhiên, đơn vị vẫn tồn tại một số hạn chế trong khâu đối chiếu công nợ khách hàng, kiểm soát chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, cũng như sự suy giảm đáng kể của nguồn vốn chủ sở hữu đòi hỏi phải có biện pháp tái cấu trúc tài chính.
• Hệ thống giải pháp đề xuất: Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức chứng từ, chuẩn hóa quy trình lập và luân chuyển chứng từ thanh toán; nhóm giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán chi tiết doanh thu và giá vốn theo từng nhóm mặt hàng (sữa đặc, dầu hướng dương, dịch vụ vận tải); giải pháp tăng cường kiểm tra, đối chiếu công nợ định kỳ nhằm giảm thiểu tình trạng bị chiếm dụng vốn và hạn chế trích lập dự phòng phải thu khó đòi; tận dụng tối đa các chức năng quản trị trên phần mềm MISA để lập các báo cáo phân tích kết quả kinh doanh phục vụ kịp thời cho ban giám đốc.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh được các kết quả cụ thể về tình hình tài chính và thực trạng kế toán tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung:

• Kết quả phân tích định lượng:
  • Quy mô nhân sự tăng từ 10 người (năm 2020) lên 14 người (năm 2021) và 17 người (năm 2022). Lao động nữ chiếm đa số (52,9% – 60,0%) do đặc thù ngành thương mại thực phẩm cần nhiều nhân lực bán hàng và tư vấn; lao động có trình độ đại học, cao đẳng chiếm từ 58,8% đến 70,0%.
  • Cơ cấu tài sản có sự gia tăng về tiền và tương đương tiền (đạt mức tăng trưởng trên 60% mỗi năm trong giai đoạn 2021 – 2022), tuy nhiên tài sản cố định chiếm tỷ trọng rất nhỏ (chỉ 0,91% năm 2020) và không có sự đầu tư mới trong các năm tiếp theo do đã trích khấu hao gần hết.
  • Tỷ trọng Nợ phải trả ở mức cao (chiếm trên 70% tổng nguồn vốn năm 2020 và liên tục tăng ở các năm 2021, 2022 do vay nợ tài chính), trong khi Vốn chủ sở hữu sụt giảm nghiêm trọng qua từng năm.
• Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất:
  • Hoàn thiện quy trình kiểm soát và thu hồi nợ phải thu khách hàng nhằm hạn chế áp lực dòng tiền và giảm bớt việc phải phụ thuộc vào nợ vay.
  • Khuyến nghị doanh nghiệp cần có chiến lược tái tạo và bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu, đánh giá lại năng lực tài chính để phòng ngừa rủi ro phá sản hoặc mất khả năng thanh toán.
  • Khai thác sâu các tính năng theo dõi doanh thu, chi phí theo từng đối tượng trên phần mềm kế toán MISA, đảm bảo cung cấp số liệu phân tích biên lợi nhuận cho từng dòng sản phẩm kinh doanh chính.
• Đóng góp của đề tài: Khóa luận làm rõ phương pháp vận dụng thực tế Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC tại một doanh nghiệp thương mại dịch vụ; minh họa cụ thể việc kết chuyển và hạch toán trực tiếp các khoản giảm trừ doanh thu vào tài khoản 511 và gộp chi phí bán hàng, chi phí quản lý vào tài khoản 642. Đồng thời, nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực tế giúp ban lãnh đạo công ty nhận diện rõ các điểm nghẽn về cấu trúc vốn và quản lý công nợ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận thể hiện một số giới hạn nghiên cứu được rút ra từ phạm vi và nội dung văn bản:

• Hạn chế:
  • Tác giả tự nhận định do trình độ và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi những thiếu sót nhất định trong việc phân tích chuyên sâu các nghiệp vụ kinh tế phức tạp.
  • Về phạm vi dữ liệu, đề tài chỉ nghiên cứu tại một đơn vị duy nhất (Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung) với chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2020 – 2022 và minh chứng chứng từ chi tiết phát sinh trong năm 2022, do đó chưa có sự đối sánh mở rộng với các doanh nghiệp cùng ngành trên địa bàn miền Trung.
  • Việc nghiên cứu chủ yếu tập trung vào góc độ kế toán tài chính phục vụ lập báo cáo và nghĩa vụ thuế, chưa đi sâu vào kế toán quản trị doanh thu - chi phí để phân tích điểm hòa vốn hay tối ưu hóa chi phí vận hành.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng thời gian nghiên cứu sang các năm tài chính tiếp theo (từ 2023 trở đi) nhằm đánh giá mức độ ổn định của doanh nghiệp sau khi áp dụng các giải pháp khắc phục suy giảm vốn chủ sở hữu.
  • Nghiên cứu xây dựng hệ thống kế toán quản trị doanh thu, chi phí và phân tích mối quan hệ Chi phí - Khối lượng - Lợi nhuận (CVP) áp dụng cho mảng kinh doanh phân phối thực phẩm kết hợp vận tải hàng hóa.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng sau:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo điển hình về quy trình thực hiện một khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm về đề tài kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh; cung cấp phương pháp tiếp cận từ cơ sở pháp lý đến thu thập chứng từ gốc và phân tích báo cáo tài chính.
• Đối với người làm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs):
  • Cung cấp mô hình tham chiếu rõ ràng về việc áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC trong tổ chức tài khoản (hạch toán giảm trừ doanh thu trên TK 511, theo dõi chi phí kinh doanh trên TK 642).
  • Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống biểu mẫu và sổ sách trích xuất từ phần mềm MISA (Sổ cái, Sổ chi tiết TK 511, 515, 632, 635, 6422, 911) và quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng - giao nhận hóa đơn điện tử VININVOICE.
• Đối với nhà quản trị doanh nghiệp thương mại: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về những rủi ro khi để chỉ tiêu Nợ phải trả tăng cao kéo dài trong khi Vốn chủ sở hữu suy giảm, từ đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát công nợ và quản trị dòng tiền bán hàng.

Câu hỏi thường gặp

Công ty Sana Miền Trung áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Hình thức ghi sổ kế toán là hình thức Nhật ký chung thực hiện trên máy tính thông qua phần mềm kế toán MISA, sử dụng hóa đơn điện tử của đơn vị cung cấp VININVOICE.

Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được áp dụng tại công ty, các khoản giảm trừ doanh thu được hạch toán như thế nào?

Theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng tại công ty, doanh nghiệp không sử dụng Tài khoản 521 ("Các khoản giảm trừ doanh thu") như trong Thông tư 200/2014/TT-BTC. Toàn bộ các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh trong kỳ (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) được phản ánh trực tiếp vào bên Nợ của Tài khoản 511 ("Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ").

Cơ cấu bộ máy kế toán của công ty gồm những vị trí nào và nhiệm vụ của Kế toán bán hàng là gì?

Bộ máy kế toán của công ty gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán bán hàng (công nợ), Kế toán thanh toán, Kế toán kho và Thủ quỹ. Trong đó, Kế toán bán hàng có nhiệm vụ theo dõi hàng bán, ghi chép phản ánh nghiệp vụ bán hàng, quản lý công nợ khách hàng và nhà cung cấp, lập hóa đơn GTGT, giấy đề nghị thanh toán và định kỳ đối chiếu công nợ cũng như doanh thu với Kế toán trưởng.

Thực trạng nguồn vốn của công ty giai đoạn 2020 – 2022 phản ánh rủi ro tài chính gì?

Số liệu phân tích giai đoạn 2020 – 2022 cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng trong cơ cấu nguồn vốn: Nợ phải trả liên tục tăng mạnh (chiếm 71,06% tổng nguồn vốn năm 2020, tăng 99,09% năm 2021 và tăng tiếp 20,83% năm 2022 do công ty phát sinh các khoản vay tài chính). Ngược lại, Vốn chủ sở hữu giảm mạnh (giảm 68,40% năm 2021 và giảm 225,71% năm 2022), làm gia tăng rủi ro về khả năng tự chủ tài chính và an toàn thanh toán của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT và tính giá hàng tồn kho xuất kho theo nguyên tắc nào?

Doanh nghiệp áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá trị hàng tồn kho xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; và thực hiện trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trương Thị Hoài Tâm đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chân thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung trong giai đoạn 2020 – 2022. Thông qua việc phân tích dữ liệu lao động, tài sản, nguồn vốn và các trích lục sổ kế toán từ phần mềm MISA, nghiên cứu đã chỉ ra những điểm tích cực trong ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán cũng như các rủi ro tài chính tiềm ẩn từ việc gia tăng nợ vay và suy giảm vốn chủ sở hữu. Các giải pháp do tác giả đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động của đơn vị, có ý nghĩa thực tế trong việc hoàn thiện quy trình kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TN HH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung. Chương 3: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TN HH Thương mại Dịch vụ Vận tải Sana Miền Trung. Phần III: Kết luận và Kiến nghị 3 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H TRO G DOA H GHIỆP 1.1 hững vấn đề chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.1 hững vấn đề chung về doanh thu trong doanh nghiệp 1.1 Một số khái niệm về doanh thu Theo chuNn mực kế toán Việt N am số 14: Doanh thu và thu nhập khác thì: “Doanh thu là tổng các giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.” Hay là theo điều 56 Thông tư 133/2016 TT-BTC đã đưa ra khái niệm: “ Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn của chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần góp thêm của các cổ đông.

Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh khi chắc chắn thu về lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt là đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.” Từ các khái niệm đã được trích dẫn ở trên, ta có thể khái quát được doanh thu là tài sản thu được từ hoạt động kinh doanh của một công ty và doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty, từ đó góp phần làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo mục 1.2, khoản 1 điều 57 Chương II Thông tư 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26 tháng 8 năm 2016: - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phNm, hàng hóa cho người mua. 4 + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được trả lại sản phNm, hàng hóa đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phNm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác).

+ Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp.

+ Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. + Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo. + Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.3 Phân loại doanh thu Theo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được từ việc hoàn thành việc cung cấp sản phNm, hàng hóa dịch vụ do doanh nghiệp sản xuất hay bán hàng hóa mua vào nhằm bù đắp chi phí và tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp. - Doanh thu hoạt động tài chính: Là thu nhập từ hoạt động tài chính như thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia từ việc nắm giữ cổ phiếu hoặc góp vốn,… 5 - Doanh thu khác: là các khoản thu từ các hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu, gồm: thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ; thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng; thu tiền bảo hiểm được bồi thường,… Theo khu vực địa lý: - Doanh thu nội địa: là các khoản thu từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong nước.

- Doanh thu quốc tế: là các khoản thu từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh tại nước ngoài.2 hững vấn đề chung về chi phí trong doanh nghiệp 1.1 Một số khái niệm về chi phí Theo điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì chi phí được hiểu rằng: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa”. Theo điều 31b ChuNn mực kế toán Việt N am số 01 ChuNn mực chung thì chi phí là: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.” Từ những khái niệm được trích dẫn ở trên, ta có thể hiểu chi phí là giá trị các nguồn lực được sử dụng trong hoạt động kinh doanh để đạt được mục tiêu về doanh thu và lợi nhuận.2 Phân loại chi phí Chi phí là một trong những chỉ tiêu quan trọng trong doanh nghiệp, do đó có rất nhiều tiêu thức dùng để phân loại chi phí. Dưới đây là một số tiêu thức dùng để phân loại: Phân loại theo nội dung kinh tế: Chi phí dịch vụ mua ngoài; Chi phí khấu hao TSCĐ; Chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương; Chi phí vật tư mua ngoài; Chi phí bằng tiền khác… 6 Phân loại theo công dụng kinh tế: - Chi phí vật tư trực tiếp bao gồm chi phí về nguyên, vật liệu và nhiên liệu sử dụng trực tiếp tạo ra sản phNm, dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm chi phí tiền lương, tiền công, các khoản trích nộp của nhân công trực tiếp tạo ra sản phNm và dịch vụ mà doanh nghiệp phải nộp theo quy định như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,… - Chi phí bán hàng gồm các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phNm hàng hóa, dịch vụ,… - Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí liên quan đến việc phục vụ và quản lý sản xuất kinh doanh có tính chất chung của toàn doanh nghiệp như chi phí nhân viên quản lý chi phí vật liệu quản lý; chi phí đồ dùng văn phòng, khấu hao TSCĐ dùng chung toàn bộ doanh nghiệp… Phân loại theo đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tập hợp chi phí: - Chi phí trực tiếp: N hững khoản chi phí phát sinh và được tập hợp trực tiếp cho một đối tượng cụ thể.

- Chi phí gián tiếp: N hững khoản chi phí liên quan đến nhiều đối tượng, do đó cần phải tập hợp sau đó tiến hành phân bổ theo những tiêu chí thích hợp. Phân loại theo mối quan hệ với sản lượng sản xuất: - Chi phí cố định (định phí): N hững chi phí mà tổng số không thay đổi khi có sự thay đổi về mức độ hoạt động của đơn vị. - Chi phí biến đổi (biến phí): N hững chi phí thay đổi tỷ lệ với mức độ hoạt động sản xuất của đơn vị.3 hững vấn đề chung về xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp a) Khái niệm Theo điều 68 của Thông tư 133/2016/TT-BTC: “Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá trị vốn hàng bán (gồm cả sản phNm, 7 hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phNm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.” Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác. Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu thập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính.

Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. b) Phương pháp xác định kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh trong một doanh nghiệp được cấu thành bởi Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chính; Kết quả của hoạt động tài chính và kết quả của hoạt động khác trong doanh nghiệp. Công thức xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp: Kết quả kinh doanh Kết quả hoạt động + Kết quả kinh + Kết quả kinh = (lợi nhuận trước thuế sản xuất kinh doanh doanh hoạt động tài doanh hoạt động TN DN hoặc lỗ) chính khác Trong đó: Kết quả hoạt động Doanh thu thuần về Giá vốn hàng bán Chi phí quản lý kinh = - - sản xuất kinh doanh bán hàng và cung cấp doanh dịch vụ Kết quả hoạt động = Doanh thu thuần hoạt động tài - Chi phí tài chính tài chính chính Kết quả hoạt động = Thu nhập khác - Chi phí khác khác 8 1.4 Vai trò, ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh mang ý nghĩa sống còn, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.