Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tín Nghĩa

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Duy Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Lợn Tín Nghĩa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục tiêu của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện của trang trại
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.3. Thuận lợi, khó khăn
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn
• 2.4. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.4.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.4.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.4.1.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.4.1.3. Chu kỳ động dục
• 2.4.2. Những hiểu biết về quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái, lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con
• 2.4.2.1. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp theo dõi
• 3.3.4. Phương pháp xử lý số liệu với công thức tính
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Tín Nghĩa
• 4.2. Kết quả công tác phòng bệnh cho lợn tại trại
• 4.3. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.4. Kết quả thực hiện quy trình tiêm phòng cho đàn lợn tại trại
• 4.5. Kết quả thực hiện quy trình nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
• 4.6. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại
• 4.6.1. Kết quả chẩn đoán bệnh ở lợn nái
• 4.6.2. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn con
• 4.7. Kết quả điều trị bệnh trên lợn nái nuôi con và lợn con tại cơ sở
• 4.8. Kết quả thực hiện các thao tác khác tại trại
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng của đàn lợn. Quy trình chăm sóc bao gồm việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe của lợn nái. Chăm sóc lợn nái cần được thực hiện một cách nghiêm ngặt, từ giai đoạn mang thai cho đến khi lợn con cai sữa. Việc cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất, là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho lợn mẹ và sự phát triển của lợn con. Theo nghiên cứu, lợn nái cần được cho ăn theo khẩu phần hợp lý, tránh tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, điều này có thể dẫn đến các vấn đề về sinh sản và sức khỏe. Ngoài ra, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng rất cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái. Lợn nái cần được cung cấp khẩu phần ăn đầy đủ và cân đối, bao gồm các thành phần như ngũ cốc, protein, vitamin và khoáng chất. Việc lựa chọn thức ăn phù hợp không chỉ giúp lợn mẹ khỏe mạnh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của lợn con. Theo các chuyên gia, khẩu phần ăn cho lợn nái trong giai đoạn mang thai cần có tỷ lệ protein cao hơn để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Ngoài ra, việc bổ sung vitamin và khoáng chất cũng rất cần thiết để tăng cường sức đề kháng cho lợn nái. Một nghiên cứu cho thấy, lợn nái được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ có tỷ lệ đẻ cao hơn và lợn con khỏe mạnh hơn so với những con không được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Phòng trị bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình phòng trị bệnh lợn. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản có thể gây thiệt hại lớn cho đàn lợn và ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vắc xin, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe định kỳ là rất quan trọng. Theo thống kê, các bệnh như viêm vú, viêm tử cung và các bệnh truyền nhiễm khác thường xảy ra ở lợn nái, do đó việc phòng ngừa là cần thiết. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả bao gồm việc tiêm phòng đúng lịch, thực hiện vệ sinh chuồng trại thường xuyên và cung cấp dinh dưỡng hợp lý cho lợn nái.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái

Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản bao gồm viêm vú, viêm tử cung và các bệnh truyền nhiễm như PRRS, dịch tả lợn. Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mẹ mà còn có thể dẫn đến tỷ lệ chết cao ở lợn con. Việc phát hiện sớm các triệu chứng bệnh là rất quan trọng để có biện pháp can thiệp kịp thời. Theo các chuyên gia, việc theo dõi sức khỏe lợn nái hàng ngày có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sốt, bỏ ăn hay có hiện tượng viêm nhiễm. Ngoài ra, việc tiêm phòng vắc xin định kỳ cũng là một trong những biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm.

III. Kỹ thuật nuôi lợn nái

Kỹ thuật nuôi lợn nái bao gồm nhiều khía cạnh từ chọn giống, chăm sóc, dinh dưỡng đến phòng bệnh. Việc áp dụng các kỹ thuật nuôi lợn hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Kỹ thuật nuôi lợn nái cần được thực hiện một cách đồng bộ và khoa học. Chọn giống lợn có chất lượng tốt, đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản cao là bước đầu tiên trong quy trình nuôi lợn. Sau đó, việc chăm sóc và dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp lợn nái phát triển tốt và sinh sản hiệu quả. Theo các nghiên cứu, việc áp dụng các kỹ thuật nuôi lợn tiên tiến như nuôi theo quy trình khép kín, sử dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi sẽ giúp tăng cường sức khỏe cho lợn và giảm thiểu rủi ro về bệnh tật.

3.1. Quy trình nuôi lợn nái

Quy trình nuôi lợn nái bao gồm các bước từ chọn giống, chăm sóc, dinh dưỡng đến phòng bệnh. Đầu tiên, việc chọn giống lợn có chất lượng tốt là rất quan trọng. Lợn nái cần được nuôi trong điều kiện tốt, đảm bảo vệ sinh và dinh dưỡng đầy đủ. Sau đó, việc theo dõi sức khỏe và thực hiện các biện pháp phòng bệnh định kỳ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho lợn nái. Theo các chuyên gia, việc áp dụng quy trình nuôi lợn khép kín, kết hợp với công nghệ hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu rủi ro về bệnh tật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vị trí then chốt trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp với tỷ suất hàng hóa cao, đang chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại quy mô công nghiệp hướng nạc. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường về sản lượng và chất lượng thịt, việc phát triển đàn lợn nái sinh sản—đặc biệt là các giống lợn ngoại—đóng vai trò quyết định trong việc cung cấp nguồn con giống chất lượng cao cho toàn bộ chuỗi chăn nuôi thương phẩm.

Tuy nhiên, việc phát triển đàn lợn nái sinh sản tại các trang trại tập trung đang đối mặt với nhiều trở ngại thực tế. Các giống lợn nái ngoại có tiềm năng di truyền và năng suất sinh sản cao nhưng khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm ở nước ta còn hạn chế. Điều này dẫn đến sự xuất hiện phổ biến của các bệnh lý đường sinh sản và hội chứng rối loạn sinh sản. Bên cạnh đó, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao và sự bất ổn về giá thịt lợn trên thị trường tạo ra áp lực lớn về chi phí và rủi ro kinh tế cho các cơ sở chăn nuôi. Xuất phát từ thực tiễn trên, chuyên đề "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội" đã được thực hiện.

Mục tiêu cụ thể của chuyên đề gồm:

1. Nắm vững và thực hiện đúng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trại.
2. Xác định các bệnh thường xảy ra trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con, từ đó áp dụng các phương pháp phòng và trị bệnh đạt hiệu quả cao.
3. Rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp thú y, nâng cao hiểu biết và năng lực xử lý các tình huống kỹ thuật trong thực tiễn sản xuất.
4. Góp phần nâng cao năng suất sinh sản của đàn nái và chất lượng đàn lợn con tại cơ sở chăn nuôi.

Nhiệm vụ và yêu cầu thực hiện bao gồm:

1. Khảo sát, đánh giá tình hình chăn nuôi và điều kiện cơ sở vật chất tại trại lợn Tín Nghĩa.
2. Trực tiếp thực hiện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
3. Chấp hành nghiêm ngặt các nội quy an toàn sinh học và quy định làm việc của trang trại.
4. Thường xuyên tích lũy kinh nghiệm, trau dồi kỹ năng chuyên môn thú y lâm sàng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Đàn lợn nái ngoại sinh sản và đàn lợn con theo mẹ.
• Địa điểm: Trại chăn nuôi lợn Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội (quy mô diện tích 2 ha, thiết kế chuồng trại khép kín cho gần 500 lợn nái).
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 26/05/2020 đến ngày 28/11/2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết sinh lý học sinh sản, sinh lý tiêu hóa, miễn dịch học thú y và bệnh lý học gia súc:

• Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn nái: Cơ chế điều hòa thần kinh - thể dịch của chu kỳ tính thông qua trục dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng (kích tố FRF, FSH, Oestrogen và Progesterone); diễn biến 4 giai đoạn của chu kỳ động dục (trước chịu đực, chịu đực, sau chịu đực và yên tĩnh); tuổi thành thục về tính (lợn ngoại 6–8 tháng tuổi, khối lượng 65–80 kg) và tuổi thành thục về thể vóc để phối giống lần đầu (8–9 tháng tuổi, khối lượng 100–110 kg).
• Đặc điểm sinh lý lợn con: Hệ tiêu hóa phát triển nhanh nhưng chưa hoàn thiện (pepsinogen chỉ được hoạt hóa thành pepsin khi có HCl tự do sau 25 ngày tuổi hoặc từ 14 ngày tuổi nếu được tập ăn sớm từ 7–10 ngày); trung khu điều tiết thân nhiệt ở vỏ não chưa hoàn chỉnh khiến lợn con sơ sinh rất mẫn cảm với nhiệt độ và ẩm độ thấp; cơ chế miễn dịch hoàn toàn thụ động qua sữa đầu nhờ hấp thu nguyên vẹn các phân tử gamma-globulin (IgA, IgG, IgM) trong 24 giờ đầu sau sinh.
• Cơ sở bệnh học thú y: Căn bệnh, cơ chế bệnh sinh và triệu chứng lâm sàng của các bệnh phổ biến trên đàn nái (viêm vú, viêm tử cung do Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, E. coli; hội chứng mất sữa MMA; bệnh sát nhau do co bóp tử cung yếu hoặc thiếu Ca, P; viêm khớp do Streptococcus suis) và trên đàn lợn con (hội chứng tiêu chảy do E. coli, Salmonella, Clostridium; hội chứng hô hấp/suyễn lợn do Mycoplasma kết hợp Pasteurella multocida, Streptococcus).

Phương pháp thực hiện:

• Phương pháp thu thập số liệu: Ghi chép nhật ký chuồng trại hàng ngày, tổng hợp số liệu lưu trữ thứ cấp về tình hình sinh sản, cơ cấu đàn và dịch tễ từ sổ theo dõi của kỹ thuật viên trang trại.
• Phương pháp thực nghiệm kỹ thuật: Trực tiếp tham gia và theo dõi các khâu chăm sóc nuôi dưỡng, điều chỉnh khẩu phần ăn theo từng ngày chửa và ngày nuôi con; thực hiện quy trình đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó, thao tác sơ sinh (cắt rốn, mài nanh, cắt đuôi, úm ấm, thiến); áp dụng lịch tiêm phòng vắc xin định kỳ cho đàn nái và đàn lợn con.
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Chẩn đoán lâm sàng dựa trên quan sát hành vi, kiểm tra thân nhiệt, dịch tiết âm đạo, tình trạng bầu vú, tính chất phân và biểu hiện hô hấp; xây dựng và kiểm chứng hiệu quả các phác đồ điều trị bằng kháng sinh, hóa dược, thuốc hạ sốt, kháng viêm và thuốc trợ lực.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm các chỉ tiêu kỹ thuật và hiệu quả điều trị theo các công thức dịch tễ học và chăn nuôi chuyên ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu rõ tính cấp thiết của việc phát triển đàn lợn nái sinh sản chất lượng cao trong bối cảnh chăn nuôi trang trại công nghiệp hiện đại. Phân tích các khó khăn thực tiễn về dịch bệnh sinh sản, biến động giá thức ăn và thời tiết nhiệt đới gió mùa tại khu vực phía Bắc. Xác định rõ mục tiêu, yêu cầu chuyên đề nhằm hoàn thiện kỹ năng thực hành và đánh giá quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh tại trại lợn Tín Nghĩa.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp toàn diện các tư liệu khoa học liên quan đến đề tài:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trại lợn Tín Nghĩa nằm tại huyện Ứng Hòa, Hà Nội, diện tích 2 ha, gồm khu nhà điều hành (0,2 ha) và hệ thống chuồng trại khép kín nuôi gần 500 nái (4 chuồng đẻ 112 ô kích thước 2,05 m × 1,8 m; 2 chuồng bầu 520 ô kích thước 2,06 m × 0,66 m; 1 chuồng cách ly; 3 chuồng cai sữa với 4 ô/chuồng, diện tích 25 m²/ô). Chuồng được trang bị giàn làm mát, quạt thông gió (6 quạt ở chuồng bầu/đẻ, 4 quạt ở chuồng cách ly, 5 quạt ở chuồng cai sữa), trần chống nóng tôn lạnh và phòng pha tinh trang bị kính hiển vi, máy lọc nước, nồi hấp cách thủy.
• Cơ sở sinh lý và kỹ thuật: Trình bày chi tiết đặc điểm sinh lý sinh dục nái, cơ chế rụng trứng, thời điểm phối giống thích hợp (giai đoạn chịu đực sau 6–8 giờ hoặc phối sáng ngày thứ 3 và thứ 4); nhu cầu dinh dưỡng (năng lượng từ gluxit 70–80%, lipit 10–13%, protein cân đối axit amin, khoáng Ca, P, vitamin A, D, E); sinh lý tiêu hóa, điều nhiệt và miễn dịch sữa đầu ở lợn con.
• Bệnh học chuyên khoa: Tổng quan bệnh lý viêm vú (sốt 40,5–42°C, sữa loãng vón cục cazein), viêm tử cung (viêm nội mạc, viêm cơ, viêm tương mạc do vi khuẩn tiết PGF2α làm tiêu thể vàng gây sảy thai), mất sữa sau đẻ, sát nhau và viêm khớp; các bệnh đường ruột và hô hấp ở lợn con.
• Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước: Trích dẫn các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Văn Thanh, Trần Tiến Dũng, Trần Văn Phùng...) và tác giả quốc tế (Jan Gordon, Andrew Gresham, Sokol...) về năng suất sinh sản, tỷ lệ viêm tử cung (chiếm 80% bệnh đường sinh dục), bệnh PRRS, Parvovirus và vi khuẩn E. coli.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Trình bày chi tiết phương pháp triển khai tại trại từ ngày 26/05/2020 đến ngày 28/11/2020:

• Quy trình chăm sóc nái đẻ: Chuẩn bị chuồng đẻ trước 10–15 ngày, tắm rửa sát trùng nái chuyển sang chuồng đẻ trước 7–10 ngày; chuẩn bị đầy đủ dụng cụ đỡ đẻ, lồng úm nhiệt độ 33–35°C.
• Quy trình nuôi dưỡng: Áp dụng cám hỗn hợp mã 3060, giảm dần thức ăn 3 ngày trước đẻ (0,5 kg/ngày); nái đẻ ngày đầu ăn 0,5–1,0 kg, tăng dần 0,5–1,0 kg/ngày từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 đạt mức 5,0 kg/ngày hoặc cho ăn tự do theo khả năng.
• Quy trình can thiệp và dùng thuốc: Sau đẻ tiêm kháng sinh Clamoxon S (20 ml/con) liên tục 3 ngày, tiêm Oxytocin (3 ml ngày đầu, 4 ml ngày thứ 2, 3 ml ngày thứ 3); trộn Orga breed và canxi trước/sau đẻ 1 tuần (30 g/bữa); trộn ADE sau đẻ 17 ngày đến khi cai sữa.
• Quy trình kỹ thuật trên lợn con theo từng mốc ngày tuổi: Ngày 1 (cắt rốn cách gốc 3 cm, sát trùng cồn iod, úm ấm, bú sữa đầu); Ngày 2 (uống kháng sinh phòng tiêu chảy, mài nanh, cắt đuôi); Ngày 3 (nhỏ thuốc phòng cầu trùng, tiêm sắt, sát trùng lại vết thương); Ngày 5 (lắp máng tập ăn sớm); Ngày 6 (thiến lợn đực và tiêm kháng sinh); Ngày 7 (tiêm vắc xin Mycoplasma lần 1); Ngày 14 (tiêm kết hợp vắc xin Dịch tả và Circo); Ngày 21–28 (phẫu thuật thoát vị bẹn/rốn nếu có và tiến hành cai sữa).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này đánh giá các kết quả thực tế đạt được trong thời gian thực tập:

• Công tác vệ sinh, sát trùng: Thực hiện nghiêm ngặt quy trình sát trùng hố vôi, phun sát trùng phương tiện ra vào trại, sát trùng chuồng nuôi bằng hóa chất định kỳ và duy trì thời gian trống chuồng cách ly đúng kỹ thuật.
• Kết quả thực hiện lịch tiêm phòng vắc xin: Đảm bảo 100% đàn lợn nái hậu bị, nái chửa, nái đẻ, lợn đực giống và đàn lợn con được tiêm đúng chủng loại vắc xin (Dịch tả, Lở mồm long móng, Giả dại, Circo, Mycoplasma, Khô thai, E. coli, APP, Tụ dấu) theo đúng độ tuổi quy định.
• Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh:
  • Trên lợn nái: Các bệnh chẩn đoán gồm viêm tử cung, viêm vú, mất sữa, sát nhau và viêm khớp. Phác đồ sử dụng Cefquinon kết hợp Oxytocin, thụt rửa dung dịch thuốc tím 0,1% hoặc NaCl 0,9%, kết hợp hạ sốt Analgin và kháng viêm đem lại tỷ lệ hồi phục cao.
  • Trên đàn lợn con: Chẩn đoán hội chứng tiêu chảy và hội chứng hô hấp. Điều trị tiêu chảy bằng Marphamox-colis (1 ml/con/ngày) và điều trị hô hấp bằng phác đồ Flotylan (2 ml/con) kết hợp Gluco K-C-namin (2 ml/con) liên tục trong 3 ngày.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

• Kết luận: Đánh giá việc áp dụng đồng bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học kết hợp với lịch tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt và xử lý bệnh kịp thời đã giúp trại lợn Tín Nghĩa duy trì an toàn dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ sống của lợn con và năng suất sinh sản của nái.
• Đề nghị: Cơ sở cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống làm mát chuồng nuôi trong mùa nắng nóng, kiểm soát chặt chẽ chất lượng nguồn nguyên liệu thức ăn và tăng cường đào tạo tay nghề cho đội ngũ công nhân trực tiếp quản lý chuồng đẻ.

Kết quả và đóng góp

Số liệu kỹ thuật và quy trình định mức tại trang trại

Khóa luận đã ghi nhận và hệ thống hóa khẩu phần dinh dưỡng áp dụng thực tế cho đàn lợn nái và lợn con tại trại lợn Tín Nghĩa:

Đối tượng lợn	Giai đoạn nuôi dưỡng	Định mức thức ăn (kg/con/ngày)
Lợn nái mang thai	Chửa kỳ 2 (từ ngày 85 đến 112)	2,5 – 3,0
	Ngày mang thai thứ 113	2,5
	Ngày mang thai thứ 114	2,0
	Ngày mang thai thứ 115	1,5
	Ngày đẻ	0,5 – 1,0
Lợn nái nuôi con	Ngày thứ 1 sau đẻ	0,5 – 1,0
	Ngày thứ 2 sau đẻ	2,0
	Ngày thứ 3 sau đẻ	3,0
	Ngày thứ 4 sau đẻ	4,0
	Ngày thứ 5 trở đi đến trước cai sữa	5,0 (hoặc ăn hết khả năng)
	Ngày cai sữa	0 – 0,5 (hạn chế nước uống)
Lợn con theo mẹ	Tập ăn từ 3 ngày tuổi đến cai sữa	Ăn tự do (cám tập ăn chuyên dụng)

Chương trình tiêm phòng vắc xin thực hiện tại cơ sở được tổng hợp chi tiết theo đối tượng và lứa tuổi:

Đối tượng vật nuôi	Thời điểm tiêm phòng	Loại vắc xin sử dụng
Lợn hậu bị thay thế đàn	24 tuần tuổi	Vắc xin Khô thai lần 1
	25 tuần tuổi	Vắc xin Dịch tả
	26 tuần tuổi	Vắc xin Giả dại
	27 tuần tuổi	Vắc xin Lở mồm long móng (LMLM)
	28 tuần tuổi	Vắc xin Khô thai lần 2
	29 tuần tuổi	Vắc xin Circo
	30 tuần tuổi	Vắc xin Mycoplasma
	31 tuần tuổi	Tiêm thuốc tẩy ký sinh trùng
	32 tuần tuổi	Đủ điều kiện phối giống
Lợn nái mang thai	10 tuần mang thai	Vắc xin Dịch tả
	11 tuần mang thai	Vắc xin Mycoplasma
	12 tuần mang thai	Vắc xin Lở mồm long móng (LMLM)
	4 tháng/lần	Vắc xin Giả dại
	Ngày chửa thứ 80 và 100	Vắc xin E. coli
	15 tuần mang thai	Tiêm tẩy giun
	6 tháng/lần	Tiêm vắc xin Circo tổng đàn nái
	14 ngày sau đẻ	Vắc xin Khô thai
Lợn đực giống	6 tháng/lần	Vắc xin Dịch tả, LMLM, Mycoplasma + Circo
	4 tháng/lần	Vắc xin Giả dại
Lợn con theo mẹ	1 tuần tuổi	Vắc xin Suyễn (Mycoplasma) lần 1
	2 tuần tuổi	Vắc xin Glässer
	3 tuần tuổi	Vắc xin Suyễn lần 2 + Vắc xin Circo
Lợn sau cai sữa	5 tuần tuổi	Vắc xin Dịch tả lần 1
	6 tuần tuổi	Vắc xin Viêm phổi màng phổi (APP) lần 1
	7 tuần tuổi	Vắc xin Giả dại
	8 tuần tuổi	Vắc xin Lở mồm long móng (LMLM)
	9 tuần tuổi	Vắc xin Tụ dấu
	10 tuần tuổi	Vắc xin Dịch tả lần 2
	12 tuần tuổi	Vắc xin APP lần 2
	13 tuần tuổi	Dùng thuốc trộn tẩy ký sinh trùng

Đóng góp thực tiễn của khóa luận

• Đã kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, lịch phòng bệnh bằng vắc xin và các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng trực tiếp trên quy mô trại gần 500 nái ngoại.
• Chuẩn hóa các bước kỹ thuật thao tác can thiệp trên lợn con sơ sinh (mài nanh, bấm đuôi, cắt rốn, nhỏ cầu trùng, tiêm sắt) giúp giảm thiểu tỷ lệ nhiễm trùng cuống rốn và xây xát vú mẹ.
• Hoàn thiện phác đồ can thiệp sản khoa và điều trị viêm tử cung sau đẻ (kết hợp thụt rửa sát trùng tại chỗ và kháng sinh toàn thân), hạn chế biến chứng dẫn đến hội chứng MMA trên đàn nái nuôi con.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Chuyên đề được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 5/2020 đến tháng 11/2020) tại một địa bàn trang trại duy nhất (Trại lợn Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, Hà Nội), chưa theo dõi được liên tục toàn bộ vòng đời khai thác của đàn nái qua nhiều năm. Quá trình triển khai chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện thời tiết mùa hè nóng bức và biến động bất lợi của giá cả vật tư thức ăn, thị trường con giống.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi biến động năng suất sinh sản (số con sơ sinh sống/ổ, khối lượng cai sữa/ổ, khoảng cách giữa 2 lứa đẻ) trên nhiều chu kỳ sinh sản liên tiếp; mở rộng nghiên cứu kiểm tra hiệu giá kháng thể sau tiêm phòng vắc xin để tối ưu hóa hơn nữa lịch phòng bệnh tại cơ sở.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Sử dụng làm tài liệu thực hành lâm sàng sản khoa và bệnh truyền nhiễm trên lợn, nắm bắt trình tự các bước đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó và chăm sóc lợn con sơ sinh.
• Kỹ thuật viên, chủ trang trại chăn nuôi lợn nái tập trung: Tham khảo trực tiếp bảng định mức khẩu phần ăn chi tiết theo từng ngày mang thai và nuôi con; áp dụng lịch tiêm phòng vắc xin đa giá toàn diện cho đàn nái hậu bị, nái chửa và lợn con.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản: Bảng lịch phòng bệnh bằng vắc xin cho từng đối tượng lợn; quy trình kỹ thuật can thiệp lợn nái đẻ khó; phác đồ dùng thuốc kháng sinh và hormone phòng trị viêm tử cung sau đẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái mang thai và nuôi con tại trại Tín Nghĩa được điều chỉnh như thế nào vào thời điểm trước và sau khi đẻ? Theo quy trình tại trại, trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày, lợn nái được giảm dần lượng cám 3060 với mức giảm 0,5 kg/ngày (ngày 113 ăn 2,5 kg; ngày 114 ăn 2,0 kg; ngày 115 ăn 1,5 kg; ngày đẻ ăn 0,5–1,0 kg). Sau khi đẻ, ngày thứ 1 cho ăn 0,5–1,0 kg; ngày thứ 2 tăng lên 2,0 kg; ngày thứ 3 ăn 3,0 kg; ngày thứ 4 ăn 4,0 kg; và từ ngày thứ 5 trở đi cho ăn 5,0 kg/ngày hoặc cho ăn theo khả năng tối đa của lợn mẹ.

2. Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn con theo mẹ tại cơ sở quy định những mốc thời gian nào? Đàn lợn con theo mẹ được tiêm phòng các loại vắc xin chính gồm: 1 tuần tuổi tiêm vắc xin Suyễn (Mycoplasma) lần 1; 2 tuần tuổi tiêm vắc xin Glässer; 3 tuần tuổi tiêm vắc xin Suyễn lần 2 kết hợp vắc xin phòng bệnh do Circo virus.

3. Phác đồ dùng thuốc phòng và trị bệnh viêm nhiễm sau khi đẻ cho lợn nái tại trại được thực hiện ra sao? Ngay sau khi đẻ xong, lợn nái được tiêm kháng sinh Clamoxon S với liều 20 ml/con liên tục trong 3 ngày, kết hợp tiêm Oxytocin (ngày thứ nhất 3 ml, ngày thứ hai 4 ml, ngày thứ ba 3 ml). Trường hợp viêm tử cung, thực hiện thụt rửa tử cung 1–2 lần/ngày bằng nước thuốc tím 0,1% hoặc nước muối sinh lý 0,9% (2–4 lít/lần), tiêm kháng sinh Cefquinon kết hợp Oxytocin trong 3–4 ngày, dùng thuốc hạ sốt Analgin và kháng viêm Hydrocortizone/Prednisolone.

4. Cơ sở vật chất và quy mô chuồng nuôi tại trại lợn Tín Nghĩa được bố trí như thế nào? Trại có tổng diện tích 2 ha, bố trí hệ thống chuồng kín nuôi gần 500 lợn nái gồm: 4 chuồng đẻ (112 ô, kích thước 2,05 m × 1,8 m/ô), 2 chuồng bầu (520 ô, kích thước 2,06 m × 0,66 m/ô), 1 chuồng cách ly và 3 chuồng cai sữa (mỗi chuồng 4 ô, diện tích 25 m²/ô). Tất cả các chuồng đều lắp đặt hệ thống giàn mát, quạt thông gió công nghiệp và trần tôn lạnh cách nhiệt.

5. Lợn con sơ sinh được thực hiện các thao tác kỹ thuật chăm sóc nào trong 3 ngày đầu đời? Trong ngày đầu tiên sau đẻ, lợn con được lau sạch dịch nhờn ở mồm mũi, thắt cuống rốn cách gốc 3 cm và cắt cách nút buộc 1,5 cm, sát trùng cồn iod, úm ấm ở nhiệt độ 33–35°C và cho bú sữa đầu. Sang ngày thứ 2, lợn con được cho uống kháng sinh phòng tiêu chảy, tiến hành mài nanh và cắt đuôi. Đến ngày thứ 3, lợn con được nhỏ thuốc phòng cầu trùng, tiêm bổ sung sắt và sát trùng lại cuống rốn, tai, đuôi.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Duy Hùng đã phản ánh trung thực, đầy đủ toàn bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, quản lý sinh sản và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái ngoại tại trại lợn Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Tác giả đã tổng hợp chi tiết các định mức dinh dưỡng, lịch tiêm phòng vắc xin chuyên biệt cho từng lứa tuổi lợn và kiểm chứng hiệu quả thực tế của các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng thường gặp. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho công tác đào tạo chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y cũng như tổ chức sản xuất tại các trang trại lợn công nghiệp quy mô lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Những năm gần đây cùng với sự phát triển của nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đa dạng hóa các nghề kinh tế theo cơ chế thị trường, đặc biệt là trong điều kiện hội nhập kinh tế quôc tế, ngành công nghiệp nước ta cũng phải chuyển mình để phù hợp với điều kiện đất nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Chăn nuôi là hướng phát triển lâu dài của ngành sản xuất nông nghiệp, là ngành có thế mạnh, có tỷ xuất hàng hóa cao, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn chiến một vị trí hết sức quan trọng. Chăn nuôi lợn là một nghề truyền thống có từ lâu đời ở Việt Nam. Đến nay, phong trào nuôi lợn thịt hướng nạc đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hình thức trang trại ở nhiều địa phương, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi và trở thành một ngành chăn nuôi chính chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu chăn nuôi.

Hiện nay, chăn nuôi lợn có vai trò rất lớn trong cung cấp sản phẩm thịt ra ngoài thị trường. Để cung cấp được lượng thực phẩm đó thì đòi hỏi có nguồn con giống phải chất lượng nên việc phát triển dàn lợn nái sinh sản là vô cùng cần thiết và quan trọng. Tuy vậy, để phát triển đàn lợn nái sinh sản gặp rất nhiều khó khăn. Một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là bệnh xảy ra gây nên nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung trong các trang trại cũng như nuôi tập trung ở hộ gia đình.

Ngoài ra, đối với đàn lợn nái sinh sản, nhất là lợn nái ngoại được chăn nuôi theo hình thức nuôi công nghiệp thì các bệnh về sinh sản xuất hiện khá nhiều do khả năng thích nghi của đàn lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa của nước ta còn kém, trình độ dân trí còn hạn chế trong việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất, vẫn còn tồn tại những phương thức chăn nuôi phân tán, nhỏ lẻ. Người chăn Luan van 2 nuôi và các cán bộ cơ sở vẫn chưa được trang bị đầy đủ những kiến thức về thú y, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố ngoại cảnh như: những bất ổn về giá cả, nguồn gốc thức ăn, chất tồn dư trong sản phẩm chăn nuôi và tình hình dịch bệnh đang bùng phát ngày càng phức tạp gây nhiều khó khăn và thách thức, đặc biệt là chăn nuôi lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ. Để phát triển, nâng cao giá trị kinh tế cho ngành chăn nuôi lợn, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong chăn nuôi lợn. Xuất phát từ thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi - Thú y và cô giáo hướng dẫn, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợnTín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội”.

Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu của chuyên đề - Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trại. - Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và cách xử lý với các trường hợp xảy ra trong thực tiễn sản xuất.

- Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng trong chăn nuôi. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại Tín Nghĩa, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trại lợn của cơ sở. - Thực hiện tốt yêu cầu, quy định tại cơ sở.

- Chăm chỉ học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề cá nhân. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2.

Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý: Ứng Hoà là huyện đồng bằng nằm ở phía Đông Nam tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc thành phố Hà Nội), có diện tích tự nhiên là 183. Dân số: khoảng 204. Phía Bắc giáp huyện Chương Mỹ và Thanh Oai. Phía Nam giáp huyện Duy Tiên (Hà Nam) và Kim Bảng (Hà Nam).

Phía Tây giáp huyện Mỹ Đức. Phía Đông giáp huyện Phú Xuyên. Địa hình: Nhìn chung, địa hình của Ứng Hòa tương đối bằng phẳng. Sông Đáy là phân giới tự nhiên phía Tây của huyện, đồng thời cũng là giao tuyến phân chia địa hình núi đá vôi với đồng bằng chiêm trũng.

Khí hậu: huyện Ứng Hòa có đặc điểm là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, ít mưa. Nằm trong vùng nhiệt đới, Ứng Hòa quanh năm tiếp nhận được lượng bức xạ mặt trời rất dồi dào cao nhất là tháng 6 (29,8ºC), thấp nhất là tháng 1 (17,2ºC). Độ ẩm tương đối trung bình hàng năm là 70 - 85%. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.900 mm và mỗi năm có khoảng 114 ngày mưa.

Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: 04 chủ trại 01 quản lý 01 quản lý kĩ thuật Luan van 4 01 nhân viên 07 công nhân và 03 sinh viên thực tập. Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ, nhóm khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, tổ chuồng cai sữa. Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi đều được khoán đến từng công nhân và sinh viên, nhằm nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trại. Cơ sở vật chất của trang trại - Thiết kế xây dựng: diện tích đất trang trại là 2 ha.

Trước cổng ra vào trại có nước sát trùng, có vòi phun sát trùng cho phương tiện giao thông ra vào trại, cách cổng chính 100 m là khu đón khách, trại lợn có khoảng 0,2 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho gần 500 nái bao gồm: 4 chuồng đẻ có 112 ô kích thước 2,05 m × 1,8 m/ô, 2 chuồng bầu có 520 ô kích thước 2,06 m × 0,66 m/ô, 1 chuồng cách ly, 3 chuồng cai sữa, cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc… + Hệ thống chuồng bầu: mỗi chuồng gồm 4 dãy, nuôi các lợn chờ lên giống, lợn đang phối, lợn mới phối xong đang ở giai đoạn đầu và lợn đực giống lấy tinh. Cuối dãy 1 là khu lợn có vấn đề và lợn loại thải. Sàn chuồng đều được làm bằng bê tông, sàn cao hẳn nền chuồng, giúp công việc vệ sinh khử trùng được dễ dàng.

Bên cạnh chuồng bầu là phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: máy lọc nước, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy, dụng cụ và một số thiết bị khác. + Hệ thống chuồng đẻ: chuồng gồm 2 dãy gồm các ô được đánh thứ tự để dễ dàng chăm sóc và quản lý. Sàn chuồng lợn mẹ làm bằng bê tông, sàn Luan van 5 lợn con làm bằng nhựa cứng. Phần chuồng cho lợn con khá rộng, một góc để lồng úm, lồng úm được làm bằng khung sắt, mỗi lồng úm được trang bị một bóng đèn sưởi ấm, bên ngoài là một máng tập ăn cho lợn con.

+ Hệ thống chuồng cai sữa: mỗi chuồng được chia ra 4 ô, mỗi ô rộng 25m², 1 ô cuối để chứa lợn con bị bệnh. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối mỗi chuồng đẻ và chuồng bầu đều có 6 quạt thông gió và 4 quạt đối với chuồng cách ly và chuồng cai sữa có 5 quạt. Hai bên tường có dãy cửa sổ , mỗi cửa sổ có diện tích 1,5 m², cách nền 0.95 m, mỗi cửa sổ cách nhau 2m.

Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh. - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. - Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, xây dựng ở bên ngoài khu chăn nuôi.

Nước tắm, nước xả gầm, nước phục vụ cho công tác khác được bố trí từ bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện giao thông. - Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.

- Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình, trách nhiệm với công việc. - Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. Luan van 6 - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. * Khó khăn - Trại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết biến đổi thất thường nên khâu phòng trừ bệnh gặp nhiều khó khăn.

- Giá cả thị trường luôn biến động, giá thịt lợn giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử ngành chăn nuôi khiến doanh nghiệp thua lỗ. - Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2.

Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái * Sự thành thục về tính: Tuổi thành thục về tính là tuổi mà con vật bắt đầu có phản xạ tính dục và có khả năng sinh sản. Khi gia súc đã thành thục về tính, bộ máy sinh dục đã phát triển hoàn thiện, con vật bắt đầu xuất hiện các phản xạ về sinh dục. Con cái có hiện tượng động dục, con đực có phản xạ giao phối.