Chương 1: Cơ sở lý luận về xây dựng chương trình du lịch và loại hình du lịch tình nguyện Chương 2: Tìm hiểu nhu cầu du lịch và tham gia các hoạt động tình nguyện của sinh viên Khoa Văn hóa du lịch Chương 3: Xây dựng một số chương trình du lịch kết hợp với hoạt động tình nguyện dành cho sinh viên Khoa Văn hóa du lịch 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHƢƠNG TRÌNH DU LỊCH VÀ LOẠI HÌNH DU LỊCH TÌNH NGUYỆN 1. Chƣơng trình du lịch 1. Khái niệm Hiện nay, các tài liệu về du lịch chưa có định nghĩa thống nhất về chương trình du lịch và không có sự nhất quán về tên gọi. Có định nghĩa gọi là chuyến du lịch, có định nghĩa gọi là chương trình du lịch, cũng có định nghĩa gọi là chương trình du lịch trọn gói.
Sau đây người viết xin nêu ra một số định nghĩa tiêu biểu: Theo định nghĩa của các nước liên minh Châu Âu (EU) và hiệp hội các hãng lữ hành Vương Quốc Anh: “Chương trình du lịch là sự kết hợp được sắp xếp từ trước của ít nhất hai trong số các dịch vụ: nơi ăn ở, các dịch vụ khác sinh ra từ dịch vụ giao thông hoặc nơi ăn ở và nó được bán với mức giá gộp và thời gian của chương trình phải nhiều hơn 24 giờ”. Theo “Nghị định số 27/2001/NĐ-CP về kinh doanh lữ hành và hướng dẫn du lịch ở Việt Nam” ban hành ngày 5 tháng 06 năm 2001: “Chương trình du lịch là lịch trình được định trước của chuyến đi du lịch do các doanh nghiệp lữ hành tổ chức, trong đó xác định thời gian chuyến đi, nơi đến du lịch, các điểm dừng chân, dịch vụ lưu trú, vận chuyển, các dịch vụ khác và giá bán chương trình”. Theo nhóm tác giả bộ môn du lịch – trường Đại học Kinh tế quốc dân định nghĩa: “Chương trình du lịch là những nguyên mẫu để căn cứ vào đó, người ta tổ chức các chuyến du lịch với mức giá đã xác định trước. Nội dung của chương trình du lịch thể hiện lịch trình thực hiện chi tiết các hoạt động từ vận chuyển, lưu trú, ăn 5 uống, vui chơi giải trí tới tham quan… Mức giá của chương trình bao gồm giá của hầu hết các dịch vụ, hàng hóa phát sinh trong quá trình thực hiện du lịch”.
Theo mục 13, điều 4 của Luật Du lịch Việt Nam: “Chương trình du lịch là lịch trình, các dịch vụ và giá bán chương trình được tính trước cho chuyến đi của khách du lịch từ nơi xuất phát đến điểm kết thúc chuyến đi”. - Tính vô hình Được biểu hiện ở chỗ không thể cân đong đo đếm, sờ, nếm và không thể kiểm tra lựa chọn để đánh giá chất lượng trước khi tiêu dùng sản phẩm, phải tiêu dùng sản phẩm chương trình du lịch mới đánh giá được chất lượng của nó, sau khi tiêu dùng sản phẩm chương trình du lịch thì người tiêu dùng có được sự trải nghiệm chứ không phải sở hữu nó. Bản thân chương trình du lịch không tồn tại dưới dạng 1 sự vật mang tính hữu hình mà thường được thể hiện dưới dạng văn bản và các hành động, dịch vụ kèm theo. - Tính không đồng nhất Các chương trình du lịch không giống nhau và không lặp lại về chất lượng ở những chuyến du lịch thực hiện khác nhau và cho các đối tượng khác nhau thậm chí cho cùng một đối tượng khách, vì chương trình du lịch một mặt phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố mà bản thân các doanh nghiệp lữ hành không kiểm soát được, đó là các nhà cung cấp, các yếu tố trong môi trường vĩ mô, đặc điểm tâm lý cá nhân và xã hội của khách, phụ thuộc vào trình độ quản lý chất lượng của đội ngũ nhân viên, đặc biệt là hướng dẫn viên, do đó khi đánh giá chất lượng chương trình du lịch gặp phải rất nhiều khó khăn.
- Tính phụ thuộc vào uy tín Thực hiện một chương trình du lịch là thực hiện việc tiêu dùng các dịch vụ của các nhà cung cấp, chất lượng chương trình du lịch phụ thuộc rất nhiều vào các nhà cung cấp, một chương trình du lịch hội tụ nhiều nhà cung cấp nổi 6 tiếng và có uy tín thì chương trình du lịch đó sẽ có sức hấp dẫn khá cao, còn nếu không có các nhà cung cấp có uy tín thì sự hấp dẫn du khách là rất ít. - Tính dễ bị sao chép và bắt chước Vì kinh doanh chương trình du lịch ít đòi hỏi kĩ thuật tinh vi hiện đại, dung lượng vốn ban đầu thấp. Do đó việc sao chép rất dễ thực hiện, dẫn đến 1 thực tế chung hiện nay là các doanh nghiệp thường sao chép sản phẩm của nhau khiến các sản phẩm của doanh nghiệp không có sự khác biệt. Đặc biệt ở Việt Nam các chương trình du lịch chưa được bảo vệ bản quyền tác giả.
- Tính thời vụ Chương trình du lịch có tính thời vụ cao và luôn luôn bị biến dạng bởi quá trình sản xuất, tiêu dùng và rất nhạy cảm đối với vác yếu tố trong môi trường kinh doanh. Tính thời vụ của chương trình du lịch còn thể hiện ở chỗ, cùng một chương trình du lịch nhưng thực hiện vào những thời điểm khác nhau, sẽ cho những kết quả khác nhau, hiệu quả thực hiện cũng khác nhau. Mỗi loại chương trình du lịch cũng có thời vụ khai thác khác nhau. Các chương trình du lịch rất nhạy cảm với những thay đổi của các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô, ví dụ như: các yếu tố về khí hậu, “mốt” đi du lịch của người dân hay tài nguyên du lịch tự nhiên của điểm đến.
- Tính khó bán Tính khó bán của chương trình du lịch là sự kết hợp của các đặc tính trên. Do tính thực hiện mất nhiều thời gian, chi phí và cảm giác rủi ro cho khách hàng như: rủi ro về chức năng của sản phẩm, rủi ro về tài chính, rủi ro về tâm lý, rủi ro về thân thể, về thời gian và xã hội,…Chính vì vậy doanh nghiệp lữ hành gặp rất nhiều khó khăn khi giới thiệu và tổ chức bán chương trình du lịch. - Chương trình du lịch là phương tiện chính nối du khách với điểm du lịch 1. Nội dung của chương trình du lịch Nôi dung của chương trình du lịch rất phong phú và đa dạng, nó xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó nhu cầu của khách du lịch có tính chất quyết định.
Tuy nhiên về cơ bản một chương trình du lịch bao gồm những nội dung sau: 7 - Tên chương trình: Khi gới thiệu một chương trình du lịch trước hết là đặt tên cho nó nhằm mục đích tạo cho khách ấn tượng ban đầu. Tên chương trình ấn tượng, tạo sự tò mò cho khách hàng sẽ hấp dẫn và kích thích khách hàng mua chương trình du lịch đó. Vì vậy khi thiết kế chương trình du lịch doanh nghiệp lữ hành cũng quan tâm đến việc đặt tên cho chương trình sao cho tên chương trình du lịch đó bao hàm được toàn bộ nội dung của chuyến đi. - Tổng thời gian của chương trình: Là tổng ngày và đêm dành cho chuyến hành trình kể từ xuất phát cho đến khi chia tay khách.
Tổng thời gian của chương trình giúp cho donh nghiệp lữ hành khi xây dựng chương trình xác định giá bán của chương trình du lịch. - Các hoạt động chi tiết từng ngày: Bao gồm giờ xuất phát, lộ trình, điểm tham quan, giờ và địa điểm ăn, ngủ và nghỉ ngơi. Điều này giúp cho du khách theo dõi được toàn bộ chuyến đi của mình và cũng biết được mính sẽ làm gì, được tham quan ở đâu, ăn ngủ như thế nào trong suốt chuyến hành trình của mình. - Giá của chương trình: Đây là một trong những yếu tố chính để biết được chương trình có thể thực hiện được hay không vì cần phải tính đến khả năng chi trả của du khách và không nên cao hơn đối thủ cạnh tranh.
Giá của chương trình là một trong những yếu tố mà khách hàng quan tâm để quyết định xem có nên mua chương trình đó hay không, còn đối với doanh nghiệp lữ hành giá cả cũng là yếu tố quan trọng để thu hút khách, giá cả phù hợp với khách hàng nhưng lại mang lại sự thoải mái cho khách hàng trong chuyến đi. - Các điều khoản của chương trình: Khi in chương trình, nên in đậm các điểm hấp dẫn của chương trình để kích thích sự tham gia của khách… Đây chính là yếu tố quyết định quan trọng khiến du khách quyết định mua chuyến du lịch và chấp nhận mức giá cao. Vai trò của chương trình du lịch Chương trình du lịch đóng vai trò quan trọng đối với địa điểm du lịch, khách du lịch và doanh nghiệp lữ hành. Đối với địa điểm du lịch - Tạo những cơ hội việc làm cho lao động chuyên và không chuyên ngành, tức là lao động trực tiếp và lao động gián tiếp của ngành du lịch.
Đó là việc huy động tối đa sức tham gia của người dân địa phương như: đảm nhận vai trò hướng dẫn viên, đáp ứng chỗ nghỉ ngơi cho khách, cung ứng các nhu cầu về thực phẩm, phục hồi các làng nghề thủ công truyền thống và bán các mặt hàng lưu niệm cho khách. Thông qua đó sẽ tạo tạo thêm việc làm và tăng thêm thu nhập cho cộng đồng dân cư địa phương. - Mang lại nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia. Bởi vì, du khách quốc tế sẽ sử dụng đồng tiền của đất nước họ để mua sắm hàng hóa, đồ lưu niệm cũng như để chi trả các dịch vụ bao gồm trong chương trình du lịch của họ.
Bằng cách đó đồng ngoại tệ sẽ xâm nhập vào thị trường, vào đời sống kinh tế địa phương có điểm du lịch và làm cho nền kinh tế tai địa phương đó phát triển mạnh mẽ hơn. - Khuyến khích việc bảo tồn di sản và truyền thống văn hóa. - Tăng thu nhập cho ngân sách nhà nước và địa phương. Đối với du khách - Mang đến cho du khách những sự lưạ chọn thông qua sự kết hợp chính xác của các tour du lịch địa phương và tour du lịch trọn gói.
- Tạo cơ hội tiếp xúc, học hỏi về văn hóa, di sản, lịch sử, các di tích, thắng cảnh… - Tạo cơ hội giao lưu, tiếp xúc với những người dân địa phương, mở rộng sự hiểu biết, tăng cường tinh thần đoàn kết, thân ái giữa con người với con người.
