Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành

Khóa luận kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành

• Tác giả: Đặng Thị Ngọc Mai
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty TNHH Vạn Thành

Công tác kế toán giữ vai trò huyết mạch trong bộ máy quản trị của Công ty TNHH Vạn Thành. Doanh nghiệp cần hệ thống ghi nhận tài chính minh bạch để vận hành hiệu quả. Kế toán doanh thu phản ánh quy mô tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ. Kế toán chi phí kiểm soát dòng tiền chi trả cho các hoạt động vận hành. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này là nền tảng để xác định kết quả kinh doanh định kỳ. Công ty TNHH Vạn Thành áp dụng chuẩn mực kế toán Việt Nam và các thông tư hướng dẫn hiện hành. Đơn vị mở đầy đủ hệ thống sổ kế toán chi tiết và tổng hợp. Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh được ghi nhận dựa trên chứng từ hợp pháp, hợp lệ. Quy trình luân chuyển chứng từ tuân thủ nguyên tắc kế toán dồn tích và phù hợp. Nhờ đó, báo cáo tài chính luôn phản ánh trung thực tình hình kinh doanh thực tế. Hệ thống thông tin kế toán cung cấp dữ liệu kịp thời cho ban giám đốc. Ban lãnh đạo dựa vào các chỉ tiêu lợi nhuận gộp và chi phí để đưa ra quyết định thương mại. Việc quản trị tốt dòng tiền giúp doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khung pháp lý và nguyên tắc kế toán áp dụng

Công ty TNHH Vạn Thành tuân thủ nghiêm ngặt Luật Kế toán Việt Nam và hệ thống chuẩn mực kế toán quốc gia. Doanh nghiệp vận dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC trong việc tổ chức tài khoản và biểu mẫu báo cáo. Doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi chuyển giao phần lớn rủi ro cùng lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm. Đồng thời, công ty ghi nhận chi phí tương ứng để tạo ra doanh thu theo nguyên tắc phù hợp. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm. Đơn vị tiền tệ hạch toán là đồng Việt Nam. Phương pháp ghi nhận nhất quán đảm bảo tính so sánh của số liệu tài chính.

1.2. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị

Bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Vạn Thành được xây dựng theo mô hình tập trung. Mô hình này giúp toàn bộ chứng từ kinh tế phát sinh chuyển thẳng về phòng kế toán trung tâm để xử lý. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm chung trước giám đốc công ty về toàn bộ công tác tài chính. Dưới kế toán trưởng là các phần hành kế toán chuyên trách gồm kế toán bán hàng, kế toán kho và kế toán thanh toán. Cơ cấu tổ chức gọn nhẹ tạo điều kiện cho luồng thông tin truyền đạt nhanh chóng và liền mạch. Sự phối hợp giữa các bộ phận đảm bảo việc kiểm soát chứng từ chặt chẽ, giảm thiểu nguy cơ sai sót và bảo mật thông tin kinh doanh.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí và xác định KQKD Vạn Thành

Thực tế hạch toán tại Công ty TNHH Vạn Thành cho thấy nhiều chuyển biến rõ rệt qua các năm tài chính. Tổng tài sản năm 2021 tăng 35,23% so với năm 2020. Xu hướng tăng trưởng tiếp tục duy trì trong năm 2022 với mức tăng 32,34%. Quy mô kinh doanh mở rộng đòi hỏi khối lượng ghi nhận chứng từ tăng đột biến. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được hạch toán qua tài khoản 511. Giá vốn hàng bán được tập hợp chính xác vào tài khoản 632. Tuy nhiên, công tác hạch toán chi phí và doanh thu vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Lượng tiền mặt của đơn vị giảm 25,4% vào năm 2022. Điều này làm giảm tính chủ động trong việc xoay vòng vốn lưu động. Khoản phải thu ngắn hạn có xu hướng biến động khó lường qua từng chu kỳ bán hàng. Hàng tồn kho tăng liên tục qua các năm, tạo áp lực lưu kho và chi phí quản lý hàng hóa. Việc phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý đôi khi chưa phản ánh kịp thời sự biến động giá cả thị trường. Quá trình đối chiếu công nợ phát sinh độ trễ nhất định.

2.1. Hạch toán doanh thu và doanh thu tài chính

Công ty hạch toán doanh thu bán hàng thông qua hệ thống hóa đơn điện tử và chứng từ giao hàng. Kế toán phản ánh giá trị thuần vào tài khoản 511 sau khi trừ các khoản giảm trừ doanh thu. Đối với doanh thu hoạt động tài chính, kế toán áp dụng tài khoản 515 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Khoản mục này bao gồm tiền lãi gửi ngân hàng, lãi đầu tư và các khoản cổ tức nhận được. Chứng từ căn cứ bao gồm giấy báo có của ngân hàng và biên bản thanh lý hợp đồng. Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ và kết chuyển sang tài khoản 911 vào ngày khóa sổ. Việc ghi nhận được thực hiện minh bạch, phản ánh đúng thực tế thu nhập tài chính của công ty.

2.2. Kiểm soát chi phí và quy trình xác định KQKD

Công ty phân loại chi phí hoạt động thành giá vốn, chi phí bán hàng và chi phí quản lý. Kế toán tập hợp số liệu trên các tài khoản 632, 641 và 642. Đến cuối kỳ, toàn bộ chi phí hợp lý được kết chuyển sang bên Nợ của tài khoản 911. Song song đó, doanh thu thuần và thu nhập khác kết chuyển vào bên Có của tài khoản 911. Chênh lệch giữa hai vế xác định lợi nhuận trước thuế của đơn vị. Một số khoản chi phí tiếp khách và hội họp chưa được phân bổ tối ưu theo từng đơn hàng. Việc tập hợp chi phí thủ công gây áp lực lớn vào thời điểm quyết toán quý và năm.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí và KQKD Vạn Thành

Nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán, Công ty TNHH Vạn Thành cần triển khai các giải pháp mang tính đồng bộ. Đơn vị cần nâng cấp phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa các thao tác thủ công. Công cụ mới giúp tự động phân loại hóa đơn, đối trừ công nợ và kết chuyển lãi lỗ. Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế phân bổ chi phí minh bạch và chi tiết. Định mức chi phí cho từng bộ phận kinh doanh phải được ban hành bằng văn bản rõ ràng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú trọng kiểm soát chặt chẽ các khoản phải thu khách hàng. Kế toán công nợ phải theo dõi sát sao hạn mức tín dụng và lịch thu nợ. Việc này giúp công ty cải thiện chỉ số tiền mặt và tránh ứ đọng dòng tiền. Đối với hàng tồn kho, công ty cần áp dụng phương pháp quản lý kho thông minh. Kiểm kê định kỳ giúp phát hiện kịp thời hàng chậm luân chuyển. Đào tạo nhân sự kế toán cũng là giải pháp trọng yếu giúp nâng cao trình độ chuyên môn.

3.1. Số hóa quy trình kế toán và quản lý chứng từ

Doanh nghiệp nên đẩy mạnh số hóa quy trình luân chuyển chứng từ kế toán. Việc tích hợp hệ thống phần mềm quản trị doanh nghiệp ERP sẽ liên kết phòng kế toán với kho và bộ phận bán hàng. Khi xuất bán thành công, phần mềm tự động ghi nhận doanh thu và trừ hàng tồn kho theo thời gian thực. Chứng từ điện tử được lưu trữ an toàn trên máy chủ, giúp tìm kiếm nhanh và tránh thất lạc. Kế toán trưởng dễ dàng phê duyệt trực tuyến các đề xuất chi tiêu mọi lúc mọi nơi. Nhờ vậy, đơn vị cắt giảm thời gian nhập liệu thủ công và tăng tính minh bạch trong quản lý tài chính doanh nghiệp.

3.2. Tối ưu hóa chính sách tín dụng và quản trị chi phí

Công ty cần phân loại khách hàng dựa trên lịch sử thanh toán và năng lực tài chính. Doanh nghiệp chỉ cấp tín dụng thương mại cho đối tác uy tín với thời hạn rõ ràng. Kế toán thường xuyên gửi biên bản đối chiếu công nợ và áp dụng mức chiết khấu thanh toán hấp dẫn để khuyến khích trả nợ sớm. Đối với chi phí quản lý và bán hàng, doanh nghiệp cần lập kế hoạch dự toán theo quý. Mọi khoản chi vượt định mức phải có giải trình hợp lý trước khi phê duyệt. Chính sách này giúp kiểm soát chi phí chặt chẽ, tối ưu lợi nhuận thuần và cải thiện lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh.

IV. Kết luận và ứng dụng kế toán KQKD tại Công ty TNHH Vạn Thành

Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò cốt lõi trong hoạt động của Công ty TNHH Vạn Thành. Hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp phản ánh chân thực kết quả tài chính sau mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh. Các số liệu kế toán là kim chỉ nam cho ban lãnh đạo đưa ra các chiến lược điều hành đúng đắn. Thông tin tài chính chính xác hỗ trợ phân bổ nguồn lực hợp lý, từ đó gia tăng năng lực cạnh tranh trên thương trường. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ và cải tiến quy trình quản lý chứng từ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Doanh nghiệp cần tiếp tục rà soát định kỳ quy trình kiểm soát nội bộ. Từng nhân viên kế toán cần chủ động cập nhật các thay đổi của chính sách thuế và chế độ kế toán mới. Nhờ đó, rủi ro pháp lý giảm thiểu tối đa, bảo vệ lợi ích hợp pháp của công ty. Hiệu quả kinh doanh được củng cố toàn diện, đem lại giá trị bền vững cho tổ chức.

4.1. Ứng dụng báo cáo tài chính vào quản trị điều hành

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cung cấp góc nhìn toàn diện về hiệu suất của Công ty TNHH Vạn Thành. Ban giám đốc sử dụng báo cáo này để đánh giá tỷ suất sinh lời trên doanh thu và tỷ suất lợi nhuận trên tài sản. Các chỉ số phản ánh chính xác hiệu quả sử dụng nguồn vốn và tài sản dài hạn. Dữ liệu từ tài khoản 911 giúp xác định những mảng kinh doanh mang lại lợi nhuận cao nhất. Từ đó, công ty xây dựng kế hoạch mở rộng thị trường và phân bổ hạn ngạch ngân sách cho các kỳ tiếp theo. Quyết định đầu tư được xây dựng trên nền tảng dữ liệu thực tế, giảm thiểu đáng kể rủi ro thị trường.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Mô hình hạch toán tại Công ty TNHH Vạn Thành mang lại nhiều bài học giá trị cho các doanh nghiệp cùng quy mô. Đầu tiên, doanh nghiệp cần giữ vững tính nhất quán trong các phương pháp kế toán đã lựa chọn. Việc kiểm soát chặt chẽ hàng tồn kho và các khoản nợ phải thu quyết định trực tiếp đến sự tồn tại của dòng tiền. Thứ hai, sự phối hợp giữa phòng kế toán và các phòng ban khác là yếu tố then chốt để chứng từ được bàn giao kịp thời. Cuối cùng, việc đầu tư nghiêm túc vào công nghệ kế toán số giúp tiết kiệm chi phí dài hạn và tăng cường độ tin cậy của các quyết định kinh doanh trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế thị trường, mục tiêu hàng đầu của các doanh nghiệp kinh doanh là đạt hiệu quả hoạt động và tạo ra lợi nhuận. Để duy trì sự tồn tại và phát triển, các đơn vị kinh tế phải quản lý chặt chẽ mối quan hệ giữa doanh thu và chi phí, trong đó việc tổ chức bộ máy kế toán và hoàn thiện công tác kế toán là công cụ tài chính giữ vai trò trung tâm. Bộ phận kế toán cung cấp các thông tin định lượng trung thực, kịp thời để ban lãnh đạo kiểm soát dòng tiền, đánh giá kết quả kinh doanh và đề ra quyết định điều hành phù hợp.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Vạn Thành là doanh nghiệp thương mại hoạt động trong lĩnh vực phân phối hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Mặc dù doanh nghiệp đã xây dựng quy trình kế toán nhằm theo dõi các nghiệp vụ phát sinh, thực tế công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị vẫn còn bộc lộ một số điểm hạn chế trong khâu luân chuyển chứng từ và đối chiếu số liệu. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Đặng Thị Ngọc Mai (sinh viên ngành Kế toán, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể theo ba nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và cơ sở lý thuyết liên quan đến kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
2. Nghiên cứu thực trạng tổ chức công tác kế toán nói chung và công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh nói riêng tại Công ty TNHH Vạn Thành.
3. Rút ra các ưu điểm, nhược điểm từ thực tiễn hoạt động tại đơn vị; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty TNHH Vạn Thành (trụ sở tại số 23A Nguyễn Văn Linh, Phường Hương Sơ, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu sử dụng để phân tích tình hình tài sản, nguồn vốn, lao động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm 2020 – 2022; số liệu chứng từ, sổ sách phục vụ khảo sát chi tiết nghiệp vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh được thu thập trong niên độ 2022 – 2023 qua kỳ thực tập 3 tháng của tác giả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý thuyết kế toán tài chính dựa trên các chuẩn mực kế toán và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam, bao gồm:

• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính: Hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, cụ thể là:
  • Khoản 1 Điều 78: Định nghĩa và nguyên tắc ghi nhận doanh thu (lợi ích kinh tế làm tăng vốn chủ sở hữu không bao gồm phần vốn góp của cổ đông, ghi nhận khi giao dịch phát sinh và chắc chắn thu được lợi ích kinh tế).
  • Khoản 1 Điều 82: Định nghĩa chi phí (các khoản làm giảm lợi ích kinh tế phát sinh trong kỳ hoặc chắc chắn phát sinh trong tương lai).
  • Khoản 1 Điều 96: Định nghĩa và phương pháp xác định kết quả kinh doanh (gồm kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác).
  • Quy định hạch toán trên hệ thống tài khoản kế toán: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gồm 6 tài khoản cấp hai: 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118), TK 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 711 (Thu nhập khác), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh).
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01): Quy định nguyên tắc chung về ghi nhận chi phí và vốn chủ sở hữu.
• Phương thức thanh toán thương mại: Tổng hợp phương thức thanh toán trực tiếp, trả chậm bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt (chuyển khoản, séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ thanh toán).

Tác giả sử dụng kết hợp bốn phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và phân tích dữ liệu kế toán:

1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Hệ thống hóa lý thuyết từ giáo trình kế toán tài chính, chuẩn mực kế toán và các văn bản quy định của Bộ Tài chính.
2. Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ tại Phòng Kế toán Công ty TNHH Vạn Thành; phỏng vấn Kế toán trưởng và nhân viên kế toán phụ trách về thao tác xử lý nghiệp vụ nhập - xuất kho, ghi nhận hóa đơn và khóa sổ.
3. Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập biểu mẫu chứng từ gốc (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi) và các sổ kế toán tổng hợp, sổ chi tiết có chữ ký duyệt và con dấu của doanh nghiệp.
4. Phương pháp so sánh, tổng hợp và phân tích: Tính toán mức độ biến động tuyệt đối và tỷ lệ tương đối của các chỉ tiêu tài chính, nguồn lực lao động và tài sản qua 3 năm (2020, 2021, 2022).

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm số liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo tài chính, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và hệ thống sổ kế toán chi tiết, sổ Nhật ký chung của Công ty TNHH Vạn Thành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về kế toán tài chính doanh nghiệp thương mại theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nội dung tập trung làm rõ:

• Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động kinh doanh: Doanh thu là cơ sở bù đắp chi phí và bảo đảm tái sản xuất mở rộng; kết quả kinh doanh là thước đo hiệu quả vận hành mà nhà quản lý căn cứ vào đó để điều hành đơn vị.
• Nhiệm vụ cụ thể của kế toán: Phản ánh kịp thời, đầy đủ nghiệp vụ phát sinh; lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh đúng tiến độ và tham mưu cho lãnh đạo phương án tối ưu hóa lợi nhuận.
• Phương pháp hạch toán và kết cấu tài khoản của từng phần hành:
  • Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511), các khoản giảm trừ doanh thu (TK 521 chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
  • Giá vốn hàng bán (TK 632) theo phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ, xử lý hao hụt hàng tồn kho và dự phòng giảm giá.
  • Doanh thu tài chính (TK 515) và chi phí tài chính (TK 635): Phản ánh lãi tiền vay, chiết khấu thanh toán, chênh lệch tỷ giá.
  • Chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642).
  • Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành (TK 821) và quy trình kết chuyển cuối kỳ vào tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911) để chuyển sang Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (TK 421).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành

Chương 2 trình bày thực trạng tổ chức và thực hiện nghiệp vụ kế toán tại đơn vị thực tập:

• Đặc điểm doanh nghiệp: Công ty TNHH Vạn Thành tiền thân là Doanh nghiệp tư nhân Vạn Thành (thành lập ngày 14/05/2004), chuyển đổi thành Công ty TNHH hai thành viên trở lên ngoài Nhà nước ngày 15/03/2017. Mã số thuế: 3300326939, do Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên Huế quản lý. Vốn điều lệ đạt 21 tỷ đồng, Giám đốc là ông Nguyễn Tư Cung. Doanh nghiệp làm đại lý phân phối các mặt hàng tiêu dùng: Mì Acecook, Sữa TH True Milk, tã Huggies, cà phê Trung Nguyên, nước khoáng Lavie, bánh kẹo Phạm Nguyên, gia vị Cholimex, dầu gội X-men.
• Tổ chức bộ máy: Gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Nhân sự, Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán, Bộ phận Kho và Bộ phận Vận chuyển. Bộ máy kế toán gồm 3 người: Kế toán trưởng, Kế toán doanh thu và Kế toán thủ quỹ.
• Chính sách kế toán: Niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VNĐ; áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; hình thức ghi sổ kết hợp trên phần mềm kế toán Fast và phần mềm Microsoft Excel.
• Quy trình ghi sổ trên máy vi tính: Hằng ngày, kế toán nhập chứng từ gốc (hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất kho) vào phần mềm Fast. Phần mềm tự động chuyển dữ liệu vào sổ tổng hợp và sổ chi tiết. Cuối tháng, kế toán thực hiện khóa sổ, đối chiếu tự động, in sổ và lập báo cáo tài chính.
• Thực tế hạch toán từng phần hành năm 2022:
  • Hạch toán doanh thu bán hàng (TK 511) thông qua Phiếu xuất kho (Biểu mẫu 2.2, 2.6), Phiếu thu số 3357 và 46734, Sổ chi tiết TK 511.
  • Hạch toán giá vốn hàng bán (TK 632) trích xuất từ phiếu xuất kho và Sổ chi tiết TK 632.
  • Doanh thu tài chính (TK 515), chi phí tài chính (TK 635, Phiếu chi số 433539), thu nhập khác từ hỗ trợ vận chuyển (TK 711).
  • Chi phí bán hàng (TK 641, Sổ chi tiết TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642, Phiếu chi số 00001798 và Sổ chi tiết TK 642).
  • Cuối kỳ, kế toán thực hiện các bút toán kết chuyển doanh thu, chi phí sang Sổ Nhật ký chung TK 911 (trang 65) để xác định kết quả kinh doanh năm 2022.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Vạn Thành

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả trình bày nhận xét và các nhóm giải pháp:

• Ưu điểm: Bộ máy quản lý và kế toán tinh gọn, nhân sự thực hiện đúng chức năng; áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; việc đưa phần mềm Fast vào công tác kế toán giúp giảm bớt thời gian nhập liệu thủ công và nâng cao độ chính xác khi lên sổ sách.
• Nhược điểm: Việc phân loại, theo dõi chi phí bán hàng và chi phí quản lý đôi lúc chưa chi tiết hóa theo từng nhóm khách hàng đại lý và khách bán lẻ; việc kiểm soát luân chuyển chứng từ thanh toán trả chậm giữa bộ phận vận chuyển, kinh doanh và thủ quỹ còn tồn tại độ trễ; công tác trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được chú trọng đúng mức dù nợ phải thu có quy mô đáng kể.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện tổ chức luân chuyển chứng từ kế toán; nâng cao hiệu năng khai thác phần mềm kế toán Fast để kiểm soát tự động hạn mức công nợ; thực hiện bóc tách chi tiết các khoản mục chi phí bán hàng và chi phí quản lý theo từng kênh tiêu thụ nhằm phản ánh chính xác kết quả kinh doanh của từng nhóm sản phẩm.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp chuỗi số liệu tài chính phản ánh quy mô và kết quả hoạt động của Công ty TNHH Vạn Thành qua 3 năm (2020 – 2022):

1. Tình hình lao động của công ty (2020 – 2022)

Chỉ tiêu	Năm 2020 (Người)	Năm 2021 (Người)	Năm 2022 (Người)	So sánh 2021/2020 (±)	Tỷ lệ 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (±)	Tỷ lệ 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	109	129	139	+20	+18,35	+10	+7,75
Phân theo giới tính:
- Lao động nam	70	82	87	+12	+17,14	+5	+6,10
- Lao động nữ	39	47	52	+8	+20,51	+5	+10,64
Phân theo trình độ:
- Đại học	35	42	45	+7	+20,00	+3	+7,14
- Cao đẳng, trung cấp	23	27	30	+4	+17,39	+3	+11,11
- Lao động phổ thông	51	60	64	+9	+17,65	+4	+6,67

(Nguồn: Phòng Kế toán – Công ty TNHH Vạn Thành)

Quy mô nhân sự tăng từ 109 người (2020) lên 139 người (2022) do công ty mở rộng mạng lưới phân phối. Lao động nam luôn chiếm tỷ trọng chi phối (khoảng 63% đến 64%) do đặc thù phân phối hàng hóa cồng kềnh, bốc xếp và vận chuyển kho bãi.

2. Tình hình tài sản và nguồn vốn của công ty (2020 – 2022)

Chỉ tiêu	Năm 2020 (VNĐ)	Năm 2021 (VNĐ)	Năm 2022 (VNĐ)	Chênh lệch 2021/2020 (VNĐ)	Tỷ lệ 2021/2020 (%)	Chênh lệch 2022/2021 (VNĐ)	Tỷ lệ 2022/2021 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	26.481.146.058	31.278.657.515	32.899.387.194	+4.797.511.457	+18,12	+1.620.729.679	+5,18
I. Tiền và tương đương tiền	370.864.801	555.437.937	414.361.158	+184.573.136	+59,77	-141.076.779	-25,40
II. Phải thu ngắn hạn	4.765.620.974	5.920.712.995	3.578.030.726	+1.155.092.021	+24,24	-2.342.682.269	-39,57
Trong đó: Phải thu KH	3.146.766.279	1.328.069.936	702.404.720	-1.818.696.343	-57,80	-625.665.216	-47,11
III. Hàng tồn kho	20.629.227.534	23.697.211.397	27.076.308.683	+3.067.983.863	+14,87	+3.379.097.286	+14,26
IV. Tài sản ngắn hạn khác	715.432.749	1.105.295.186	1.830.686.627	+389.862.437	+54,49	+725.391.441	+65,63
Trong đó: Thuế GTGT khấu trừ	713.697.953	1.096.806.721	1.612.869.956	+383.108.768	+53,68	+516.063.235	+47,05
B. TÀI SẢN DÀI HẠN	6.613.645.502	13.475.575.397	26.327.439.705	+6.861.929.895	+103,75	+12.851.864.308	+95,37
II. Tài sản cố định	1.115.799.208	1.521.459.344	1.183.138.376	+405.660.136	+36,36	-338.320.968	-22,24
- Nguyên giá	2.827.238.612	3.532.408.975	3.532.408.975	+705.170.363	+24,94	0	0,00
- Hao mòn lũy kế (*)	(1.711.439.404)	(2.010.949.631)	(2.349.270.599)	-299.510.227	+17,50	-338.320.968	+16,82
IV. Chi phí XDCB dở dang	6.234.270	6.452.076.226	20.109.459.535	+6.445.841.956	+103.393,68	+13.657.383.309	+211,67
VI. Tài sản dài hạn khác	5.491.612.024	5.502.039.827	5.034.841.794	+10.427.803	+0,19	-467.198.033	-8,49
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	33.094.791.560	44.754.232.912	59.226.826.899	+11.659.441.352	+35,23	+14.472.593.987	+32,34
C. NỢ PHẢI TRẢ (NGẮN HẠN)	3.897.978.753	27.375.151.476	39.194.324.432	+23.477.172.723	+602,30	+11.819.172.956	+43,18
D. VỐN CHỦ SỞ HỮU	11.970.560.646	12.493.217.824	12.694.750.664	+522.657.178	+4,37	+201.532.840	+1,61
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	33.094.791.560	44.754.232.912	59.226.968.708	+11.659.441.352	+35,23	+14.472.735.796	+32,34

(Nguồn: Báo cáo tài chính Công ty TNHH Vạn Thành qua 3 năm 2020 – 2022)

• Đóng góp của khóa luận:
  • Mô tả cụ thể trình tự luân chuyển chứng từ kế toán trên máy tính kết hợp giữa phần mềm Fast và Excel tại một doanh nghiệp thương mại phân phối quy mô vừa.
  • Phản ánh trung thực thực tế hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh qua hệ thống tài khoản TK 511, 632, 641, 642 và kết chuyển TK 911 năm 2022.
  • Cung cấp các phân tích tài chính dựa trên dữ liệu báo cáo kế toán thực tế của đơn vị để minh chứng cho các đề xuất hoàn thiện công tác quản lý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại các điểm hạn chế được tác giả chỉ rõ trong phần mở đầu và kết luận:

• Thời gian nghiên cứu và thực tập tại công ty bị giới hạn trong 3 tháng, khiến việc khảo sát toàn diện mọi nghiệp vụ phát sinh của chu kỳ kinh doanh chưa đạt độ sâu tuyệt đối.
• Trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn của tác giả còn ở mức sinh viên thực tập, do đó các giải pháp đưa ra mang tính chất khuyến nghị học thuật dựa trên quan sát thực tế và đối chiếu chuẩn mực kế toán.
• Về phạm vi, đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH Vạn Thành và tập trung vào giai đoạn số liệu 2020 – 2022, chưa có điều kiện so sánh đối chiếu với các doanh nghiệp thương mại cùng ngành trên địa bàn khu vực miền Trung.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Tiếp tục theo dõi việc ứng dụng hóa đơn điện tử và các module nâng cao của phần mềm kế toán trong việc kiểm soát dòng tiền và chi phí phân phối cho các năm tài chính tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo cụ thể cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo trực tiếp về cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành kế toán tài chính doanh nghiệp thương mại, từ việc vận dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC đến việc lập bảng so sánh dữ liệu Báo cáo tài chính 3 năm.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại, phân phối hàng tiêu dùng: Có thể tham khảo phương pháp tổ chức luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho, ghi nhận doanh thu bán buôn, chiết khấu thương mại và xử lý chi phí vận chuyển.
• Nội dung đáng chú ý nhất: Quy trình kết chuyển doanh thu, chi phí qua tài khoản 911 trên phần mềm kế toán máy vi tính và bảng tổng hợp biến động nguồn lực tài sản - nguồn vốn giai đoạn 2020 – 2022.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Vạn Thành áp dụng chế độ kế toán và phương pháp hạch toán hàng tồn kho nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hàng tồn kho được hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên; thuế giá trị gia tăng được tính và kê khai theo phương pháp khấu trừ; kỳ kế toán năm bắt đầu từ 01/01 và kết thúc vào 31/12.

2. Hình thức sổ kế toán mà Công ty TNHH Vạn Thành sử dụng là gì và quy trình nhập liệu diễn ra ra sao? Công ty áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ trên máy vi tính, sử dụng kết hợp giữa phần mềm kế toán Fast và Microsoft Excel. Hằng ngày, kế toán nhập dữ liệu từ chứng từ gốc vào phần mềm qua các bảng biểu thiết kế sẵn. Hệ thống tự động ghi sổ chi tiết và sổ cái; cuối tháng tiến hành khóa sổ và in ấn báo cáo tài chính vào cuối năm.

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Vạn Thành gồm những chức danh nào? Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, gồm 3 vị trí nhân sự: 01 Kế toán trưởng (phụ trách chung, báo cáo Giám đốc), 01 Kế toán doanh thu (theo dõi hóa đơn, giá bán, công nợ khách hàng) và 01 Kế toán thủ quỹ (quản lý tiền mặt, thu chi quỹ).

4. Khoản mục nào trong cơ cấu tài sản và nguồn vốn của công ty có sự biến động lớn nhất giai đoạn 2020 – 2022? Ở phần tài sản, khoản mục Chi phí xây dựng cơ bản dở dang (tài sản dở dang dài hạn) biến động mạnh nhất, từ 6,23 triệu đồng năm 2020 tăng lên 6,45 tỷ đồng năm 2021 và đạt 20,11 tỷ đồng năm 2022. Ở phần nguồn vốn, Nợ ngắn hạn tăng đột biến từ 3,90 tỷ đồng năm 2020 lên 27,38 tỷ đồng năm 2021 (tăng 602,30%) và đạt 39,19 tỷ đồng năm 2022.

5. Công ty TNHH Vạn Thành kinh doanh và phân phối các sản phẩm thuộc những thương hiệu nào? Công ty phân phối các mặt hàng thực phẩm và hàng tiêu dùng thuộc các thương hiệu: Mì Acecook, Sữa TH True Milk, tã trẻ em Huggies, cà phê Trung Nguyên, nước khoáng Lavie, bánh kẹo Phạm Nguyên, gia vị và thực phẩm Cholimex, dầu gội đầu X-men.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thị Ngọc Mai đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đề tài phản ánh trung thực quy trình hạch toán thực tế trên phần mềm Fast tại Công ty TNHH Vạn Thành, đồng thời cung cấp bức tranh tài chính chi tiết của đơn vị qua chuỗi số liệu 2020 – 2022. Các nhận xét về ưu nhược điểm và giải pháp đề xuất xuất phát từ đúng thực tiễn công tác chứng từ tại phòng kế toán, đáp ứng yêu cầu của một công trình nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp ngành Kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Chương 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TN HH Vạn Thành Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TN HH Vạn Thành Phần III: Kết luận và kiến nghị 3 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÍ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H 1.1 Tổng quan về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm về doanh thu Căn cứ theo khoản 1 điều 78 của Thông tư 200/2014/TT-BTC quy định: - Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền. - Doanh thu là giá trị cốt lõi giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển, là thước đo hiệu quả chiến lược sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp căn cứ vào doanh thu để có những giải pháp hiệu quả hơn, nắm bắt cơ hội thúc đNy sự tăng trưởng của công ty.2 Khái niệm về chi phí Căn cứ theo khoản 1 Điều 82 Thông tư 200/2014/TT-BTC: Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa.

Theo chu-n mực kế toán Việt 2am - VAS 01: Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.3 Khái niệm về xác định kết quả kinh doanh Theo khoản 1 Điều 96 Thông tư 200/2014/TT-BTC: Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác: - Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phNm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phNm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư, như: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp. - Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. - Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác, các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Kết quả hoạt động SXKD = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp 1.