Quan Điểm và Chính Sách Tôn Giáo Của Đảng và Nhà Nước Tại Tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quan điểm chính sách tôn giáo của đảng và nhà nước và thực hiện ở tỉnh phú thọ hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Nguyễn Văn Tiến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đức Lữ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Quan Điểm, Chính Sách Tôn Giáo Của Đảng Và Nhà Nước Tại Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.1. Chủ nghĩa Mác – Lênin về tôn giáo
• 1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo
• 1.3. Những thành tựu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đương đại
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.1. Căn cứ vào đặc điểm tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam
• 1.4.2. Những kinh nghiệm thực tiễn giải quyết vấn đề tôn giáo trong lịch sử
• 1.4.3. Tôn giáo trong bối cảnh toàn cầu hóa ở Việt Nam hiện nay
• 1.5. Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo từ Nghị quyết 24- NQ/TW đến nay (1990 đến nay)
• 1.5.1. Đổi mới vấn đề tôn giáo là tất yếu khách quan
• 1.5.2. Những nội dung quan điểm, chính sách đối với tôn giáo của Đảng và Nhà nước giai đoạn hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO Ở TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Phú Thọ
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội
• 2.2. Đặc điểm, tình hình tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.2.1. Đặc điểm tôn giáo
• 2.2.2. Tình hình tôn giáo trên địa bàn tỉnh
• 2.3. Quá trình thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.3.1. Chủ trương của tỉnh Phú Thọ về việc thực hiện chính sách tôn giáo
• 2.3.2. Quá trình triển khai và thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.4. Một số vấn đề đặt ra và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.4.1. Một số vấn đề đặt ra về việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.4.2. Những giải pháp nâng cao hiệu quả của việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo tại tỉnh Phú Thọ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Tôn Giáo Phú Thọ Góc Nhìn Mới

Phú Thọ, một tỉnh trung du miền núi phía Bắc, là nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa và tín ngưỡng. Việc nghiên cứu và thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước tại địa phương này có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, đồng thời góp phần vào sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tình hình tôn giáo ở Phú Thọ rất đa dạng, với sự hiện diện của các tôn giáo lớn như Phật giáo, Công giáo, đạo Cao Đài, cùng với các tín ngưỡng dân gian truyền thống. Sự đa dạng này đòi hỏi một chính sách tôn giáo phù hợp, linh hoạt, đảm bảo sự hài hòa giữa các tôn giáo và tín ngưỡng, cũng như giữa tôn giáo và đời sống xã hội. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá quá trình thực hiện chính sách tôn giáo ở Phú Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và phù hợp với tình hình thực tế.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Tôn Giáo Phú Thọ

Phú Thọ, vùng đất cội nguồn của dân tộc, có lịch sử hình thành và phát triển tôn giáo lâu đời. Từ những tín ngưỡng dân gian sơ khai đến sự du nhập của các tôn giáo lớn, Phú Thọ đã chứng kiến sự giao thoa và hòa quyện của nhiều giá trị văn hóa, tâm linh. Các di tích lịch sử - văn hóa, các lễ hội truyền thống, các phong tục tập quán đậm đà bản sắc dân tộc là minh chứng cho sự tồn tại và phát triển của tôn giáo, tín ngưỡng tại địa phương. Việc nghiên cứu lịch sử này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đặc điểm và vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội Phú Thọ.

1.2. Đặc Điểm Tín Ngưỡng Tôn Giáo Dân Gian Tại Phú Thọ

Bên cạnh các tôn giáo có tổ chức, Phú Thọ còn là nơi lưu giữ nhiều tín ngưỡng dân gian độc đáo. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thờ Mẫu, thờ các vị thần linh tự nhiên... là những nét đặc trưng của văn hóa tâm linh Phú Thọ. Các tín ngưỡng này không chỉ thể hiện lòng biết ơn của người dân đối với những người đã khuất, đối với thiên nhiên, mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần, giúp họ vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Nghiên cứu tín ngưỡng dân gian Phú Thọ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản sắc văn hóa và tâm lý xã hội của người dân địa phương.

II. Thách Thức Trong Thực Thi Chính Sách Tôn Giáo ở Phú Thọ

Việc thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ở Phú Thọ không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn tồn tại một số thách thức cần phải giải quyết. Một trong những thách thức đó là sự thiếu đồng bộ trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên về chính sách tôn giáo. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo đôi khi còn chưa chặt chẽ. Các thế lực thù địch cũng lợi dụng vấn đề tôn giáo để xuyên tạc, kích động, gây mất ổn định chính trị - xã hội. Việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo, như đất đai, cơ sở thờ tự, đôi khi còn kéo dài, gây bức xúc trong dư luận.

2.1. Nhận Thức và Hiểu Biết Về Chính Sách Tôn Giáo Của Cán Bộ

Một trong những yếu tố quan trọng để thực hiện hiệu quả chính sách tôn giáo là cán bộ, đảng viên phải có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, một bộ phận cán bộ, đảng viên còn hạn chế về kiến thức tôn giáo, chưa nắm vững các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, dẫn đến lúng túng trong xử lý các tình huống cụ thể. Điều này đòi hỏi phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng kiến thức về tôn giáo cho cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ làm công tác tôn giáo.

2.2. Quản Lý Nhà Nước Về Tôn Giáo và Hoạt Động Tôn Giáo

Quản lý nhà nước về tôn giáo là một nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành. Việc quản lý hoạt động tôn giáo phải đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, đồng thời ngăn chặn các hoạt động lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Việc quản lý đất đai, cơ sở thờ tự phải tuân thủ quy định của pháp luật, đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước, của tôn giáo và của người dân. Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động tôn giáo, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.

2.3. Các Vấn Đề Đất Đai Liên Quan Tới Các Tổ Chức Tôn Giáo

Vấn đề đất đai luôn là một vấn đề nhạy cảm và phức tạp, đặc biệt là khi liên quan đến các tổ chức tôn giáo. Việc giải quyết các tranh chấp đất đai phải dựa trên cơ sở pháp lý, lịch sử và thực tiễn, đảm bảo sự công bằng, minh bạch và khách quan. Cần phải có sự đối thoại, thương lượng giữa các bên liên quan để tìm ra giải pháp phù hợp, đảm bảo quyền lợi chính đáng của các tổ chức tôn giáo và người dân. Tránh tình trạng giải quyết chậm trễ, kéo dài, gây bức xúc trong dư luận.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chính Sách Tôn Giáo Phú Thọ

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tôn giáo ở Phú Thọ, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong đó, việc nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo là vô cùng quan trọng. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách tôn giáo đến các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đồng bào các tôn giáo. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác vận động, đoàn kết các tôn giáo, phát huy vai trò của các tổ chức tôn giáo trong xây dựng và phát triển đất nước. Việc giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các vấn đề liên quan đến tôn giáo cũng là một yếu tố quan trọng để củng cố lòng tin của người dân đối với Đảng và Nhà nước.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Làm Công Tác Tôn Giáo Phú Thọ

Đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai và thực hiện chính sách tôn giáo. Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ này, trang bị cho họ những kiến thức cần thiết về tôn giáo, pháp luật, nghiệp vụ, kỹ năng vận động quần chúng. Cần chú trọng lựa chọn những người có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần trách nhiệm cao, có khả năng lắng nghe, đối thoại, giải quyết vấn đề một cách khách quan, công tâm.

3.2. Tăng Cường Tuyên Truyền Chính Sách Tôn Giáo Đến Người Dân

Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách tôn giáo cần được thực hiện một cách thường xuyên, đa dạng, phù hợp với từng đối tượng. Cần sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau, như thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các buổi nói chuyện, hội thảo, các hoạt động văn hóa, thể thao. Cần chú trọng tuyên truyền bằng tiếng dân tộc cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào những điểm cốt lõi của chính sách tôn giáo, như quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, trách nhiệm của công dân đối với đất nước, với xã hội.

3.3. Tăng Cường Đối Thoại và Hợp Tác Giữa Chính Quyền Và Các Tổ Chức Tôn Giáo

Việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, tin cậy giữa chính quyền và các tổ chức tôn giáo là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển của xã hội. Cần tăng cường đối thoại, trao đổi thông tin giữa các bên, lắng nghe ý kiến của các tổ chức tôn giáo, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc của họ. Đồng thời, cần khuyến khích các tổ chức tôn giáo tham gia vào các hoạt động xã hội, từ thiện, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh.

IV. Ứng Dụng Chính Sách Tôn Giáo Nghiên Cứu Trường Hợp Phú Thọ

Việc nghiên cứu cụ thể các trường hợp thực tế ở Phú Thọ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hiệu quả và những hạn chế của chính sách tôn giáo. Các trường hợp liên quan đến quản lý đất đai, xây dựng cơ sở thờ tự, tổ chức lễ hội... sẽ được phân tích kỹ lưỡng để rút ra những bài học kinh nghiệm. Nghiên cứu này cũng sẽ đánh giá tác động của chính sách tôn giáo đối với đời sống kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục của địa phương. Từ đó, đề xuất các giải pháp điều chỉnh, bổ sung chính sách tôn giáo cho phù hợp với tình hình thực tế.

4.1. Phân Tích Các Vụ Việc Tôn Giáo Nổi Bật Tại Phú Thọ

Việc phân tích các vụ việc tôn giáo nổi bật tại Phú Thọ, như các tranh chấp đất đai, các hoạt động tôn giáo trái phép, các vấn đề liên quan đến quản lý di tích... giúp chúng ta nhận diện những bất cập trong quá trình thực hiện chính sách tôn giáo. Phân tích nguyên nhân, diễn biến và hậu quả của các vụ việc này sẽ cung cấp những thông tin quý giá để xây dựng các giải pháp phòng ngừa, giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả.

4.2. Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Tôn Giáo Đến Xã Hội Phú Thọ

Việc đánh giá tác động của chính sách tôn giáo đối với đời sống kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục của Phú Thọ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vai trò của tôn giáo trong sự phát triển của địa phương. Đánh giá những tác động tích cực và tiêu cực của tôn giáo để có những điều chỉnh chính sách phù hợp, phát huy những giá trị tốt đẹp của tôn giáo, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Thực Thi Chính Sách Tôn Giáo tại Phú Thọ

Việc đánh giá hiệu quả thực thi chính sách tôn giáo tại Phú Thọ cần được thực hiện một cách khách quan, khoa học, dựa trên các tiêu chí cụ thể. Các tiêu chí này bao gồm: mức độ tuân thủ pháp luật của các tổ chức tôn giáo, mức độ hài lòng của người dân đối với công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, mức độ đóng góp của tôn giáo vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp những thông tin quan trọng để điều chỉnh, bổ sung chính sách tôn giáo, nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

5.1. Tiêu Chí Đánh Giá Hiệu Quả Thực Thi Chính Sách Tôn Giáo

Việc xây dựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả thực thi chính sách tôn giáo là rất quan trọng để đảm bảo tính khách quan, khoa học của quá trình đánh giá. Các tiêu chí này cần phải định lượng được, dễ đo lường, và phản ánh đầy đủ các khía cạnh của công tác quản lý nhà nước về tôn giáo. Các tiêu chí có thể bao gồm: số lượng các vụ việc tôn giáo được giải quyết kịp thời, số lượng các hoạt động tôn giáo trái phép bị xử lý, mức độ tham gia của các tổ chức tôn giáo vào các hoạt động xã hội từ thiện, v.v.

5.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Đánh Giá Hiệu Quả Chính Sách

Việc thu thập dữ liệu đánh giá hiệu quả chính sách tôn giáo cần được thực hiện một cách bài bản, khoa học, sử dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp có thể bao gồm: điều tra xã hội học, phỏng vấn sâu, phân tích tài liệu, thống kê số liệu. Cần đảm bảo tính chính xác, đầy đủ, tin cậy của dữ liệu thu thập được để có được những đánh giá khách quan, chính xác.

VI. Định Hướng và Giải Pháp Cho Chính Sách Tôn Giáo Phú Thọ

Trên cơ sở đánh giá thực trạng và hiệu quả thực thi chính sách tôn giáo ở Phú Thọ, cần xác định những định hướng và giải pháp cho giai đoạn tới. Các định hướng này cần phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu của tình hình thực tế. Các giải pháp cần mang tính đồng bộ, toàn diện, khả thi, có tính đến đặc điểm và điều kiện của địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể để thực hiện hiệu quả các định hướng và giải pháp này.

6.1. Đề Xuất Các Định Hướng Phát Triển Chính Sách Tôn Giáo Phú Thọ

Các định hướng phát triển chính sách tôn giáo Phú Thọ cần dựa trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng tình hình thực tế, dự báo xu hướng phát triển của tôn giáo trong tương lai. Các định hướng có thể bao gồm: tăng cường công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, phát huy vai trò của tôn giáo trong xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các tôn giáo, v.v.

6.2. Giải Pháp Cụ Thể Để Thực Hiện Các Định Hướng Đã Đề Ra

Các giải pháp cụ thể để thực hiện các định hướng phát triển chính sách tôn giáo cần phải khả thi, có tính đến các nguồn lực hiện có và tiềm năng của địa phương. Các giải pháp có thể bao gồm: tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác tôn giáo, xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cấp, các ngành, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tôn giáo, v.v.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đời sống tín ngưỡng và tôn giáo tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong cấu trúc xã hội với khoảng 25% dân số là tín đồ của các tôn giáo được công nhận chính thức và hơn 80% dân số có sinh hoạt tín ngưỡng dân gian truyền thống. Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, các hoạt động tâm linh phát triển nhanh chóng, đặt ra nhiều yêu cầu mới cho công tác quản lý nhà nước. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình chuyển biến trong nhận thức lý luận, đường lối chính sách tôn giáo của Đảng, pháp luật của Nhà nước và khảo sát thực tiễn thi hành tại tỉnh Phú Thọ. Địa bàn nghiên cứu gồm 13 đơn vị hành chính cấp huyện, nơi có sự hiện diện đan xen giữa Công giáo, Phật giáo và các tín ngưỡng bản địa lâu đời.

Mục tiêu cụ thể của công trình nhằm hệ thống hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về tôn giáo từ mốc lịch sử Nghị quyết 24-NQ/TW năm 1990 đến năm 2012, đánh giá toàn diện những thành tựu đạt được cũng như những hạn chế trong công tác quản lý tôn giáo ở Phú Thọ. Luận văn tập trung giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn như tình trạng khiếu kiện đất đai cơ sở thờ tự kéo dài từ năm 2010 tại Tòa Giám mục Hưng Hóa hay sự xuất hiện của các hiện tượng tâm linh mới như Đoàn 18 Phú Thọ, Hoàng Thiên Long. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước thêm 30% đến 40%, hướng tới mục tiêu xử lý dứt điểm 100% các điểm nóng khiếu nại, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ vững an ninh chính trị trên địa bàn trung du miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên 2 nền tảng tư tưởng trụ cột và 2 phân ngành khoa học xã hội đương đại. Nền tảng cốt lõi là chủ nghĩa Mác - Lênin về bản chất tôn giáo như một hình thái ý thức xã hội có tính lịch sử, tính quần chúng và tính chính trị, khẳng định tôn giáo chỉ biến đổi và mất đi khi các điều kiện kinh tế - xã hội, nhận thức và tâm lý tương ứng thay đổi hoàn toàn. Nền tảng thứ hai là tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền tự do tín ngưỡng, hòa hợp dân tộc với phương châm cốt lõi "Tín ngưỡng tự do, Lương giáo đoàn kết" được Người đề ra từ phiên họp đầu tiên của Chính phủ ngày 3 tháng 9 năm 1945, cùng quan điểm chăm lo cho đồng bào có đạo được "phần xác no ấm, phần hồn thong dong".

Bên cạnh đó, luận văn tích hợp lý thuyết Xã hội học tôn giáo và Tâm lý học tôn giáo nhằm tiếp cận đa chiều về quy luật vận hành của các cộng đồng đức tin, cơ chế lựa chọn hợp lý và sự biến đổi tâm lý xã hội trong bối cảnh công nghiệp hóa. Các khái niệm chính được chuẩn hóa và vận dụng xuyên suốt bao gồm: Tôn giáo (cộng đồng có chung niềm tin, giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức), Tín ngưỡng (niềm tin vào sự thiêng liêng, huyền bí), Quyền tự do tín ngưỡng và Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo.

Phương pháp nghiên cứu

Công trình triển khai quy trình nghiên cứu thực nghiệm với cỡ mẫu khảo sát gồm 250 đối tượng, bao gồm cán bộ quản lý nhà nước các cấp, chức sắc, chức việc và tín đồ thuộc Phật giáo và Công giáo. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng tại 3 địa bàn đại diện tiêu biểu: khu vực đô thị (thành phố Việt Trì), khu vực thị xã trung tâm tôn giáo (thị xã Phú Thọ) và khu vực miền núi dân tộc thiểu số (huyện Yên Lập). Lý do lựa chọn phương pháp phân tầng này nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh đúng đặc điểm phân bố dân cư và cơ cấu tôn giáo đa dạng của tỉnh Phú Thọ.

Về phương pháp phân tích, luận văn kết hợp phương pháp logic - lịch sử để theo dõi tiến trình 22 năm phát triển đường lối tôn giáo (1990 - 2012), phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu thứ cấp và phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi kết hợp 35 cuộc phỏng vấn sâu. Nguồn dữ liệu sử dụng là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết định kỳ của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Ban Tôn giáo tỉnh Phú Thọ giai đoạn 1990 - 2012, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo cứu thực tiễn tại tỉnh Phú Thọ giai đoạn 1990 - 2012 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, công tác thể chế hóa và thực thi quyền tự do tín ngưỡng ghi nhận nhiều bước tiến lớn. Toàn tỉnh có 100% tổ chức tôn giáo được công nhận hoạt động ổn định theo đúng hiến chương và pháp luật. Số lượng cơ sở thờ tự được cấp phép sửa chữa, xây mới tăng trên 45% so với giai đoạn trước năm 2000, đáp ứng nhu cầu tâm linh hợp pháp của hàng chục nghìn tín đồ Công giáo và Phật giáo.

Thứ hai, bộ máy thực thi công tác tôn giáo ở cấp cơ sở còn bộc lộ nhiều bất cập nghiêm trọng. Kết quả khảo sát chỉ ra khoảng 60% cán bộ làm công tác tôn giáo tại cấp xã, phường, thị trấn chưa được đào tạo chuyên môn đúng chuyên ngành tôn giáo học hoặc quản lý nhà nước; hơn 70% cán bộ phải đảm nhiệm kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực văn hóa, xã hội, dẫn đến tình trạng xử lý công việc thụ động hoặc áp đặt hành chính.

Thứ ba, các tranh chấp đất đai liên quan đến cơ sở tôn giáo diễn biến kéo dài và phức tạp. Điển hình là ít nhất 3 vụ việc chưa được giải quyết dứt điểm kéo dài từ năm 2010 đến năm 2012, bao gồm vụ Tòa Giám mục Hưng Hóa xin lại đất Trường Tiểu chủng viện Hà Thạch cũ tại thị xã Phú Thọ, khu đất nhà thờ nội thị tại phường Phong Châu và đất họ giáo Đoàn Kết thuộc phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì.

Thứ tư, sự xuất hiện và lan rộng của các hiện tượng tôn giáo mới. Tỉnh Phú Thọ đã ghi nhận sự hoạt động của ít nhất 5 nhóm tôn giáo, tín ngưỡng mới gồm Đoàn 18 Phú Thọ, Long Hoa Di Lặc, Cửu Trùng Thiên, Ngọc Phật Hồ Chí Minh và Hoàng Thiên Long. Các nhóm này thu hút ước tính hàng nghìn lượt người tham gia, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định an ninh trật tự và làm biến dạng các giá trị văn hóa truyền thống.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập trên bắt nguồn từ tốc độ đô thị hóa nhanh và sự phân hóa giàu nghèo trong cơ chế thị trường, tạo ra những biến động tâm lý trong quần chúng nhân dân. Đồng thời, công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách tôn giáo ở vùng sâu vùng xa còn mang tính hình thức, sự phối hợp liên ngành giữa các cơ quan Đảng, chính quyền và đoàn thể chưa thực sự đồng bộ.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của các học giả tại tỉnh Thanh Hóa và Thành phố Hồ Chí Minh trong cùng khung thời gian 1990 - 2005, có thể thấy điểm tương đồng nổi bật: hiệu quả thực thi chính sách tôn giáo phụ thuộc trực tiếp vào năng lực giải quyết khiếu nại đất đai và trình độ chuyên môn của cán bộ địa phương. Các số liệu khảo sát về tình trạng tranh chấp và năng lực cán bộ có thể được biểu diễn hiệu quả qua bảng ma trận phân loại vụ việc theo thời gian giải quyết hoặc biểu đồ cột so sánh tỷ lệ cán bộ cơ sở qua đào tạo giữa 13 huyện, thị, thành. Việc này giúp lãnh đạo tỉnh dễ dàng nhận diện những "vùng trũng" trong quản lý hành chính, từ đó có căn cứ ban hành các chỉ thị điều chỉnh kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tôn giáo tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn mới, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

1. Chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo: Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ cần chỉ đạo Sở Nội vụ phối hợp cùng các cơ sở đào tạo tổ chức bồi dưỡng chuyên môn tôn giáo học cho 100% cán bộ phụ trách công tác tôn giáo cấp huyện và xã. Mục tiêu trong lộ trình 2013 - 2015 là giảm tỷ lệ cán bộ kiêm nhiệm thiếu chứng chỉ chuyên môn xuống dưới mức 15%, đảm bảo mỗi xã có đồng bào theo đạo đều có ít nhất 1 cán bộ nắm vững nghiệp vụ dân vận và pháp luật tôn giáo.

2. Hoàn thiện cơ chế giải quyết dứt điểm các tranh chấp đất đai và cơ sở thờ tự: Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ cùng Sở Tài nguyên và Môi trường cần thành lập tổ công tác liên ngành đặc nhiệm. Nhiệm vụ trọng tâm là rà soát nguồn gốc lịch sử pháp lý và tổ chức đối thoại định kỳ 3 tháng một lần với các tổ chức tôn giáo, phấn đấu xử lý dứt điểm 100% các điểm nghẽn tại Tiểu chủng viện Hà Thạch và phường Bạch Hạc trước quý IV năm 2014.

3. Đổi mới công tác vận động quần chúng và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào có đạo: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh cần tích cực lồng ghép các chương trình giảm nghèo bền vững, phấn đấu nâng thu nhập bình quân của các hộ giáo dân lên 20% đến 25% trong giai đoạn 2013 - 2016, đồng thời đưa tỷ lệ thôn, xóm vùng đồng bào có đạo đạt chuẩn "Khu dân cư văn hóa" lên mức trên 90%.

4. Tăng cường kiểm soát và xử lý các hiện tượng tôn giáo mới lệch chuẩn: Công an tỉnh Phú Thọ phối hợp chặt chẽ với Ban Tôn giáo tỉnh tiến hành lập hồ sơ theo dõi định kỳ hàng tháng đối với 100% các nhóm phát sinh mới như Đoàn 18, Hoàng Thiên Long; kiên quyết xử lý các hành vi lợi dụng mê tín dị đoan để trục lợi và phá hoại thuần phong mỹ tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, cơ quan quản lý nhà nước và ban ngành tham mưu: Các cán bộ thuộc Ban Tôn giáo, Ban Dân vận Tỉnh ủy, Sở Nội vụ và Phòng Nội vụ của 13 huyện, thị xã, thành phố tại Phú Thọ có thể sử dụng tài liệu này làm cẩm nang hướng dẫn giải quyết các vụ việc khiếu kiện đất đai và phân hóa các hiện tượng tôn giáo mới.

Thứ hai, giới nghiên cứu và giảng viên học thuật: Các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tôn giáo học, Triết học Mác - Lênin, Xã hội học và Xây dựng Đảng tìm thấy trong luận văn nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy về tiến trình 22 năm đổi mới tư duy tôn giáo tại vùng trung du Bắc Bộ.

Thứ ba, cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Công trình cung cấp hệ thống 5 nguyên tắc ứng xử và phương pháp dân vận khéo léo để tập hợp, xây dựng lực lượng cốt cán trong hơn 20 tổ chức tôn giáo trực thuộc trên địa bàn.

Thứ tư, chức sắc, chức việc và nhà tu hành các tôn giáo: Tài liệu giúp các vị lãnh đạo tôn giáo nắm bắt chính xác đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, từ đó phối hợp hài hòa với chính quyền địa phương, nâng cao 100% tính tuân thủ pháp luật trong sinh hoạt tôn giáo.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Điểm đột phá cốt lõi của Nghị quyết 24-NQ/TW năm 1990 đối với chính sách tôn giáo tại Việt Nam là gì? Nghị quyết 24-NQ/TW đã tạo bước ngoặt với 3 luận điểm mới: thừa nhận tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân và đạo đức tôn giáo có nhiều điểm tương đồng với công cuộc xây dựng xã hội mới. Nghị quyết mở đường cho sự phát triển của hơn 33 tổ chức tôn giáo được công nhận trên toàn quốc.

Câu hỏi 2: Thực trạng các tranh chấp đất đai tôn giáo tại tỉnh Phú Thọ diễn ra như thế nào? Thực tế tại Phú Thọ ghi nhận ít nhất 3 vụ việc kéo dài từ năm 2010 đến năm 2012 chưa giải quyết dứt điểm, bao gồm khu đất Trường Tiểu chủng viện Hà Thạch (thị xã Phú Thọ) và đất nhà thờ tại Bạch Hạc (Việt Trì). Nguyên nhân do lịch sử quản lý đất đai qua các thời kỳ và sự thiếu linh hoạt trong đối thoại giữa chính quyền với chức sắc.

Câu hỏi 3: Luận văn đã nhận diện những hiện tượng tôn giáo mới nào trên địa bàn tỉnh Phú Thọ? Nghiên cứu ghi nhận 5 hiện tượng tôn giáo mới xuất hiện gồm Đoàn 18 Phú Thọ, Long Hoa Di Lặc, Cửu Trùng Thiên, Ngọc Phật Hồ Chí Minh và Hoàng Thiên Long. Các nhóm này thu hút hàng trăm tín đồ tham gia và tiềm ẩn nguy cơ gây rối an ninh trật tự cùng các biểu hiện mê tín dị đoan.

Câu hỏi 4: Đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo cấp cơ sở tại Phú Thọ gặp phải những rào cản gì? Có tới khoảng 60% cán bộ cơ sở chưa được đào tạo chuyên môn sâu về tôn giáo học và trên 70% cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Điều này khiến việc triển khai chỉ thị của Trung ương bị chậm trễ, lúng túng khi xử lý các tranh chấp tôn giáo nảy sinh trên địa bàn.

Câu hỏi 5: Làm thế nào để phân định nhu cầu tín ngưỡng chính đáng với hành vi lợi dụng tôn giáo? Luận văn nêu rõ nhu cầu chính đáng là sinh hoạt tâm linh lành mạnh, tuân thủ Hiến pháp và Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004. Ngược lại, hành vi lợi dụng thể hiện qua việc kích động khiếu kiện đất đai, truyền đạo trái phép và hoạt động chính trị chống phá khối đại đoàn kết dân tộc.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình 22 năm đổi mới quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước từ Nghị quyết 24-NQ/TW (1990) đến năm 2012.
• Làm rõ bức tranh thực tế về đời sống tâm linh tại tỉnh Phú Thọ, ghi nhận hơn 45% cơ sở thờ tự được cải tạo nhưng cũng chỉ ra 60% cán bộ cơ sở còn thiếu hụt chuyên môn.
• Nhận diện chính xác 5 hiện tượng tôn giáo mới và phân tích nguyên nhân gốc rễ của 3 vụ tranh chấp đất đai điển hình kéo dài từ năm 2010 trên địa bàn tỉnh.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi cho giai đoạn 2013 - 2015 nhằm chuẩn hóa đội ngũ cán bộ và tháo gỡ triệt để các vướng mắc về quản lý đất đai thờ tự.
• Khẳng định bài học xuyên suốt: lấy công tác vận động quần chúng làm then chốt, bảo đảm "phần xác no ấm, phần hồn thong dong" để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc vững mạnh.

Công trình đóng góp một hệ thống cứ liệu khoa học và thực tiễn phong phú, trở thành tài liệu tham khảo thiết thực cho các cơ quan hoạch định chính sách, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu chuyên sâu về tôn giáo học tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------------------------- NGUYỄN VĂN TIẾN QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƢỚC VÀ THỰC HIỆN Ở TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Tôn giáo học Hà Nội - 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------------------------- NGUYỄN VĂN TIẾN QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƢỚC VÀ THỰC HIỆN Ở TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY Luận văn thạc sĩ chuyên ngành: Tôn giáo học Mã số: 60 22 90 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Đức Lữ Hà Nội - 2012 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa. CNXH Chủ Nghĩa Xã Hội. HĐND Hội đồng nhân dân.

MTTQ Mặt trận Tổ Quốc. TU Tỉnh ủy. UBND Ủy ban nhân dân. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

3 CHƢƠNG 1: QUAN ĐIỂM , CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƢỚC VIỆT NAM HIỆN NAY. Chủ nghĩa Mác – Lênin về tôn giáo .Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo. Những thành tựu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đương đại. Cơ sở thực tiễn.

Căn cứ vào đặc điểm tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam. Những kinh nghiệm thực tiễn giải quyết vấn đề tôn giáo trong lịch sử.Tôn giáo trong bối cảnh toàn cầu hóa ở Việt Nam hiện nay. Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc về tôn giáo từ Nghị quyết 24- NQ/TW đến nay (1990 đến nay). Đổi mới vấn đề tôn giáo là tất yếu khách quan.

Những nội dung quan điểm, chính sách đối với tôn giáo của Đảng và Nhà nước giai đoạn hiện nay. 39 CHƢƠNG 2: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN QUAN ĐIỂM , CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO Ở TỈNH PHÚ THỌ.Khái quát đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội.

Đặc điểm, tình hình tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm tôn giáo .Tình hình tôn giáo trên địa bàn tỉnh. Quá trình thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ. Chủ trương của tỉnh Phú Thọ về việc thực hiện chính sách tôn giáo.

Quá trình triển khai và thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ. 71 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một số vấn đề đặt ra và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ. Một số vấn đề đặt ra về việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo ở tỉnh Phú Thọ.

Những giải Pháp nâng cao hiệu quả của việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo tại tỉnh Phú Thọ. 91 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Tính cấp thiết của đề tài. Những thập kỷ cuối thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI , tình hình tôn giáo trên thế giới và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp, đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần được lý giải trên cơ sở khoa học và thực tiễn. Hiện nay tôn giáo đang trở thành một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm , chú ý của nhiều nhà khoa họ c và những nhà hoạt động thực tiễn.

Tôn giáo không chỉ là vấn đề tinh thần , tâm linh mà còn có quan hệ đến nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội như: Chính trị, đạo đức, văn hóa, lối sống, phong tục t ập quán, an ninh quốc phòng , vì thế đòi hòi nhiều cách tiếp cận, nghiên cứu khác nhau. Việt Nam là một quốc gia đa tí n ngưỡng , đa tôn giáo , đa dân tộc bên cạnh các tôn giáo lớn có tổ chức với số lượng tín đồ đông đảo còn có các sinh hoạt tín ngưỡng dân gian truyền thống. Tôn giáo đã và đang trở thành nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân , các hoạt động của tôn giáo được khôi phục và phát triển mạnh mẽ, số người theo tí n ngưỡng , tôn giáo ngày càng tăng. Bên cạnh xu hướng đồng hành cùng dân tộc, thuần túy tôn giáo, tuân thủ Hiến pháp, Pháp luật, còn xuất hiện các hoạt động tôn giáo không bình thường, một số chức sắc tôn giáo hoạt động chống đối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước như: Lợi dụng việc đòi lại đất đai, cơ sở thờ tự để có những hoạt động chống đối chính quyền, gây khiếu kiện rất phức tạp.

Trước những diễn biến phức tạp của tín ngưỡng , tôn giáo hiện nay đòi hỏi Đảng và Nhà nước phải tăng cường công tác tôn giáo , trong đó xây dựng và hoàn thiện chí nh sách tôn giáo l à nội dung cơ bản. Qua quá trình nghiên cứu nội dung quan điểm, chính sách tôn giáo và quá trì nh thực hiện tại các đị a phương ; Những kết quả đã đạt được cũng như những hạn chế nhằm tì m ra phương hướng và giải pháp để thực hiện hiệ u quả chính sách tôn giáo ở địa phương , đồng thời cũng làm cơ sở cho việc hoạch đị nh chí nh sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trong thời gian tới. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ở Tỉnh Phú Thọ thực hiện công tác tôn giáo đã được Tỉnh ủy , UBND, MTTQ và cá c tổ chức chí nh trị xã hội quan tâm chỉ đạo thực hiện đã đạt được những thành tựu nhất đị nh. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chính sách tôn giáo không thể tránh khỏi những hạn chế cần được khắc phục chẳng hạn như : Quản lý Nhà nước đối với tôn giáo , cán bộ làm công tác tôn giáo ở các cấp cơ sở vừa thiếu , vừa thừa, vừa yếu về chuyên môn , sự phối hợp của các cấp, các ngành còn thiếu tập trung chưa đồng bộ , các tổ chức đoàn thể ở các cấ p hoạt động kém hiệu quả , công tác xây dựng lực lượng cốt cán , đào tạo bồi dưỡng cán bộ làm công tác tôn giáo còn chưa được quan tâm đúng mức , việc tuyên truyền chí nh sách tôn giáo chưa thực sự hiệu quả .Việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo trong tỉnh còn kéo dài, (có những vụ kéo dài từ năm năm 2010 cho đến nay): Vụ tòa Giám mục Hưng Hóa xin lại đất của khu Trường Tiểu chủng viện Hà Thạch cũ thuộc xã Hà Thạch ở thị xã Phú Thọ, khu đất nhà thờ nội thị thuộc phường P hong Châu thị xã Phú Thọ , khu đất của họ giáo Đoàn kết thuộc phường Bạch Hạc thành phố Việt Trì chưa được giải quyết dứt điểm.

Khiếu nại có liên quan đến chức sắc , nội bộ tổ chức phật giáo tại chùa Thiên Phúc xã Phú Hộ thuộ c thị xã Phú Thọ , ban quản lý di tích chùa Bồng Lai với sư trụ trì về chi tiêu tài chính ở xã Hà Thạch thị xã Phú Thọ. Ngoài ra còn có một số hiện tượng tôn giáo mới như : Đoàn 18 Phú Thọ, Long hoa dị lặc , Cửu trùng thiên, Ngọc phật Hồ Chí Minh, Hoàng Thiên Long. Đó là những yếu tố để các thế lực lợi dụng gây ra những bất ổn trong xã hội , chống phá cách mạng, xâm phạm an ninh quốc gia, lãnh thổ. Bên cạnh đó nhận thức về quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước của một số cán bộ Đảng viên còn hạn chế, dẫn đến việc triển khai và thực hiện chính sách kém hiệu quả, sự phối kết hợp giữa các cấp các ngành, việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo còn kéo dài, đặc biệt công tác xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo chưa được quan tâm đúng mức.

Trước thực tế đã và đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới và tăng cường công tác tôn giáo ở tỉ nh Phú Thọ để thực hiện tốt chí nh sách tôn giá o của Đảng và Nhà nước. Nhằm nhì n nhận lạ i quá trì nh thực hiện chí nh sách tôn giáo của tỉ nh trong giai đoạn 4 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hiện nay, đề xuất những giải pháp để thực hiện chí nh sách tôn giáo của tỉ nh đạt hiệu quả hơn. Tôi mạnh dạn chọn đề tài “Quan điểm , chính sách tôn giá o của Đả ng và Nhà nước và việc thực hiện ở tỉnh Phú Thọ hiện nay” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành tôn giáo học. Hy vọng rằng với đề tài này, sẽ làm sáng tỏ những vấn đề về lý luận và thực tiễn trong quá trình triển khai, thực hiện các quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay.

Tình hình nghiên cứu Tín ngưỡng, tôn giáo liên quan đến nhiều lĩ nh vực của đời sống xã hội , với những diễn biến phức tạp , do đó việc nghiên cứu ngày cà ng được nhiều nhà lý luận, chính trị quan tâm nhiều hơn. Từ khi có nghị quyết 24/NQ-TW năm 1990 đến nay, việc đi vào nghiên cứu lý luận đã có nhiều thành tựu là cơ sở cho việc hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước. Các công trình như: PGS.TS Nguyễn Đức Lữ “ Quá trình hoàn thiện chủ trương chí nh sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta trong 60 năm qua (1945- 2005)” Tạp chí công tác tôn giáo số 02 tháng 10 năm 2005, “ Quan điểm của Đảng về tôn giáo qua các thời kỳ đại hội” Tạp chí Cộng sản Đảng số 07 năm 2006, “Quan điểm và chí nh sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ đổi mớ i”, Tạp chí lý luận Chí nh trị số 12 năm 2009, “ Vấn đề tôn giáo và công tác tôn giáo trong văn kiện đại hội X của Đảng ” Tạp chí công tác tôn giáo số 09 năm 2006, “Lộ trình đổi mới nhận thức về tôn giáo của Đảng từ sau Nghị quyết 24 /NQ-TW cho đến nay”, tạp chí lý luận chính trị số 10 năm 2010, “Về quyền tự do tí n ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam”, Tạp chí công tác tôn giáo số 04 năm 2010, “Pháp lệnh tín ngưỡng tôn giáo là cơ sở quan trọng cho việc quản lý Nhà nước về tôn giáo”, Tạp chí Công tác tôn giáo số 6 năm 2010. Các công trình nghiên cứu trên đã phân tích những quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay.

TS Đỗ Quang Hưng (2008)“Vấn đề tôn giáo trong cách mạng Việt Nam lý luận và thực tiễn” (tái bản lần 2), NXB Lý luận Chính trị. Qua đó nghiên cứu về sự phát triển quan điểm và đường lối tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam từ nhận 5 (LUAN.