Khóa luận tốt nghiệp kinh doanh quốc tế cơ hội và thách thức đối với ngành dệt may việt nam tại thị trường các tiểu vương quốc ả rập thống nhất uae

Khóa luận phân tích cơ hội và thách thức của ngành dệt may Việt Nam tại thị trường UAE, giúp nâng cao chiến lược kinh doanh quốc tế.

• Tác giả: Đinh Thị Phương Linh
• Người hướng dẫn: Đoàn Vân Hà
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh doanh Quốc tế
• Đề tài: Cơ hội và thách thức đối với ngành Dệt may Việt Nam tại thị trường các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE)
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Thực trạng ngành dệt may Việt Nam tại thị trường UAE

Ngành dệt may Việt Nam đã thiết lập mối quan hệ thương mại quan trọng với thị trường UAE trong những năm gần đây. Giai đoạn 2019-2023 cho thấy sự biến động của kim ngạch xuất khẩu dệt may, phản ánh cả những cơ hội phát triển và thách thức cần vượt qua. Xuất khẩu dệt may từ Việt Nam sang UAE đã trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu toàn ngành. Theo dữ liệu thương mại, các sản phẩm dệt may chính được nhập khẩu bởi UAE bao gồm sợi, vải, và quần áo may mặc. Việc hiểu rõ tình hình xuất khẩu hiện tại là cơ sở để xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho ngành. Mối quan hệ kinh tế Việt Nam - UAE ngày càng thắt chặt, tạo nền tảng thuận lợi cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam mở rộng thị trường.

1.1. Kim ngạch xuất khẩu dệt may giai đoạn 2019 2023

Trong giai đoạn 5 năm từ 2019 đến 2023, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang UAE có những biến động đáng kể. Các sản phẩm theo mã HS 50-63 (sợi, vải, quần áo) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng xuất khẩu. Dữ liệu cho thấy sự dao động liên quan đến tác động của đại dịch COVID-19 và sự phục hồi sau đó. Nhập khẩu sản phẩm dệt may từ Việt Nam đã tăng trưởng trong những năm gần đây, cho thấy nhu cầu thị trường UAE đối với hàng dệt may Việt Nam ngày càng cao.

1.2. Đặc điểm thị trường dệt may UAE

Thị trường UAE có nhu cầu cao về sản phẩm dệt may chất lượng, đặc biệt những sản phẩm thích hợp với khí hậu nóng và đáp ứng tiêu chuẩn Hồi giáo. Kinh tế UAE phát triển, với thu nhập bình quân đầu người cao, tạo điều kiện cho tiêu dùng các sản phẩm cao cấp. Nhu cầu nhập khẩu dệt may của UAE chủ yếu được đáp ứng bởi các nhà cung cấp từ Ấn Độ, Pakistan và Việt Nam. Vị trí địa lý chiến lược của UAE làm nó trở thành trung tâm phân phối hàng dệt may cho toàn khu vực Trung Đông.

II. Cơ hội phát triển xuất khẩu dệt may Việt Nam sang UAE

Cơ hội xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang UAE là rất lớn trong bối cảnh các nước phát triển đang tìm kiếm thị trường mới. Lợi thế cạnh tranh của Việt Nam nằm ở khả năng sản xuất với chi phí thấp, chất lượng cao và năng lực sản xuất đa dạng. Quan hệ kinh tế Việt Nam - UAE ngày càng mở rộng nhờ các hiệp định thương mại song phương. Các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành dệt may. Tiềm năng thị trường dệt may ở UAE và các nước Hồi giáo khác vẫn còn rất lớn chưa được khai thác hết. Sự hợp tác chiến lược giữa các hiệp hội ngành và doanh nghiệp có thể mở ra những cánh cửa mới cho xuất khẩu sản phẩm dệt may chất lượng cao.

2.1. Nhu cầu thị trường UAE đối với dệt may Việt Nam

Nhu cầu nhập khẩu dệt may của UAE liên tục tăng do sự phát triển kinh tế và tăng dân số. Các sản phẩm dệt may Việt Nam có tính cạnh tranh cao về giá cả so với các nước khác. Chỉ số cạnh tranh RCA của Việt Nam trong nhiều mã sản phẩm dệt may cho thấy lợi thế so sánh rõ rệt. Ngoài ra, các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế mà doanh nghiệp Việt Nam đạt được đã tạo được uy tín trên thị trường UAE.

2.2. Lợi thế cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam

Việt Nam sở hữu lợi thế cạnh tranh vượt trội trong ngành dệt may với nguồn nhân lực dồi dào, giàu kinh nghiệm. Sản phẩm dệt may Việt Nam được công nhận về chất lượng và thiết kế hiện đại trên thị trường quốc tế. Cơ sở hạ tầng logistic phát triển giúp xuất khẩu hàng dệt may được thuận lợi và nhanh chóng. Các giải pháp đổi mới sáng tạo trong công nghệ sản xuất đã nâng cao hiệu suất và chất lượng sản phẩm.

III. Thách thức của ngành dệt may Việt Nam tại thị trường UAE

Bên cạnh những cơ hội phát triển, ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức lớn khi xuất khẩu sang UAE. Cạnh tranh từ các nước khác như Ấn Độ, Pakistan, và Bangladesh vẫn rất sâu sắc trên thị trường này. Rào cào kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng của UAE ngày càng cao, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư thêm vào công nghệ và chất lượng. Biến động tỷ giá hối đoái và chi phí vận chuyển quốc tế ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh giá. Ngoài ra, kiến thức thị trường về các tiêu chuẩn Hồi giáo và sở thích người tiêu dùng cũng còn hạn chế.

3.1. Cạnh tranh trên thị trường dệt may UAE

Thị trường dệt may UAE có sự tham gia của nhiều nhà cung cấp mạnh từ các nước. Ấn Độ và Pakistan là các đối thủ cạnh tranh chính với lợi thế về giá cả và mối quan hệ lâu dài với UAE. Chỉ số xuất khẩu ròng NEI cho thấy Việt Nam cần cải thiện vị thế cạnh tranh. Doanh nghiệp Việt Nam phải đẩy mạnh chiến lược phân biệt sản phẩm để vượt qua sự cạnh tranh gay gắt này.

3.2. Rào cào kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng

Tiêu chuẩn chất lượng của UAE ngày càng phức tạp, yêu cầu sản phẩm dệt may phải đạt các chứng chỉ quốc tế. Tiêu chuẩn Hồi giáo như Halal cũng là yêu cầu quan trọng đối với nhiều sản phẩm. Chi phí tuân thủ tiêu chuẩn này khiến doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn. Việc nâng cấp công nghệ sản xuất để đáp ứng yêu cầu chất lượng cao đòi hỏi đầu tư vốn lớn.

IV. Giải pháp và triển vọng phát triển ngành dệt may Việt Nam tại UAE

Để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, ngành dệt may Việt Nam cần triển khai các giải pháp toàn diện từ phía Nhà nước, hiệp hội ngành và doanh nghiệp. Mục tiêu phát triển của Đảng và Nhà nước là đẩy mạnh xuất khẩu dệt may chất lượng cao, tăng giá trị gia tăng. Kiến nghị với Nhà nước bao gồm hỗ trợ R&D, tạo điều kiện vốn vay, và mở rộng các hiệp định thương mại. Hiệp hội dệt may Việt Nam (VITAS) và Hiệp hội Bông sợi Việt Nam (VCOSA) cần tăng cường hoạt động khuyến cáo thị trường. Doanh nghiệp dệt may phải tập trung vào đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, và xây dựng thương hiệu.

4.1. Kiến nghị với Nhà nước và các hiệp hội ngành

Nhà nước nên tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp dệt may thông qua các chính sách ưu đãi thuế, tạo điều kiện vốn vay với lãi suất thấp. Chính phủ cần thiết lập các phòng giao dịch thương mại tại UAE để hỗ trợ doanh nghiệp. Hiệp hội ngành cần tổ chức các hoạt động quảng bá, tham gia triển lãm quốc tế tại UAE. Hợp tác giữa các hiệp hội và phía UAE có thể nâng cao hiểu biết về sản phẩm dệt may Việt Nam.

4.2. Giải pháp cải tiến của doanh nghiệp dệt may

Doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại để nâng cao hiệu suất. Xây dựng thương hiệu mạnh và kém phụ thuộc vào đơn hàng OEM là hướng đi cần thiết. Nghiên cứu nhu cầu thị trường UAE sâu hơn để tùy chỉnh sản phẩm phù hợp. Đầu tư nhân lực và đào tạo kỹ năng để cải thiện năng lực cạnh tranh toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XUẤT KHẨU VÀ MỐI QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VIỆT NAM - UAE 1. Cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hoá 1. Khái niệm, vai trò của xuất khẩu 1. Khái niệm của xuất khẩu Khái niệm của “xuất khẩu” được đề cập ở rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học với những cách giải thích khác nhau tùy theo mục đích nghiên cứu.

Freensta và Taylor (2010) đưa ra định nghĩa của xuất khẩu trong giáo trình Thương mại quốc tế là “Các quốc gia mua và bán hàng hoá, dịch vụ từ nhau. Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ quốc gia này sang quốc gia khác”.Wild (2015) cũng đưa ra định nghĩa tương tự trong cuốn sách “International Business - The challenges of globalization” rằng xuất khẩu là hành động đưa hàng hoá từ quốc gia này sang quốc gia khác (John J. Nghiên cứu của Rakesh M.Joshi (2014) cũng đồng quan điểm với Freensta và Taylor và đề cập thêm định nghĩa của các bên tham gia hoạt động xuất khẩu hàng hoá. Hoạt động xuất khẩu là việc bán hàng hoá được sản xuất trong nước ra nước ngoài, người xuất khẩu là người bán hàng hoá có trụ sở trong nước và người nhập khẩu có trụ sở tại nước ngoài là người mua (Joshi, 2014).

Theo Luật thương mại số 36/2005/QH11, trong khoản 1, xuất khẩu được định nghĩa là “việc đưa hàng hoá ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. (Luật số 36/2005/QH11 của Quốc hội: Luật Thương mại, 2005) Dù có nhiều cách viết khác nhau nhưng hầu hết ở các nghiên cứu, xuất khẩu hàng hoá đều được định nghĩa với hàm ý chung là việc hàng hoá bao gồm cả hàng hoá hữu hình và hàng hoá vô hình được sản xuất ở một quốc gia và bán cho người mua ở quốc gia khác. Hoạt động xuất khẩu được đặt dưới sự quản lý giám sát bởi nhà nước mà không phải là hoạt động kinh doanh riêng lẻ của bất cứ cá nhân hay tổ chức nào; nhằm đem lại những lợi ích cho kinh tế quốc gia về thúc đẩy sản xuất trong nước, về nguồn lợi nhuận và ngoại tệ. Mục đích chính của hoạt động xuất khẩu là tận dụng lợi thế so sánh của các quốc gia trong sản xuất hàng hoá.

Một quốc gia có thể có lợi thế so sánh đối với sản phẩm này nhưng có thể không có lợi thế so sánh về sản phẩm 11 khác. Quốc gia được coi là có lợi thế so sánh khi khả năng sản xuất một sản phẩm với chi phí thấp hơn so với quốc gia khác. Điều này có nghĩa là khi quốc gia có lợi thế so sánh chuyên môn hoá sản xuất sản phẩm đó để xuất khẩu sang quốc gia có lợi thế so sánh kém hơn thì mỗi nước đều có lợi ích thương mại, tổng sản lượng về sản phẩm trên thế giới sẽ tăng lên (Nguyễn Xuân Thiên, 2020). Như vậy, xuất khẩu hàng hoá chính là việc bán hàng hoá từ quốc gia này sang quốc gia khác nhằm mang lại những lợi ích kinh tế nhất định cho các quốc gia tham gia.

Vai trò của xuất khẩu Đối với nền kinh tế thế giới, hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động ngoại thương của mỗi quốc gia. Xuất khẩu không chỉ giúp tăng trưởng nền kinh tế mỗi quốc gia, là động lực để đẩy mạnh sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa các nước, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hoá và gia tăng tổng sản phẩm trên quy mô toàn thế giới. Đối với nền kinh tế quốc dân, xuất khẩu là hoạt động đóng vai trò tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là nguồn thu quan trọng của quốc gia. Việc xuất khẩu hàng hoá giúp quốc gia thu về ngoại tệ cũng như bù đắp cho hoạt động nhập khẩu, giúp cải thiện cán cân thanh toán của quốc gia.

Xuất khẩu đóng góp vào quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, phù hợp với xu thế của thế giới. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mở ra nhiều cơ hội cho các ngành liên quan đến xuất khẩu như logistics, vận tải, thương mại, dịch vụ…cùng phát triển. Đồng thời việc tăng cường sản xuất hàng hoá xuất khẩu đòi hỏi nguồn nhân lực lớn hơn, tạo công ăn việc làm cho lượng lớn người lao động, tạo ra thu nhập ổn định, giải quyết vấn đề việc làm trong nước, cải thiện đời sống của người dân. Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tạo ra mối quan hệ song phương, đa phương về kinh tế, thúc đẩy quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia và cũng là tiền đề tạo lập các nhóm nước hỗ trợ nhau cùng phát triển kinh tế, hợp tác giao thương lâu dài.

Đối với doanh nghiệp, nhờ có hoạt động xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước có cơ hội mở rộng thị trường, tiêu thụ sản phẩm của mình nhiều hơn về số lượng, đa dạng về chủng loại. Đây cũng chính là động lực để các doanh nghiệp khai phá được những tiềm năng nội bộ, tận dụng cơ hội để hoàn thiện cơ cấu sản xuất kinh 12 doanh, phù hợp với thị trường và bắt kịp xu hướng của thế giới. Doanh nghiệp xuất khẩu có cơ hội xây dựng mạng lưới với các đối tác nước ngoài, từ đó sẽ được tiếp cận với những sự tiến bộ trong công nghệ, cách vận hành và quản trị doanh nghiệp, những chiến lược bắt kịp thời đại. Ngoài ra, hoạt động xuất khẩu mang lại cho doanh nghiệp nguồn ngoại tệ để phục vụ cho việc tái đầu từ vào quá trình sản xuất và nhập khẩu nguyên vật liệu từ nước ngoài.

Các hình thức xuất khẩu Việc lựa chọn hình thức xuất khẩu của một doanh nghiệp được quyết định bởi ban lãnh đạo doanh nghiệp dựa trên những tiêu chí phù hợp với quy mô, lợi thế, sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu của mỗi doanh nghiệp. Mỗi hình thức xuất khẩu hàng hóa đều có những điểm mạnh và hạn chế riêng, mỗi doanh nghiệp trên thị trường có những đặc điểm khác nhau dẫn đến cách lựa chọn hình thức xuất khẩu cũng không giống nhau cho tất cả doanh nghiệp. Các hình thức xuất khẩu bao gồm: 1. Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hình thức mua bán hàng hoá, dịch vụ mà bên mua và bên bán trực tiếp trao đổi, thoả thuận về quyền lợi của mỗi bên và cùng tham gia ký hợp đồng.

Người bán và người mua có thể gặp mặt trực tiếp, trao đổi trực tuyến, thông qua thư từ, điện tín…để bàn bạc và thương lượng về giá cả, điều kiện giao dịch, phương thức thanh toán…mà không qua trung gian. Xuất khẩu trực tiếp không qua bên thứ 3 khác tức là doanh nghiệp xuất nhập khẩu tự thực hiện quá trình mua bán của mình, từ việc nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, thương lượng các điều khoản phù hợp với hai bên và đi đến ký kết hợp đồng. Xuất khẩu gián tiếp (uỷ thác) Hình thức xuất khẩu gián tiếp hay xuất khẩu uỷ thác là hoạt động xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài thông qua bên trung gian. Bên trung gian là bên nhận uỷ thác, chịu trách nghiệm ký hợp đồng xuất khẩu, giao hàng, thanh toán, đưa sản phẩm ra nước ngoài theo yêu cầu của bên ủy thác và được nhận một khoản hoa hồng là phí uỷ thác.

Bên uỷ thác và bên nhận uỷ thác thực hiện trách nhiệm theo hợp đồng uỷ thác được ký kết giữa hai bên. Buôn bán đối lưu 13 Buôn bán đối lưu là một trong những phương thức giao dịch lâu đời trong lịch sử quan hệ hàng hoá - tiền tệ. Buôn bán đối lưu là phương thức xuất khẩu với mục tiêu thu về một lượng hàng hoá có giá trị tương đương, người bán hàng đồng thời cũng là người mua hàng, xuất khẩu và nhập khẩu đi liền với nhau 1. Xuất khẩu tại chỗ Xuất khẩu tại chỗ là hình thức xuất khẩu được sử dụng rộng rãi và càng được các nước chú trọng phát triển khi có sự ra đời của các khu chế xuất.

Xuất khẩu tại chỗ là hoạt động xuất khẩu hàng hóa thực hiện ngay trong nước xuất khẩu mà không qua biên giới quốc gia do vậy nhà xuất khẩu vẫn có khách hàng mà không cần phải thâm nhập thị trường nước ngoài. Gia công quốc tế Gia công quốc tế là hoạt động xuất khẩu gắn liền với hoạt động sản xuất, hợp đồng được ký kết giữa bên đặt gia công và bên nhận gia công. Bên nhận gia công chế biến thành phẩm từ nguyên vật liệu hoặc bán thành phẩm theo yêu cầu của bên đặt gia công và nhận thù lao gọi là phí gia công. Hoạt động tạm nhập tái xuất Tạm nhập tái xuất là hình thức mà doanh nghiệp nhập khẩu tạm thời hàng hóa vào nước sở tại, nhưng sau đó lại xuất khẩu chính hàng hóa đó chưa qua chế biến ra khỏi quốc gia sang một nước khác.

Mục đích của tạm nhập tái xuất không phải để tiêu thụ hàng hoá trong nước mà nhằm thu lợi nhuận là ngoại tệ ở một quốc gia thứ ba (). Các tiêu chí đánh giá thực trạng xuất khẩu Kim ngạch xuất khẩu là tổng giá trị các hàng hoá dịch vụ mà một doanh nghiệp, một quốc gia xuất khẩu ra thị trường quốc tế trong một khoảng thời gian hay nói cách khác là tổng giá trị hàng hoá của doanh nghiệp hoặc quốc gia được tiêu thụ tại thị trường quốc tế. Kim ngạch xuất khẩu là chỉ tiêu biểu hiện tình hình tài chính và thể hiện khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, quốc gia trên thị trường quốc tế. Kim ngạch xuất khẩu tăng, lượng ngoại tệ thu tăng, tình hình tài chính của đất nước, doanh nghiệp có dấu hiệu phát triển và ngược lại, kim ngạch xuất khẩu giảm, tình hình tài chính có dấu hiệu không lạc quan, nền kinh tế đang chậm phát triển (Chu Tường Vy, 14 2023) Cơ cấu hàng hoá xuất khẩu thể hiện những loại hàng hoá được xuất khẩu, thể hiện vị trí, tỷ trọng đóng góp của từng nhóm hàng, mặt hàng trong tổng kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp, quốc gia.

Ngoài ra, cơ cấu hàng hoá xuất khẩu còn là tiêu chí phản ánh tỷ lệ tương quan giữa các ngành hàng, mặt hàng, chịu tác động lẫn nhau trong điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định.