Chính Sách An Sinh Xã Hội Đối Với Hộ Nghèo Trên Địa Bàn Huyện Lệ Thủy, Tỉnh Quảng Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống.

• Tác giả: Phan Hồng Đăng
• Người hướng dẫn: TS. Đào Thị Bích Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Chính Sách An Sinh Xã Hội Đối Với Hộ Nghèo Trên Địa Bàn Huyện Lệ Thủy, Tỉnh Quảng Bình
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ AN SINH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Quan điểm lý luận về an sinh xã hội
• 1.2.1. Khái niệm về an sinh xã hội
• 1.2.2. Vai trò và ảnh hưởng của an sinh xã hội
• 1.2.3. Chính sách an sinh xã hội
• 1.3. Kinh nghiệm về thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo của một số địa phương
• 1.3.1. Kinh nghiệm thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo ở huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị
• 1.3.2. Kinh nghiệm thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 2.1.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.1.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2. Các phương pháp cụ thể được sử dụng để thực hiện đề tài
• 2.2.1. Phương pháp biện chứng duy vật
• 2.2.2. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.2.3. Phương pháp gắn liền logic với lịch sử
• 2.2.4. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế xã hội ở huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
• 3.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Thực trạng hộ nghèo ở huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
• 3.2. Chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo của huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
• 3.2.1. Hệ thống an sinh xã hội
• 3.2.2. Một số chính sách khác đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Lệ Thủy
• 3.2.3. Đánh giá chung kết quả thực hiện chính sách an sinh xã hội của huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TẠI HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 4.1. Quan điểm để xây dựng chính sách an sinh xã hội hoàn thiện
• 4.2. Các giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng chính sách an sinh xã hội toàn diện gắn tăng trưởng với xóa đói giảm nghèo tại huyện Lệ Thủy
• 4.2.1. Những kiến nghị đối với nhà nước
• 4.2.2. Những giải pháp đối với huyện Lệ Thủy
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách An Sinh Xã Hội Tại Huyện Lệ Thủy

Chính sách an sinh xã hội là một trong những vấn đề quan trọng trong việc phát triển bền vững tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Huyện Lệ Thủy, với đặc điểm địa lý và kinh tế xã hội đặc thù, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện các chính sách này. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, đặc biệt là ở các xã vùng sâu, vùng xa. Chính sách an sinh xã hội không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

1.1. Khái Niệm Về Chính Sách An Sinh Xã Hội

Chính sách an sinh xã hội được hiểu là hệ thống các biện pháp nhằm bảo đảm quyền lợi cho người dân, đặc biệt là những đối tượng yếu thế như hộ nghèo, người già, trẻ em mồ côi. Chính sách này bao gồm các chương trình hỗ trợ tài chính, bảo hiểm xã hội, và các dịch vụ xã hội khác.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách An Sinh Xã Hội Đối Với Hộ Nghèo

Chính sách an sinh xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống của hộ nghèo. Nó giúp cung cấp các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục và hỗ trợ tài chính, từ đó tạo điều kiện cho người dân thoát nghèo bền vững.

II. Thực Trạng Vấn Đề Hộ Nghèo Tại Huyện Lệ Thủy

Tình hình hộ nghèo tại huyện Lệ Thủy vẫn còn nhiều khó khăn. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo ở huyện này vẫn ở mức cao, đặc biệt là ở các xã như Kim Thủy, Ngân Thủy. Những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm thiếu việc làm, thu nhập thấp và thiếu tiếp cận với các dịch vụ xã hội.

2.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Huyện Lệ Thủy

Huyện Lệ Thủy có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, nhưng điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và thường xuyên bị thiên tai đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống của người dân. Điều này làm cho việc giảm nghèo trở nên khó khăn hơn.

2.2. Tình Hình Hộ Nghèo Tại Các Xã

Tại các xã như Kim Thủy và Ngân Thủy, tỷ lệ hộ nghèo lên tới 40%. Những hộ này thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội và hỗ trợ từ chính phủ, dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài.

III. Giải Pháp Cải Thiện Chính Sách An Sinh Xã Hội Đối Với Hộ Nghèo

Để cải thiện tình hình hộ nghèo tại huyện Lệ Thủy, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường hỗ trợ tài chính, cải thiện chất lượng dịch vụ xã hội và nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi của họ.

3.1. Tăng Cường Hỗ Trợ Tài Chính Cho Hộ Nghèo

Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính trực tiếp cho hộ nghèo, giúp họ có nguồn lực để đầu tư vào sản xuất và cải thiện đời sống. Các khoản vay ưu đãi cũng cần được mở rộng để giúp hộ nghèo có cơ hội phát triển kinh tế.

3.2. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Xã Hội

Cần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và các dịch vụ xã hội khác để đảm bảo rằng hộ nghèo có thể tiếp cận và hưởng lợi từ các dịch vụ này. Việc đào tạo nghề cũng cần được chú trọng để giúp người dân có kỹ năng lao động.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chính Sách An Sinh Xã Hội Tại Huyện Lệ Thủy

Nghiên cứu cho thấy rằng chính sách an sinh xã hội đã có những tác động tích cực đến đời sống của hộ nghèo tại huyện Lệ Thủy. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đảm bảo rằng các chính sách này thực sự hiệu quả.

4.1. Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách

Chính sách an sinh xã hội đã giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo trong những năm qua, nhưng vẫn cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả. Việc đánh giá thường xuyên các chương trình hỗ trợ là cần thiết để điều chỉnh kịp thời.

4.2. Những Thách Thức Còn Tồn Tại

Mặc dù có những thành công nhất định, nhưng việc thực hiện chính sách an sinh xã hội vẫn gặp nhiều khó khăn, bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Chính Sách Tương Lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng chính sách an sinh xã hội cần được cải thiện và điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế tại huyện Lệ Thủy. Các đề xuất chính sách cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Cần có các chính sách cụ thể nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ xã hội và tăng cường hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo. Việc này sẽ giúp đảm bảo rằng hộ nghèo có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và có cơ hội phát triển.

5.2. Tương Lai Của Chính Sách An Sinh Xã Hội

Chính sách an sinh xã hội cần được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Việc này không chỉ giúp giảm nghèo mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của huyện Lệ Thủy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng phân hóa giàu nghèo và bảo đảm an sinh xã hội đang là vấn đề cấp bách tại các địa phương miền Trung. Tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, số liệu thống kê năm 2013 cho thấy tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện vẫn ở mức 10,37% dân số, trong đó tại các xã miền núi cao như Kim Thủy, Ngân Thủy, Lâm Thủy, con số này vượt mức 40%. Điều kiện địa hình chia cắt phức tạp cùng tác động khắc nghiệt của thiên tai lũ lụt thường niên đặt ra thách thức lớn đối với tính bền vững của các chương trình giảm nghèo.

Vấn đề cốt lõi đặt ra cho nghiên cứu là giải quyết mối quan hệ giữa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng hệ thống an sinh xã hội nhằm hạn chế nguy cơ tái nghèo. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về an sinh xã hội, phân tích toàn diện thực trạng thực thi các chính sách an sinh đối với hộ nghèo, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả trợ giúp xã hội trên địa bàn.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại 26 xã và 2 thị trấn thuộc huyện Lệ Thủy với tổng diện tích tự nhiên 141.611,41 ha trong mốc thời gian từ năm 2010 đến năm 2013. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo bình quân từ 2% đến 3% mỗi năm, bảo đảm an sinh cho hơn 36.787 nhân khẩu nông nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Quản lý rủi ro xã hội do Ngân hàng Thế giới khởi xướng, tiếp cận an sinh xã hội qua 3 tuyến phòng vệ cơ bản gồm phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu rủi ro và khắc phục rủi ro. Đồng thời, đề tài kết hợp quan điểm an sinh toàn diện của Tổ chức Lao động Quốc tế và tư tưởng phân phối lại thu nhập của William Beveridge nhằm bảo đảm quyền thụ hưởng tối thiểu cho các nhóm đối tượng yếu thế.

Khung phân tích tập trung làm rõ 5 khái niệm nền tảng: an sinh xã hội, chính sách an sinh xã hội, hộ nghèo nông thôn, bảo hiểm y tế và giảm nghèo bền vững. Hệ thống chính sách được phân định thành các hợp phần trọng tâm bao gồm bảo hiểm xã hội với 2 hình thức bắt buộc và tự nguyện, trợ cấp xã hội thường xuyên cho đối tượng bảo trợ và chính sách cứu trợ đột xuất khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2010 - 2013 được trích xuất từ Niên giám thống kê của Chi cục Thống kê huyện Lệ Thủy, Chi cục Thống kê huyện Bố Trạch và Chi cục Thống kê huyện Vĩnh Linh. Báo cáo tổng hợp từ 11 phòng ban chuyên môn và các sở, ngành liên quan cung cấp hệ thống số liệu định lượng chi tiết.

Phương pháp luận dựa trên phép biện chứng duy vật, kết hợp phân tích - tổng hợp, trừu tượng hóa khoa học và phương pháp logic gắn liền lịch sử. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 28 xã, thị trấn thuộc huyện Lệ Thủy, kết hợp mẫu đối chứng điển hình tại 2 địa phương lân cận là huyện Vĩnh Linh và huyện Bố Trạch.

Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng nhằm thu thập toàn diện đặc thù sinh kế của 4 tiểu vùng sinh thái. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, cho phép lượng hóa chính xác mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức bình quân 8,05%/năm với mức độ tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người nghèo. Quá trình xử lý dữ liệu định tính và định lượng được thực hiện xuyên suốt timeline nghiên cứu 4 năm từ 2010 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kinh tế huyện Lệ Thủy duy trì tốc độ phát triển ổn định với mức tăng trưởng GDP bình quân đạt 8,05%/năm trong giai đoạn 2010 - 2013, lần lượt đạt 8,29% năm 2010, 7,54% năm 2011, 8,11% năm 2012 và 8,24% năm 2013. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng nhưng còn chậm: tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản giảm 2,99% (từ 40,00% năm 2010 xuống 37,01% năm 2013), ngành công nghiệp - xây dựng tăng từ 24,56% lên 26,02%, các ngành dịch vụ chiếm 36,97% vào năm 2013.

Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn gia tăng nhanh chóng với tốc độ bình quân 29,7%/năm, đạt tổng mức 786.281 triệu đồng vào năm 2013. Nguồn lực tài chính gia tăng tạo điều kiện kiên cố hóa 256/597 km kênh mương (đạt tỷ lệ 42,9%) và nhựa hóa, bê tông hóa 410,9 km đường giao thông nông thôn (đạt 51%). Đến năm 2013, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm và hơn 99% thôn bản thông suốt giao thông.

Hệ thống phúc lợi xã hội ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực: 18/28 trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia giai đoạn II (đạt 64,3%), 51/91 trường học ở 3 cấp đạt chuẩn quốc gia (tăng 19 trường so với năm 2009) và tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 85,5%. Tuy nhiên, mức độ giảm nghèo thiếu tính đồng đều khi tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện là 10,37%, nhưng vùng núi cao chiếm hơn 50% diện tích tự nhiên vẫn có tỷ lệ hộ nghèo trên 40%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến chênh lệch giảm nghèo bắt nguồn từ điều kiện tự nhiên khắc nghiệt với gió mùa Tây Nam khô nóng gây bốc hơi 200 mm/tháng trong mùa khô và lũ lụt lớn trong các tháng 9, 10, 11 làm thất thoát tài sản sản xuất. Thêm vào đó, tâm lý ỷ lại vào trợ cấp của một bộ phận người dân và nguồn lực ngân sách huyện còn phụ thuộc vào phân bổ cấp trên khiến công tác giảm nghèo chưa thực sự bền vững.

So sánh với mô hình của huyện Vĩnh Linh (hạ tỷ lệ nghèo từ 23,97% năm 2010 xuống 8,5% năm 2013 nhờ đổi mới công tác cán bộ) và huyện Bố Trạch (huy động hơn 1.700 tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng và giải quyết việc làm cho 3.800 lao động/năm), Lệ Thủy cần đẩy mạnh giải pháp liên kết vùng và đa dạng hóa sinh kế.

Trong các báo cáo phân tích, dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua biểu đồ đường thể hiện cơ cấu 3 ngành kinh tế và bảng ma trận tổng hợp 11 chỉ tiêu vốn đầu tư cho xã nghèo. Cách tiếp cận này làm rõ tác động lan tỏa của hạ tầng kỹ thuật đối với năng lực ứng phó rủi ro của hộ nghèo.

Đề xuất và khuyến nghị

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo lợi thế 4 tiểu vùng sinh thái nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp trên 4,5%/năm. Ủy ban nhân dân huyện Lệ Thủy cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần quy hoạch khai thác bền vững 101.036,2 ha đất lâm nghiệp, ưu tiên phát triển mô hình nông - lâm kết hợp tại các xã vùng cao trong giai đoạn 2014 - 2020.

Mở rộng quy mô nguồn vốn tín dụng ưu đãi và chương trình đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội nâng hạn mức vay vốn hộ nghèo lên trên 30 triệu đồng/hộ, đặt mục tiêu giải quyết việc làm mới cho 3.500 đến 4.000 lao động/năm và xuất khẩu lao động trên 600 người/năm trong giai đoạn 2015 - 2018.

Nâng cao chất lượng mạng lưới y tế cơ sở và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân. Trung tâm Y tế huyện và Bảo hiểm Xã hội huyện cần duy trì cấp phát miễn phí 100% thẻ bảo hiểm y tế cho người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng thời nâng tỷ lệ trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia từ 64,3% lên trên 85% trước năm 2017.

Tăng cường đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật nông thôn thích ứng với thiên tai. Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện chủ trì hoàn thành kiên cố hóa thêm 150 km kênh mương thủy lợi nội đồng, nâng tỷ lệ đường giao thông liên thôn được cứng hóa từ 51% lên trên 75% trước năm 2020 tại các xã có tỷ lệ nghèo trên 40%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý và cơ quan hoạch định chính sách tại địa phương có thể sử dụng số liệu và mô hình phân tích để xây dựng các đề án phát triển an sinh xã hội đặc thù cho 4 vùng sinh thái, giúp tối ưu hóa hiệu quả phân bổ nguồn ngân sách hơn 786 tỷ đồng.

Cán bộ công tác Lao động - Thương binh và Xã hội cấp cơ sở có thể vận dụng phương pháp điều tra, rà soát hộ nghèo đa chiều được luận văn chuẩn hóa để bình xét đối tượng thụ hưởng chính xác, xóa bỏ tâm lý ỷ lại của hơn 10% dân số diện nghèo.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị, Quản lý công có thể khai thác khung lý thuyết kết hợp giữa mô hình Quản lý rủi ro xã hội và phương pháp duy vật biện chứng làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu chính sách an sinh địa phương.

Các tổ chức phi chính phủ và đơn vị điều hành dự án phát triển cộng đồng có thể dựa vào báo cáo thực trạng trên diện tích 141.611 ha để thiết kế các can thiệp sinh kế nông thôn, hỗ trợ cứu trợ thiên tai có trọng điểm cho đồng bào tại các xã miền núi khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu cốt lõi của việc hoàn thiện chính sách an sinh xã hội tại huyện Lệ Thủy là gì? Mục tiêu cốt lõi là gắn kết hài hòa tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 8,05%/năm với bảo đảm công bằng xã hội. Chính sách hướng đến việc thiết lập lưới an sinh toàn diện, hỗ trợ trực tiếp hơn 10,37% hộ nghèo nâng cao năng lực sản xuất, vượt qua rủi ro thiên tai và thoát nghèo một cách bền vững.

Yếu tố nào cản trở lớn nhất đến nỗ lực giảm nghèo tại huyện Lệ Thủy giai đoạn nghiên cứu? Rào cản lớn nhất là điều kiện thời tiết khắc nghiệt với lượng bốc hơi mùa khô đạt 200 mm/tháng cùng bão lũ hàng năm gây thiệt hại nặng nề. Địa hình phân hóa khiến tỷ lệ nghèo ở vùng núi cao vượt 40%, trong khi nguồn thu ngân sách trên địa bàn chỉ đạt khoảng 88 tỷ đồng, gây khó khăn cho việc tự cân đối nguồn lực trợ cấp.

Khung lý thuyết an sinh xã hội trong luận văn tiếp cận theo mô hình nào? Luận văn tiếp cận theo mô hình Quản lý rủi ro xã hội của Ngân hàng Thế giới kết hợp khung an sinh 3 trụ cột: phòng ngừa qua đào tạo nghề, giảm thiểu thông qua bảo hiểm y tế và khắc phục bằng các chính sách trợ cấp xã hội thường xuyên, cứu trợ khẩn cấp đối với các nhóm dân cư yếu thế.

Bài học kinh nghiệm thực tiễn từ huyện Vĩnh Linh và Bố Trạch có thể áp dụng ra sao? Địa phương có thể học tập bài học kiện toàn đội ngũ cán bộ chính sách và huy động hơn 1.700 tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng của huyện Bố Trạch. Đồng thời, áp dụng kinh nghiệm tuyên truyền nâng cao ý thức tự lực thoát nghèo tại huyện Vĩnh Linh, nơi đã hạ tỷ lệ nghèo từ 23,97% xuống còn 8,5%.

Giải pháp đột phá nào giúp giảm thiểu rủi ro tái nghèo do thiên tai tại địa phương? Giải pháp đột phá là hoàn thiện hệ thống công trình ngăn lũ trọng điểm như tuyến đê Tả Kiến Giang trị giá 370 tỷ đồng, nâng tỷ lệ kiên cố hóa 597 km kênh mương nội đồng, kết hợp chính sách trợ cấp xã hội đột xuất kịp thời và mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế cho 100% người nghèo.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về an sinh xã hội dựa trên mô hình quản lý rủi ro 3 tầng bảo vệ.
• Đánh giá thực chứng kết quả thực hiện chính sách giảm nghèo trên địa bàn 28 xã, thị trấn huyện Lệ Thủy gắn với tốc độ tăng trưởng kinh tế 8,05%.
• Nhận diện rõ nét sự chênh lệch giàu nghèo giữa các tiểu vùng khi tỷ lệ hộ nghèo vùng núi cao vượt 40% so với mức bình quân 10,37%.
• Đúc kết thành công các bài học kinh nghiệm từ địa bàn huyện Vĩnh Linh và Bố Trạch về đổi mới quản lý chính sách và huy động nguồn vốn.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, mở rộng tín dụng và nâng tỷ lệ cứng hóa đường giao thông lên trên 75%.

Luận văn đã đóng góp hệ thống luận cứ khoa học thực tiễn giúp các cấp quản lý hoàn thiện cơ chế an sinh xã hội cho nông thôn miền Trung. Kế hoạch triển khai giai đoạn 2014 - 2020 đặt mục tiêu đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống dưới 5%. Các nhà hoạch định chính sách và bạn đọc quan tâm hãy liên hệ để tiếp cận trọn vẹn tài liệu và ứng dụng vào thực tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về an sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Chương 4: Một số giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng chính sách an sinh xã hội toàn diện đảm bảo giữa tăng trưởng kinh tế và xoá đói giảm nghèo.

4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ AN SINH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong nhƣ̃ng năm gần đây , nhiều bài viết , công trình nghiên cƣ́u về nhƣ̃ng vấn đềc ó liên quan đến chính sách an sinh xã hội. Tác giả Mai Ngoc̣ Cƣờng trong cuốn "Chính sách xã hội đối với di dân nông thôn -thành thị ở Việt Nam hiện nay" đã trình bày một số vấn đề chung về chính sách xã hội đối với di dân nông thôn - thành thị hiện nay, phân tích thực trạng chính sách xã hội với di dân nông thôn - thành thị, phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện chính sách di dân nông thôn - thành thị trong thời giai tới. Trong cuốn "Hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội ở nƣớc ta giai đoạn 2006-2015" tác giả Mai Ngọc Cƣờng cũng đã đánh giáthƣc̣ trang̣ của hệ thống an sinh xã hội và việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam trong thời gian qua , chỉ ra những thành tựu , hạn chế, nhƣ̃ng mặt manḥ , mặt yếu , nhƣ̃ng thuận lơị vàkhókhăn , nhƣ̃ng thách thƣ́c đặt ra vànhƣ̃ng nguyên nhân của tồn tại và yếu kém c ủa hệ thống chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay; Phân tích xu hƣớng đổi mới hệ thống an sinh xã hội và hệ thống chinh́K s ách an sinh xã của thế giới và những chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc ta về việc xây dƣng̣ hệ thống an sinh xã hội vàchinh́K sách an sinh xã hội trong nhƣng năm tơi đểlam ro cac yêu cầu đặt ra đối vơi cac vấn đềan ̃ ́ ̀ ̃ ́ ́ ́ ̂ ̂ ̂ ̀ ́ ̉ ́ sinh xã hội ở Viẹt Nam va đềxuất cac giai phap xay dƣng̣ hẹ thống tổng thể quốc gia về an sinh xã hội ở Việt Nam trong giai đoaṇ 2006-2015; Đềxuất ̂ ̂ ́ ́ ̛ ̉ ́ ̀ ̛́ ́ ̛ ̛ ̛ vơi cac co quan quan ly nha nuơc lƣạ choṇ cac muc̣ tieu u u tien vềchuong trình an sinh xã hội ứng dụng vào trong côn g tác đổi mới hệ thống an sinh xã hội và hoạch định, thƣc̣ thi hệ thống chinh́K sách an sinh xã hội ở nƣớc ta. Tác giả Mai Ngọc Cƣờng trong đề tài “Xây dƣng̣ vàhoàn thiện hệ 5 thống chinh́K sách an sinh xã hội ở Việt Nam” đã cung cấp cái nhìn tổng quan vềthƣc̣ trang̣ hệ thống an sinh xa ̃hội Việt Nam hiện nay trên khiá canḥ các chính sách về bảo hiểm xã hội , bảo hiểm y tế , ƣu đãi xã hội , trơ ̣giúp xa ̃hội.

Tác giả đã đánh giá chính sách trợ giúp xã hội thƣờng xuyên hiện hành và đƣa ra một sốphưong hướng giải pháp thƣc̣ hiện chinh́ sách trong tổng thểhệ ̛ thống an sinh xa ̃hội trong thời gian tới. Tác giả Bùi Văn Hồng tr ong đề tài "Nghiên cƣ́u mởrộng đối tương̣ tham gia bảo hiểm xã hội đối với người lao động tƣ ̣taọ việc làm và thu nhập " đã làm rõ khái niệm và đặc điểm chủ yếu của lao động tự tạo việc làm, thực trạng lao động tự tạo việc làm ở nƣớc ta trong thời gian qua và đề xuất loại bảo hiểm xã hội thích hợp, các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội, cơ chế đóng và hƣởng các loại bảo hiểm xã hội đối với lao động tự tạo việc làm. Trong cuốn “Thiết kếvàtriển khai các mang̣ lưới an sinh hiệu quảvề bảo trơ ̣xa ̃hội vàthúc đẩy xa ̃hội” , của Ngân hàng thế giới, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin , 2008; Có nhiều bài nghiên cƣ́u vềkinh nghiệm của các nước trong việc xây dƣng̣ chinh́K sách an sinh xa ̃hội. Các tác giả đã cung cấp nhƣ̃ng cơ sở lý luận và nhiều bài học kinh nghiệm của các nƣớc trong việc xây dựng chính sách an sinh xã hội.

Tiến sĩ Mạc Thế Anh trong đề tài "An sinh xã hội đối vơi nông dân ́ ̂ ̂ Nam" đã nhìn nhận nhiều vấn đề về ̛̀ ̉ trong điều kiẹn kinh tếthi ̣truơng ơ Viẹt an sinh xã hội ở Việt Nam đƣợc thực hiện trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Bảo hiểm xã hội trong chính sách an sinh xã hội. Luận văn thạc sỹ "Ảnh hƣởng của hệ thống an sinh xã hội tới vấn đề nghèo đói của hộ nông dân huyện Văn Chấn - tỉnh Yên Bái " của Mai Ngọc Anh đã nhận diện bƣ́c tranh toàn cảnh vềan sinh xã hội và ảnh hưởng của hệ thống an sinh xã hội tới vùng nông thôn huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. 6 Các báo cáo, công trình trên đều có những đề cập khác nhau về an sinh xã hội cũng nhƣ một số chính sách về an sinh xã hội đối với thế giới, Việt Nam và một số địa phƣơng trên cả nƣớc. Tuy nhiên cho đến nay, chƣa có đề tài nào nghiên cứu về ảnh hƣởng của chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình.

Việc tiến hành nghiên cứu đề tài "Chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình" tạo điều kiện cho chúng ta có thể nhận diện bức tranh toàn cảnh về ảnh hưởng của chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Lệ Thuỷ. Tƣ̀ đó, giúp cho nhà nước , cho các cấp chính quyền có căn cƣ́ xây dƣng̣ chếđộ , chính sách phù hơp̣ hơn nhằm đem lại hiệu quả thiết thực nhất cho hộ nghèo ; góp phần cải thiện đời sống , xoá đói giảm nghèo, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vƣ̃ng.2 Quan điểm lý luận về an sinh xã hội.1 Khái niệm về an sinh xã hội ̂ ̂ ̉ ̉ ̉ ̛̀ ̛ An sinh xã họi là sƣ ̣đam bao thƣc̣ hiẹn các quyền cua con nguơi đuơc̣ sống trong hòa bình , đuơc̣ tƣ ̣do làm ăn , cƣ trú , di chuyển , phát biểu chính ̛ ̂ ̂ ̂ ̛ ̉ ̛́ kiến trong khuôn khổluạt pháp ; đuơc̣ bao vẹ và bình đẳng truơc pháp luạt ; ̂ ̂ ̛ ̛ ̉ ̛ ̉ ̉ ̉ đuợc học tập , đuơc̣ có viẹc làm , có nhà ơ ; đuơc̣ đam bao thu nhạp đểthoa mãn nhƣ̃ng nhu cầu sinh sống thiết yếu khi bi ̣ rủi ro, tai naṇ, tuổi già. Theo nghĩa hẹp, an sinh xã hội đươc̣ hiểu là sƣ ̣bảo đảm thu nhập và một sốđiề u kiện sinh sống thiết yếu khác cho người lao động và gia đình ho ̣khi bi giạ̉m hoặc mất thu nhập do bi giạ̉m hoặc mất khảnăng lao động hoặc mất việc làm; cho nhƣ̃ng người già cả , cô đon , trẻ em mồ côi , ngƣời tàn tật , nhƣ̃ng n gƣời ̛ nghèo đói và nhƣ̃ng người bi thiêṇ tai, dịch hoạ. Berevidge, nhà kinh tế và xã hội học Anh (1879-1963) thì an sinh xã hội là sự đảm bảo về việc làm khi ngƣời ta còn sức làm việc và đảm bảo một lợi tức khi n gƣời ta không còn sức làm việc nữa.

Nhƣ̃ng người theo 7 trƣờng phái này quan niệm , hệ thống an sinh xã hội hoạt động dựa trên ba ̂ (mọi ngƣời lần đầ u đuơc̣ huơng an sinh xã ̉ ̀ ̛ ̛̉ nguyên tắc : Bao phu toan diẹn hội); mƣc chi tra tuơng đƣơng và quản lý tập trung, thống nhất. ́ ̉ ̛ ̂ , an sinh xã hội đuơc̣ hiểu la ̉ ̃ ̛ ̀ Trong Đaọ luạt vềan sinh xã hội cua My ̂ ̂ ̂ , ̉ ̉ ̉ ̃ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ́ sƣ ̣đam bao cua xa họi , nhằm bao tồn nhan cach cung gia tri ̣cua ca nhan ̂ ̂ ̀ ̛̀ ̀ ̃ ̀ ̃ ́ ́ đồng thơi taọ lạp cho con nguơ i mọt đơi sống sung man va hƣu ich đểphat triển tai năng đến tột độ. ̀ Trong Hiến chƣơng Đại Tây Dƣơng , an sinh xã hội đuơc̣ hiểu la sƣ ̣ ̛ ̀ ̂ ̉ ̉ ̛̀ ̀ ̀ ̛ ̀ đam bao thƣc̣ hiẹn quyền con nguơi trong hoa binh, đuơc̣ tƣ ̣do lam ăn, cƣ trú, di chuyển , phát triển chính kiến trong khuôn khổ luật pháp ̂ ̛ ̉ ̀ ; đuơc̣ bao vẹ va ̂ , có nhà ở ; ̛ bình đẳng trƣớc pháp luật ; đuơc̣ hoc̣ tạp , làm việc và nghỉ ngơi ̂ đểco thểthoa man nhƣ ng nhu cầu ̛ ́ ̀ ̉ ̉ ́ ̉ ̃ ̃ đuơc̣ chăm soc y tếva đam bao thu nhạp sinh sống thiết yếu khi bi ̣rui ro, thai san, tuổi gia,. ̉ ̉ ̀ ̂ ̂ ̛ Theo Ngân hàng thế giới (WB): an sinh xã hội đuơc̣ xay dƣng̣ dƣạ tren mô hình quản lý rủi ro xã hội.

Triết lýcủa mô hinh̀H này làmỗi cánhân, mọi gia đinh̀H , mọi cộng đồng đều phải chịu những rủi ro nhất định do thiên tai hay những biến động trong đời sống kinh tế , xã hội gây ra. Chính những rủi ro này là nguyên nhân gây ra nghèo khổ. Ngƣời nghèo là những ngƣời chịu nhiều rủi ro nhất so với các thành phần xa ̃hội khác vàit́ K cóđiều kiện tiếp cận các công cu ̣và phƣơng tiện cho phép họ đối mặt với rủi ro.Vì vậy, cần xây dƣng̣ cơchếan sinh xã hội dành cho ngƣời nghèo để hạn chế tình trạng bấp bênh của họ, tạo cho họ các phƣơng tiện để thoát nghèo. Theo quan điểm mới dƣạ trên khái niệm quản lý rủi ro, hệ thống an sinh xã hội đươc̣ hiểu là“toàn bộ các chinh́K sách Nhànước nhằm giúp đỡcác cá nhân, các gia đình và các nhóm xã hội quản lý các rủi ro của mình và cung cấp hỗ trợ cho những ngƣời nghèo khổ nhất”.

Tổchƣ́c lao động quốc tế(ILO) định nghĩa: "An sinh xã hội là sƣ ̣bảo vệ của xã hội đối với các th ành viên của mình thông qua một loaṭbiện pháp 8 công cộng, nhằm chống laịnhƣ̃ng khó khăn vềkinh tếvà xã hội do bi ngƣ̣̀ng hoặc giảm thu nhập, gây ra bởi ốm đau, thai sản, tai naṇ lao động, thất nghiệp, thƣơng tật, tuổi già và ch ết;; đồng thời đảm bảo các chăm sóc y tếvà trơ ̣cấp cho các gia đình đông con".