Luận văn thạc sĩ ueh chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành kinh tế trong xây dựng nông thôn mới để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở huyện củ chi tp hồ chí minh đến năm 2025

Luận văn thạc sĩ phân tích chuyển dịch cơ cấu lao động ngành kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh đến năm 2025.

• Tác giả: Huỳnh Thúc Định
• Người hướng dẫn: Ts. Phạm Thăng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Chuyển Dịch Cơ Cấu Lao Động Theo Ngành Kinh Tế Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Để Thúc Đẩy Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Huyện Củ Chi - Thành Phố Hồ Chí Minh Đến Năm 2025
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ
• 1.1. CƠ CẤU LAO ĐỘNG VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ
• 1.2. CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.3. CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.4. KINH NGHIỆM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG
• 1.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN CỦ CHI – TP. HỒ CHÍ MINH TỪ 2010 ĐẾN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN GIẢI QUYẾT
• 2.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN HUYỆN CỦ CHI - TP. HỒ CHÍ MINH
• 2.2. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN CỦ CHI – TP. HỒ CHÍ MINH
• 2.3. CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN CỦ CHI, TP.
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TẠI HUYỆN CỦ CHI, TP.
• 2.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI ĐỂ THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở HUYỆN CỦ CHI - TP. HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2025
• 3.1. QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG VÀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI TP. HỒ CHÍ MINH VÀ HUYỆN CỦ CHI
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN CỦ CHI - TP. HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2025
• 3.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu lao động trong xây dựng nông thôn mới tại Củ Chi

Chuyển dịch cơ cấu lao động là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, đặc biệt là trong xây dựng nông thôn mới. Tại huyện Củ Chi, TP.HCM, việc chuyển dịch này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững. Đến năm 2025, huyện Củ Chi đặt mục tiêu hoàn thiện cơ cấu lao động, tăng cường nguồn nhân lực cho các ngành kinh tế chủ lực.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chuyển dịch cơ cấu lao động

Chuyển dịch cơ cấu lao động được hiểu là sự thay đổi tỷ lệ lao động giữa các ngành kinh tế. Vai trò của nó rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống. Việc chuyển dịch này giúp tối ưu hóa nguồn lực lao động, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Tình hình hiện tại của cơ cấu lao động tại Củ Chi

Hiện nay, cơ cấu lao động tại huyện Củ Chi chủ yếu tập trung vào nông nghiệp, nhưng đang có xu hướng chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ. Điều này phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu lao động và sự phát triển của các ngành kinh tế khác nhau.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu lao động tại Củ Chi

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng huyện Củ Chi cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuyển dịch cơ cấu lao động. Các vấn đề như thiếu hụt kỹ năng lao động, chính sách phát triển chưa đồng bộ và sự cạnh tranh từ các khu vực khác là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng lao động

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt kỹ năng lao động phù hợp với yêu cầu của thị trường. Nhiều lao động nông thôn chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến khó khăn trong việc chuyển đổi sang các ngành nghề mới.

2.2. Chính sách phát triển chưa đồng bộ

Chính sách phát triển kinh tế tại Củ Chi chưa hoàn toàn đồng bộ, dẫn đến việc triển khai các chương trình chuyển dịch cơ cấu lao động gặp nhiều khó khăn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội để giải quyết vấn đề này.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề chuyển dịch cơ cấu lao động

Để giải quyết các thách thức trong chuyển dịch cơ cấu lao động, huyện Củ Chi cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các giải pháp như đào tạo nghề, cải thiện chính sách và tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao kỹ năng cho lao động nông thôn. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, giúp người dân dễ dàng chuyển đổi nghề nghiệp.

3.2. Cải thiện chính sách phát triển

Cần có các chính sách phát triển đồng bộ hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển dịch cơ cấu lao động. Điều này bao gồm việc hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp và khuyến khích đầu tư vào các ngành kinh tế mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Củ Chi

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Củ Chi đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự phát triển của các ngành công nghiệp và dịch vụ đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới cho người dân.

4.1. Kết quả đạt được từ chuyển dịch cơ cấu lao động

Việc chuyển dịch cơ cấu lao động đã giúp tăng thu nhập cho người dân, cải thiện chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Nhiều hộ gia đình đã chuyển từ nông nghiệp sang các ngành nghề khác, tạo ra nguồn thu nhập ổn định hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Củ Chi có thể được áp dụng cho các địa phương khác. Việc kết hợp giữa đào tạo nghề và chính sách phát triển đồng bộ là chìa khóa để thành công.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuyển dịch cơ cấu lao động

Chuyển dịch cơ cấu lao động tại Củ Chi đang trên đà phát triển, với nhiều cơ hội và thách thức. Đến năm 2025, huyện Củ Chi cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp để hoàn thiện cơ cấu lao động, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Triển vọng phát triển của huyện Củ Chi trong việc chuyển dịch cơ cấu lao động là rất khả quan. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội, huyện có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất các giải pháp tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các giải pháp mới để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động. Việc tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan sẽ giúp đạt được kết quả tốt hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa đang tạo ra những biến chuyển sâu sắc trong cấu trúc kinh tế nông thôn Việt Nam. Huyện Củ Chi với tổng diện tích tự nhiên 43.496,58 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm tới 28.228 ha (tương đương 64,9%), giữ vị trí chiến lược tại cửa ngõ Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2015, Củ Chi ghi nhận dấu mốc quan trọng khi trở thành huyện nông thôn mới đầu tiên của thành phố được Thủ tướng Chính phủ công nhận theo Quyết định số 476/QĐ-TTg, với 20/20 xã đạt chuẩn 100% các tiêu chí nông thôn mới.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành kinh tế tại địa phương vẫn chưa bắt kịp tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và chưa tương xứng với tiềm năng ngoại thành. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng phân bổ nguồn nhân lực, phân tích sự thay đổi cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ trong giai đoạn 2010–2016, từ đó hoạch định giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững đến năm 2025.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình được chứng minh qua việc tổng vốn huy động xây dựng nông thôn mới tại huyện đạt 17.442 tỷ đồng, hỗ trợ nâng mức thu nhập bình quân đầu người từ 21 triệu đồng/năm năm 2010 lên 40 triệu đồng/năm vào giai đoạn 2015–2016. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học nhằm giải quyết việc làm tại chỗ, tối ưu hóa năng suất lao động và hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới nâng cao theo định hướng đô thị sinh thái.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận kinh tế chính trị Mác - Lênin về phân công lao động xã hội kết hợp cùng quy luật chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Petty-Clark và mô hình chuyển dịch cơ cấu hai khu vực của Arthur Lewis. Theo các lý thuyết nền tảng này, cùng với tiến trình công nghiệp hóa, tỷ trọng lao động nông nghiệp có xu hướng giảm dần để chuyển dịch sang khu vực công nghiệp và dịch vụ có năng suất biên cao hơn.

Các khái niệm then chốt được hệ thống hóa trong luận văn bao gồm: cơ cấu lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành kinh tế, mô hình nông thôn mới và nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao. Trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg và Quyết định số 1980/QĐ-TTg, chuyển dịch cơ cấu lao động gắn bó chặt chẽ với việc thực hiện tiêu chí số 10 về thu nhập, tiêu chí số 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên và tiêu chí số 16 về giáo dục - đào tạo nghề nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ Niên giám Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh, các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân huyện Củ Chi và Đề án xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010–2016. Khảo sát bao quát toàn bộ địa bàn 20 xã và 01 thị trấn thuộc huyện Củ Chi, bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho không gian kinh tế ngoại thành.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ kết hợp thống kê mô tả được lựa chọn nhằm phản ánh đầy đủ bức tranh biến động lao động mà không làm mất đi các đặc thù vi mô của từng vùng chuyên canh. Tác giả kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng, phân tích so sánh chuỗi thời gian và tổng hợp quy nạp. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm nhận diện bản chất mối quan hệ biện chứng giữa chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành và cơ cấu lao động trong điều kiện thực thi các chính sách công, đồng thời đưa ra các dự báo tin cậy cho giai đoạn phát triển đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về chuyển dịch kinh tế và lao động tại huyện Củ Chi:

Thứ nhất, cơ cấu kinh tế chuyển dịch nhanh chóng sang công nghiệp hóa. Giai đoạn 2011–2015, tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng tăng mạnh 11,21%, từ 62,2% lên 73,41%. Ngược lại, tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản giảm nhẹ 1,04% xuống 12,56%, trong khi thương mại - dịch vụ giảm 10,18% xuống còn 14,02%. Tổng giá trị sản xuất toàn huyện năm 2015 đạt 70.808 tỷ đồng, trong đó công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 41.722 tỷ đồng (tương đương 58,92%).

Thứ hai, hạ tầng công nghiệp phát triển mở rộng diện tích tiếp nhận lao động phi nông nghiệp. Huyện hình thành 04 khu công nghiệp tập trung với tỷ lệ lấp đầy bình quân 66,22%, nổi bật là Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi quy mô 208 ha đạt tỷ lệ lấp đầy 97,25%, cùng 04 cụm công nghiệp địa phương. Toàn huyện thu hút 3.764 công ty trách nhiệm hữu hạn, 165 công ty cổ phần và 22.521 cơ sở hộ kinh doanh cá thể.

Thứ ba, cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp có bước chuyển hóa vượt bậc theo hướng nông nghiệp đô thị. Diện tích hoa lan đạt 167 ha mang lại giá trị sản xuất 18,8 tỷ đồng mỗi năm; diện tích rau an toàn đạt trên 2.000 ha theo tiêu chuẩn VietGAP. Tổng đàn bò sữa đạt 65.000 con với sản lượng 550 tấn sữa/ngày, đàn heo đạt 165.000 con, và 40 cơ sở nuôi cá kiểng xuất khẩu trên diện tích 21,5 ha.

Thứ tư, chất lượng đời sống nông thôn tăng trưởng rõ nét. Thu nhập bình quân đầu người tăng 1,9 lần, từ 21 triệu đồng/năm năm 2010 lên 40 triệu đồng/năm năm 2015, góp phần xóa bỏ hoàn toàn hộ nghèo theo chuẩn quốc gia trên toàn bộ 20 xã.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của sự dịch chuyển cơ cấu xuất phát từ việc triển khai đồng bộ nguồn vốn đầu tư công và xã hội hóa lên đến 17.442 tỷ đồng trong chương trình nông thôn mới, kết hợp chính sách trợ cấp lãi vay chuyển đổi nông nghiệp đô thị hỗ trợ cho 18.515 hộ với dư nợ vay 4.948 tỷ đồng.

Tuy nhiên, các dữ liệu được tổng hợp qua bảng phân tích tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu ngành và biểu đồ phân bổ lao động cho thấy một nghịch lý: giá trị công nghiệp tăng nhanh nhưng chủ yếu là các ngành gia công thâm dụng lao động phổ thông như may mặc, da giày, chế biến gỗ. Lực lượng lao động nông thôn chuyển sang công nghiệp có tỷ lệ qua đào tạo nghề chuyên môn kỹ thuật chưa cao. Khi đối chiếu với kinh nghiệm từ huyện Hóc Môn (nơi tỷ lệ lao động dịch vụ đạt 50,04%) hay thị xã Long Khánh (tập trung vùng chuyên canh cây ăn trái giá trị 250–350 triệu đồng/ha), Củ Chi còn chậm trễ trong việc thương mại hóa chuỗi cung ứng dịch vụ ven sông Sài Gòn và phát triển công nghiệp phụ trợ công nghệ cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên thực trạng phân tích, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm định hướng chuyển dịch cơ cấu lao động huyện Củ Chi đến năm 2025:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch phân vùng kinh tế và nâng cao tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp. Ủy ban nhân dân huyện Củ Chi cần phối hợp cùng các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ lấp đầy Khu công nghiệp Tân Phú Trung (hiện chỉ đạt 26,09%) và Khu công nghiệp Cơ khí Ô tô (đạt 20,99%) lên mức mục tiêu trên 85% vào năm 2025; ưu tiên thu hút doanh nghiệp công nghệ sạch, cơ khí chính xác và chế biến thực phẩm sâu có hàm lượng vốn, kỹ thuật cao.

Thứ hai, tái cơ cấu nông nghiệp đô thị gắn với chuỗi giá trị và du lịch sinh thái. Ngành nông nghiệp huyện cần tập trung mở rộng mô hình chuyên canh hoa lan, cá cảnh và rau an toàn VietGAP tại 20 xã; duy trì sản lượng đàn bò sữa 65.000 con chất lượng cao liên kết với các tập đoàn sữa lớn. Phấn đấu đến năm 2025, giá trị sản xuất bình quân đất canh tác vượt mức 500 triệu đồng/ha/năm thông qua tích hợp nông nghiệp ứng dụng công nghệ tự động hóa và du lịch ven sông Sài Gòn.

Thứ ba, đột phá trong công tác đào tạo nghề và phát triển thị trường lao động. Trung tâm Dạy nghề huyện và các tổ chức đoàn thể cần thực hiện chiến lược đào tạo nghề chuyển đổi cho hơn 5.000 lao động nông nhàn mỗi năm theo phương châm ly nông bất ly hương. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt trên 55% vào năm 2025 để đáp ứng yêu cầu vận hành máy móc hiện đại và dịch vụ logistics.

Thứ tư, đẩy mạnh cơ chế tín dụng ưu đãi và cải cách hành chính. Chính quyền thành phố và các ngân hàng thương mại tiếp tục mở rộng quy mô giải ngân gói vay vốn kích cầu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, hỗ trợ vốn khởi nghiệp cho các hợp tác xã kiểu mới và 22.521 hộ kinh doanh cá thể nâng cấp thành doanh nghiệp dịch vụ hiện đại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị lý luận và ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện Củ Chi, Ban Chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có thể sử dụng các chỉ số thống kê về 4 khu công nghiệp và tỷ trọng cơ cấu ngành làm căn cứ xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách, quy hoạch sử dụng đất và chỉ tiêu việc làm giai đoạn 2020–2025.

Cán bộ quản lý kinh tế nông nghiệp và nông thôn: Cán bộ khuyến nông, ban quản lý hợp tác xã tìm thấy trong luận văn các phân tích cụ thể về hiệu quả kinh tế của 167 ha hoa lan, đàn bò sữa 65.000 con và vùng rau VietGAP, từ đó ứng dụng để tư vấn chuyển đổi mô hình cây trồng, vật nuôi tại cơ sở.

Giảng viên, học viên và nghiên cứu sinh: Người nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế phát triển, Quản lý công có thể khai thác khung phân tích lý luận kết hợp dữ liệu thực chứng 20 xã để phát triển các đề tài khoa học về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn thời kỳ hội nhập.

Cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư: Các hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp logistics và chế biến nông sản nắm bắt được định hướng quy hoạch 04 khu công nghiệp và tiềm năng 22.521 cơ sở kinh doanh để hoạch định chiến lược đầu tư liên kết chuỗi giá trị.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển dịch cơ cấu lao động tại huyện Củ Chi giai đoạn 2010–2015 diễn ra theo xu hướng nào? Cơ cấu lao động chuyển dịch từ nông nghiệp truyền thống sang khu vực phi nông nghiệp, phù hợp với xu thế chuyển dịch giá trị sản xuất khi công nghiệp - xây dựng tăng lên 73,41% và nông nghiệp giảm còn 12,56% vào năm 2015.

Chương trình nông thôn mới đã tác động trực tiếp đến thu nhập người dân Củ Chi ra sao? Thông qua việc đầu tư 17.442 tỷ đồng phát triển hạ tầng và sản xuất, thu nhập bình quân đầu người của huyện đã tăng trưởng ngoạn mục 1,9 lần, từ mức 21 triệu đồng/năm năm 2010 lên 40 triệu đồng/năm vào năm 2015.

Các ngành nông nghiệp nào đóng vai trò chủ lực tạo việc làm tại chỗ cho nông dân Củ Chi? Hai ngành trồng trọt chủ lực là hoa lan với 167 ha (thu hoạch 18,8 tỷ đồng/năm) và rau an toàn VietGAP trên 2.000 ha, kết hợp ngành chăn nuôi quy mô 65.000 con bò sữa cung cấp 550 tấn sữa mỗi ngày.

Thách thức lớn nhất trong chuyển dịch lao động công nghiệp tại Củ Chi là gì? Thách thức lớn nhất là tỷ lệ lấp đầy tại một số khu công nghiệp còn thấp (Khu công nghiệp Cơ khí Ô tô chỉ đạt 20,99%) và lao động chủ yếu tập trung vào các khâu may mặc, gia công thâm dụng lao động giản đơn thay vì kỹ thuật cao.

Mục tiêu cốt lõi của giải pháp đào tạo nghề đến năm 2025 là gì? Giải pháp hướng đến mục tiêu giải quyết việc làm tại chỗ cho hơn 5.000 lao động mỗi năm theo nguyên tắc ly nông bất ly hương, từng bước nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật đáp ứng các KCN hiện đại.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận và kiểm chứng thực nghiệm thành công về chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành trong tiến trình xây dựng nông thôn mới tại địa bàn cửa ngõ Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phân tích chi tiết thành tựu nổi bật khi Củ Chi đạt chuẩn 100% xã nông thôn mới năm 2015, giá trị sản xuất đạt 70.808 tỷ đồng và mức thu nhập bình quân tăng lên 40 triệu đồng/người/năm.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về chất lượng nguồn nhân lực, tỷ lệ lấp đầy 4 khu công nghiệp (bình quân 66,22%) và liên kết thị trường nông sản chưa đồng bộ.
• Đề xuất lộ trình 4 giải pháp toàn diện về thể chế, quy hoạch cụm công nghiệp, chuyển đổi nông nghiệp công nghệ cao và dạy nghề chuyên sâu đến mốc năm 2025.
• Kêu góp các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác các hàm ý từ công trình để tối ưu hóa nguồn lực lao động nông thôn thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ 1. CƠ CẤU LAO ĐỘNG VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU LAO ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ 1. Cơ cấu lao động Cơ cấu nói lên tỷ trọng của các bộ phận cấu thành trong một tổng thể, cho nên CCLĐ là tỷ trọng từng loại lao động so với tổng LLLĐ. hi đề cập đến CCLĐ người ta thường phân loại chúng theo các tiêu chí khác nhau chẳng hạn như giới tính khu vực cư trú (thành thị - nông thôn) trình độ văn hóa ngành nghề ngành kinh tế quốc dân thành phần kinh tế… M i một cách phân loại cho phép chúng ta nhìn nhận CCLĐ theo những góc nhìn khác nhau và chúng phản ánh một đặc trưng về CCLĐ.

Do đó, khi nghiên cứu về CCLĐ cần sử dụng kết hợp các cách phân loại khác nhau để có góc nhìn đa chiều và tổng thể. Nhìn chung, CCLĐ có thể phân loại theo những tiêu thức về nhân khẩu học ngành kinh tế theo thành phần kinh tế sử dụng người lao động khu vực sinh sống. Xét theo tiêu thức nhân khẩu học CCLĐ được phân nhóm dựa theo giới tính độ tuổi trình độ văn hóa chuyên môn kỹ thuật. Cách phân loại này cho phép nhận thức được bản chất cũng như chất lượng của CCLĐ.

Xét theo ngành kinh tế, CCLĐ thể hiện tỷ lệ lao động hoạt động trong ba ngành kinh tế quốc dân (ngành cấp 1) như công nghiệp nông nghiệp và dịch vụ. Trong từng ngành có thể phân loại cơ cấu theo nội bộ ngành chẳng hạn trong nông nghiệp đó là trồng trọt chăn nuôi thủy sản …(hay còn gọi là ngành cấp 2). Việc phân loại CCLĐ theo ngành kinh tế quốc dân cho phép chúng ta nhìn thấy xu hướng thay đổi CCLĐ do thay đổi cơ cấu kinh tế. CCLĐ còn được xem xét dưới góc độ thành phần kinh tế như kinh tế nhà nước tập thể tư nhân và thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; cách phân loại này cho phép đánh giá được mức độ huy động nguồn nhân lực trong các thành phần kinh tế.

Ngoài ra, CCLĐ còn được phân theo khu vực sinh sống (thành thị hay nông thôn). Cách phân loại này cho phép đánh giá được sự phân bố lao động theo vùng l nh thổ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành kinh tế Chuyển dịch CCLĐ được xem là một quá trình thay đổi tỷ lệ của các bộ phận cấu thành cơ cấu lao động theo thời gian không gian và theo một xu hướng nhất định (Nguyễn Tiệp 2005).

Sự chuyển dịch được xem là có hiệu quả một khi quá trình thay đổi này phải phù hợp với sự chuyển dịch CCKT phải cho phép sử dụng nguồn nhân lực có hiệu quả theo xu thế tăng chất lượng nguồn nhân lực (Lê Xuân Bá 2005; Nguyễn Tiệp 2005). Định nghĩa nêu trên cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu lao động cần theo xu hướng nâng cao năng suất lao động tăng hàm lượng lao động có tay nghề và kỹ năng làm việc trong những khu vực có giá trị gia tăng cao, không thể tách rời với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa và sự chuyển dịch này diễn ra trên cả khía cạnh không gian hay vùng l nh thổ và theo thời gian. Chuyển dịch CCLĐ có thể được xem xét dựa trên tất cả các tiêu thức phân loại CCLĐ ví dụ như theo ngành theo nghề nghiệp chuyên môn theo độ tuổi giới tính nhưng sự chuyển dịch CCLĐ theo ngành là một góc độ xem xét quan trọng vì nó thể hiện kết quả của quá trình chuyển dịch CCKT của quốc gia theo những xu hướng phát triển đồng thời nó cho thấy quá trình thay đổi tỷ trọng và chất lượng của lao động trong các ngành khác nhau theo thời gian không gian và xu hướng biến đổi. Thông qua sự chuyển dịch này các nhà phân tích kinh tế có thể đánh giá sự tương thích của chuyển dịch CCLĐ với CCKT sự thay đổi về chất lượng của lao động tác động của chuyển dịch CCLĐ đến tăng năng suất lao động x hội và cả tăng trưởng kinh tế.

Thực tiễn chuyển dịch CCLĐ theo ngành cho thấy trong bước đầu của quá trình công nghiệp hóa lao động trong ngành nông nghiệp được thu hút sang công nghiệp với tốc độ nhanh và quy mô lớn đặc biệt là những ngành công nghiệp thâm dụng lao động. Nhưng một khi hoàn thành giai đoạn công nghiệp hóa và hiện đại hóa để trở thành quốc gia đ phát triển thì xu hướng dịch chuyển lao động sẽ diễn ra theo huớng lao động trong công nghiệp ngày càng giảm nhưng năng suất lao động rất cao và một bộ phận lao động dư thừa trong sản xuất nông nghiệp sẽ chuyển dịch sang lĩnh vực dịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đây chính là sự dịch chuyển cơ cấu lao động theo ngành kinh tế quốc dân gồm 3 ngành: sản xuất công nghiệp - xây dựng nông nghiệp và dịch vụ. Xem xét một cách cụ thể thì sự dịch chuyển CCLĐ trong từng ngành kinh tế quốc dân theo khuynh hướng như sau: (i) trong lĩnh vực công nghiệp đó là sự thay đổi CCLĐ diễn ra theo xu hướng lao động sẽ dịch chuyển trong nội bộ ngành từ những ngành có năng suất lao động thấp sang những ngành có năng suất lao động cao từ khu vực có thu nhập thấp sang khu vực có thu nhập cao, từ những ngành thâm dụng lao động sang những ngành thâm dụng vốn; (ii) trong lĩnh vực nông nghiệp xuất hiện xu hướng giảm tỷ lệ lao động trong ngành trồng trọt và tăng tỷ trọng này trong ngành chăn nuôi và dịch vụ nộng nghiệp; (iii) trong lĩnh vực dịch vụ xuất hiện khuynh hướng giảm tỷ trọng lao động trong các ngành dịch vụ giản đơn có giá trị gia tăng thấp và gia tăng tỷ trọng lao động các ngành dịch vụ chất lượng cao đòi hỏi tri thức công nghệ.

Sự chuyển dịch CCLĐ trong ngành và nội bộ ngành có những tác động như sau: (i) Làm thay đ i quy mô và cơ cấu lao động trong t ng ngành dựa trên nền tảng của xu hướng chuyển dịch CCKT. Khi chuyển dịch CCKT sẽ làm thay đổi quy mô và CCLĐ trong từng ngành. Việc thay đổi CCLĐ này phù hợp sẽ thúc đẩy sự chuyển dịch CC T ngược lại nếu không phù hợp sẽ làm hạn chế việc chuyển dịch CCKT. (ii) Làm thay đ i chất lượng lao động: Đối với ngành nông nghiệp người lao động được đào tạo, huấn luyện các kỹ năng đào tạo về kiến thức chuyên môn như: về giống, cây trồng, công nghệ về lai tạo, công nghệ sinh học, kỹ thuật canh tác, chăm sóc bảo quản, thu hoạch… từ đó làm năng suất gia tăng, cải thiện về chất lượng sản phẩm và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Việc đào tạo huấn luyện nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động thông qua việc đào tạo dài hạn từ các trường đại học cao đẳng, trung cấp hoặc đào tạo ngắn hạn từ các chương trình tập huấn, chia sẻ mô hình, chuyển giao công nghệ của nước ngoài, của các trung tâm ươm tạo để nhân rộng ở địa phương. Ngoài ra việc đưa chuyên gia tư vấn, chuyên gia kỹ thuật về các địa phương để tư vấn và đào tạo, hướng dẫn cho lực lượng lao động của địa phương cũng giúp nâng cao trình độ cho người lao động. Đối với ngành CN - XD, từ những người lao động chủ yếu là lao động truyền LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 thống, theo kinh nghiệm hoặc lao động thủ công, giản đơn thì đòi hỏi và yêu cầu người lao động phải được đào tạo bài bản có trình độ yêu cầu cao hơn. Trong quá trình phát triển, việc các nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư trực tiếp đòi hỏi lực lượng lao động phải có trình độ CM T làm gia tăng chất lượng lao động người lao động được đào tạo về kỹ năng thao tác độ lành nghề và kỷ luật, an toàn lao động.

Đối với ngành DV - TM, Theo xu hướng chuyển dịch CCKT dẫn đến các ngành dịch vụ phát triển nhiều như lĩnh vực tài chính - ngân hàng, công nghệ thông tin, dịch vụ du lịch, dịch vụ giao nhận, dịch vụ đào tạo và KH - CN… ngày càng đa dạng và phong phú, khi ngành DV - TM phát triển mới đòi hỏi người lao động phải học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức về nghiệp vụ của mình để có thể đáp ứng được nhu cầu sử dụng lao động ở ngành này. (iii) Làm thay đ i về cơ cấu lao động về CMKT và trình độ văn h a: Quá trình chuyển dịch CCLĐ thể hiện bằng việc di chuyển lao động đang làm việc từ ngành kinh tế này sang làm việc ở những ngành kinh tế khác các lao động đang làm việc từ những ngành có năng suất lao động thấp chuyển sang làm việc ở các ngành có năng suất lao động cao hơn. Việc này đòi hỏi người lao động phải có trình độ và CM T trong lĩnh vực đó mới có thể phù hợp với những ngành có năng suất lao động cao. Trình độ văn hóa của người lao động càng cao thì khả năng đáp ứng tiếp thu sẽ tốt hơn hay người lao động có CMKT ở công việc cũ gần giống với CM T của công việc mới sẽ thuận lợi hơn trong các thao tác phương pháp sản xuất.

Trường hợp trình độ văn hóa của người lao động thấp hơn hay CM T công việc cũ không giống với CM T công việc mới thì đòi hỏi người lao động phải qua đào tạo về chuyên môn để nâng cao trình độ. Ở khu vực thành thị và nông thôn, việc chuyển dịch CCLĐ theo ngành theo trình độ văn hóa và CM T cũng có sự khác biệt. Đối với thành thị thường trình độ văn hóa và CM T sẽ cao hơn khu vực nông thôn nên việc chuyển dịch CCLĐ theo ngành ở thành thị sẽ thuận lợi hơn ở nông thôn. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành Các nghiên cứu về việc dịch chuyển CCLĐ tại Việt Nam đ chỉ ra các nhân tố tác động đến sự dịch chuyển này bao gồm: Định hướng và chính sách của nhà nước; quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa và đô thị hóa; sự tăng trưởng và phát triển của LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 các nguồn lực đầu vào; và các yếu tố khác như tác động của hội nhập kinh tế di dân quốc tế nhu cầu của thị trường hàng hóa và dịch vụ.1 Các định hướng và chính sách hỗ trợ thực hiện các định hướng chiến lược của Nhà nước.