Chính Sách Tài Chính Y Tế Công Ở Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp

Khám phá chính sách tài chính hỗ trợ phát triển sự nghiệp y tế công trong nền kinh tế thị trường tại Việt Nam, thúc đẩy chất lượng dịch vụ y tế.

• Tác giả: Nguyễn Nhật Hải
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Chính Sách Tài Chính Y Tế Công Ở Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 0.2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 0.2.1. Các công trình nghiên cứu ngoài nước
• 0.3. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 0.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 0.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.6. ĐIỂM MỚI VỀ KHOA HỌC CỦA LUẬN ÁN
• 0.7. BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 1.2. TÀI CHÍNH, TÀI CHÍNH CÔNG VÀ TÀI CHÍNH Y TẾ
• 1.2.1. Tài chính
• 1.2.2. Khái niệm tài chính
• 1.2.3. Các chức năng của tài chính. Vai trò của tài chính
• 1.2.4. Hệ thống tài chính
• 1.2.5. Tài chính công
• 1.2.5.1. Khái niệm tài chính công
• 1.2.5.2. Chức năng của tài chính công
• 1.2.5.3. Vai trò của tài chính công
• 1.2.5.4. Hệ thống tài chính công
• 1.2.6. Tài chính y tế
• 1.2.6.1. Khái niệm tài chính y tế
• 1.2.6.2. Các chức năng của tài chính y tế
• 1.2.6.3. Vai trò của tài chính y tế
• 1.2.6.4. Hệ thống và cơ chế tài chính y tế
• 1.2.7. Kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 1.2.8. Tính công bằng xã hội của tài chính y tế
• 1.3. CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 1.3.1. Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu của chính sách tài chính y tế
• 1.3.1.1. Khái niệm chính sách tài chính y tế
• 1.3.1.2. Đặc điểm của chính sách tài chính y tế
• 1.3.1.3. Mục tiêu của chính sách tài chính y tế
• 1.3.2. Những yếu tố cơ bản của chính sách tài chính y tế
• 1.3.3. Nội dung của những chính sách tài chính y tế
• 1.3.3.1. Nội dung của chính sách huy động các nguồn tài chính y tế
• 1.3.3.2. Nội dung của chính sách phương thức chi trả dịch vụ y tế
• 1.3.3.3. Nội dung của chính sách chi công và chi tư trong tổng chi xã hội cho y tế
• 1.3.3.4. Nội dung của chính sách chi phí và giá thành các dịch vụ y tế
• 1.4. KINH NGHIỆM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ CỦA CÁC NƯỚC
• 1.4.1. Kinh nghiệm của nhóm các nước có nền kinh tế chuyển đổi
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Estonia
• 1.4.3. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Czech
• 1.4.4. Kinh nghiệm của nhóm nước phát triển ở Tây Âu
• 1.4.5. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 1.4.6. Kinh nghiệm của Thái Lan
• 1.4.7. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 2.1. QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG
• 2.1.1. Căn cứ để xác định việc hoàn thiện chính sách tài chính y tế
• 2.1.1.1. Căn cứ vào yêu cầu phát triển của sự nghiệp y tế công trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 2.1.1.2. Căn cứ vào đánh giá thực trạng các chính sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công
• 2.1.1.3. Căn cứ vào dự báo những thuận lợi và khó khăn trong chính sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công
• 2.1.2. Quan điểm hoàn thiện chính sách tài chính y tế cho sự nghiệp phát triển y tế công trong thời gian tới
• 2.1.3. Các mục tiêu của sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 2.1.4. Hướng hoàn thiện chính sách tài chính y tế ở Việt Nam trong thời gian tới
• 2.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 2.2.1. Nhóm giải pháp đối với các cơ quan quản lý nhà nước
• 2.2.2. Nhóm giải pháp cho tăng nguồn thu
• 2.2.3. Nhóm giải pháp đổi mới phương thức chi trả
• 2.2.4. Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế tài chính
• 2.2.5. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực
• 2.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3
• 3.1. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Tài Chính Y Tế Công Việt Nam

Chính sách tài chính y tế công ở Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo sức khỏe cho người dân. Nó bao gồm các biện pháp huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính cho hệ thống y tế công. Mục tiêu chính là đảm bảo mọi người dân đều có thể tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản, đặc biệt là người nghèo và các đối tượng yếu thế. Ngân sách y tế nhà nước, bảo hiểm y tế, và các nguồn tài trợ khác đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển hệ thống y tế. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực này vẫn còn nhiều thách thức. Cần có những cải cách để đảm bảo tính bền vững và công bằng của hệ thống tài chính y tế, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân. Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến tháng 6/2015, độ bao phủ bảo hiểm y tế đã đạt ngưỡng 70% dân số.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài chính y tế công

Tài chính y tế công là một bộ phận của tài chính công, liên quan đến việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính để phục vụ cho các hoạt động y tế công cộng. Vai trò của nó là đảm bảo nguồn lực cho việc phòng bệnh, khám chữa bệnh, và các dịch vụ y tế thiết yếu khác. Tài chính y tế công cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu gánh nặng chi phí y tế cho người dân, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Một hệ thống tài chính y tế công hiệu quả sẽ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội. Theo WHO, đầu tư cho sức khỏe là đầu tư cho phát triển.

1.2. Các nguồn lực tài chính y tế công chủ yếu ở Việt Nam

Các nguồn lực tài chính y tế công ở Việt Nam bao gồm ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế, viện trợ quốc tế, và các nguồn đóng góp từ cộng đồng. Ngân sách nhà nước là nguồn tài chính quan trọng nhất, được sử dụng để chi trả cho các hoạt động y tế dự phòng, khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập, và đào tạo nhân lực y tế. Bảo hiểm y tế ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ rủi ro và đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Viện trợ quốc tế cũng góp phần đáng kể vào việc cải thiện hệ thống y tế, đặc biệt là ở các vùng khó khăn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nguồn lực này để đảm bảo hiệu quả và bền vững của hệ thống tài chính y tế.

II. Thực Trạng Chi Tiêu Y Tế Công Phân Tích Điểm Nghẽn

Thực trạng chi tiêu y tế công ở Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập. Mặc dù ngân sách y tế đã tăng lên trong những năm gần đây, nhưng vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế. Cơ cấu chi tiêu chưa hợp lý, với tỷ trọng chi cho y tế dự phòng còn thấp so với chi cho khám chữa bệnh. Hiệu quả sử dụng ngân sách còn hạn chế, do tình trạng lãng phí, tham nhũng, và quản lý yếu kém. Chi tiêu từ tiền túi của hộ gia đình vẫn còn cao, gây khó khăn cho người nghèo và các đối tượng dễ bị tổn thương. Cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả chi tiêu y tế công, đảm bảo công bằng và bền vững. Theo một thực tế, Việt Nam là nước có tỉ lệ chi tiêu y tế hộ gia đình rất cao.

2.1. Phân bổ ngân sách y tế công Ưu tiên và bất cập

Việc phân bổ ngân sách y tế công hiện nay còn nhiều bất cập. Ưu tiên vẫn tập trung vào các bệnh viện tuyến trên, trong khi y tế cơ sở chưa được đầu tư đúng mức. Điều này dẫn đến tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trên, và người dân khó tiếp cận các dịch vụ y tế ban đầu. Cần có sự điều chỉnh trong phân bổ ngân sách, ưu tiên cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, và các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của hệ thống y tế và giảm gánh nặng chi phí cho người dân.

2.2. Hiệu quả sử dụng ngân sách y tế Đánh giá và giải pháp

Hiệu quả sử dụng ngân sách y tế còn hạn chế do nhiều nguyên nhân, như tình trạng lãng phí, tham nhũng, quản lý yếu kém, và cơ chế thanh toán bất hợp lý. Cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, như tăng cường kiểm tra, giám sát, công khai minh bạch thông tin, và đổi mới cơ chế thanh toán. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý y tế cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

2.3. Gánh nặng chi phí y tế từ tiền túi của hộ gia đình

Chi tiêu y tế từ tiền túi của hộ gia đình vẫn còn cao, đặc biệt là ở các vùng nông thôn và miền núi. Điều này gây khó khăn cho người nghèo và các đối tượng dễ bị tổn thương, khiến họ khó tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết. Cần có những giải pháp để giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân, như mở rộng bảo hiểm y tế, tăng cường các chương trình hỗ trợ chi phí y tế cho người nghèo, và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế công. Theo tiêu chuẩn quốc tế thì Việt Nam là nước có tỉ lệ chi tiêu y tế hộ gia đình rất cao.

III. Giải Pháp Đột Phá Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Y Tế

Để nâng cao hiệu quả tài chính y tế công ở Việt Nam, cần có những giải pháp đột phá. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường huy động nguồn lực tài chính, bao gồm cả ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế, và các nguồn tài trợ khác. Cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân tham gia đóng góp vào quỹ bảo hiểm y tế. Đồng thời, cần đổi mới cơ chế tài chính, tăng cường tính tự chủ cho các bệnh viện công lập, và khuyến khích cạnh tranh giữa các cơ sở y tế. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý y tế cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.

3.1. Tăng cường huy động nguồn lực tài chính cho y tế

Để tăng cường huy động nguồn lực tài chính cho y tế, cần có những giải pháp đồng bộ. Ngân sách nhà nước cần được tăng lên, đồng thời cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân tham gia đóng góp vào quỹ bảo hiểm y tế. Cần có chính sách ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực y tế. Việc xã hội hóa y tế cũng là một giải pháp quan trọng, thu hút các nguồn lực từ xã hội vào phát triển hệ thống y tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

3.2. Đổi mới cơ chế tài chính y tế Tự chủ và cạnh tranh

Đổi mới cơ chế tài chính y tế là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế. Cần tăng cường tính tự chủ cho các bệnh viện công lập, cho phép họ tự chủ về tài chính, nhân sự, và chuyên môn. Đồng thời, cần khuyến khích cạnh tranh giữa các cơ sở y tế, tạo động lực cho họ nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm chi phí. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động của các cơ sở y tế.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính y tế

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính y tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý y tế đồng bộ, kết nối tất cả các cơ sở y tế trên cả nước. Hệ thống này sẽ giúp theo dõi, quản lý chi tiêu y tế, kiểm soát lãng phí, và đánh giá hiệu quả hoạt động của các cơ sở y tế. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thanh toán điện tử, giúp giảm thời gian và chi phí thanh toán. Cần có sự đầu tư thích đáng cho việc phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế.

IV. Chính Sách Bảo Hiểm Y Tế Toàn Dân Hướng Đến Tương Lai

Chính sách bảo hiểm y tế toàn dân là một mục tiêu quan trọng của Việt Nam, nhằm đảm bảo mọi người dân đều có thể tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản. Để đạt được mục tiêu này, cần có những giải pháp đồng bộ, như mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, tăng cường tuyên truyền vận động, và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Cần có cơ chế hỗ trợ chi phí bảo hiểm y tế cho người nghèo và các đối tượng yếu thế. Đồng thời, cần đổi mới cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế, khuyến khích các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chất lượng cao với chi phí hợp lý. Luật Bảo hiểm y tế ra đời và đã phát huy tác dụng tốt.

4.1. Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế

Để mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, cần có những giải pháp đồng bộ. Cần tăng cường tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò và lợi ích của bảo hiểm y tế. Cần có cơ chế hỗ trợ chi phí bảo hiểm y tế cho người nghèo và các đối tượng yếu thế. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

4.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho người tham gia BHYT

Để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho người tham gia bảo hiểm y tế, cần có những giải pháp đồng bộ. Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, và đào tạo nhân lực y tế. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ y tế, đảm bảo người dân được cung cấp dịch vụ chất lượng cao. Đồng thời, cần đổi mới cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế, khuyến khích các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chất lượng cao với chi phí hợp lý. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

4.3. Đổi mới cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế

Đổi mới cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống bảo hiểm y tế. Cần chuyển từ cơ chế thanh toán theo phí dịch vụ sang cơ chế thanh toán theo định suất, hoặc theo nhóm bệnh. Điều này sẽ khuyến khích các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chất lượng cao với chi phí hợp lý. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thanh toán bảo hiểm y tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

V. Tự Chủ Tài Chính Bệnh Viện Kinh Nghiệm và Thách Thức

Chính sách tự chủ tài chính bệnh viện là một chủ trương đúng đắn, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các bệnh viện công lập. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách này còn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Các bệnh viện còn thiếu kinh nghiệm trong quản lý tài chính, nhân sự, và chuyên môn. Cơ chế giám sát còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng lãng phí, tham nhũng. Cần có những giải pháp để tháo gỡ những khó khăn này, đảm bảo chính sách tự chủ tài chính bệnh viện được thực hiện hiệu quả. Trong quá trình thực hiện cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), ngành y tế còn chậm đổi mới.

5.1. Kinh nghiệm thực hiện tự chủ tài chính tại các bệnh viện

Một số bệnh viện đã có kinh nghiệm thành công trong việc thực hiện tự chủ tài chính. Họ đã chủ động tìm kiếm các nguồn thu, nâng cao chất lượng dịch vụ, và quản lý chi tiêu hiệu quả. Tuy nhiên, cũng có nhiều bệnh viện gặp khó khăn trong việc thực hiện tự chủ tài chính, do thiếu kinh nghiệm, nguồn lực hạn chế, và cơ chế giám sát lỏng lẻo. Cần có sự tổng kết, đánh giá kinh nghiệm thực tế, để rút ra những bài học quý báu cho việc triển khai chính sách tự chủ tài chính bệnh viện trên diện rộng.

5.2. Thách thức và giải pháp trong quá trình tự chủ tài chính

Quá trình tự chủ tài chính bệnh viện còn gặp nhiều thách thức, như thiếu kinh nghiệm, nguồn lực hạn chế, cơ chế giám sát lỏng lẻo, và sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các bệnh viện. Để vượt qua những thách thức này, cần có những giải pháp đồng bộ, như tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý bệnh viện, hỗ trợ tài chính cho các bệnh viện khó khăn, và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các bệnh viện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

VI. Đầu Tư Cho Y Tế Đảm Bảo Sức Khỏe Cộng Đồng Bền Vững

Đầu tư cho y tế là đầu tư cho phát triển, đảm bảo sức khỏe cộng đồng bền vững. Cần tăng cường đầu tư cho y tế dự phòng, y tế cơ sở, và các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế. Cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân đầu tư vào lĩnh vực y tế. Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, đảm bảo các dự án đầu tư được thực hiện đúng tiến độ và đạt chất lượng cao. Mọi người dân đều khỏe mạnh tạo ra tăng trưởng đáng kể cho tăng trưởng kinh tế.

6.1. Ưu tiên đầu tư cho y tế dự phòng và y tế cơ sở

Y tế dự phòng và y tế cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Cần ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực này, nhằm ngăn ngừa dịch bệnh, phát hiện sớm bệnh tật, và cung cấp các dịch vụ y tế ban đầu cho người dân. Cần xây dựng mạng lưới y tế cơ sở vững mạnh, đảm bảo mọi người dân đều có thể tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp này.

6.2. Khuyến khích đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế

Khuyến khích đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế là một giải pháp quan trọng để tăng cường nguồn lực cho hệ thống y tế. Cần có chính sách ưu đãi thuế, đất đai, và các thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực y tế. Cần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, đảm bảo các doanh nghiệp tư nhân hoạt động hiệu quả và cung cấp dịch vụ chất lượng cao. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động của các doanh nghiệp tư nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu ngoài nƣớc.

Các công trình nghiên cứu trong nƣớc. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐIỂM MỚI VỀ KHOA HỌC CỦA LUẬN ÁN. BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM. TÀI CHÍNH, TÀI CHÍNH CÔNG VÀ TÀI CHÍNH Y TẾ.

Tài chính. Khái niệm tài chính. Các chức năng của tài chính. Vai trò của tài chính.

Hệ thống tài chính. Tài chính công. Khái miệm tài chính công. Chức năng của tài chính công.

Vai trò của tài chính công. Hệ thống tài chính công. Tài chính y tế. Khái niệm tài chính y tế.

Các chức năng của tài chính y tế. Vai trò của tài chính y tế. Hệ thống và cơ chế tài chính y tế. Kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN.

Tính công bằng xã hội của tài chính y tế. CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM. Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu của chính sách tài chính y tế. Khái niệm chính sách tài chính y tế.

Đặc điểm của chính sách tài chính y tế. Mục tiêu của chính sách tài chính y tế. Những yếu tố cơ bản của chính sách tài chính y tế. Nội dung của những chính sách tài chính y tế.

Nội dung của chính sách huy động các nguồn tài chính y tế. Nội dung của chính sách phƣơng thức chi trả dịch vụ y tế. Nội dung của chính sách chi công và chi tƣ trong tổng chi xã hội cho y tế 55 1. Nội dung của chính sách chi phí và giá thành các dịch vụ y tế.

KINH NGHIỆM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ CỦA CÁC NƢỚC. Kinh nghiệm của nhóm các nƣớc có nền kinh tế chuyển đổi. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Estonia. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Czech.

Kinh nghiệm của nhóm nƣớc phát triển ở Tây Âu. Kinh nghiệm của Hàn Quốc. Kinh nghiệm của Thái Lan. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam .67 TÓM TẮT CHƢƠNG 1.

THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG Ở VIỆT NAM. HỆ THỐNG TÀI CHÍNH Y TẾ VÀ CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ70 2. Hệ thống tài chính y tế ở Việt Nam hiện nay. Chính sách tài chính y tế ở Việt Nam hiện nay.

Các chính sách liên quan ngân sách nhà nƣớc cho y tế. Chính sách bảo hiểm y tế. Chính sách tài chính từ nƣớc ngoài. Chính sách chi tiêu trực tiếp từ tiền túi của hộ gia đình cho y tế.

Chính sách huy động nguồn lực tài chính của xã hội cho y tế và cơ chế tự chủ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp y tế. NHỮNG KẾT QUẢ CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH Y TẾ CỦA VIỆT NAM THỜI GIAN QUA. Kết quả chi ngân sách nhà nƣớc cho sự nghiệp y tế. Ngân sách nhà nƣớc cấp cho sự nghiệp y tế có xu hƣớng tăng.

Nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN chi cho sự nghiệp y tế. Về thực hiện chính sách bảo hiểm y tế. Về diện bao phủ của bảo hiểm y tế. Về mức phí đóng bảo hiểm y tế.

Về cơ chế chia sẻ rủi ro và cung ứng dịch vụ cho ngƣời bệnh tham gia BHYT. Về phƣơng thức chi trả cho ngƣời bệnh tham gia BHYT. Thực trạng về viện trợ tài chính quốc tế cho y tế Việt Nam. Tình hình chi tiêu y tế từ tiền túi của hộ gia đình.

Thực trạng huy động nguồn lực tài chính của xã hội cho y tế. Huy động nguồn lực tài chính ở các cơ sở y tế công lập. Tình hình phát triển y tế tƣ nhân. Tình hình thực hiện chính sách tự chủ tài chính.

NHỮNG TỒN TẠI VÀ KHÓ KHĂN TRONG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN Y TẾ CÔNG Ở VIỆT NAM. Những vấn đề bất cập trong thực hiện chính sách tài chính y tế từ ngân sách Nhà nƣớc. Những vấn đề tồn tại trong chính sách bảo hiểm y tế. Những khó khăn, thách thức và nguyên nhân tồn tại trong quản lý, sử dụng viện trợ nƣớc ngoài cho y tế.

Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại đối với chi phí y tế từ tiền túi của hộ gia đình. Khó khăn, thách thức và nguyên nhân tồn tại trong huy động nguồn lực tài chính của xã hội cho y tế. Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại trong thực hiện chính sách tự chủ tài chính y tế .129 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM.

QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƢỚNG. Căn cứ để xác định việc hoàn thiện chính sách tài chính y tế. Căn cứ vào yêu cầu phát triển của sự nghiệp y tế công trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN. Căn cứ vào đánh giá thực trạng các chính sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công.

Căn cứ vào dự báo những thuận lợi và khó khăn trong chính sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công. Quan điểm hoàn thiện chính sách tài chính y tế cho sự nghiệp phát triển y tế công trong thời gian tới. Các mục tiêu của sách tài chính cho sự nghiệp phát triển y tế công trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN. Hƣớng hoàn thiện chính sách tài chính y tế ở Việt Nam trong thời gian tới 142 3.

CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM. Nhóm giải pháp đối với các cơ quan quản lý nhà nƣớc. Nhóm giải pháp cho tăng nguồn thu. Nhóm giải pháp đổi mới phƣơng thức chi trả.

Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế tài chính. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực .160 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. 164 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BHYT : Bảo hiểm y tế BHXH : Bảo hiểm xã hội CNH : Công nghiệp hóa CNTB : Chủ nghĩa tƣ bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội CSSK : Chăm sóc sức khỏe DVYT : Dịch vụ y tế ĐCSVN : Đảng Cộng Sản Việt Nam GDP : Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Products) HĐH : Hiện đại hóa KCB : Khám chữa bệnh NSNN : Ngân sách nhà nƣớc ODA : Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance) XHCN : Xã hội chủ nghĩa WHO : Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization) YTDP : Y tế dự phòng DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH, SƠ ĐỒ BẢNG Bảng 1. Các chỉ số tài chính y tế của Cộng Hòa Estonia.

Các chỉ số tài chính y tế của Cộng Hòa Czech. Các chỉ số tài chính y tế của Cộng Hòa Liên Bang Đức. Các chỉ số tài chính y tế của Hàn Quốc. Các chỉ số tài chính y tế của Thái Lan.

Bảng tình hình chi NSNN cho y tế giai đoạn 2001- 2014. Số liệu NSNN cấp cho một số bệnh viện công giai đoạn 2005-2014. Số ngƣời tham gia BHYT cả nƣớc, 2008- 2009. Số ngƣời tham gia BHYT cả nƣớc, 2010- 2013.

Số thu BHYT giai đoạn 2010-2014. Mức đóng BHYT bình quân năm 2013 theo các nhóm đối tƣợng. Tổng kết thu– chi quỹ BHYT giai đoạn 2010 - 2014. Mức thu nhập và chi tiêu bình quân đầu ngƣời từ năm 2002-2014.

Mức chi cho y tế từ tiền túi của hộ gia đình trung bình/hộ/tháng (theo giá hiện hành và giá so sánh năm 2014), 2002~2014. Thực trạng nghèo hóa do chi phí y tế tại Việt Nam 2002 – 2014. Bảng tổng hợp kết quả liên doanh, liên kết năm 2011-2013 .12: Nguồn thu hoạt động dịch vụ theo yêu cầu tại một số bệnh viện công giai đoạn 2005 -2014. Tổng hợp các nguồn thu viện phí và BHYT của các bệnh viện công trong cả nƣớc giai đoạn 2001-2015 .14 Nguồn thu viện phí và viện phí BHYT của một số bệnh viện công lập giai đoạn 2005 – 2014 .15 Chi cho con ngƣời tại một số bệnh viện công lập giai đoạn 2005-2014.

Tỷ lệ gia tăng thực tế chi NSNN chung và cho y tế giai đoạn 2010–2014. Tốc độ tăng chi NSNN cho y tế so với tốc độ tăng chi NSNN theo giá so sánh giai đoạn 2004–2013. Tỷ trọng chi thƣờng xuyên cho y tế từ NSNN so với tổng chi thƣờng xuyên NSNN và so với GDP từ năm 2008–2013. Các mục chi NSNN cho y tế năm 2013.

Chi Ngân sách nhà nƣớc cho y tế bình quân đầu ngƣời giữa các vùng kinh tế xã hội năm 2013, Chi NSNN cho y tế bình quân đầu ngƣời. Cơ cấu chi phí y tế giai đoạn 2003 – 2013. Tỷ lệ ngƣời tham gia BHYT theo nhóm đối tƣợng năm 2013. Tỷ lệ các nguồn tại chính y tế tại Việt Nam giai đoạn 2002–2013.

Hệ thống tài chính. Hệ thống tài chính công. Hệ thống và cơ chế hoạt động của hệ thống tài chính y tế. Những yếu tố cơ bản quyết định tới chính sách tài chính y tế.

Hệ thống tài chính y tế ở Việt Nam. Chăm sóc sức khỏe toàn diện. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong cuộc sống của con ngƣời và xã hội loài ngƣời, việc chăm lo cho sức khỏe của cá nhân và cộng đồng xã hội là vấn đề quyết định cho sự tồn vong của con ngƣời trƣớc sự tác động của tự nhiên, của dịch bệnh. Xã hội loài ngƣời càng phát triển, nền sản xuất xã hội càng phát triển, cá nhân và xã hội con ngƣời càng quan tâm đến chăm sóc sức khỏe cho mình.

Ngƣời ta ngày càng dành một phần lớn của cải làm ra để chi trả cho việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe của mình. Vì vậy, Chính phủ các quốc gia trên thế giới đều có chính sách y tế nhằm chăm lo sức khỏe của dân cƣ sống trên lãnh thổ quốc gia mình.