Chiến Lược Cạnh Tranh Cho Các Hãng Hàng Không Giá Rẻ Tại Việt Nam

Khám phá chiến lược cạnh tranh cho các hãng hàng không giá rẻ tại Việt Nam, phân tích xu hướng và giải pháp hiệu quả trong ngành hàng không.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Vân
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đại Dũng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
• Đề tài: Chiến Lược Cạnh Tranh Cho Các Hãng Hàng Không Giá Rẻ Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình vẽ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH CỦA MỘT SỐ HÃNG HÀNG KHÔNG GIÁ RẺ TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. Một số lý luận về cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh, phân đoạn thị trường
• 1.1.1. Một số lý luận về cạnh tranh
• 1.1.1.1. Khái niệm về cạnh tranh
• 1.1.1.2. Các cấp độ cạnh tranh
• 1.1.1.2.1. Cạnh tranh mong muốn
• 1.1.1.2.2. Cạnh tranh ngành hàng
• 1.1.1.2.3. Cạnh tranh chủng loại
• 1.1.1.3. Các yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững
• 1.1.1.3.1. Chất lượng sản phẩm
• 1.1.1.3.2. Giá cả sản phẩm
• 1.1.1.3.3. Sự khác biệt hoá sản phẩm
• 1.1.1.3.4. Phương thức phục vụ và thanh toán
• 1.1.1.3.5. Thương hiệu của doanh nghiệp
• 1.1.1.3.6. Áp dụng khoa học kĩ thuật và quản lí hiện đại
• 1.1.1.3.7. Lợi thế về thông tin
• 1.1.1.3.8. Lợi thế của những yếu tố mới sáng tạo và sự mạo hiểm, rủi ro
• 1.1.2. Chiến lược cạnh tranh
• 1.1.3. Phân đoạn thị trường
• 1.2. Chiến lược cạnh tranh của một số hãng hàng không giá rẻ (LCA) trên thế giới
• 1.2.1. Sự ra đời và phát triển của hàng không giá rẻ trên thế giới
• 1.2.1.1. Sự ra đời
• 1.2.1.2. Sự phát triển lan rộng
• 1.2.1.3. Mô hình và đặc điểm của hàng không giá rẻ
• 1.2.2. Mô hình của một số hãng hàng không giá rẻ thế giới
• 1.2.2.1. Ví dụ của Southwest Airlines (Mỹ)
• 1.2.2.2. Các hãng Đông Nam Á: Tiger Airways (Singapore), Air Asia (Malaysia), Nok Air (Thái Lan)
• 2. CHƯƠNG 2: MÔI TRƯỜNG KINH DOANH HÀNG KHÔNG GIÁ RẺ Ở VIỆT NAM
• 2.1. Môi trường quốc tế
• 2.1.1. Môi trường chính trị thế giới
• 2.1.2. Môi trường luật pháp thế giới
• 2.1.3. Môi trường kinh tế thế giới
• 2.1.4. Môi trường công nghệ thế giới
• 2.1.5. Môi trường văn hoá xã hội thế giới
• 2.2. Môi trường Việt Nam
• 2.2.1. Môi trường chính trị
• 2.2.2. Môi trường luật pháp
• 2.2.3. Môi trường kinh tế
• 2.2.4. Môi trường công nghệ
• 2.2.5. Môi trường nhân khẩu học
• 2.3. Môi trường ngành
• 2.3.1. Sản phẩm thay thế (các loại hình vận tải khác hàng không giá rẻ)
• 2.3.1.1. Vận tải đường bộ
• 2.3.1.2. Vận tải đường sắt
• 2.3.1.3. Vận tải đường sông
• 2.3.1.4. Vận tải đường biển (chủ yếu vận tải hàng hóa)
• 2.3.1.5. Vận tải hàng không truyền thống
• 2.3.2. Khách hàng
• 2.3.2.1. Các đối tượng khách hàng của hàng không giá rẻ
• 2.3.2.2. Các dịch vụ khách hàng của hàng không giá rẻ
• 2.3.3. Nhà cung ứng
• 2.3.3.1. Hạ tầng sân bay
• 2.3.3.2. Nhiên liệu hàng không
• 2.3.3.3. Các doanh nghiệp trực thuộc Tổng công ty hàng không Việt Nam
• 2.3.4. Các doanh nghiệp sắp tham gia ngành
• 2.3.5. Các doanh nghiệp tham gia ngành
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CHO CÁC HÃNG HÀNG KHÔNG GIÁ RẺ VIỆT NAM
• 3.1. Phân tích điểm mạnh, yếu của hàng không giá rẻ Việt Nam
• 3.1.1. Ma trận SWOT
• 3.1.2. Mô hình nhạy cảm về giá và sự khác biệt
• 3.2. Đề xuất chiến lược
• 3.2.1. Giải pháp từ phía nhà nước
• 3.2.1.1. Đầu tư xây dựng hạ tầng sân bay
• 3.2.1.2. Hoàn thiện hệ thống luật pháp
• 3.2.2. Giải pháp từ các Hãng hàng không
• 3.2.2.1. Chiến lược tăng trưởng
• 3.2.2.2. Con đường liên kết và đa dạng hóa
• 3.2.2.3. Các chiến lược chức năng
• 3.2.2.4. Chiến lược cạnh tranh
• 3.2.2.4.1. Chiến lược về giá
• 3.2.2.4.2. Chiến lược về hệ thống kênh phân phối và bán hàng
• 3.2.2.4.3. Chiến lược về chất lượng dịch vụ khách hàng và sự an toàn bay
• 3.2.3. Một số hướng đi mới cho hàng không giá rẻ
• 3.2.3.1. Hàng không giá rẻ đường dài
• 3.2.3.2. Hàng không giá rẻ với chất lượng cao
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chiến Lược Cạnh Tranh Hàng Không Giá Rẻ VN

Ngành hàng không Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Vận tải hàng không trở thành phương thức vận tải quan trọng nhờ ưu thế về thời gian và chất lượng dịch vụ. Nhu cầu đi lại bằng đường hàng không ngày càng tăng, tạo cơ hội cho ngành hàng không non trẻ. Theo IATA, Việt Nam là một trong mười thị trường có tốc độ tăng trưởng cao nhất trên thế giới. Mô hình hàng không giá rẻ là một xu hướng mới, đáp ứng nhu cầu đi lại chi phí thấp. Hiểu rõ vị thế và áp dụng mô hình này vào điều kiện cụ thể ở Việt Nam là vô cùng quan trọng. Mô hình hàng không giá rẻ khác biệt với hàng không truyền thống ở việc phân chia giá vé, cắt giảm dịch vụ không cần thiết. Mô hình này đã phát triển hơn 30 năm trên thế giới, nay đã chính thức xuất hiện tại Việt Nam với sự tham gia của các hãng như Tiger Airways, Air Asia và Jetstar Pacific Airlines.

1.1. Mô Hình Kinh Doanh Hãng Hàng Không Giá Rẻ Việt Nam

Mô hình kinh doanh hàng không giá rẻ tại Việt Nam tập trung vào việc giảm chi phí hoạt động để cung cấp giá vé cạnh tranh. Điều này bao gồm việc sử dụng một loại máy bay duy nhất, tối ưu hóa lịch trình bay, bán vé trực tuyến và cung cấp dịch vụ tùy chọn. Các hãng hàng không giá rẻ thường khai thác các sân bay thứ cấp để giảm chi phí hạ cánh và phí dịch vụ. Ngoài ra, việc tăng cường các dịch vụ cộng thêm như hành lý ký gửi, chọn chỗ ngồi và suất ăn cũng là một phần quan trọng của mô hình kinh doanh này. Việc quản lý chi phí hiệu quả và tối ưu hóa doanh thu từ các nguồn khác nhau là yếu tố then chốt để đảm bảo lợi nhuận.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Hàng Không Giá Rẻ Trên Thế Giới

Mô hình hàng không giá rẻ bắt nguồn từ Southwest Airlines (Mỹ) vào năm 1971. Sau đó, mô hình này phát triển mạnh mẽ ở châu Âu và lan sang châu Á. Các hãng hàng không giá rẻ quốc tế như Tiger Airways, Air Asia đã thâm nhập thị trường Việt Nam. Jetstar Pacific Airlines là hãng hàng không giá rẻ nội địa tiên phong. Sự phát triển của hàng không giá rẻ đã làm thay đổi thị trường hàng không, tạo điều kiện cho nhiều người có thể đi lại bằng máy bay. Kinh nghiệm từ các thị trường khác có thể giúp các hãng hàng không Việt Nam xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

II. Thách Thức Của Hãng Hàng Không Giá Rẻ tại Thị Trường VN

Các hãng hàng không Việt Nam đóng góp đáng kể cho sự phát triển của ngành giao thông vận tải. Tuy nhiên, giá nhiên liệu tăng cao (chiếm 30% tổng chi phí) và các thảm họa thiên nhiên gây khó khăn lớn, đặc biệt cho hàng không giá rẻ. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng hàng không trong khu vực và trên thế giới, các hãng hàng không phải tìm hướng đi phù hợp. Hiện nay, chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về hàng không giá rẻ tại Việt Nam. Cần phân tích, nghiên cứu về sức cạnh tranh của ngành hàng không giá rẻ tại Việt Nam so với hàng không giá rẻ trên thế giới để đề xuất chiến lược phù hợp.

2.1. Phân Tích PESTEL Hàng Không Giá Rẻ Việt Nam

Môi trường chính trị và pháp luật ổn định, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về quy định và chính sách. Môi trường kinh tế tăng trưởng, nhưng lạm phát và biến động tỷ giá ảnh hưởng đến chi phí hoạt động. Công nghệ phát triển, nhưng việc ứng dụng vào vận hành hãng hàng không còn chậm. Văn hóa xã hội có nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tăng, nhưng thói quen và mức thu nhập khác nhau đòi hỏi sự linh hoạt trong chiến lược giá. Môi trường sinh thái ngày càng được quan tâm, đòi hỏi các hãng hàng không phải chú trọng đến phát triển bền vững.

2.2. Phân Tích SWOT Hãng Hàng Không Giá Rẻ Việt Nam

Điểm mạnh: Giá vé cạnh tranh, mạng lưới đường bay nội địa phát triển. Điểm yếu: Thương hiệu chưa mạnh, dịch vụ còn hạn chế, phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Cơ hội: Tăng trưởng du lịch, mở rộng thị trường quốc tế, hợp tác với các hãng hàng không khác. Thách thức: Cạnh tranh từ các hãng hàng không truyền thống và giá rẻ khác, biến động giá nhiên liệu, cơ sở hạ tầng sân bay còn hạn chế. Việc phân tích SWOT giúp xác định chiến lược cạnh tranh phù hợp.

III. Chiến Lược Giá Vé Hiệu Quả Cho Hãng Bay Giá Rẻ VN

Cần kết hợp lý luận và thực tiễn để đưa ra các giải pháp, kiến nghị có cơ sở khoa học và khả thi nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng không giá rẻ Việt Nam. Cần hệ thống hóa các lý luận về cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh và các yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Phân tích, đánh giá các hãng hàng không giá rẻ tại thị trường Việt Nam, đặc biệt là Jetstar Pacific Airlines, chỉ rõ điểm mạnh, điểm yếu của hàng không Việt Nam. So sánh với hàng không giá rẻ trên thế giới để đưa ra giải pháp phù hợp.

3.1. Chiến Lược Giá Vé Máy Bay Giá Rẻ Linh Hoạt

Việc áp dụng chiến lược giá linh hoạt là yếu tố then chốt. Các hãng hàng không giá rẻ nên áp dụng mô hình định giá động, điều chỉnh giá vé theo thời gian, nhu cầu và mức độ cạnh tranh. Việc cung cấp các chương trình khuyến mãi, giảm giá cho khách hàng đặt vé sớm hoặc mua vé vào thời điểm thấp điểm cũng là một cách hiệu quả để tăng hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, cần phân tích phân khúc khách hàng để đưa ra các gói giá phù hợp với từng đối tượng.

3.2. Quản Lý Chi Phí Nhiên Liệu Hàng Không Hiệu Quả

Chi phí nhiên liệu là một trong những yếu tố chi phí lớn nhất của hàng không giá rẻ. Việc quản lý chi phí nhiên liệu hiệu quả có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh. Các hãng hàng không có thể sử dụng các biện pháp như mua nhiên liệu với số lượng lớn để được chiết khấu, sử dụng máy bay tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu hóa đường bay và áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro liên quan đến biến động giá nhiên liệu.

IV. Cách Phát Triển Dịch Vụ Cộng Thêm Cho Hãng Bay Giá Rẻ VN

Đối tượng nghiên cứu là năng lực cạnh tranh của hàng không giá rẻ Việt Nam trong điều kiện cạnh tranh toàn cầu. Phạm vi nghiên cứu tập trung phân tích mô hình hàng không giá rẻ của một số hãng trên thế giới và khu vực Đông Nam Á như Southwest Airlines, Tiger Airways, Air Asia. Từ đó, xem xét trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam và hoạt động của các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam. Các phương pháp nghiên cứu sử dụng bao gồm phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp hệ thống, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê.

4.1. Tăng Cường Dịch Vụ Cộng Thêm Hàng Không Giá Rẻ

Các dịch vụ cộng thêm như hành lý ký gửi, chọn chỗ ngồi, suất ăn, bảo hiểm du lịch và dịch vụ giải trí trên chuyến bay đóng vai trò quan trọng trong việc tăng doanh thu cho các hãng hàng không giá rẻ. Việc cung cấp các gói dịch vụ linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng có thể tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ và mang lại nguồn thu đáng kể. Cần chú trọng đến việc trải nghiệm khách hàng để cải thiện chất lượng dịch vụ.

4.2. Marketing Cho Hãng Hàng Không Giá Rẻ Hiệu Quả

Marketing đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu và thu hút khách hàng cho các hãng hàng không giá rẻ. Các chiến dịch marketing nên tập trung vào việc quảng bá giá vé cạnh tranh, các chương trình khuyến mãi và dịch vụ cộng thêm. Việc sử dụng các kênh truyền thông trực tuyến như mạng xã hội, email marketing và công cụ tìm kiếm có thể tiếp cận đến đông đảo khách hàng tiềm năng với chi phí thấp.

V. Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Hàng Không Giá Rẻ VN

Luận văn hệ thống hóa một số lý luận và thực tiễn về chiến lược cạnh tranh của các hãng hàng không giá rẻ trên thế giới. Phân tích môi trường kinh doanh hàng không giá rẻ tại Việt Nam, chỉ ra điểm mạnh điểm yếu của hàng không giá rẻ Việt Nam so với các hãng trong khu vực và thế giới. Đề xuất một số giải pháp và hướng đi mới cho các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam. Kết cấu chính của đề tài bao gồm ba chương: (1) Lý luận về cạnh tranh, (2) Môi trường kinh doanh, (3) Giải pháp chiến lược.

5.1. Đổi Mới Sáng Tạo Trong Hàng Không Giá Rẻ

Đổi mới sáng tạo là yếu tố quan trọng để các hãng hàng không giá rẻ tạo sự khác biệt và nâng cao lợi thế cạnh tranh. Các hãng có thể áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet of Things (IoT) để tối ưu hóa hoạt động, cải thiện trải nghiệm khách hàng và giảm chi phí. Ví dụ, sử dụng AI để dự đoán nhu cầu và điều chỉnh giá vé, sử dụng IoT để theo dõi và quản lý hành lý.

5.2. Đầu Tư Xây Dựng Hạ Tầng Sân Bay

Nhà nước cần đầu tư xây dựng hạ tầng sân bay, đặc biệt là các sân bay thứ cấp, để giảm chi phí hoạt động cho các hãng hàng không giá rẻ. Việc hoàn thiện hệ thống luật pháp và chính sách hỗ trợ ngành hàng không giá rẻ cũng rất quan trọng. Các chính sách nên tạo điều kiện thuận lợi cho các hãng hàng không mở rộng mạng lưới đường bay và cung cấp dịch vụ.

VI. Xu Hướng Thị Trường và Tương Lai Hàng Không Giá Rẻ VN

Việc lựa chọn nghiên cứu chiến lược cạnh tranh, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của các doanh nghiệp tham gia ngành để có những giải pháp phù hợp là hết sức cần thiết, có ý nghĩa cả về mặt lí luận và thực tiễn, từ đó tìm hướng đi phù hợp cho các hãng hàng không giá rẻ tại Việt Nam. Trong những năm qua, cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam, các hãng hàng không Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho sự phát triển của ngành quan thông vận tải.

6.1. Tác Động Của Covid 19 Đến Hàng Không Giá Rẻ Việt Nam

Đại dịch Covid-19 đã gây ra những tác động tiêu cực đến ngành hàng không giá rẻ Việt Nam. Các hãng hàng không phải đối mặt với việc giảm nhu cầu đi lại, hạn chế đường bay và tăng chi phí vệ sinh. Tuy nhiên, sau đại dịch, ngành hàng không đang dần phục hồi và các hãng hàng không giá rẻ có cơ hội để tăng trưởng trở lại bằng cách thích ứng với xu hướng thị trường mới.

6.2. Cơ Hội Và Thách Thức Cho Hàng Không Giá Rẻ Việt Nam

Ngành hàng không giá rẻ Việt Nam có nhiều cơ hội để phát triển, bao gồm tăng trưởng du lịch, mở rộng thị trường quốc tế và hợp tác với các hãng hàng không khác. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức, bao gồm cạnh tranh từ các hãng hàng không truyền thống và giá rẻ khác, biến động giá nhiên liệu và cơ sở hạ tầng sân bay còn hạn chế. Để thành công, các hãng hàng không giá rẻ cần xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp và thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường vận tải hàng không Việt Nam trong những năm qua đã đạt mức tăng trưởng ấn tượng với tỷ lệ bình quân 15% mỗi năm, lọt vào nhóm 10 thị trường có tốc độ phục hồi và mở rộng nhanh nhất toàn cầu theo thống kê từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế. Với quy mô dân số vượt mức 89 triệu người vào năm 2010 cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì khoảng 7% mỗi năm, nhu cầu di chuyển bằng đường hàng không của người dân ngày càng gia tăng mạnh mẽ. Tuy nhiên, mô hình hàng không giá rẻ tại Việt Nam vẫn còn rất non trẻ, tiêu biểu với sự hiện diện của Jetstar Pacific Airlines cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ các hãng hàng không truyền thống và các hãng giá rẻ quốc tế như AirAsia, Tiger Airways. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm thế nào để các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam xây dựng được chiến lược cạnh tranh hiệu quả trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục leo thang, chiếm tới 30% tổng chi phí chuyến bay.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận về cạnh tranh và mô hình hàng không giá rẻ, phân tích sâu môi trường kinh doanh hàng không tại Việt Nam, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường vận tải hàng không Việt Nam đặt trong tương quan so sánh với khu vực Đông Nam Á và thế giới, với dữ liệu khảo sát từ khi mô hình giá rẻ bắt đầu hình thành đến năm 2011. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp giải pháp giúp các hãng định hình mô hình vận hành tinh gọn, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa chi phí khai thác dưới 7 cent mỗi ghế trên mỗi dặm bay, đồng thời thúc đẩy thị trường du lịch tăng trưởng vượt mức 28% mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Karl Marx về quy luật điều chỉnh tỷ suất lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất, kết hợp với nền tảng lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia thông qua mô hình Kim cương của giáo sư Michael Porter. Mô hình này làm sáng tỏ bốn yếu tố tương tác gồm điều kiện các yếu tố đầu vào, điều kiện về cầu, các ngành công nghiệp phụ trợ, cùng cấu trúc và chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp, có tính đến vai trò hỗ trợ của nhà nước. Bên cạnh đó, lý thuyết phân đoạn thị trường theo hành vi tiêu dùng, lợi ích tìm kiếm và nhân khẩu học được áp dụng để xác định phân khúc khách hàng mục tiêu có độ nhạy cảm cao về giá.

Các khái niệm then chốt được làm rõ gồm:

• Hàng không giá rẻ thuần túy: Mô hình kinh doanh tối giản dịch vụ, vận hành đơn tuyến với một hạng ghế duy nhất.
• Hàng không giá rẻ kết hợp và trực thuộc: Mô hình linh hoạt được các hãng hàng không truyền thống thành lập nhằm đa dạng hóa sản phẩm và bảo vệ thị phần.
• Tiêu chí định danh hãng hàng không giá rẻ: Doanh nghiệp đạt chuẩn khi có tối thiểu 75% lượng vé được bán ở mức giá thấp nhất niêm yết.
• Lợi thế cạnh tranh bền vững: Khả năng doanh nghiệp duy trì ưu thế vượt trội về chi phí, sự khác biệt hóa sản phẩm và tốc độ cung ứng dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ các báo cáo thống kê chính thức của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, Tổng cục Thống kê, Cục Hàng không Việt Nam, cùng báo cáo hoạt động thực tế của các hãng bay tiêu biểu như Southwest Airlines, AirAsia, Tiger Airways và Jetstar Pacific.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 4 hãng hàng không nội địa và 43 hãng hàng không quốc tế đang khai thác đường bay tại Việt Nam, trong đó đi sâu phân tích chuỗi số liệu hoạt động của 5 hãng hàng không giá rẻ tiêu biểu trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2011. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được sử dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các mô hình kinh doanh giá rẻ thành công trên thế giới và tại khu vực Đông Nam Á.

Tác giả lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp kinh tế, duy vật biện chứng, kết hợp xây dựng ma trận SWOT và ma trận độ nhạy cảm về giá nhằm lượng hóa chính xác sự tác động của chi phí nhiên liệu và cơ cấu giá vé. Lý do chọn lựa phương pháp này là vì tính phù hợp vượt trội trong việc phân tích các nguồn dữ liệu thứ cấp phức tạp, giúp làm rõ điểm mạnh, điểm yếu nội tại của doanh nghiệp Việt Nam trước sức ép cạnh tranh toàn cầu mà không bị sai lệch bởi các biến số ngẫu nhiên ngắn hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu rút ra ba phát hiện quan trọng về thực trạng và hiệu quả vận hành của mô hình hàng không giá rẻ:

Thứ nhất, việc tối ưu hóa chi phí vận hành là yếu tố sống còn tạo nên lợi thế giá rẻ. Hãng bay tiên phong Southwest Airlines duy trì chi phí hoạt động ở mức dưới 7 cent cho mỗi ghế trên mỗi dặm bay, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân từ 9 đến 15 cent của các hãng hàng không truyền thống. Hãng đạt được kết quả này nhờ thời gian quay đầu máy bay trung bình chỉ 15 phút so với mức 45 phút của toàn ngành, cùng thời gian khai thác tàu bay đạt 11 giờ mỗi ngày so với 8 giờ của các hãng bay thông thường.

Thứ hai, kênh phân phối trực tuyến mang lại ưu thế cắt giảm chi phí vượt trội. Bán vé qua Internet chiếm từ 60% đến 65% tổng doanh số của các hãng giá rẻ quốc tế, cá biệt AirAsia đạt 85% doanh số qua kênh trực tuyến và trung tâm điện thoại. Chi phí xuất vé qua mạng chỉ tốn khoảng 1 USD mỗi vé, thấp hơn 6 đến 8 lần so với mức chi phí từ 6 đến 8 USD mỗi vé khi phân phối qua hệ thống đại lý truyền thống.

Thứ ba, sự bùng nổ của thị trường Đông Nam Á tạo sức ép lớn lên thị trường Việt Nam. Năm 2004 chứng kiến sự ra đời của 8 hãng hàng không giá rẻ mới trong khu vực, nâng tổng số lên 20 hãng. Tại Việt Nam, hệ thống gồm 22 cảng hàng không nhưng chỉ có 3 sân bay quốc tế và 19 sân bay nội địa. Giá dầu thô tăng vọt từ 19,34 USD mỗi thùng năm 1999 lên 120 USD mỗi thùng vào tháng 3 năm 2011 đã đặt ra thách thức cực kỳ lớn cho Jetstar Pacific Airlines khi chi phí nhiên liệu chiếm hơn 30% giá thành chuyến bay.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua bảng so sánh đối chuẩn giá vé một chiều giữa Jetstar Pacific và các chuyến bay của Tổng công ty Hàng không Việt Nam, cùng sơ đồ mạng lưới bay nội địa và mô hình biểu đồ ma trận SWOT. Dữ liệu từ bảng so sánh giá vé khẳng định Jetstar Pacific có lợi thế cạnh tranh rõ rệt ở phân khúc khách hàng cá nhân nhạy cảm về giá, nhưng tính ổn định của đường bay còn kém do quy mô đội tàu bay hạn chế.

Nguyên nhân cốt lõi khiến các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam chưa đạt hiệu quả tối ưu bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ về hạ tầng sân bay, chưa có nhà ga giá rẻ chuyên biệt như mô hình Changi tại Singapore. So sánh với chiến lược đặt mua 200 máy bay Airbus A320 trị giá 18,2 tỷ USD của AirAsia tại Paris Air Show 2011, các hãng bay Việt Nam có quy mô quá nhỏ bé, dẫn đến chi phí bảo dưỡng và đào tạo nhân lực trên từng đơn vị ghế bay bị đội lên cao. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và mở rộng liên doanh liên kết để tồn tại.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược trọng tâm:

1. Chuẩn hóa và đồng bộ hóa đội tàu bay: Ban lãnh đạo các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam cần kiên quyết thực hiện chiến lược sử dụng một dòng máy bay thân hẹp duy nhất, ưu tiên dòng Airbus A320 hoặc Boeing 737 trong giai đoạn 2012 đến 2015. Mục tiêu là cắt giảm tối thiểu 20% chi phí đào tạo phi công, tiếp viên và chi phí bảo dưỡng kỹ thuật định kỳ.

2. Đẩy mạnh số hóa mạng lưới phân phối vé: Doanh nghiệp hàng không cần tập trung đầu tư hạ tầng thương mại điện tử, nâng tỷ trọng bán vé trực tuyến qua cổng thông tin điện tử và ứng dụng di động đạt trên 70% tổng doanh số trước năm 2014, nhằm đưa chi phí phân phối trung bình xuống dưới 2 USD trên mỗi vé bán ra.

3. Nâng cấp hạ tầng cảng hàng không và hoàn thiện cơ chế giá: Bộ Giao thông Vận tải cùng các cơ quan quản lý nhà nước cần đẩy nhanh tiến độ nâng cấp 19 sân bay địa phương thành các sân bay thứ cấp phục vụ hàng không giá rẻ. Đồng thời, cơ quan quản lý cần điều chỉnh giảm từ 15% đến 25% phí phục vụ mặt đất tại các sân bay phụ và nới lỏng cơ chế trần giá vé trong lộ trình từ năm 2012 đến năm 2015.

4. Đa dạng hóa nguồn thu ngoài vé và phát triển gói sản phẩm liên kết: Các hãng bay giá rẻ cần chủ động ký kết hợp tác chiến lược với các tập đoàn khách sạn và công ty lữ hành để cung ứng dịch vụ du lịch trọn gói, phấn đấu nâng tỷ trọng doanh thu từ dịch vụ bổ trợ lên mức 15% đến 20% tổng doanh thu của hãng vào năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chiến lược tại các hãng hàng không: Vận dụng bộ chỉ số chi phí dưới 7 cent mỗi ghế-dặm và quy trình quay đầu tàu bay 15 phút để tối ưu hóa bộ máy vận hành tinh gọn, gia tăng năng suất khai thác đội bay.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách ngành hàng không: Tham khảo các phân tích về mô hình nhà ga giá rẻ và hệ thống pháp lý tự do hóa bầu trời để hoàn thiện quy hoạch mạng lưới cảng hàng không quốc gia.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế đối ngoại, Quản trị kinh doanh: Tiếp cận nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác cùng khung lý thuyết mô hình Kim cương của Michael Porter để phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu.
• Doanh nghiệp du lịch, lữ hành và dịch vụ vận tải liên vận: Nắm bắt xu hướng tăng trưởng khách du lịch hàng không đạt hơn 28% mỗi năm để đón đầu cơ hội hợp tác, thiết kế các gói sản phẩm lữ hành giá rẻ tích hợp.

Câu hỏi thường gặp

• Tiêu chí chuẩn xác để xác định một hãng hàng không giá rẻ là gì? Một hãng hàng không được định danh chuẩn giá rẻ khi có ít nhất 75% tổng lượng vé được bán ở mức giá thấp nhất niêm yết. Doanh nghiệp tập trung tối giản hóa dịch vụ bổ trợ, chỉ khai thác một hạng ghế phổ thông và đồng bộ hóa dòng tàu bay thân hẹp để tiết giảm chi phí sản xuất.

• Bằng cách nào Southwest Airlines giữ được chi phí vận hành dưới 7 cent mỗi ghế-dặm? Southwest Airlines đạt mức chi phí kỷ lục này nhờ khai thác duy nhất dòng tàu bay Boeing 737, duy trì thời gian quay đầu chuyến bay chỉ 15 phút và thời gian bay đạt 11 giờ mỗi ngày. Hãng triệt để cắt bỏ suất ăn miễn phí và xây dựng văn hóa làm việc đa năng cho nhân viên.

• Vì sao phương thức bán vé trực tuyến lại quyết định năng lực cạnh tranh của hãng bay giá rẻ? Kênh bán vé trực tuyến giúp doanh nghiệp giảm chi phí phân phối từ mức 6 đến 8 USD mỗi vé qua đại lý xuống chỉ còn khoảng 1 USD mỗi vé qua mạng. Đạt tỷ lệ bán trực tuyến trên 60% giúp hãng tiết kiệm hàng chục triệu USD chi phí trung gian mỗi năm.

• Biến động giá nhiên liệu ảnh hưởng như thế nào đến các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam? Nhiên liệu chiếm tới khoảng 30% tổng chi phí của mỗi chuyến bay. Khi giá dầu thô tăng vọt từ 19,34 USD lên 120 USD mỗi thùng, biên lợi nhuận của các hãng giá rẻ bị đe dọa nghiêm trọng nếu không áp dụng kịp thời các công cụ bảo hiểm giá và quản trị vận hành tối ưu.

• Thị trường Việt Nam mở ra những cơ hội gì cho mô hình hàng không giá rẻ phát triển? Việt Nam sở hữu quy mô dân số trên 89 triệu người với tốc độ tăng trưởng vận tải hàng không đạt 15% mỗi năm. Lượng khách du lịch tăng trưởng gần 29% hàng năm tạo ra nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vô cùng lớn cho các tầng lớp dân cư có thu nhập trung bình.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện nền tảng lý luận về cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh quốc gia và đặc trưng cấu trúc của mô hình hàng không giá rẻ trên thế giới.
• Công trình lượng hóa chi tiết khoảng cách vận hành giữa hàng không giá rẻ Việt Nam với chuẩn mực quốc tế thông qua các chỉ số chi phí dưới 7 cent mỗi ghế-dặm và tỷ lệ phân phối vé qua mạng trên 60%.
• Nghiên cứu làm rõ thực trạng tăng trưởng 15% mỗi năm của ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh chịu sức ép nặng nề từ chi phí nhiên liệu chiếm 30% giá thành.
• Hệ thống giải pháp đề xuất có tính đồng bộ cao, kết hợp giữa việc chuẩn hóa đội máy bay của doanh nghiệp và quy hoạch nâng cấp 19 sân bay địa phương của nhà nước.
• Kết quả nghiên cứu mở ra định hướng chiến lược giúp các hãng bay giá rẻ Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh và hội nhập vững chắc vào thị trường hàng không khu vực giai đoạn 2012 đến 2020.

Đề tài là tài liệu tham khảo khoa học giá trị giúp các nhà quản trị và cơ quan quản lý định hình bước đi chiến lược tiếp theo trong giai đoạn 2012 - 2020. Hãy khai thác ngay những dữ liệu và khuyến nghị từ luận văn để xây dựng lợi thế cạnh tranh vượt trội cho doanh nghiệp của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số lý luận về cạnh tranh và chiến lược cạnh tranh của một số hãng hàng không giá rẻ trên thế giới 6 (LUAN.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương 2: Môi trường kinh doanh hàng không giá rẻ ở Việt Nam. Chương 3: Giải pháp chiến lược cho các hãng hàng không giá rẻ Việt Nam.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ CHIẾN LƢỢC CẠNH TRANH CỦA MỘT SỐ HÃNG HÀNG KHÔNG GIÁ RẺ TRÊN THẾ GIỚI Trước tiên, để đánh giá được thực trạng môi trường hàng không giá rẻ và xây dựng chiến lược cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam, cần hiểu thế nào là cạnh tranh và những yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Đề tài xin khái lược một số lý thuyết về cạnh tranh ứng dụng trong đề tài nghiên cứu này.1 Một số lý luận về cạnh tranh, chiến lƣợc cạnh tranh, phân đoạn thị trƣờng 1.1 Một số lý luận về cạnh tranh 1.1 Khái niệm về cạnh tranh Cạnh tranh nói chung, cạnh tranh trong kinh tế nói riêng là một khái niệm có nhiều cách hiểu khác nhau. Khái niệm này được sử dụng cho cả phạm vi doanh nghiệp, phạm vi nghành, phạm vi quốc gia hoặc phạm vi khu vực liên quốc gia vv.điều này chỉ khác nhau ở chỗ mục tiêu được đặt ra ở chỗ quy mô doanh nghiệp hay ở quốc gia mà thôi.

Trong khi đối với một doanh nghiệp mục tiêu chủ yếu là tồn tại và tìm kiếm lợi nhuận trên cơ sở cạnh tranh quốc gia hay quốc tế, thì đối với một quốc gia mục tiêu là nâng cao mức sống và phúc lợi cho nhân dân vv. Marx: “Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm dành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch”. Nghiên cứu sâu về sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa và cạnh tranh tư bản chủ nghĩa Marx đã phát hiện ra quy luật cơ bản của cạnh tranh tư bản chủ nghĩa là quy luật điều chỉnh tỷ 8 (LUAN.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] suất lợi nhuận bình quân, và qua đó hình thành nên hệ thống giá cả thị trường. Quy luật này dựa trên những chênh lệch giữa giá cả chi phí sản xuất và khả năng có thể bán hàng hoá dưới giá trị của nó nhưng vẫn thu được lợi nhuận.

Theo từ điển kinh doanh (xuất bản năm 1992 ở Anh) thì cạnh tranh trong cơ chế thị trường được định nghĩa là “Sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh nhằm giành tài nguyên sản xuất cùng một loại hàng hoá về phía mình” Theo Từ điển Bách khoa Việt nam (tập 1) cạnh tranh trong kinh doanh là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất. Hai nhà kinh tế học Mỹ P.Nordhaus trong cuốn kinh tế học (xuất bản lần thứ 12) thì cạnh tranh là sự kình địch giữa các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để dành khách hàng hoặc thị trường. Hai tác giả này cho cạnh tranh đồng nghĩa với cạnh tranh hoàn hảo (Perfect Competition). Ba tác giả Mỹ khác là D.Dornbusch cũng cho cạnh tranh là cạnh là cạnh tranh hoàn hảo, các tác giả này viết: Một cạnh tranh hoàn hảo, là nghành trong đó mọi người đều tin rằng hành động của họ không gây ảnh hưởng tới giá cả thị trường, phải có nhiều người bán và nhiều người mua.

Cùng quan điểm như trên, R.L Rubinfeld trong cuốn kinh tế học vĩ mô cho rằng: Một thị trường cạnh tranh hoàn hảo, hoàn thiện có rất nhiều người mua và người bán, để cho không có người mua hoặc người bán duy nhất nào có ảnh hưởng có ý nghĩa đối với giá cả.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các tác giả trong cuốn “Các vấn đề pháp lý về thể chế và chính sách cạnh tranh kiểm soát độc quyền kinh doanh”, thuộc sự án VIE/97/016 thì cho là cạnh tranh có thể được hiểu là sự ganh đua giữa các doanh nghiệp trong việc giành một số nhân tố sản xuất hoặc khách hàng nhằm nâng cao vị thế của mình trên thị trường, để đạt đựơc một mục tiêu kinh doanh cụ thể, ví dụ như lợi nhuận, doanh số hoặc thị phần. Cạnh tranh trong một môi trường như vậy đồng nghĩa với ganh đua. Ở Phạm vi quốc gia, theo Uỷ ban cạnh tranh công nghiệp của Tổng thống mỹ thì cạnh tranh đối với một quốc giá là mức độ mà ở đó, dưới các điều kiện thị trường tự do và công bằng, có thể sản xuất các hàng hoá và dịch vụ đáp ứng được các đòi hỏi của thị trường Quốc tế, đồng thời duy trì và mở rộng được thu nhập thực tế của người dân nước đó. Tại diễn đàn Liên hợp quốc trong báo cáo về cạnh tranh toàn cầu năm 2003 thì định nghĩa cạnh tranh đối với một quốc gia là “Khả năng của nước đó đạt được những thành quả nhanh và bền vững về mức sống, nghĩa là đạt được các tỷ lệ tăng trưởng kinh tế cao được xác định bằng các thay đổi của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tính trên đầu người theo thời gian.

Từ những định nghĩa và các cách hiểu không giống nhau trên có thể rút ra các điểm hội tụ chung sau đây. Cạnh tranh là cố gắng nhằm giành lấy phần hơn phần thắng về mình trong môi trường cạnh tranh. Để có cạnh tranh phải có các điều kiện tiên quyết sau: - Phải có nhiều chủ thể cùng nhau tham gia cạnh tranh: Đó là các chủ thể có cùng các mục đích, mục tiên và kết quả phải giành giật, tức là phải có một đối tượng mà chủ thể cùng hướng đến chiếm đoạt. Trong nền kinh tế, với chủ thể canh tranh bên bán, đó là các loại sản phẩm tưng tự có cùng mục đích 10 (LUAN.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phục vụ một loại nhu cầu của khách hàng mà các chủ thể tham gia canh tranh đều có thể làm ra và được người mua chấp nhận.

Còn với các chủ thể cạnh tranh bên mua là giành giật mua được các sản phẩm theo đúng mong muốn của mình. - Việc cạnh tranh phải được diễn ra trong một môi trường cạnh tranh cụ thể, đó là các ràng buộc chung mà các chủ thể tham gia cạnh tranh phải tuân thủ. Các ràng buộc này trong cạnh tranh kinh tế giữa các doanh nghiệp chính là các đặc điểm nhu cầu về sản phẩm của khách hàng và các ràng buộc của luật pháp và thông lệ kinh doanh ở trên thị trường. Còn giữa người mua với người mua, hoặc giữa những người mua và người bán là các thoả thuận được thực hiện có lợi hơn cả đối với người mua.

- Cạnh tranh có thể diễn ra trong một khoảng thời gian không cố định hoặc ngắn (từng vụ việc) hoặc dài (trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của mỗi chủ thể tham gia cạnh tranh). Sự cạnh tranh có thể diễn ra trong khoảng thời gian không nhất định hoặc hẹp (một tổ chức, một địa phương, một nghành) hoặc rộng (một nước, giữa các nước) Như vậy, xét cho cùng, có thể coi khái niệm cạnh tranh là sự ganh đua, là sự giành giật giữa các cá nhân, tổ chức có liên hệ với nhau ít nhiều về mặt lợi ích nhằm giành giật khách hàng của nhau và mục đích cuối cùng là giành được lợi thế cạnh tranh bền vững. Nhìn chung mặc dù cạnh tranh có thể đem đến sự thất bại của doanh nghiệp này hay thành công của doanh nghiệp khác, nhưng xét trên tổng thể nền kinh tế thì cạnh tranh giúp cho sản phẩm phát triển, thị trường phát triển. Thông qua đó sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng nói riêng và toàn xã hội nói chung.2 Các cấp độ cạnh tranh 11 (LUAN.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo quan điểm Marketing, cạnh tranh có thể chia ra làm 4 cấp độ sau đây: Cạnh tranh mong muốn Cạnh tranh mong muốn hay còn gọi là cạnh tranh khác ngành.

Đây là sự cạnh tranh giữa các đối thủ cạnh tranh có mong muốn thoả mãn các nhu cầu cụ thể khác nhau của khách hàng trên cơ sở cùng một quĩ mua sắm nhất định. Cạnh tranh ngành hàng Đối thủ cạnh tranh là những hàng hoá dịch vụ khác nhau cùng thoả mãn một nhu cầu cụ thể của khách hàng. Chúng chính là những hàng hoá, dịch vụ có thể thay thế cho nhau trong tiêu dùng để thỏa mãn một nhu cầu, mong muốn cụ thể, nhất định, giống nhau của khách hàng. Tính chất và mức độ cạnh tranh giữa các ngành hàng này chủ yếu là do đặc thù về tính hữu ích, công dụng của sản phẩm tạo ra là chính.

Cạnh tranh chủng loại Đây chính là sự cạnh tranh giữa những kiểu hàng hóa khác nhau trong cùng một ngành hàng. Những sản phẩm hàng hóa khác nhau này có thể là do các doanh nghiệp khác nhau sản xuất, cũng có thể do cùng một doanh nghiệp sản xuất. Cạnh tranh nhãn hiệu Đây chính là sự cạnh tranh giữa những kiểu, dạng hàng hoá giống nhau thoả mãn cùng một mong muốn cụ thể như nhau, nhưng có nhãn hiệu khác nhau. Thông thường, ở cấp độ cạnh tranh nhãn hiệu, qui mô khách hàng mục tiêu bị thu hẹp hơn do đó tính chất cạnh tranh khốc liệt hơn.3 Lợi thế cạnh tranh quốc gia Lợi thế cạnh tranh quốc gia là vấn đề được nhiều nhà kinh tế học quan tâm, trong số đó lí luận về lợi thế cạnh tranh quốc gia của Micheal Porter 12 (LUAN.Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] được coi là nền tảng lí thuyết cho lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Trong tác phẩm “Lợi thế cạnh tranh quốc gia”, Porter vận dụng những cơ sở lý luận cạnh tranh trong nước của mình vào lĩnh vực cạnh tranh quốc tế và đưa ra lý thuyết nổi tiếng là mô hình “Viên kim cương”(1). Các yếu tố quyết định của mô hình là các điều kiện về các yếu tố sản xuất, điều kiện về cầu, các ngành hỗ trợ và bối cảnh cạnh tranh, chiến lược và cơ cấu doanh nghiệp. Ngoài ra, còn có hai biến số bổ sung là vai trò của nhà nước và yếu tố thời cơ. Lý luận của Porter về lợi thế cạnh tranh quốc gia giải thích các hiện tượng thương mại quốc tế trên góc độ các doanh nghiệp tham gia kinh doanh quốc tế và vai trò của nhà nước trong việc hỗ trợ cho các ngành có điều kiện thuận lợi để giành lợi thế cạnh tranh quốc gia chứ không phải cho một vài doanh nghiệp cụ thể.