Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ TUYÊN GIÁO CẤP HUYỆN 1. Cán bộ tuyên giáo cấp huyện và chất lượng cán bộ tuyên giáo cấp huyện 1. Cán bộ tuyên giáo cấp huyện 1. Cán bộ - Về khái niệm: Từ xưa đến nay, ở Việt Nam và trên thế giới, sự thành công, thất bại của công việc, hoặc sự tồn vong, thịnh suy của mọi quốc gia đều phụ thuộc rất lớn vào những người cán bộ.
Đối với cách mạng nước ta hiện nay, vấn đề xây dựng cán bộ có tầm quan trọng vừa mang tính khoa học, là yêu cầu của cuộc sống, vừa có tính cấp bách, lại có tính cơ bản lâu dài. Như chúng ta đã biết, cán bộ được hình thành và phát triển cùng với công cuộc giải phóng đất nước, bảo vệ tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Theo nghĩa Hán Việt thì “cán” là đảm đang, “bộ” là bộ phận; “cán bộ” là phần tử hoạt động trọng yếu trong một tổ chức, có khả năng đảm đang, gánh vác một bộ phận công việc nhất định. Có thể nói, khái niệm “cán bộ” (cadres) được sử dụng từ lâu và bao hàm một diện rộng.
Trong Từ điển Tiếng Việt, “cán bộ” được định nghĩa là : + Người làm công tác chuyên môn nghiệp vụ trong cơ quan Nhà nước, Đảng và đoàn thể; + Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người không có chức vụ. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng định nghĩa: “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân hiểu rõ và thi 8 hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng” [34, tr. Luật Cán bộ, công chức năm 2008 gồm 10 chương, 87 điều, có hiệu lực thi hành vào ngày 01/01/2010 đã có những quy định phân biệt giữa cán bộ với công chức tại điều 4 như sau: 1.
Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng [28, tr. Trong luận văn này, tác giả đi theo định nghĩa về cán bộ trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 - Về vị trí, vai trò của cán bộ: Trong hệ thống các nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về cán bộ chiếm vị trí đặc biệt quan trọng. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh coi: "Vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp" [34, tr.
Cán bộ là nguồn nhân lực quan trọng trong bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương. Hiệu lực của hệ thống chính trị nói chung và của bộ máy hành chính Nhà nước nói riêng, xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả của cán bộ. Cán bộ tuyên giáo 9 - Về khái niệm: Để định nghĩa cán bộ tuyên giáo trước hết phải tìm hiểu về cán bộ tư tưởng. Đội ngũ cán bộ tư tưởng của Đảng và Nhà nước ta xét theo lĩnh vực và hoạt động nghề nghiệp, bao gồm: cán bộ nghiên cứu, giảng dạy lý luận; cán bộ tuyên giáo; cán bộ báo chí, xuất bản; cán bộ văn hóa - thông tin; cán bộ hoạt động văn hóa - nghệ thuật; cán bộ chính trị trong lực lượng vũ trang…Ở đây chỉ đề cập đến đội ngũ cán bộ tuyên giáo - những người có chức năng tham mưu, giúp cấp ủy chỉ đạo, quản lý, kiểm tra các mặt hoạt động của công tác tư tưởng.
Tóm lại, cán bộ tuyên giáo là người hoạt động trong lĩnh vực tư tưởng -văn hóa, là cán bộ trong biên chế hoặc hợp đồng của Ban Tuyên giáo ở các cấp, các ngành, các đoàn thể và các tổ chức chính trị - xã hội; là cán bộ hoạt động tại các trung tâm bồi dưỡng chính trị và trung tâm thông tin; có trình độ chuyên môn nghiệp vụ nhất định; có chức năng tham mưu, giúp cấp ủy chỉ đạo, quản lý, kiểm tra và tác chiến trên các mặt hoạt động của công tác tư tưởng. - Về vị trí, vai trò: Trong cao trào cách mạng 1930 - 1931, đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh và kể cả khi cuộc đấu tranh oanh liệt này bị kẻ thù dìm trong biển máu, những cán bộ tuyên truyền của Đảng vẫn gan góc chiến đấu, đưa đường lối của Đảng đến với quần chúng công nông, thắp lên trong họ niềm tin mãnh liệt vào lý tưởng cộng sản, vào thắng lợi của dân tộc. Nhiều cán bộ tuyên truyền đã cùng đồng chí, đồng bào mình biến nhà tù đế quốc thành trường học đấu tranh cách mạng; biến nhà máy, hầm mỏ, đồng ruộng, rừng núi thành nơi rèn luyện ý chí chiến đấu, nơi gắn kết máu thịt mang tính sống còn giữa Đảng với nhân dân. Thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ là thắng lợi của Chủ nghĩa Mác - Lênin, của tư tưởng Hồ Chí Minh, của đường lối độc lập, tự 10 chủ đầy sáng tạo của Đảng và nhân dân ta, đồng thời cũng là thành tựu vĩ đại của công tác tư tưởng - văn hóa do Đảng khởi xướng và lãnh đạo.
Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, cán bộ tuyên giáo đã tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, làm sáng tỏ hơn nhiều vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, trực tiếp góp phần hình thành, xác định và phát triển đường lối đổi mới, nỗ lực tìm tòi các sáng kiến của nhân dân để khẳng định, cổ vũ và đưa vào cuộc sống; củng cố niềm tin và lý tưởng, khơi dậy sức sáng tạo của nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp đưa đất nước vượt qua mọi thử thách, làm nên những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử. Những năm gần đây, cán bộ tuyên giáo đã góp phần quan trọng làm cho văn hóa ngày càng thấm sâu và trở thành nền tảng tinh thần của đời sống xã hội. Các phương tiện và điều kiện công tác tư tưởng có nhiều thuận lợi so với trước, song không thay thế hoàn toàn nhiệt tình cách mạng và ý thức nghề nghiệp của những cán bộ làm công tác tuyên giáo. Cán bộ tuyên giáo cấp huyện - Về khái niệm: Cán bộ tuyên giáo cấp huyện là người hoạt động trong lĩnh vực tư tưởng - văn hóa ở cấp huyện.
Cán bộ tuyên giáo cấp huyện được biên chế hoặc hợp đồng của Ban Tuyên giáo huyện ủy và tương đương, thực hiện nhiệm vụ Ban tuyên giáo giao phó. Cán bộ tuyên giáo cấp huyện còn là những người hoạt động tại các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, các trung tâm thông tin cấp huyện. - Về chức năng: tham mưu cho Ban Chấp hành Đảng bộ huyện trong lĩnh vực công tác tuyên giáo, có chức năng: chỉ đạo, hướng dẫn triển khai, kiểm tra, tổng kết thực tiễn về công tác chính trị - tư tưởng, văn hoá - văn nghệ, khoa giáo, lịch sử Đảng, dư luận xã hội, biên soạn tin, bài viết, xuất bản 11 ấn phẩm của huyện; hướng dẫn dư luận, đấu tranh chống các quan điểm sai trái trên địa bàn huyện. - Về nhiệm vụ: Theo dõi, tổng hợp và nắm tình hình tư tưởng trong Đảng và xã hội; kịp thời đề xuất với Ban Chấp hành Đảng bộ huyện và cấp ủy cấp trên các giải pháp về công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị - tư tưởng, văn hoá - văn nghệ, khoa giáo, lịch sử Đảng,.
Đồng thời, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện những nội dung công tác theo quy định. Tham mưu lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục để các tổ chức cơ sở đảng, nhân dân nắm rõ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của Đảng bộ huyện. Phối hợp với Ban Tổ chức, Trung tâm bồi dưỡng chính trị tổ chức các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị, học tập nghị quyết, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ của các ban đảng, các tổ chức đoàn thể cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên theo nội dung, chương trình kế hoạch của cấp uỷ và cấp trên. Giúp cấp uỷ theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thuộc lĩnh vực chính trị - tư tưởng, văn hoá - xã hội ở địa phương.
Sưu tầm, biên soạn và chỉ đạo các tổ chức cơ sở biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương; tuyên truyền giới thiệu, phát huy truyền thống cách mạng của Đảng tới cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong huyện. - Về vị trí, vai trò: Một là, cán bộ tuyên giáo cấp huyện có vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Tức là, tham gia vào quá trình cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội của huyện. 12 Hai là, cán bộ tuyên giáo cấp huyện có vai trò hết sức quan trọng trong công tác giáo dục lý luận chính trị.
Trên cơ sở nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng và cách mạng Việt Nam, nắm vững cương lĩnh, đường lối cách mạng của Đảng, người làm công tác tuyên giáo tổ chức bồi dưỡng lý luận chính trị, thông tin thời sự, tuyên truyền chính sách theo các chương trình của Trung ương, Tỉnh ủy, Huyện ủy; bồi dưỡng và hướng dẫn nghiệp vụ công tác tuyên giáo cho ban tuyên giáo cấp ủy cấp dưới, các đảng bộ cơ sở, trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện. Ba là, cán bộ tuyên giáo có vai trò quyết định đưa đường lối, chính sách của Đảng, nhiệm vụ chính trị của đất nước, của tỉnh, huyện đến với nhân dân.