Chính Sách Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Ngân Hàng BIDV Việt Nam

Nghiên cứu thực trạng chính sách cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng BIDV Việt Nam, phân tích hiệu quả và thách thức hiện tại.

• Tác giả: Phan Quang Quý
• Người hướng dẫn: TS. Âu Văn Trường
• Trường học: Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Chính Sách Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Ngân Hàng BIDV Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Những đóng góp của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm và vai trò của DNNVV trong nền kinh tế
• 1.1.1. Khái niệm DNNVV
• 1.1.2. Đặc điểm của DNNVV Việt Nam
• 1.1.3. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Chính sách cho vay các DNNVV của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm chính sách cho vay của NHTM
• 1.2.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới chính sách cho vay DNNVV của NHTM
• 1.3. Mở rộng cho vay đối với các DNNVV của NHTM
• 1.3.1. Khái niệm mở rộng cho vay đối với DNNVV của NHTM
• 1.3.2. Vai trò hoạt động cho vay của NHTM đối với DNNVV
• 1.3.3. Một số chỉ tiêu đánh giá mở rộng cho vay đối với DNNVV
• 1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng cho vay đối với DNNVV của NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CHO VAY CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG BIDV VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.1.1. Giới thiệu chung
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của BIDV Việt Nam
• 2.2. Thực trạng hoạt động cho vay DNNVV của BIDV giai đoạn 2010-2012
• 2.2.1. Doanh số cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.2.2. Dư nợ cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.3. Chính sách cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.3.1. Căn cứ điều hành chính sách cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.3.2. Nội dung chính sách cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.3.3. Tình hình điều hành chính sách cho vay DNNVV của BIDV
• 2.4. Những kết quả đạt được và hạn chế tồn tại trong chính sách cho vay đối với DNNVV của BIDV
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI BIDV VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển trong giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020 của BIDV Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện chính sách cho vay đối với DNNVV tại BIDV Việt Nam
• 3.2.1. Đổi mới quy trình cho vay phù hợp với các DNNVV
• 3.2.2. Đa dạng hoá các phương thức cấp tín dụng cho DNNVV
• 3.2.3. Xây dựng chính sách lãi suất linh hoạt cho DNNVV
• 3.2.4. Mở rộng điều kiện về tài sản đảm bảo
• 3.2.5. Hoàn thiện điều kiện cho vay tín chấp
• 3.2.6. Nâng cao công tác thẩm định chất lượng khách hàng và thẩm định dự án
• 3.2.7. Tăng cường liên kết, hợp tác với các tổ chức tài chính trong và ngoài nước trong việc cho vay hỗ trợ DNNVV
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với Nhà nước
• 3.3.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Đối với Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ Tại BIDV

Chính sách cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế. DNNVV chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp và đóng góp đáng kể vào GDP. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn vay vẫn còn nhiều thách thức. Chính sách cho vay của BIDV cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu vốn của DNNVV.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ

Chính sách cho vay doanh nghiệp nhỏ tại BIDV được định nghĩa là các quy định và điều kiện mà ngân hàng áp dụng để cấp tín dụng cho DNNVV. Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Cho Vay Đối Với DNNVV

Chính sách cho vay không chỉ giúp DNNVV có nguồn vốn hoạt động mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc tiếp cận vốn vay từ BIDV giúp DNNVV đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất và tạo ra nhiều việc làm.

II. Thách Thức Trong Chính Sách Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ Tại BIDV

Mặc dù chính sách cho vay của BIDV đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay vốn, dẫn đến tỷ lệ hồ sơ vay bị từ chối cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển của DNNVV.

2.1. Điều Kiện Vay Vốn Khó Khăn

Nhiều DNNVV không đủ điều kiện vay vốn do thiếu tài sản đảm bảo hoặc không có lịch sử tín dụng tốt. Điều này khiến cho việc tiếp cận vốn trở nên khó khăn hơn.

2.2. Tỷ Lệ Hồ Sơ Vay Bị Từ Chối Cao

Theo thống kê, tỷ lệ hồ sơ vay vốn của DNNVV bị từ chối tại BIDV lên đến 60%. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu thông tin và khả năng chứng minh khả năng trả nợ.

III. Phương Pháp Cải Thiện Chính Sách Cho Vay Tại BIDV

Để nâng cao hiệu quả chính sách cho vay đối với DNNVV, BIDV cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Việc đổi mới quy trình cho vay và đa dạng hóa các hình thức tín dụng sẽ giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận vốn hơn.

3.1. Đổi Mới Quy Trình Cho Vay

BIDV cần cải tiến quy trình thẩm định hồ sơ vay vốn, giảm thiểu thời gian xử lý và tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV. Việc này sẽ giúp tăng tỷ lệ hồ sơ được phê duyệt.

3.2. Đa Dạng Hóa Hình Thức Tín Dụng

BIDV nên xem xét việc cung cấp nhiều hình thức tín dụng khác nhau như vay tín chấp, vay theo dự án, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của DNNVV.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chính Sách Cho Vay Tại BIDV

Chính sách cho vay của BIDV đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể trong việc hỗ trợ DNNVV. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ vào nguồn vốn vay từ ngân hàng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Chính Sách Cho Vay

Nhiều DNNVV đã sử dụng vốn vay để đầu tư vào công nghệ mới, từ đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Điều này đã góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương.

4.2. Những Hạn Chế Còn Tồn Tại

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều DNNVV chưa thể tiếp cận được nguồn vốn do các rào cản trong chính sách cho vay. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

V. Kết Luận Về Chính Sách Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ Tại BIDV

Chính sách cho vay đối với DNNVV tại BIDV cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng cao của doanh nghiệp. Việc cải thiện chính sách sẽ không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Tương Lai Của Chính Sách Cho Vay

Trong tương lai, BIDV cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách cho vay để phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường và nhu cầu của DNNVV.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa BIDV và các cơ quan chức năng để xây dựng một môi trường thuận lợi cho DNNVV tiếp cận vốn vay, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm hơn 96% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp trên 40% GDP và tạo ra hơn 50% việc làm toàn xã hội. Mặc dù giữ vị thế động lực tăng trưởng cốt lõi, khảo sát thực tế cho thấy hơn 67% DNNVV gặp khó khăn hoặc hoàn toàn không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, với tỷ lệ hồ sơ vay vốn được phê duyệt chỉ dao động trong khoảng 30% đến 40%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ nghịch lý: ngân hàng thương mại dồi dào thanh khoản nhưng gặp rào cản quản trị rủi ro, trong khi DNNVV khát vốn để đổi mới dây chuyền công nghệ nhằm gia tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về chính sách tín dụng, đánh giá toàn diện thực trạng điều hành và thực hiện chính sách cho vay DNNVV tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện có tính khả thi cao. Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại toàn bộ hệ thống BIDV Việt Nam trong giai đoạn 2010 - 2012, kết hợp định hướng chiến lược phát triển đến năm 2015 và tầm nhìn 2020.

Ý nghĩa của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp BIDV tối ưu hóa quy trình tín dụng, hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ DNNVV từ 20% đến 25%/năm, đồng thời kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn ổn định dưới ngưỡng 2,3%. Kết quả nghiên cứu không chỉ gia tăng hiệu quả sinh lời cho ngân hàng mà còn trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn nguồn vốn cho hàng trăm doanh nghiệp phục hồi sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết thông tin bất đối xứng của Frederic Mishkin (1994), kết hợp các công trình nghiên cứu nghiệp vụ ngân hàng thương mại của Nguyễn Minh Kiều và Nguyễn Đăng Đờn. Khung phân tích được chuẩn hóa theo hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, trọng tâm là Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ về phân loại quy mô DNNVV theo tiêu chí vốn và lao động, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN về quy chế cho vay, và Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm cốt lõi:

1. Chính sách cho vay của ngân hàng thương mại: Hệ thống các quan điểm, nguyên tắc và biện pháp điều hành nhằm mở rộng hoặc thắt chặt quy mô cấp tín dụng.
2. Mở rộng tín dụng DNNVV: Gia tăng tỷ trọng và quy mô dư nợ cho vay gắn liền với việc kiểm soát chất lượng khoản vay an toàn.
3. Thông tin bất đối xứng: Hiện tượng khoảng cách dữ liệu tài chính giữa ngân hàng và doanh nghiệp dẫn đến lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức.
4. Xếp hạng tín dụng nội bộ: Quy trình định lượng năng lực tài chính và uy tín khách hàng theo các thang bậc chuẩn hóa.
5. Tài sản bảo đảm: Biện pháp phòng ngừa tổn thất tài chính thông qua thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh bên thứ ba.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên và số liệu quản trị rủi ro tín dụng tại Văn phòng Khối Hỗ trợ BIDV cùng hệ thống 117 chi nhánh trên 63 tỉnh, thành phố. Cỡ mẫu phân tích bao gồm chuỗi số liệu hoạt động tín dụng trong 3 năm liên tiếp (2010 - 2012) và khảo sát tổng hợp tình hình hồ sơ vay vốn từ hơn 800 khách hàng doanh nghiệp.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng được áp dụng nhằm phân nhóm khách hàng theo 3 khu vực: Nông - lâm - thủy sản, Công nghiệp - xây dựng, và Thương mại - dịch vụ, tương ứng với các quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và phương pháp tổng hợp kinh tế là nhằm bóc tách biến động doanh số giải ngân, cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn và tỷ lệ nợ xấu một cách chuẩn xác, phản ánh khách quan thực trạng chính sách tín dụng của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện quan trọng trong hoạt động cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV:

• Thứ nhất, quy mô tín dụng tăng trưởng ấn tượng nhưng chưa đồng đều: Tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV đạt mức 24,8%, cùng với tài trợ xuất khẩu tăng 21% và cho vay nông nghiệp nông thôn tăng 32,6%. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp quy mô vừa có tài sản lớn, trong khi nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ chiếm tỷ trọng dưới 15% tổng doanh số giải ngân.
• Thứ hai, mất cân đối nghiêm trọng về cơ cấu kỳ hạn: Tỷ trọng cho vay ngắn hạn chiếm hơn 72% tổng dư nợ tín dụng DNNVV, trong khi cho vay trung và dài hạn phục vụ đầu tư đổi mới công nghệ chỉ chiếm khoảng 28%. Thực trạng này khiến doanh nghiệp khó chủ động chiến lược mở rộng nhà xưởng dài hạn.
• Thứ ba, rào cản tài sản bảo đảm còn nặng nề: Trên 68% tổng dư nợ cho vay bắt buộc phải có tài sản bảo đảm là bất động sản hoặc máy móc thiết bị giá trị cao. Tỷ lệ cấp tín dụng tín chấp hoặc tài trợ dựa trên dòng tiền lưu chuyển chỉ chiếm khoảng 10% đến 12%.
• Thứ tư, chất lượng tín dụng được duy trì trong ngưỡng an toàn: BIDV kiểm soát tốt tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 2,3%, hoàn thành mục tiêu an toàn vốn theo quy chuẩn của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, thời gian xử lý và thẩm định một bộ hồ sơ vay vốn vẫn kéo dài từ 7 đến 10 ngày làm việc.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ sự bất đối xứng thông tin giữa hai chủ thể. Hơn 70% DNNVV chưa xây dựng được hệ thống kế toán minh bạch, báo cáo tài chính chưa qua kiểm toán độc lập và thiếu phương án kinh doanh khả thi dài hạn. Về phía ngân hàng, quy trình thẩm định vẫn phụ thuộc nặng vào tài sản thế chấp truyền thống thay vì đánh giá dòng tiền dự án.

Các phát hiện được mô hình hóa trực quan qua hệ thống 7 bảng số liệu thống kê (tiêu biểu như bảng phân loại doanh số cho vay theo thành phần kinh tế và bảng phân tích dư nợ theo tài sản bảo đảm) cùng 6 biểu đồ phản ánh diễn biến huy động vốn và tăng trưởng tín dụng. So với nghiên cứu trước đây của Đặng Trung Nghĩa (2005) và Lê Văn Thành (2006), luận văn đã lượng hóa sâu sắc sự khác biệt về chất lượng tín dụng theo từng phân khúc quy mô doanh nghiệp và chứng minh rõ vai trò của việc đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chính sách cho vay DNNVV, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Đổi mới quy trình và rút ngắn thời gian thẩm định tín dụng: Ban Lãnh đạo BIDV và Khối Quản lý rủi ro cần ứng dụng phần mềm chấm điểm tín dụng tự động, cắt giảm 35% đến 40% thời gian phê duyệt hồ sơ (từ 7 ngày xuống còn 3 - 4 ngày), phân cấp ủy quyền xử lý hạn mức cho giám đốc chi nhánh đối với các khoản vay dưới 5 tỷ đồng trong giai đoạn 2013 - 2015.
2. Đa dạng hóa phương thức cấp tín dụng và linh hoạt hóa lãi suất: Khối Khách hàng Doanh nghiệp triển khai mô hình liên kết chuỗi "4 nhà" (Ngân hàng - Nhà đầu tư - Nhà thầu - Khách hàng), đẩy mạnh nghiệp vụ bao thanh toán (factoring), cho vay thấu chi và tài trợ vốn lưu động theo mùa vụ, áp dụng biên độ lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1,5% đến 2,0%/năm cho các dự án xanh và ứng dụng công nghệ cao.
3. Nới lỏng điều kiện tài sản bảo đảm và mở rộng cho vay tín chấp: Nâng tỷ trọng cho vay tín chấp dựa trên dòng tiền luân chuyển qua tài khoản thanh toán lên mức 20% - 25%, chấp nhận linh hoạt tài sản bảo đảm là hàng hóa luân chuyển, quyền đòi nợ hình thành trong tương lai hoặc hợp đồng kinh tế có bảo lãnh.
4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và liên kết định chế tài chính: Trung tâm Đào tạo BIDV tổ chức chuẩn hóa 100% cán bộ tín dụng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000, đồng thời Khối Nguồn vốn chủ động hợp tác với các Quỹ Bảo lãnh tín dụng và tổ chức tài chính quốc tế nhằm tiếp nhận các gói tài trợ ưu đãi dài hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Nắm bắt phương pháp phân tích thực trạng tín dụng, kỹ năng thẩm định dự án đặc thù của DNNVV và cơ chế điều hành lãi suất linh hoạt để gia tăng doanh số an toàn.
• Ban giám đốc và kế toán trưởng các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hiểu rõ tiêu chuẩn đánh giá, điều kiện cấp tín dụng và yêu cầu minh bạch hóa báo cáo tài chính của ngân hàng, từ đó chủ động chuẩn bị hồ sơ vay vốn đạt chuẩn nhằm nâng tỷ lệ phê duyệt lên trên 70%.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Tham khảo các dữ liệu thực chứng và đề xuất chính sách để hoàn thiện khung pháp lý về trích lập dự phòng rủi ro, chính sách tái cấp vốn và quy chế hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng DNNVV.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị với cấu trúc nghiên cứu thực chứng chuẩn mực, hệ thống số liệu chi tiết và phương pháp luận chặt chẽ.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất khiến DNNVV khó tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng là gì? Rào cản lớn nhất là thiếu tài sản bảo đảm có giá trị cao và hệ thống sổ sách kế toán chưa minh bạch. Hơn 65% khoản vay ngân hàng đòi hỏi thế chấp bằng bất động sản, trong khi phần lớn DNNVV chỉ sở hữu tài sản là nhà xưởng thuê hoặc máy móc đã khấu hao lớn.

BIDV đã triển khai những định hướng chiến lược nào để hỗ trợ nguồn vốn cho DNNVV? BIDV đã thiết lập định hướng tập trung hỗ trợ vốn cho 4 nhóm ưu tiên: nông nghiệp nông thôn, DNNVV, xuất khẩu và công nghệ cao. Ngân hàng tiên phong hạ lãi suất cho vay, cơ cấu lại thời hạn trả nợ và triển khai gói sản phẩm liên kết chia sẻ dòng tiền giữa các đối tác.

Tỷ lệ nợ quá hạn đối với nhóm khách hàng DNNVV tại BIDV được kiểm soát ra sao? BIDV duy trì tỷ lệ nợ quá hạn của nhóm DNNVV luôn ở mức dưới 2,3% tổng dư nợ. Ngân hàng thực hiện nghiêm ngặt quy trình phân loại nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và chủ động trích lập quỹ dự phòng rủi ro đầy đủ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Mô hình liên kết "4 nhà" mang lại lợi ích cụ thể gì cho doanh nghiệp và ngân hàng? Mô hình "4 nhà" kết nối chặt chẽ giữa Ngân hàng, Nhà đầu tư, Nhà thầu và Khách hàng nhằm khép kín dòng tiền giải ngân và thanh toán. Giải pháp này giúp kiểm soát mục đích sử dụng vốn chính xác 100%, giảm thiểu rủi ro nợ xấu và tối ưu hóa chi phí vốn vay.

Doanh nghiệp nhỏ cần chuẩn bị những điều kiện gì để được vay tín chấp hoặc vay theo dòng tiền? Doanh nghiệp cần duy trì hoạt động kinh doanh có lãi liên tục tối thiểu 2 năm, thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính minh bạch, có phương án kinh doanh khả thi và cam kết chuyển toàn bộ doanh thu bán hàng về tài khoản thanh toán mở tại ngân hàng cho vay.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chính sách cho vay DNNVV của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường.
• Phân tích chi tiết thực trạng tăng trưởng tín dụng DNNVV tại BIDV giai đoạn 2010 - 2012 với mức tăng trưởng dư nợ ấn tượng đạt 24,8%.
• Xác định rõ các nút thắt chính về áp lực tài sản bảo đảm, cơ cấu kỳ hạn vốn ngắn hạn và độ trễ trong quy trình thẩm định hồ sơ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá, nổi bật là quy trình liên kết "4 nhà" và chấm điểm tín dụng tự động.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn giúp BIDV mở rộng thị phần tín dụng an toàn, hướng tới mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới 2,3% trong giai đoạn tiếp theo.

Ngân hàng và các bên liên quan cần nhanh chóng xây dựng lộ trình chuẩn hóa quy trình thẩm định nội bộ ngay trong quý tiếp theo để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng tín dụng bền vững. Hãy chủ động liên kết và đổi mới phương thức quản trị tài chính nhằm mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn ưu đãi hiệu quả nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm và vai trò của DNNVV trong nền kinh tế 1.1 Khái niệm DNNVV Trong nền kinh tế có nhiều cách phân loại doanh nghiệp khác nhau nhưng cách phân loại theo quy mô được xem là phổ biến nhất. Theo cách phân loại này thì doanh nghiệp bao gồm DNNVV và doanh nghiệp lớn. Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/6/2009, DNNVV được định nghĩa như sau: DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: Bảng 1.1: Bảng phân loại doanh nghiệp Doanh Quy mô nghiệp Doanh ngiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa siêu nhỏ Số Tổng Số Tổng Số Khu vực lao động nguồn lao động nguồn vốn lao động (người) vốn (người) ( tỷ đồng) (người) ( tỷ đồng) I. Nông lâm ≤10 ≤ 20 10 - 200 20 - 100 200 - 300 nghiệp và thủy sản II.

Công nghiệp ≤10 ≤ 20 10 - 200 20 - 100 200 - 300 và xây dựng III. Thương mại ≤10 ≤ 20 10 - 50 10 - 50 50 - 100 và dịch vụ Luan van 7 - Đối tượng áp dụng + Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật doanh nghiệp + Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật doanh nghiệp Nhà nước + Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật đầu tư nước ngoài + Các hợp tác xã thành lập và hoạt động theo Luật hợp tác xã + Các hộ kinh doanh cá thể đăng ký theo Nghi định số 02/2000/NĐ-CP ngày 03/02/2000 của Chính phủ về đăng ký kinh doanh. - Cơ sở xác định vốn và lao động + Vốn đăng ký: Đối với doanh nghiệp nhà nước là vốn điều lệ được Nhà nước cấp, đối với doanh nghiệp còn lại là vốn ghi trên đăng ký kinh doanh, giấy phép đầu tư + Lao động trung bình hàng năm là số lao động bình quân mà doanh nghiệp đã đăng ký với cơ quan quản lý lao động và có tham gia bảo hiểm xã hội (không bao gồm số lao động doanh nghiệp đăng hợp đồng thời vụ, hợp đồng công việc). Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong tổng số doanh nghiệp trên địa bàn cả nước có đến trên 96% là DNNVV ; đóng góp trên 40% GDP, thu hút hơn 50% tổng số lao động, chiếm 17,26% tổng nộp ngân sách nhà nước.

Bên cạnh những thế mạnh riêng, các DNNVV còn hạn chế về nhiều mặt, vì vậy, thường rất nhạy cảm trước những biến động của môi trường KT-XH .2 Đặc điểm của DNNVV Việt Nam Có thể nói, DNNVV là một thực thể kinh tế mang những đặc điểm riêng không giống bất kỳ một doanh nghiệp nào trong nền kinh tế. Điều này cũng giải thích một cách chính xác sự tồn tại và phát triển của các DNNVV trong nền kinh tế. Chính những đặc điểm đó đã mang lại cho các doanh nghiệp này những ưu thế nhất định. Luan van 8 Ưu điểm của DNNVV Đầu tiên là quy mô vốn, DNNVV cần số vốn đầu tư ban đầu nhỏ hơn các doanh nghiệp lớn, do đó các nhà đầu tư dễ lựa chọn loại hình doanh nghiệp này khi quyết định thành lập công ty.

Vốn đầu tư ban đầu nhỏ, khả năng thu hồi vốn sẽ lớn hơn vì phần nhiều DNNVV hoạt động trong lĩnh vực thương mại, sản xuất nhỏ nên sản phẩm dễ tiêu thụ, chu kỳ kinh doanh ngắn, thu hồi vốn nhanh hơn những ngành khác và nhanh hơn những doanh nghiệp lớn. Do thu hồi được vốn ban đầu bỏ ra trong thời gian tương đối ngắn nên khả năng quay vòng vốn, tái đầu tư lớn, mở rộng sản xuất kinh doanh dễ dàng hơn. Hoạt động kinh doanh của các DNNVV rất linh hoạt và năng động: Các chủ doanh nghiệp luôn vận động, tìm kiếm các lĩnh vực mà ở đó có sự cạnh tranh chưa cao song lại đem lại lợi nhuận nhanh chóng. DNNVV có khả năng chuyển hướng kinh doanh và chuyển hướng mặt hàng kinh doanh nhanh, tăng giảm lao động dễ dàng và thậm chí việc chuyển địa điểm cũng dễ dàng hơn so với các doanh nghiệp lớn.

Do đó, họ luôn tìm kiếm, phát hiện được những ngành, lĩnh vực, mặt hàng xã hội đang thiếu, đang cần đầu tư sản xuất; đồng thời không ngừng cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm để có ưu thế trong cạnh tranh và thu được lợi nhuận cao. Hơn nữa, chính quy mô nhỏ và vừa cũng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhanh chóng chuyển đổi cơ cấu sản xuất hoặc bộ máy quản lý khi có sự bất lợi từ môi trường kinh doanh, tăng khả năng thích nghi của doanh nghiệp với những biến động bất lợi từ thị trường. DNNVV có số nhân công ít hơn doanh nghiệp lớn, dây truyền sản xuất không quá cồng kềnh nên có thể tận dụng diện tích xây dựng nhà xưởng, cơ sở sản xuất, làm giảm giá thành sản phẩm, sản phẩm của doanh nghiệp sẽ có tính cạnh tranh cao hơn. Luan van 9 Tổ chức sản xuất, tổ chức quản lý kinh doanh gọn nhẹ, các quyết định quản lý được thực hiện nhanh, công tác kiểm tra, điều hành trực tiếp dễ dàng.

Do đó góp phần tiết kiệm chi phí quản lý. Hạn chế của DNNVV Một đặc điểm nổi bật của các DNNVV là quy mô về vốn bị hạn chế khiến cho các DNNVV gặp không ít khó khăn về nhiều mặt. Ngoài nguồn vốn huy động từ phía gia đình, bạn bè, việc tiếp cận các nguồn vốn chính thức từ ngân hàng, thị trường tài chính để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng gặp nhiều trở ngại do DNNVV thiếu tài sản có giá trị lớn để thế chấp. Do vậy, các DNNVV thường rơi vào tình trạng thiếu vốn, nhiều cơ hội kinh doanh bị bỏ lỡ, các DNNVV gặp khó khăn trong việc mua sắm trang thiết bị, mở rộng sản xuất kinh doanh.

Mặt khác, vốn ít khiến cho các DNNVV không có khả năng trả lương và thưởng cao để cạnh tranh với các doanh nghiệp vốn lớn nên việc thu hút và giữ chân người lao động giỏi là vấn đề khó khăn của DNNVV. Quy mô nhỏ lại luôn khó khăn về vốn nên hầu hết các DNNVV không đủ kinh phí để đầu tư, nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động. Các DNNVV thiếu máy móc, trang thiết bị hiện đại với công nghệ cao phục vụ sản xuất. Hạn chế này cũng bắt nguồn từ việc thiếu vốn của DNNVV.

Trang thiết bị lạc hậu cộng thêm tay nghề thấp của công nhân là một thách thức rất lớn với các DNNVV trong nền kinh tế của Việt Nam hiện nay. Năng lực quản lý, điều hành của những người đứng đầu trong doanh nghiệp cũng là 1 vấn đề đáng quan tâm. Do trong các DNNVV, người sở hữu vốn đồng thời là người quản lý, chủ doanh nghiệp nên hiểu biết về giá trị doanh nghiệp còn hạn chế, hiểu biết pháp luật trong kinh doanh cũng không được cặn kẽ. Luôn tiềm ẩn rủi ro trong kinh doanh do các DNNVV còn hạn chế về năng lực quản lý, về vốn, hơn nữa thị trường của các DNNVV chủ yếu là khu vực các doanh nghiệp lớn như làm đại lý bán hàng, nhà cung cấp nguyên vật Luan van 10 liệu, kênh phân phối,… Những thi trường này chứa đựng nhiều rủi ro và không ổn định khiến cho hoạt động của các DNNVV trở nên bấp bênh.

Sự cạnh tranh cũng diễn ra rất gay gắt, thực tế thì đối thủ cạnh tranh lớn nhất của các DNNVV không phải là những doanh nghiệp lớn mà chính là các doanh nghiệp có cùng quy mô. Bởi vì, các doanh nghiệp lớn có thị trường ổn định, nhóm khách hàng mục tiêu thường được xác định trước, họ luôn tìm kiếm những thị trường có quy mô lớn, có chiều sâu còn những thị trường nhỏ thường bị bỏ qua. Trong khi đó, các DNNVV có số lượng đông đảo và đều có mục đích giống nhau là tìm kiếm những thị trường còn bỏ trống, các thị trường này quá nhỏ bé để chứa nhiều doanh nghiệp trong đó cho dù đó là những doanh nghiệp nhỏ nên họ gặp nhiều áp lực về sự thâu tóm, xoá sổ từ các doanh nghiệp lớn. Một khó khăn nữa là việc thiết lập và mở rộng quan hệ hợp tác với nước ngoài.

Bên cạnh đó, nền kinh tế nước ta còn ở giai đoạn thấp, trước ngưỡng cửa hội nhập vào nền kinh tế thế giới, do trình độ còn hạn chế nên các DNNVV còn bộc lộ rất nhiều yếu kém trong quá trình hoạt động. Trốn lậu thuế, một số doanh nghiệp trốn đăng ký kinh doanh, làm hàng giả, hàng kém chất lượng, … khi xảy ra tranh chấp thì bên bị thiệt thường là các DNNVV do năng lực pháp lý và hiểu biết về pháp luật của các DNNVV còn hạn chế, không nắm bắt kịp thời những thay đổi của thị trường trong nước và thế giới.3 Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường Đối với sự phát triển kinh tế của một đất nước thì không thể không kể đến sự đóng góp của các DNNVV. Đặc biệt là đối với các nước đang phát triển thì DNNVV có vị trí, vai trò hết sức quan trọng. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, các nước đặc biệt là các nước đang phát triển cần có các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV, có như vậy mới huy động được tối đa nguồn lực xã hội, góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp lớn phát triển, tăng sức cạnh tranh trên thị trường…Vị trí và vai trò đó của DNNVV được thể hiện qua các đặc điểm chủ yếu như sau: Luan van 11 Thứ nhất, về số lượng, các DNNVV là bộ phận kinh tế chiếm ưu thế tuyệt đối, nó có mặt ở hầu hết mọi thành phần kinh tế với đủ các loại hình kinh doanh đa dạng.

Ở nước ta số lượng các DNNVV chiếm tỷ trọng gần 90% tổng số các doanh nghiệp trong nền kinh tế. Con số này còn ở mức cao hơn ở một số nước phát triển như Đức, Nhật. Đối với một số nước Châu Á như Singapore, Malaixia, Hàn Quốc…các DNNVV chiếm từ 81-98% số doanh nghiệp. Như vậy mới chỉ nhìn vào những con số này chúng ta đã thấy được vị trí của các DNNVV trong nền kinh tế quan trọng đến mức nào.

Với số lượng như vậy, hàng năm các DNNVV đóng góp rất đáng kể vào GDP của cả nước.