Luận văn thạc sĩ về chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An giai đoạn 2001-2010

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích đảng bộ tỉnh nghệ an lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2001 đến năm 2010 luận văn ths lịch, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Trần Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Bá Minh
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An 2001-2010
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN TRONG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2006
• 0.1.1. Những yếu tố tác động và chủ trƣơng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh Nghệ An
• 0.1.2. Những yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Nghệ An
• 0.1.3. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.1.4. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.1.4.1. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành
• 0.1.4.2. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng
• 0.1.4.3. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế
• 0.2. ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ (2006 – 2010)
• 0.2.1. Yêu cầu và chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.2.1.1. Yêu cầu mới và chủ trƣơng mới của Đảng về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.2.1.2. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Nghệ An đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.2.2. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 0.2.2.1. Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
• 0.2.2.2. Đảng bộ chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu vùng kinh tế và cơ cấu thành phần kinh tế
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN TRONG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2006
• 1.1. Những yếu tố tác động và chủ trƣơng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh Nghệ An
• 1.1.1. Những yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Nghệ An
• 1.1.2. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, xã hội
• 1.1.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM CỦA QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO CDCCKT TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. Nhận xét quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2001 đến năm 2010
• 3.2. Kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế (2001-2010)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An giai đoạn 2001 2010

Giai đoạn 2001-2010, tỉnh Nghệ An đã trải qua nhiều biến động trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Sự chuyển dịch này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong các ngành kinh tế mà còn thể hiện sự phát triển bền vững của tỉnh. Nghệ An, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, đã có những bước tiến đáng kể trong việc chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp và dịch vụ.

1.1. Những yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An

Nghệ An có nhiều yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bao gồm điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và lực lượng lao động. Vị trí địa lý của tỉnh, nằm ở trung tâm Bắc Trung Bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế. Ngoài ra, nguồn tài nguyên phong phú và lực lượng lao động dồi dào cũng là những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự chuyển dịch này.

1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nghệ An trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nghệ An trong giai đoạn này tập trung vào việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đảng bộ đã đề ra nhiều chính sách nhằm khuyến khích đầu tư, phát triển các ngành công nghiệp và dịch vụ, đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng để hỗ trợ cho sự phát triển kinh tế.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An 2001 2006

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng Nghệ An cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tình trạng nghèo đói, sự chênh lệch giữa các vùng miền và sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Tình trạng nghèo đói và chênh lệch vùng miền

Nghệ An vẫn là một trong những tỉnh nghèo của miền Bắc, với thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mức trung bình cả nước. Sự chênh lệch giữa các vùng miền trong tỉnh cũng tạo ra những khó khăn trong việc phát triển đồng bộ.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực tại Nghệ An còn thiếu hụt về chất lượng, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển bền vững của tỉnh.

III. Phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả tại Nghệ An 2006 2010

Để đối phó với những thách thức, Nghệ An đã áp dụng nhiều phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả. Các chính sách khuyến khích đầu tư, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã được triển khai.

3.1. Chính sách khuyến khích đầu tư và phát triển hạ tầng

Chính quyền tỉnh đã đưa ra nhiều chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư, đồng thời tập trung vào việc cải thiện hạ tầng giao thông, điện, nước để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Nghệ An đã chú trọng đến việc đào tạo nghề và phát triển giáo dục. Các chương trình đào tạo được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, từ đó tạo ra lực lượng lao động có tay nghề cao.

IV. Kết quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An giai đoạn 2001 2010

Kết quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Nghệ An trong giai đoạn 2001-2010 đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, và đời sống người dân được cải thiện rõ rệt.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Nghệ An trong giai đoạn này đạt mức cao, với sự chuyển dịch mạnh mẽ từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Các ngành công nghiệp chế biến, xây dựng và dịch vụ đã có sự phát triển vượt bậc.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Nhờ vào sự phát triển kinh tế, đời sống của người dân Nghệ An đã được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo giảm, và nhiều chương trình an sinh xã hội đã được triển khai để hỗ trợ người dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nghệ An

Kết luận, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Nghệ An từ năm 2001 đến năm 2010 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, tỉnh cần phải giải quyết những thách thức còn tồn tại và xây dựng các chiến lược phát triển phù hợp.

5.1. Những bài học kinh nghiệm từ quá trình chuyển dịch

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Nghệ An đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, từ việc xây dựng chính sách đến việc thực hiện các chương trình phát triển. Những bài học này sẽ là nền tảng cho các chiến lược phát triển trong tương lai.

5.2. Triển vọng tương lai của kinh tế Nghệ An

Với những tiềm năng sẵn có, Nghệ An có triển vọng phát triển kinh tế mạnh mẽ trong tương lai. Việc tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010, tỉnh Nghệ An đã trải qua quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế quan trọng nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Với diện tích tự nhiên 16.490,25 km² và dân số trên 2,9 triệu người, Nghệ An sở hữu vị trí địa chính trị thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú, lực lượng lao động đông đảo và có trình độ, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế đa ngành. Tuy nhiên, tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn như thu nhập bình quân đầu người chỉ bằng khoảng 65% mức trung bình cả nước, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm và kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đánh giá kết quả và rút ra kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chủ trương, chính sách và thực tiễn chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, vùng và thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2001-2010. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc hệ thống hóa các chủ trương của Đảng, đánh giá thành tựu và hạn chế, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển kinh tế tỉnh Nghệ An phù hợp với xu thế CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng là:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Phân tích sự thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp và dịch vụ, phù hợp với quá trình CNH, HĐH.
• Lý thuyết phát triển kinh tế vùng: Nhấn mạnh vai trò của cơ cấu kinh tế vùng trong việc phát huy lợi thế so sánh, chuyên môn hóa và tập trung hóa sản xuất nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Các khái niệm chính bao gồm: cơ cấu kinh tế ngành, cơ cấu kinh tế vùng, cơ cấu thành phần kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH, và vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ các văn kiện của Đảng và Nhà nước, các văn bản đại hội, hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An, tài liệu lưu trữ tại các cơ quan tỉnh, cùng với khảo sát thực tế tại địa phương. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là:

• Phương pháp lịch sử: Phân tích diễn biến và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn 2001-2010.
• Phương pháp logic, so sánh, phân tích, tổng hợp và thống kê: Đánh giá số liệu kinh tế, so sánh tỷ trọng các ngành, vùng và thành phần kinh tế qua các năm.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung vào toàn bộ các huyện, thị xã trong tỉnh Nghệ An, với số liệu thống kê kinh tế xã hội toàn tỉnh và các vùng trọng điểm.

Timeline nghiên cứu bao gồm giai đoạn 2001-2006 tập trung vào chủ trương và chỉ đạo ban đầu, giai đoạn 2006-2010 đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, và tổng kết, rút kinh nghiệm cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: Tỷ trọng nông nghiệp giảm từ khoảng 44,27% năm 2000 xuống còn 24-26% năm 2010, trong khi tỷ trọng công nghiệp – xây dựng tăng từ 18,62% lên 30-31%, dịch vụ tăng từ 37,11% lên 44-45%. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt khoảng 9-10% trong giai đoạn 2001-2005 và 8,5-9,5% trong giai đoạn 2006-2010.

2. Phát triển kinh tế vùng: Vùng núi chiếm 83% diện tích tỉnh được tập trung phát triển lâm nghiệp, trồng rừng và chăn nuôi; vùng đồng bằng, ven biển phát triển mạnh nông nghiệp thâm canh, nuôi trồng thủy sản và công nghiệp chế biến; vùng đô thị tập trung phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch, đặc biệt là thành phố Vinh và thị xã Cửa Lò.

3. Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, doanh nghiệp nhà nước được sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả; kinh tế tập thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác xã kiểu mới; kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển, góp phần tạo việc làm và tăng thu ngân sách.

4. Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực: Hệ thống giao thông được nâng cấp với hơn 24.000 km đường bộ, cảng biển Cửa Lò có khả năng tiếp nhận 2-2,5 triệu tấn hàng/năm, sân bay Vinh mở rộng tuyến bay nội địa. Lực lượng lao động trong độ tuổi chiếm 57% dân số, trong đó lao động qua đào tạo nghề đạt 16,8%, tuy nhiên còn thiếu kỹ năng chuyên môn và quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực là do sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ tỉnh Nghệ An, thực hiện nghiêm túc các chủ trương của Đảng và Nhà nước về CNH, HĐH và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Việc phát huy lợi thế địa lý, tài nguyên thiên nhiên và phát triển các vùng kinh tế trọng điểm đã tạo động lực tăng trưởng. So với một số tỉnh trong khu vực Bắc Trung Bộ, Nghệ An có tốc độ tăng trưởng GDP và chuyển dịch cơ cấu ngành tương đối nhanh, tuy nhiên vẫn còn chậm so với các tỉnh phát triển hơn trong cả nước.

Các biểu đồ thể hiện tỷ trọng các ngành kinh tế qua các năm sẽ minh họa rõ sự giảm dần tỷ trọng nông nghiệp và tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Bảng số liệu về lao động qua đào tạo và đầu tư hạ tầng cũng cho thấy sự cải thiện đáng kể nhưng vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển.

Hạn chế chủ yếu là do địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, lực lượng lao động kỹ thuật còn yếu và môi trường đầu tư chưa hoàn toàn thuận lợi. Những yếu tố này ảnh hưởng đến tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiệu quả phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng quản lý và chuyên môn cho lao động, đặc biệt trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, các trường nghề; Timeline: 2024-2028.

2. Đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội: Hoàn thiện hệ thống giao thông, cảng biển, điện, viễn thông để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và lưu thông hàng hóa. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Giao thông Vận tải; Timeline: 2024-2030.

3. Khuyến khích phát triển doanh nghiệp tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài: Cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Khu kinh tế, Sở Kế hoạch và Đầu tư; Timeline: 2024-2027.

4. Phát triển các vùng kinh tế trọng điểm theo lợi thế địa phương: Tập trung phát triển công nghiệp chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản ở các vùng chuyên canh; phát triển du lịch sinh thái và dịch vụ tại các khu vực có tiềm năng. Chủ thể thực hiện: UBND các huyện, Sở Công Thương, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch; Timeline: 2024-2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Giúp xây dựng và điều chỉnh các chính sách phát triển kinh tế phù hợp với đặc điểm và tiềm năng của tỉnh Nghệ An.

2. Các nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành lịch sử Đảng và kinh tế phát triển: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò lãnh đạo của Đảng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh: Hiểu rõ bối cảnh phát triển kinh tế, cơ cấu ngành và vùng để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành lịch sử Đảng, kinh tế phát triển và quản lý nhà nước: Tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu và học tập về phát triển kinh tế địa phương trong bối cảnh đổi mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là gì và tại sao quan trọng với Nghệ An?
   Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là sự thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế theo hướng giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp và dịch vụ. Với Nghệ An, điều này giúp nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế bền vững và cải thiện đời sống nhân dân.

2. Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã làm gì để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế?
   Đảng bộ đã ban hành các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế theo hướng CNH, HĐH, tập trung phát triển các vùng kinh tế trọng điểm, sắp xếp lại các thành phần kinh tế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

3. Những khó khăn chính trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Nghệ An là gì?
   Khó khăn gồm địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, lực lượng lao động kỹ thuật còn yếu và môi trường đầu tư chưa hoàn thiện.

4. Vai trò của các thành phần kinh tế trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Nghệ An?
   Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tập thể phát triển với hợp tác xã kiểu mới, kinh tế tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển, tạo động lực tăng trưởng và việc làm.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn tới?
   Cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực, đầu tư hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển doanh nghiệp và khai thác lợi thế vùng kinh tế trọng điểm phù hợp với tiềm năng địa phương.

Kết luận

• Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã lãnh đạo hiệu quả quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2001 đến 2010, góp phần thúc đẩy CNH, HĐH và phát triển kinh tế xã hội.
• Tỷ trọng nông nghiệp giảm, công nghiệp và dịch vụ tăng, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế hiện đại.
• Phát triển kinh tế vùng trọng điểm và đa dạng thành phần kinh tế tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng.
• Hạ tầng kinh tế và nguồn nhân lực được cải thiện nhưng vẫn cần đầu tư và nâng cao hơn nữa.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.

Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản lý, nghiên cứu và doanh nghiệp trong việc hoạch định và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế tỉnh Nghệ An trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Chủ trƣơng và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2001 đến năm 2006 Chƣơng 2. Đảng bộ tỉnh Nghệ An đẩy mạnh lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2006 đến năm 2010 Chƣơng 3. Nhận xét và kinh nghiệm của quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo CDCCKT từ năm 2001 đến năm 2010 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1.

CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN TRONG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2006 1.1 Những yếu tố tác động và chủ trƣơng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh Nghệ An 1.1 Những yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Nghệ An 1.1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, xã hội * Điều kiện tự nhiên Về vị trí địa lý, Nghệ An nằm ở vị trí trung tâm vùng Bắc Trung Bộ, có diện tích tự nhiên là 16.490,25 km2 và dân số trên 2,9 triệu ngƣời. Nghệ An có tọa độ địa lý nằm ở 180 33' đến 200 01' vĩ độ Bắc và 1030 52' đến 1050 48' kinh độ Đông. Phía tây là vùng đồi núi gồm 10 huyện, và 1 thị xã, giáp với nƣớc Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào với 419 km đƣờng biên giới trên bộ. Phía đông giáp biển dài 82 km với phần diện tích đồng bằng và duyên hải ven biển gồm 7 huyện, thành phố Vinh và 2 thị xã là Cửa Lò và Thái Hòa với 473 xã, phƣờng, thị trấn.

Phía Bắc giáp tỉnh Thanh Hóa, phía Nam tỉnh Hà Tĩnh. Nghệ An nằm trong hành lang kinh tế Đông – Tây. Nằm trên các tuyến du lịch quốc gia và quốc tế (tuyến du lịch xuyên Việt; tuyến du lịch Vinh - Cánh đồng Chum - Luôngpabang - Viêng Chăn - Băng Cốc và ngƣợc lại qua quốc lộ 7 và quốc lộ 8). Nghệ An nằm trên các tuyến đƣờng quốc lộ Bắc - Nam (tuyến quốc lộ 1A dài 85 km đi qua các huyện Quỳnh Lƣu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hƣng Nguyên và thành phố Vinh, đƣờng Hồ Chí Minh chạy song song với quốc lộ 1A dài 132 km đi qua các huyện Quỳnh Lƣu, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Anh Sơn, Thanh Chƣơng và thị xã Thái Hoà, quốc lộ 15 ở phía Tây dài 149 km chạy xuyên suốt tỉnh); các tuyến quốc lộ chạy từ phía Đông lên phía Tây, nối với 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nƣớc bạn Lào thông qua các cửa khẩu (quốc lộ 7 dài 225 km, quốc lộ 46 dài 90 km, quốc lộ 48 dài trên 160 km).

Tỉnh có tuyến đƣờng sắt Bắc - Nam dài 94 km chạy qua. Về địa hình, nằm ở Đông Bắc dãy Trƣờng Sơn, Nghệ An có địa hình đa dạng, phức tạp, bị chia cắt mạnh bởi các dãy đồi núi và hệ thống sông, suối. Về tổng thể, địa hình bị chia cắt mãnh liệt và nghiêng theo hƣớng Tây Bắc - Đông Nam, với ba vùng sinh thái rõ rệt: miền núi, trung du, đồng bằng và ven biển. Trong đó, miền núi chiếm tới 83% diện tích lãnh thổ.

Địa hình có độ dốc lớn, đất có độ dốc lớn hơn 80 chiếm gần 80% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, đặc biệt có trên 38% diện tích đất có độ dốc lớn hơn 250. Nơi cao nhất là đỉnh Pulaileng (2.711m) ở huyện Kỳ Sơn, thấp nhất là vùng đồng bằng các huyện Quỳnh Lƣu, Diễn Châu, Yên Thành, có nơi chỉ cao 0,2 m so với mặt nƣớc biển (xã Quỳnh Thanh, Quỳnh Lƣu). Địa hình đồng bằng tích tụ, chỉ chiếm 14% diện tích tự nhiên cả tỉnh, tập trung ở phía Đông và Đông Nam. Vùng đồng bằng chủ yếu do phù sa sông Cả bồi đắp, độ phì nhiêu thấp hơn so với đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ.

Bề mặt bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra sát biển. Về đất đai, đặc điểm địa chất phức tạp là cơ sở để sinh ra một nền thổ nhƣỡng đa dạng, nhiều lợi thế nhƣng đồng thời cũng không ít nhƣợc điểm. Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hình thành đất đai là địa hình nhiều đồi núi nghiêng dốc mạnh, khí hậu nhiệt đới, sông ngòi ngắn, dốc, đồi núi chịu nhiều tác động mạnh của nạn du canh du cƣ và khai thác tài nguyên khoáng sản không hợp lý. - Đất phù sa: Phân bố tập trung chủ yếu ở các huyện đồng bằng, ven biển, bao gồm 5 nhóm đất: đất cát; đất phù sa, dốc tụ; đất mặn; đất phèn mặn; đất bạc màu và biến đổi do trồng lúa.

Chiếm vị trí quan trọng trong số này có 189.000 ha đất phù sa và nhóm đất cát, có ý nghĩa lớn đối với sản xuất nông nghiệp của tỉnh. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đất phù sa thích hợp với canh tác cây lúa nƣớc và màu: Bao gồm đất phù sa đƣợc bồi hàng năm, đất phù sa không đƣợc bồi, đất phù sa lầy úng, đất phù sa cũ có sản phẩm Feralit. Ngoài hai loại đất chính trên còn có đất cồn cát ven biển và đất bạc màu, tuy nhiên, diện tích nhỏ và có nhiều hạn chế trong sản xuất nông nghiệp. - Đất Ferarit: Loại đất này tập trung chủ yếu ở vùng núi (74,4%) và bao gồm các nhóm đất sau: Đất đỏ vàng phát triển trên đá phiến thạch sét; đất vàng nhạt phát triển trên sa thạch và cuội kết; đất vàng đỏ phát triển trên các đá axít; đất đỏ nâu trên đá vôi; Đất nâu đỏ trên bazan; đất Feralit đỏ vàng trên núi, đất mùn trên núi cao.

Loại đất này phù hợp để trồng các loại cây công nghiệp và cây ăn quả. Về khí hậu, Nghệ An nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, là nơi gặp nhau của khí hậu gió mùa chí tuyến Bắc và gió mùa xích đạo phía Nam. Phía Tây có dãy Trƣờng Sơn tiếp giáp với Lào, phía Đông tiếp giáp với biển Đông. Do vậy khí hậu Nghệ An có những điểm riêng có mùa đông lạnh và chia làm hai mùa rõ rệt: mùa hạ nóng, ẩm, mƣa nhiều và mùa đông lạnh, ít mƣa.

Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 23 – 240C, tƣơng ứng với tổng nhiệt năm là 8. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa các tháng trong năm khá cao. Nhiệt độ trung bình các tháng nóng nhất (tháng 6 đến tháng 7) là 330C, nhiệt độ cao tuyệt đối 42,70C; nhiệt độ trung bình các tháng lạnh nhất (tháng 12 năm trƣớc đến tháng 2 năm sau) là 190C, nhiệt độ thấp tuyệt đối - 0,50C. Số giờ nắng trung bình/năm là 1.

Nghệ An là tỉnh có lƣợng mƣa trung bình so với các tỉnh khác ở miền Bắc. Lƣợng mƣa bình quân hàng năm dao động từ 1.000 mm/năm với 123 - 152 ngày mƣa, phân bổ cao dần từ Bắc vào Nam và từ Tây sang Đông và chia làm hai mùa rõ rệt: 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, lƣợng mƣa chỉ chiếm 15 - 20% lƣợng mƣa cả năm, tháng khô hạn nhất là tháng 1 và 2; lƣợng mƣa chỉ đạt 7 - 60 mm/tháng. - Mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 10, lƣợng mƣa tập trung chiếm 80 - 85% lƣợng mƣa cả năm, tháng mƣa nhiều nhất là tháng 8, 9 có lƣợng mƣa từ 220 - 540mm/tháng, số ngày mƣa 15 - 19 ngày/tháng, mùa này thƣờng kèm theo gió bão. Trị số độ ẩm tƣơng đối trung bình năm dao động từ 80 - 90%, độ ẩm không khí cũng có sự chênh lệch giữa các vùng và theo mùa.

Chênh lệch giữa độ ẩm trung bình tháng ẩm nhất và tháng khô nhất tới 18 - 19%; vùng có độ ẩm cao nhất là thƣợng nguồn sông Hiếu, vùng có độ ẩm thấp nhất là vùng núi phía Nam (huyện Kỳ Sơn, Tƣơng Dƣơng). Lƣợng bốc hơi từ 700 - 940 mm/năm. Nghệ An chịu ảnh hƣởng của hai loại gió chủ yếu: gió mùa Đông Bắc và gió phơn Tây Nam. - Gió mùa Đông Bắc thƣờng xuất hiện vào mùa Đông từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, bình quân mỗi năm có khoảng 30 đợt gió mùa Đông Bắc, mang theo không khí lạnh, khô làm cho nhiệt độ giảm xuống 5 - 10oC so với nhiệt độ trung bình năm.

- Gió phơn Tây Nam là một loại hình thời tiết đặc trƣng cho mùa hạ của vùng Bắc Trung Bộ. Loại gió này thƣờng xuất hiện ở Nghệ An vào tháng 5 đến tháng 8 hàng năm, số ngày khô nóng trung bình hằng năm là 20 - 70 ngày. Gió Tây Nam gây ra khí hậu khô, nóng và hạn hán, ảnh hƣởng không tốt đến sản xuất và đời sống sinh hoạt của nhân dân trên phạm vi toàn tỉnh. Bên cạnh những yếu tố chủ yếu nhƣ nhiệt độ, lƣợng mƣa, gió, độ ẩm không khí thì Nghệ An còn là một tỉnh chịu ảnh hƣởng của bão và áp thấp nhiệt đới.

Trung bình mỗi năm có 2 - 3 cơn bão, thƣờng tập trung vào tháng 8 và 10 và có khi gây ra lũ lụt. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Sƣơng muối chỉ có khả năng xảy ra ở các vùng núi cao và một vài vùng trung du có điều kiện địa hình và thổ nhƣỡng thuận lợi cho sự thâm nhập của không khí lạnh và sự mất nhiệt do bức xạ mạnh mẽ của mặt đất nhƣ khu vực Phủ Quỳ. Về sông ngòi, Nghệ An có mật độ sông ngòi dày đặc, mật độ lƣới sông từ 0,6 – 0,7 km/km2 và có 7 lƣu vực sông (có cửa riêng biệt), tuy nhiên 6 trong số này là các sông ngắn ven biển có chiều dài dƣới 50 km, duy nhất có sông Cả với lƣu vực 15.346 km2, chiều dài 361 km. Có 117 thác lớn nhỏ có khả năng xây dựng thủy điện.

Địa hình núi thấp và gò đồi chiếm tỷ trọng lớn nên mạng lƣới sông suối trong khu vực khá phát triển với mật độ trung bình đạt 0,62 km/km 2 nhƣng phân bố không đều trong toàn vùng. Vùng núi có độ dốc địa hình lớn, chia cắt mạnh, mạng lƣới sông suối phát triển mạnh trên 1 km/km2, còn đối với khu vực trung du địa hình gò đồi nên mạng lƣới sông suối kém phát triển, trung bình đạt dƣới 0,5 km/km2. * Tài nguyên thiên nhiên Tài nguyên rừng, Với 972.910 ha diện tích đất có rừng, rừng tự nhiên chiếm tỷ lệ lớn với diện tích 732.741 ha, rừng trồng chiếm 152.867 ha, độ che phủ đạt gần 54%. Rừng Nghệ An mang nhiều nét điển hình của thảm thực vật rừng Việt Nam.

Theo thống kê có đến 153 họ, 522 chi và 986 loài cây thân gỗ, chƣa kể đến loại thân thảo, thân leo và hạ đẳng. Trong đó có 23 loài thân gỗ và 6 loài thân thảo đƣợc ghi vào sách đỏ Việt Nam.