Vấn Đề Chồng Lấn Trong Bảo Hộ Quyền Tác Giả và Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Đối Với Nhãn Hiệu

Bài viết phân tích vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu theo quy định quốc tế và pháp luật quốc gia.

• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Chồng Lấn Trong Bảo Hộ Quyền Tác Giả Và Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Đối Với Nhãn Hiệu
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sỹ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CHỒNG LẤN TRONG BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 1.2. Nhóm các công trình nghiên cứu nước ngoài về chồng lấn trong bảo hộ quyền SHTT nói chung
• 1.3. Nhóm các công trình nghiên cứu nước ngoài về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 1.4. Tình hình nghiên cứu trong nước về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 1.5. Nhóm các công trình nghiên cứu trong nước về chồng lấn trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ nói chung
• 1.6. Nhóm các công trình nghiên cứu trong nước về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 1.7. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.7.1. Đánh giá về mặt lý luận
• 1.7.2. Đánh giá về thực tiễn
• 1.8. Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu
• 1.9. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 1.10. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VẤN ĐỀ CHỒNG LẤN TRONG BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm, các kiểu chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.1.1. Khái niệm về chồng lấn trong bảo hộ quyền Sở hữu trí tuệ và chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.1.2. Đặc điểm của chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.1.3. Các kiểu chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.2. Nguyên nhân và hệ quả của chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.2.1. Nguyên nhân của chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.2.2. Hệ quả của chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.3. Cơ sở lý thuyết tiếp cận và xử lý chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.3.1. Lý thuyết cơ bản về quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ
• 2.3.2. Lý thuyết liên quan tới mục đích và giới hạn trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
• 2.4. Cách thức tiếp cận và xử lý chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.4.1. Bảo hộ độc lập và đơn nhất
• 2.4.2. Chấp nhận chồng lấn kiểu tích tụ
• 2.4.3. Chấp nhận chồng lấn một phần
• 2.5. Thực trạng quy định của Điều ước quốc tế về bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu dẫn tới chồng lấn
• 2.5.1. Quy định về đối tượng bảo hộ
• 2.5.2. Quy định về xác lập quyền
• 2.5.3. Quy định về các quyền của chủ sở hữu
• 2.5.4. Quy định về thời hạn bảo hộ
• 2.5.5. Đánh giá các quy định của ĐƯQT liên quan tới các vấn đề chồng lấn
• 2.6. Thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý các vụ việc chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu tại một số quốc gia
• 2.6.1. Thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý các vụ việc chồng lấn tại Hoa Kỳ
• 2.6.2. Thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý các vụ việc chồng lấn tại các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu
• 2.6.3. Thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý các vụ việc chồng lấn tại Trung Quốc
• 2.6.4. Thực trạng pháp luật và thực tiễn xử lý các vụ việc chồng lấn tại Nhật Bản
• 2.7. Bài học kinh nghiệm của các quốc gia về xử lý chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 2.7.1. Chấp nhận chồng lấn trong bảo hộ
• 2.7.2. Loại trừ chồng lấn trong bảo hộ
• 2.7.3. Chồng lấn và những ưu tiên của chính sách công
• 2.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 3. CHƯƠNG 4: CHỒNG LẤN TRONG BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU Ở VIỆT NAM – MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỪ KINH NGHIỆM XỬ LÝ CHỒNG LẤN Ở CÁC QUỐC GIA
• 3.1. Thực trạng pháp luật và các cam kết quốc tế của Việt Nam trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu dẫn tới chồng lấn trong bảo hộ
• 3.2. Pháp luật Việt Nam hiện hành về quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu dẫn đến chồng lấn trong bảo hộ. Cam kết của Việt Nam trong các điều ước quốc tế và khả năng chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 3.3. Thực tiễn các vụ việc chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu tại Việt Nam
• 3.3.1. Trường hợp bảo hộ tích tụ quyền tác giả & quyền SHCN của một chủ thể quyền cho cùng một đối tượng sáng tạo
• 3.3.2. Trường hợp bảo hộ đồng thời quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu cho hai chủ thể quyền
• 3.4. Đánh giá chung về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu tại Việt Nam
• 3.4.1. Chồng lấn trong xác lập quyền
• 3.4.2. Chồng lấn trong thực thi và bảo hộ quyền
• 3.4.3. Chồng lấn trong cân bằng lợi ích giữa các chủ thể quyền
• 3.5. Phương hướng và giải pháp xử lý chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu tại Việt Nam từ kinh nghiệm các nước
• 3.5.1. Phương hướng xử lý chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 3.5.2. Giải pháp xử lý chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
• 3.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp

Chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp là một vấn đề phức tạp trong hệ thống pháp luật hiện nay. Hiện tượng này xảy ra khi một đối tượng sáng tạo được bảo hộ bởi nhiều cơ chế pháp lý khác nhau, dẫn đến xung đột quyền lợi giữa các chủ thể. Việc hiểu rõ về chồng lấn này là cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tác giả và doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả

Chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả xảy ra khi một tác phẩm được bảo vệ bởi cả quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp. Điều này có thể dẫn đến những tranh chấp về quyền lợi giữa các bên liên quan.

1.2. Đặc điểm của chồng lấn trong bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp

Chồng lấn trong bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp thường liên quan đến nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp. Sự tương đồng giữa các đối tượng này có thể gây khó khăn trong việc xác định quyền sở hữu.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp

Vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đang đặt ra nhiều thách thức cho các cơ quan quản lý và các chủ thể quyền. Sự không đồng nhất trong quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Nguyên nhân gây ra chồng lấn trong bảo hộ

Nguyên nhân chính của chồng lấn bao gồm sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự thay đổi trong nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ. Điều này dẫn đến việc nhiều đối tượng sáng tạo có thể được bảo hộ đồng thời.

2.2. Hệ quả của chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả

Hệ quả của chồng lấn có thể dẫn đến xung đột quyền lợi, gây khó khăn trong việc thực thi quyền và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tác giả và doanh nghiệp.

III. Phương pháp giải quyết chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp

Để giải quyết vấn đề chồng lấn, cần có các phương pháp tiếp cận hiệu quả nhằm giảm thiểu xung đột quyền lợi. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ là rất quan trọng.

3.1. Cách tiếp cận pháp lý trong xử lý chồng lấn

Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để xây dựng một hệ thống pháp lý đồng bộ, giúp xác định rõ quyền lợi của các bên liên quan.

3.2. Giải pháp thực tiễn cho vấn đề chồng lấn

Các giải pháp thực tiễn bao gồm việc tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ cho các chủ thể, từ đó giảm thiểu tình trạng chồng lấn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chồng lấn trong bảo hộ

Nghiên cứu về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đã chỉ ra nhiều trường hợp thực tiễn cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp xử lý hiệu quả. Các kết quả nghiên cứu này có thể giúp cải thiện hệ thống pháp luật hiện hành.

4.1. Các trường hợp điển hình về chồng lấn

Nhiều trường hợp thực tiễn đã cho thấy sự phức tạp của chồng lấn, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng chính sách bảo hộ.

4.2. Kết quả nghiên cứu và khuyến nghị

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự cải cách trong quy định pháp luật để giải quyết triệt để vấn đề chồng lấn, bảo vệ quyền lợi cho các tác giả và doanh nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp

Kết luận về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp đồng bộ và hiệu quả. Tương lai của bảo hộ quyền này phụ thuộc vào khả năng thích ứng của hệ thống pháp luật với sự phát triển của công nghệ và thị trường.

5.1. Tương lai của bảo hộ quyền tác giả

Tương lai của bảo hộ quyền tác giả sẽ phụ thuộc vào việc cải cách pháp luật và nâng cao nhận thức của xã hội về quyền sở hữu trí tuệ.

5.2. Định hướng phát triển hệ thống pháp luật

Cần có định hướng phát triển rõ ràng cho hệ thống pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ, nhằm giảm thiểu chồng lấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) giữ vai trò then chốt đối với sự phát triển của nền kinh tế tri thức và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Tỷ trọng tài sản trí tuệ trong cơ cấu tài sản doanh nghiệp có xu hướng gia tăng rõ rệt: tại Hoa Kỳ, tài sản hữu hình giảm từ khoảng 62% năm 1982 xuống dưới 30% năm 2000, trong khi năm 2007 các ngành công nghiệp bản quyền đóng góp 889 tỷ USD (tương đương 6,4% GDP) và tạo ra 126 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu; tại Nhật Bản, khảo sát năm 1993 đối với gần 300 doanh nghiệp cho thấy tài sản trí tuệ chiếm 45,2% tổng tài sản tích lũy; tại Việt Nam, con số này đạt 26% vào năm 2016. Chiến lược phát triển SHTT đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22/8/2019 đã xác định chính sách SHTT là bộ phận không thể tách rời trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia.

Sự phát triển của khoa học công nghệ và tính chất "đa diện" của các đối tượng sáng tạo dẫn tới hiện tượng một đối tượng có thể thỏa mãn đồng thời các tiêu chuẩn bảo hộ của nhiều cơ chế quyền SHTT khác nhau. Đặc biệt, cặp đối tượng quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) đối với nhãn hiệu có nhiều điểm tương đồng về mặt biểu đạt. Các chủ thể quyền có xu hướng vận dụng khoảng trống pháp luật để đăng ký hoặc xác lập nhiều tầng bảo hộ, nhằm kéo dài thời hạn độc quyền khai thác thương mại. Thực tiễn này làm phát sinh các xung đột quyền phức tạp, khiếu kiện kéo dài, thúc đẩy cạnh tranh không lành mạnh và gây khó khăn cho cơ quan thực thi pháp luật ở cả cấp độ quốc gia lẫn quốc tế. Trong khi đó, hệ thống pháp luật SHTT Việt Nam (Luật SHTT 2005, sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022) và hệ thống lý luận trong nước còn thiếu vắng các cơ sở lý thuyết vững chắc cùng công cụ kỹ thuật để xử lý thỏa đáng tình trạng chồng lấn. Do đó, luận án tiến sĩ luật học "Vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu theo quy định của điều ước quốc tế và pháp luật quốc gia – Lý luận và thực tiễn" giải quyết khoảng trống học thuật và thực tiễn này.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về hiện tượng chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu; đánh giá khả năng chồng lấn và hệ lụy pháp lý từ các điều ước quốc tế (ĐƯQT), pháp luật nước ngoài và pháp luật Việt Nam; từ đó đề xuất phương hướng, giải pháp xử lý nhằm giảm thiểu thiệt hại cho các chủ thể và cân bằng lợi ích xã hội.

Luận án xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng hợp, phân tích, đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài để xác định hướng tiếp cận.
2. Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết, xây dựng khái niệm, đặc điểm và phân tích khả năng chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu trong ĐƯQT và pháp luật một số quốc gia.
3. Phân tích thực tiễn giải quyết chồng lấn tại một số quốc gia điển hình nhằm làm rõ cách tiếp cận, mức độ chấp nhận và cơ sở lý luận xử lý xung đột.
4. Đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn các vụ việc chồng lấn tại Việt Nam, chỉ ra các vướng mắc, bất cập; từ kinh nghiệm quốc tế đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật SHTT Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu là vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu theo quy định của ĐƯQT, pháp luật một số quốc gia và pháp luật Việt Nam, cùng thực tiễn áp dụng thông qua các vụ việc cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu:

• Về nội dung: Các lý thuyết nền tảng về xác lập, thực thi, giới hạn quyền; quy định trong các ĐƯQT nền tảng (Công ước Berne 1886, Công ước Paris) và các hiệp định thương mại tự do (TRIPS, CPTPP, EVFTA, RCEP); pháp luật quốc gia và các vụ việc thực tế về nhãn hiệu và quyền tác giả. Luận án không đi sâu vào vấn đề xung đột pháp luật, xung đột thẩm quyền tư pháp quốc tế xuyên biên giới, không trình bày lại toàn bộ kiến thức cơ bản về SHTT và không nghiên cứu sâu chế định hết quyền SHTT hoặc luật cạnh tranh.
• Về không gian: Nghiên cứu pháp luật và thực tiễn tại Hoa Kỳ (đại diện hệ thống Thông luật - Common Law), Liên minh Châu Âu như Pháp, Đức (đại diện hệ thống Dân luật - Civil Law), Trung Quốc, Nhật Bản (đại diện khu vực Châu Á) và Việt Nam.
• Về thời gian: Khảo cứu từ thời điểm hình thành các ĐƯQT nền tảng (Công ước Berne 1886, Công ước Paris) cho đến thời điểm nghiên cứu (năm 2023).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu trong luận án được phân chia thành các nhóm công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế theo hai trục chính: chồng lấn quyền SHTT nói chung và chồng lấn giữa quyền tác giả với quyền SHCN đối với nhãn hiệu nói riêng.

Nhóm công trình	Tác giả, năm công bố và tên công trình	Nội dung chính và phạm vi tiếp cận
Nghiên cứu quốc tế về chồng lấn SHTT nói chung	Neil Wilkof & Shamnad Basheer (2012), Overlapping Intellectual Property Rights	Khảo cứu 17 cặp chồng lấn quyền SHTT tại Anh, Hoa Kỳ và tổng hợp khảo sát 17 khu vực pháp lý toàn cầu dựa trên 6 câu hỏi lớn.
	Laura A. Heymann (2013), Overlapping Intellectual Property Doctrines: Election of Rights versus Selection of Remedies	Phân tích học thuyết lựa chọn quyền và biện pháp khắc phục khi các đối tượng (như phần mềm, logo) nhận nhiều cơ chế bảo hộ tại Hoa Kỳ.
	Estelle Derclaye & Matthias Leistner (2011), Intellectual Property Overlaps – A European Perspective	Đánh giá nguyên nhân mở rộng quyền tại Liên minh Châu Âu và đề xuất khung quy tắc điều chỉnh xung đột giữa các cơ chế bảo hộ.
	Robert Tomkowicz (2012), Intellectual Property Overlaps: Theory, Strategies, and Solutions	Luận giải hiện tượng chồng lấn dựa trên nguyên tắc cân bằng lợi ích và thuyết chống lạm dụng quyền trong hệ thống Thông luật.
	Martin Senftleben (2010), Overprotection and Protection Overlaps in Intellectual Property Law – The Need for Horizontal Fair Use Defences	Chỉ ra hiện tượng bảo hộ quá mức do nới lỏng tiêu chuẩn và đề xuất cơ chế sử dụng hợp lý công bằng theo chiều ngang.
	Andrew Beckerman-Rodau (2011), The Problem with Intellectual Property Rights: Subject Matter Expansion	Phân tích nguy cơ phá vỡ cân bằng lợi ích công chúng khi ranh giới giữa sáng chế, nhãn hiệu và quyền tác giả bị xóa mờ.
Nghiên cứu quốc tế về quyền tác giả và nhãn hiệu	Viva R. Moffat (2004), Mutant Copyrights and Backdoor Patents: The Problem of Overlapping Intellectual Property Protection	Phân tích thực tiễn bảo hộ nhân vật hoạt hình tại Hoa Kỳ, hiện tượng dùng nhãn hiệu để kéo dài bảo hộ cho quyền tác giả đã hết hạn.
	Graeme B. Dinwoodie (2005), Concurrence and Convergence of Rights: The Concerns of the U.S. Supreme Court	Nhận diện 4 dạng hội tụ quyền SHTT và quan điểm của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ về việc không từ chối bảo hộ tích tụ nhưng cần kiểm soát độc quyền.
	Tuyển tập Cambridge University Press (2014), Overlapping Rights: The Negative Effects of Trademarking Creative Works	Cảnh báo tác động tiêu cực của việc "nhãn hiệu hóa" tác phẩm sáng tạo đối với quyền tiếp cận của công chúng; kiến nghị sửa đổi Đạo luật Lanham.
Nghiên cứu trong nước	TS. Vũ Thị Hải Yến (Chủ nhiệm Đề tài cấp trường ĐH Luật Hà Nội, 2016), Chồng lấn trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam	Khái quát hóa hiện tượng, phân loại các dạng chồng lấn tại Việt Nam và khuyến nghị áp dụng bảo hộ độc lập hoặc bảo hộ một phần.
	TS. Vương Thanh Thúy (Luận án Tiến sĩ, 2012), Dấu hiệu mang chức năng trong pháp luật về nhãn hiệu – Quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Hoa Kỳ, Châu Âu và Việt Nam	Sử dụng học thuyết dấu hiệu mang tính chức năng làm công cụ thẩm định ranh giới giữa nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và quyền tác giả.
	Nguyễn Bá Bình (2005), Dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ - Sự giao thoa giữa các đối tượng của quyền SHTT	Dự báo các "chỗ trống" pháp lý khi xử lý tài sản trí tuệ đa tính chất (dẫn chứng vụ việc Gấu Misa và Sungaz) và đề xuất nguyên tắc bảo hộ độc lập.
	Trần Đỗ Thành (2006), Chồng lấn trong bảo hộ quyền SHTT – Vấn đề và giải pháp	Nhận diện các nguyên nhân kinh tế - kỹ thuật dẫn đến sự hội tụ đối tượng và cảnh báo 6 hệ lụy tiêu cực của bảo hộ chồng lấn.
	Hoàng Lan Phương (2017), Phạm Thị Minh Huyền (2017), Lê Thị Nam Giang (2013)	Phân tích xung đột thực tế giữa tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, nhãn hiệu và tên thương mại tại địa phương và doanh nghiệp Việt Nam.

Khoảng trống nghiên cứu: Các công trình quốc tế chủ yếu tập trung vào hệ thống Thông luật hoặc phạm vi nội khối EU, chưa đánh giá toàn diện sự tương thích giữa ĐƯQT với pháp luật của các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Trong nước, các nghiên cứu trước đây chỉ tiếp cận hiện tượng chồng lấn ở mức độ khái quát chung giữa mọi đối tượng SHTT hoặc dừng lại ở từng vụ việc đơn lẻ, chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, toàn diện và có hệ thống về cơ sở lý luận, sự tương đồng quy phạm, các dạng thức chồng lấn và giải pháp lập pháp cụ thể cho cặp quan hệ giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án xây dựng cơ sở lý luận dựa trên việc phân định các khái niệm học thuật và vận dụng các học thuyết pháp lý nền tảng:

• Phân định khái niệm: Luận án phân biệt rõ ba trạng thái: (1) "Giao thoa" là hiện tượng ở cấp độ lập pháp khi quy định về đối tượng bảo hộ của các quyền có nét tương đồng; (2) "Chồng lấn" là tình trạng ở giai đoạn xác lập quyền khi một đối tượng sáng tạo trên thực tế được bảo hộ bằng hai hay nhiều cơ chế quyền SHTT khác nhau; (3) "Xung đột quyền" là hệ quả ở giai đoạn thực thi khi quyền của các chủ thể đối kháng hoặc xâm phạm lẫn nhau. Thuật ngữ chồng lấn tương ứng với Cumulare (tiếng Latin), Overlaps (Thông luật), và Cumuls/Cumulation (Dân luật). Luận án xác lập định nghĩa chuẩn hóa: "Chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu là tình trạng một đối tượng được bảo hộ cả quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu".
• Học thuyết nền tảng:
  1. Lý thuyết cơ bản về quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ: Xác định bản chất tài sản vô hình và quyền năng của chủ sở hữu đối với kết quả sáng tạo.
  2. Lý thuyết về mục đích và giới hạn bảo hộ quyền SHTT: Bao gồm nguyên tắc cân bằng lợi ích (giữa độc quyền của tác giả/chủ sở hữu và quyền tiếp cận tri thức của công chúng), học thuyết chống lạm dụng quyền (ngăn chặn việc thâu tóm độc quyền vĩnh viễn), và học thuyết dấu hiệu mang tính chức năng (functionality doctrine).
• Các mô hình xử lý chồng lấn: Luận án phân tích ba cách tiếp cận chính gồm: (1) Bảo hộ độc lập và đơn nhất (loại trừ lẫn nhau, bắt buộc lựa chọn một cơ chế); (2) Chấp nhận chồng lấn kiểu tích tụ (bảo hộ hội tụ đầy đủ cả hai cơ chế); (3) Chấp nhận chồng lấn một phần (bảo hộ đồng thời nhưng đặt ra các giới hạn thực thi hoặc ngoại lệ sử dụng hợp lý).

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Luận án dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng các quan điểm của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong thời kỳ hội nhập.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp phân tích: Xử lý các văn bản quy phạm pháp luật, điều ước quốc tế và đánh giá lý luận.
  • Phương pháp tổng hợp: Thu thập dữ liệu, hệ thống hóa các quan điểm lý thuyết và mô hình lập pháp.
  • Phương pháp lịch sử: Theo dõi tiến trình mở rộng đối tượng bảo hộ trong các điều ước quốc tế và luật quốc gia qua các thời kỳ.
  • Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu quy định và thực tiễn xử lý án lệ giữa hệ thống Thông luật (Hoa Kỳ), Dân luật (Pháp, Đức), Châu Á (Trung Quốc, Nhật Bản) và Việt Nam.
• Nguồn tư liệu: Các ĐƯQT (Công ước Berne, Công ước Paris, TRIPS, CPTPP, EVFTA, RCEP), tài liệu hướng dẫn của WIPO, Luật SHTT Việt Nam qua các thời kỳ, dữ liệu đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ, cùng các bản án và quyết định xử lý tranh chấp điển hình (như các vụ việc liên quan đến hình tượng nhân vật hoạt hình của Walt Disney, vụ việc Gấu Misa và Sungaz).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu và vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Chương này tổng thuật toàn diện các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tác giả phân chia tình hình nghiên cứu thành 4 nhóm chính: (1) Nghiên cứu nước ngoài về chồng lấn SHTT nói chung; (2) Nghiên cứu nước ngoài chuyên sâu về quyền tác giả và nhãn hiệu; (3) Nghiên cứu trong nước về chồng lấn SHTT tổng quát; (4) Nghiên cứu trong nước về giao thoa giữa quyền tác giả và nhãn hiệu. Sau khi chỉ ra các kết quả đã đạt được và hạn chế của từng công trình, chương 1 xác định các vấn đề cần tiếp tục giải quyết, đặt ra hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu làm kim chỉ nam cho toàn bộ luận án.

Chương 2: Lý luận chung về vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu

Chương 2 xây dựng khung lý thuyết của luận án thông qua việc làm rõ khái niệm, bản chất và các đặc trưng của chồng lấn quyền tác giả và nhãn hiệu. Luận án phân tích sự tương đồng và khác biệt về 4 yếu tố pháp lý cấu thành giữa hai cơ chế:

Tiêu chí pháp lý	Quyền tác giả	Quyền SHCN đối với nhãn hiệu	Khả năng dẫn đến chồng lấn
Đối tượng bảo hộ	Tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học (tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, âm nhạc, đồ họa...). Không bảo hộ ý tưởng, chỉ bảo hộ hình thức thể hiện mang tính nguyên gốc.	Dấu hiệu nhìn thấy được hoặc phi truyền thống (chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, ảnh, hình ba chiều, âm thanh...) có khả năng phân biệt nguồn gốc thương mại.	Các sáng tạo đồ họa, logo, hình tượng nhân vật, âm thanh thỏa mãn đồng thời tính nguyên gốc nghệ thuật và tính phân biệt thương mại.
Căn cứ xác lập quyền	Phát sinh tự động ngay khi tác phẩm được định hình dưới dạng vật chất nhất định, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký (theo Công ước Berne).	Xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (first-to-file), trừ nhãn hiệu nổi tiếng.	Một bên sáng tạo tự động có bản quyền, bên khác (hoặc chính chủ thể đó) nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho cùng hình ảnh/dấu hiệu.
Nội dung quyền năng	Quyền nhân thân (đặt tên, đứng tên, bảo vệ tính toàn vẹn) và Quyền tài sản (sao chép, biểu diễn, phân phối, làm tác phẩm phái sinh).	Độc quyền sử dụng dấu hiệu cho hàng hóa/dịch vụ đã đăng ký; quyền ngăn cấm người khác sử dụng dấu hiệu trùng/tương tự gây nhầm lẫn; quyền định đoạt.	Xung đột khi chủ sở hữu nhãn hiệu khai thác dấu hiệu trùng với tác phẩm được bảo hộ bản quyền hoặc ngăn cấm tác giả sử dụng tác phẩm.
Thời hạn bảo hộ	Có thời hạn xác định (suốt cuộc đời tác giả cộng thêm tối thiểu 50 năm sau khi tác giả qua đời theo Công ước Berne).	Có thời hạn theo từng kỳ cấp văn bằng (thường là 10 năm) nhưng được phép gia hạn liên tục nhiều lần không hạn chế (tiềm năng vô hạn).	Chủ thể lợi dụng đăng ký nhãn hiệu để duy trì quyền độc quyền thương mại vĩnh viễn đối với tác phẩm mỹ thuật/nhân vật đã hết hạn bản quyền.

Nguyên nhân dẫn đến chồng lấn được xác định từ: (1) Sự mở rộng phạm vi đối tượng bảo hộ của luật SHTT hiện đại; (2) Tính chất đa diện của sản phẩm sáng tạo trong nền kinh tế số; (3) Chiến lược của chủ sở hữu nhằm tối đa hóa lợi ích kinh tế và tạo lớp bảo hộ kép. Hệ quả tiêu cực gồm: phá vỡ cấu trúc độc lập của hệ thống SHTT, tạo lập độc quyền vĩnh viễn, cản trở công chúng tiếp cận tác phẩm đã thuộc về sở hữu công cộng, gây xung đột quyền giữa các chủ thể độc lập và làm phức tạp hóa quá trình xét xử của tòa án.

Chương 3: Chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu theo điều ước quốc tế, pháp luật và thực tiễn tại một số quốc gia

Chương 3 khảo sát thực trạng quy định trong các ĐƯQT nền tảng (Công ước Berne, Công ước Paris, Hiệp định TRIPS) và các FTA thế hệ mới (CPTPP, EVFTA, RCEP). Luận án chỉ ra rằng các ĐƯQT không thiết lập cơ chế loại trừ trực tiếp giữa quyền tác giả và nhãn hiệu, tạo điều kiện cho các quốc gia thành viên áp dụng các mô hình tiếp cận khác nhau:

• Tại Hoa Kỳ: Hệ thống pháp luật thừa nhận bảo hộ chồng lấn nhưng Tòa án áp dụng nghiêm ngặt học thuyết dấu hiệu chức năng, nguyên tắc sử dụng hợp lý (fair use) và giải quyết các vụ việc bảo hộ nối tiếp nhân vật hoạt hình (Mutant Copyrights) nhằm ngăn chặn việc lạm dụng Đạo luật Lanham để kéo dài thời hạn bảo hộ tác phẩm đã hết hạn.
• Tại Liên minh Châu Âu: Pháp luật hài hòa hóa nội khối công nhận việc tích tụ quyền nhưng áp dụng các tiêu chuẩn phân định nghiêm ngặt giữa giá trị nghệ thuật và chức năng phân biệt thương mại tại các quốc gia thành viên như Pháp, Đức.
• Tại Trung Quốc và Nhật Bản: Pháp luật quy định rõ nguyên tắc không được xâm phạm quyền có trước (trong đó quyền tác giả phát sinh trước là căn cứ để từ chối hoặc hủy bỏ hiệu lực đăng ký nhãn hiệu của bên thứ ba).

Từ thực tiễn quốc tế, luận án đúc kết ba bài học kinh nghiệm: (1) Nhận diện mức độ chấp nhận chồng lấn hợp lý; (2) Thiết lập các tiêu chuẩn loại trừ chồng lấn nhằm bảo vệ phạm vi công cộng; (3) Vận dụng chính sách công để bảo đảm sự cân bằng giữa bảo hộ quyền tác giả và bảo hộ nhãn hiệu.

Chương 4: Chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu ở Việt Nam – Một số giải pháp từ kinh nghiệm xử lý chồng lấn ở các quốc gia

Chương 4 tập trung phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn giải quyết xung đột tại Việt Nam. Luận án phân loại thực tiễn thành hai trường hợp cơ bản:

1. Bảo hộ tích tụ của cùng một chủ thể quyền: Một chủ thể đồng thời đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và đăng ký nhãn hiệu cho cùng một logo/hình ảnh (điển hình như hàng nghìn nhãn hiệu hình ảnh nhân vật của hãng Walt Disney được đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ cho các nhóm 3, 9, 14, 16, 18, 21, 25, 28, 41...).
2. Bảo hộ đồng thời cho hai chủ thể quyền khác nhau: Tình trạng một chủ thể là tác giả/chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, trong khi chủ thể khác đăng ký và được cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu cho dấu hiệu trùng hoặc tương tự với tác phẩm đó (như các tranh chấp trong vụ việc Gấu Misa và Sungaz).

Luận án đánh giá toàn diện các bất cập tại Việt Nam: sự thiếu đồng bộ giữa cơ chế đăng ký quyền tác giả (Cục Bản quyền tác giả) và thẩm định nhãn hiệu (Cục Sở hữu trí tuệ); thiếu vắng quy định về giải quyết xung đột khi quyền tác giả hết hạn nhưng nhãn hiệu vẫn còn hiệu lực; khó khăn trong việc chứng minh quyền có trước trong các tranh chấp dân sự và hành chính.

Trên cơ sở đó, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp cụ thể:

• Hoàn thiện quy định pháp luật về căn cứ từ chối xác lập quyền nhãn hiệu nếu dấu hiệu trùng/tương tự với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng đã phát sinh quyền tác giả trước đó mà không được sự đồng ý của tác giả.
• Bổ sung cơ chế xử lý trường hợp bảo hộ nối tiếp: giới hạn quyền nhãn hiệu đối với các dấu hiệu là tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả sau một khoảng thời gian nhất định (ví dụ 5 năm) để đưa tác phẩm vào phạm vi công cộng.
• Xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu thẩm định giữa cơ quan quản lý quyền tác giả và cơ quan quản lý SHCN nhằm chủ động ngăn chặn việc cấp văn bằng nhãn hiệu có sự chồng lấn gây xung đột quyền.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án mang lại các đóng góp mới về mặt học thuật và thực tiễn lập pháp:

• Đóng góp về lý luận:
  • Hệ thống hóa và chuẩn hóa khái niệm "chồng lấn trong bảo hộ quyền SHTT" nói chung và "chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu" nói riêng, phân biệt rõ với các khái niệm "giao thoa" và "xung đột quyền".
  • Luận giải bản chất, đặc điểm, nguyên nhân kinh tế - pháp lý và phân loại cụ thể các dạng thức chồng lấn giữa quyền tác giả và nhãn hiệu.
  • Xây dựng khung lý thuyết tiếp cận giải quyết chồng lấn dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết cân bằng lợi ích, học thuyết chống lạm dụng quyền và học thuyết dấu hiệu mang tính chức năng.
• Đóng góp về thực tiễn và hoàn thiện pháp luật:
  • Đánh giá toàn diện thực trạng quy định của các ĐƯQT (Berne, Paris, TRIPS, CPTPP, EVFTA) và kinh nghiệm xử lý án lệ của các hệ thống pháp luật tiêu biểu (Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản).
  • Chỉ rõ các điểm nghẽn trong pháp luật SHTT Việt Nam hiện hành khi giải quyết xung đột giữa nguyên tắc bảo hộ tự động (quyền tác giả) và nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (nhãn hiệu).
  • Đề xuất hệ thống giải pháp lập pháp đồng bộ: quy định rõ tiêu chuẩn từ chối đăng ký nhãn hiệu xâm phạm quyền tác giả có trước; thiết lập cơ chế giới hạn quyền đối với tác phẩm đã hết hạn bản quyền; hoàn thiện quy trình phối hợp thẩm định và tra cứu dữ liệu liên ngành tại Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án: Luận án không giải quyết vấn đề xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền tư pháp quốc tế đối với các tranh chấp chồng lấn xuyên quốc gia trên không gian mạng; đồng thời không phân tích toàn diện các khía cạnh liên quan đến chế định hết quyền SHTT (exhaustion of rights) và luật cạnh tranh nhằm bảo đảm dung lượng nghiên cứu theo quy định.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá tác động của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đối với việc tạo sinh tác phẩm tự động và đăng ký nhãn hiệu số; nghiên cứu sâu cơ chế giải quyết xung đột thẩm quyền tư pháp quốc tế đối với các vụ việc chồng lấn quyền SHTT xuyên biên giới.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan lập pháp và quản lý nhà nước: Cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thi hành; hỗ trợ Cục Sở hữu trí tuệ và Cục Bản quyền tác giả trong việc xây dựng quy chế phối hợp thẩm định đơn.
• Cơ quan tư pháp và cơ quan thực thi: Cung cấp tiêu chí phân tích, đánh giá chứng cứ cho Thẩm phán, Trọng tài viên, Chấp hành viên và Thanh tra chuyên ngành khi giải quyết các vụ tranh chấp, khiếu nại liên quan đến quyền tác giả và nhãn hiệu.
• Cơ sở nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo cho nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên luật và giảng viên chuyên ngành luật SHTT, luật thương mại quốc tế.
• Giới luật sư và doanh nghiệp: Hỗ trợ luật sư, đại diện sở hữu công nghiệp và các doanh nghiệp trong việc xây dựng chiến lược đăng ký, khai thác và bảo vệ danh mục tài sản trí tuệ đa tầng, phòng ngừa rủi ro tranh chấp quyền.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm "chồng lấn" khác biệt như thế nào so với "giao thoa" và "xung đột quyền" trong luận án?
Luận án phân định theo từng giai đoạn: "Giao thoa" diễn ra ở cấp độ lập pháp khi quy định về đối tượng bảo hộ của các quyền có sự tương đồng; "Chồng lấn" xuất hiện ở giai đoạn xác lập quyền khi một đối tượng sáng tạo trên thực tế được bảo hộ bởi hai hay nhiều cơ chế quyền SHTT; còn "Xung đột quyền" là hệ quả ở giai đoạn thực thi khi các quyền bảo hộ chồng lấn dẫn tới mâu thuẫn, tranh chấp lợi ích giữa các chủ thể.

2. Vì sao cặp quyền tác giả và nhãn hiệu lại dễ xảy ra hiện tượng bảo hộ chồng lấn?
Do đối tượng của hai quyền có nhiều điểm tương đồng về mặt biểu đạt thị giác hoặc âm thanh (như hình vẽ, logo, đồ họa, nhân vật hoạt hình, đoạn âm thanh). Một sáng tạo vừa có thể thỏa mãn tính nguyên gốc nghệ thuật để nhận bảo hộ bản quyền tự động, vừa có thể đáp ứng chức năng phân biệt nguồn gốc thương mại để đăng ký nhãn hiệu, trong khi pháp luật không có quy định loại trừ lẫn nhau giữa hai cơ chế này.

3. Hiện tượng "Mutant Copyrights" được luận án phân tích từ kinh nghiệm của quốc gia nào và có bản chất là gì?
Hiện tượng này được phân tích từ thực tiễn pháp luật và án lệ của Hoa Kỳ (nghiên cứu của Viva R. Moffat), chỉ việc các chủ thể lợi dụng cơ chế đăng ký nhãn hiệu (vốn có thể gia hạn vô hạn định) để bảo hộ nối tiếp cho các tác phẩm nghệ thuật, nhân vật hoạt hình (như trường hợp của Walt Disney) sau khi quyền tác giả đối với tác phẩm đó đã hết hạn, nhằm né tránh việc tác phẩm rơi vào sở hữu công cộng.

4. Hai trường hợp chồng lấn quyền tác giả và nhãn hiệu điển hình trong thực tiễn Việt Nam là gì?
Luận án chỉ ra hai trường hợp: (1) Bảo hộ tích tụ của cùng một chủ thể (một chủ thể vừa giữ bản quyền vừa đăng ký nhãn hiệu cho cùng một logo/hình ảnh); (2) Bảo hộ đồng thời cho hai chủ thể khác nhau (một bên nắm giữ quyền tác giả phát sinh tự động, bên kia đăng ký và được cấp văn bằng nhãn hiệu cho cùng đối tượng hình ảnh/dấu hiệu đó, dẫn tới tranh chấp thực thi).

5. Luận án đề xuất giải pháp lập pháp trọng tâm nào để xử lý xung đột quyền tác giả và nhãn hiệu tại Việt Nam?
Luận án kiến nghị bổ sung quy định rõ ràng về căn cứ từ chối/hủy bỏ văn bằng nhãn hiệu nếu dấu hiệu đăng ký trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng đã phát sinh quyền tác giả của người khác; thiết lập giới hạn bảo hộ đối với tác phẩm đã hết hạn bản quyền; và xây dựng cơ chế chia sẻ, liên thông dữ liệu thẩm định giữa cơ quan quản lý quyền tác giả và Cục Sở hữu trí tuệ.

---

Kết luận

Luận án là công trình nghiên cứu toàn diện về vấn đề chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu dưới góc độ lý luận và thực tiễn pháp lý. Bằng việc kết hợp phân tích các điều ước quốc tế, kinh nghiệm lập pháp của Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và khảo sát thực tiễn Việt Nam, tác giả đã làm rõ bản chất, nguyên nhân và các hệ lụy tiêu cực của hiện tượng tích tụ quyền. Các đề xuất hoàn thiện quy phạm và cơ chế thẩm định liên ngành được nêu trong công trình đóng góp thiết thực cho việc bảo đảm sự cân bằng giữa độc quyền tư nhân và lợi ích công cộng trong tiến trình cải cách tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 đến chương 6: sáng chế và quyền tác giả; sáng chế và quyền thiết kế; sáng chế và bí mật thương mại; sáng chế và bảo vệ giống cây trồng; sáng chế và các mô hình tiện ích; sáng chế và độc quyền dữ liệu); nhóm chồng lấn giữa quyền tác giả và các quyền khác (từ chương 7 đến chương 10: quyền tác giả và nhãn hiệu; quyền tác giả và quyền hạn, quyền tác giả và cơ sở dữ liệu; quyền tài sản của quyền tác giả và quyền đạo đức); nhóm chồng lấn giữa nhãn hiệu và các quyền khác (từ chương 11 đến chương 14: nhãn hiệu đã đăng ký và nhãn hiệu chưa đăng ký; nhãn hiệu và thiết kế; nhãn hiệu và tên gọi xuất xứ; nhãn hiệu và tên miền); Chương 15-17 là nghiên cứu liên quan đến quyền chống cạnh tranh không lành mạnh và nhãn hiệu; quyền công khai/ quyền riêng tư và nhãn hiệu; quyền chống 7 “How does the law handle a situation where an artistic work is protected both as a trademark and a copyright?” Xem lời nói đầu cuốn Neil Wilkof & Shamnad Basheer (2012), “Overlapping Intellectual Property Rights”, Oxford University Press. 9 cạnh tranh/ chống độc quyền và quyền SHTT). Dù mỗi tác giả nghiên cứu về một lĩnh vực khác nhau với những quan điểm có thể không đồng nhất, nhưng mỗi chương của công trình đều được nghiên cứu khá tổng thể cả về khía cạnh lý thuyết và thực tiễn của sự chồng lấn đang là những vấn đề gây tranh cãi cả trong phạm vi quốc gia và quốc tế. Đây là công trình nghiên cứu công phu chủ yếu về chồng lấn trong bảo hộ quyền SHTT ở Anh và Hoa Kỳ.

Phần thứ hai của công trình là các bảng tóm tắt đánh giá của 17 khu vực pháp lý ở các quốc gia tiêu biểu cho các châu lục trên thế giới như: Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Israel, Nhật Bản, Mexico, Hà Lan, Russia, Singapore, Nam Phi, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, UAE về quan điểm của luật quốc gia có liên quan trên cơ sở 6 câu hỏi lớn về chồng lấn quyền SHTT: vấn đề có hay không có chồng lấn?; cách thức bảo vệ?; mức độ quyền?; thời hạn quyền?; Các vấn đề chưa được giải quyết? Đây là kết quả khảo sát và phân tích tổng hợp của các chuyên viên có kinh nghiệm ở mỗi khu vực pháp lý khác nhau đó. Mặc dù các tác giả cũng đã cố gắng đưa ra những khái quát hướng đến các nguyên tắc để áp dụng chung nhằm bảo hộ quyền SHTT trong giai đoạn hiện nay, tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau trong vấn đề bảo hộ chồng lấn mà chưa thống nhất được nguyên tắc chung để giải quyết các vấn đề chồng lấn đó. Hơn nữa, cũng chưa có đánh giá cụ thể và toàn diện nào về vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu theo quy định của ĐƯQT và pháp luật quốc gia trong công trình nghiên cứu này. Thêm vào đó, công trình nghiên cứu này mới nghiên cứu chủ yếu theo pháp luật quốc gia Anh và Hoa Kỳ, chưa có đánh giá tổng thể theo quan điểm của nhiều quốc gia thuộc hệ thống pháp luật khác về vấn đề này nên vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, đối sánh.

- “Overlapping Intellectual Property Doctrines: Election of Rights versus Selection of Remedies”, (tạm dịch là: Chồng lấn giữa các cơ chế bảo hộ quyền SHTT: Chọn bảo hộ các quyền hay lựa chọn biện pháp khắc phục) của tác giả Laura A. Heymann, đăng trên tạp chí Stanford Technology Law Review Vol.8 Với bài viết này, tác giả cho rằng: sự chồng lấn tồn tại cả ở các học thuyết khác nhau trong luật SHTT liên bang.