ĐẶT VẤN ĐỀ: Ngọn lửa là sản phẩm của sự cháy, nó luôn có hai mặt đó là lợi ích và thảm họa, hai mặt này luôn đi song hành với nhau. Là lợi ích chỉ khi con người hiểu biết và điều chỉnh được nó, là thảm họa khi con người thiếu hiểu biết và không điều chỉnh được nó. Từ khi tìm ra ngọn lửa loài người đã thừa hưởng một nguồn năng lượng nhiệt cực kỳ to lớn, đồng thời cũng phải gánh chịu biết bao thảm họa vô cùng khủng khiếp. Ở nước ta, hàng năm các vụ hỏa hoạn đã thiêu hủy hàng trăm ngôi nhà, hàng nghìn hecta rừng quý hiếm, san bằng hàng trăm cơ sở sản xuất kinh doanh, công trình kiến trúc, không những cướp đi sinh mạng con người, tài sản nhà nước mà còn hủy hoại cả môi trường sống, gây ảnh hưởng kéo dài.
Bảo Hộ Lao Động (BHLĐ) là một hệ thống đồng bộ các biện pháp về pháp luật, tổ chức, kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ để cải thiện điều kiện lao động nhằm bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho người lao động (NLĐ) trong quá trình tham gia sản xuất, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và góp phần bảo vệ môi trường. Trong đó công tác phòng chống cháy nổ (PCCN) là một bộ phận cấu thành của các biện pháp về BHLĐ, cùng với sự phát triển các ngành công nghệ ngày càng nhanh chóng, đa dạng của đất nước ta hiện nay thì công tác BHLĐ và PCCN càng phải được quan tâm và chú trọng nhiều hơn Kể từ khi hội nhập với nền kinh tế hiện đại của thế giới thì nền kinh tế của nước ta ngày càng phát triển mạnh mẽ thể hiện qua việc đầu tư của các nước bạn vào nước ta ngày càng tăng kéo theo số lượng doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ra đời ngày càng nhiều, cơ sở vật chất được đầu tư lớn, các nguyên vật liệu phục vụ cho sản xuất ngày càng đa dạng thì việc gia tăng sử dụng năng lượng (điện, xăng dầu, khí đốt, than đá…) là điều tất yếu khiến cho nguy cơ cháy nổ tại các doanh nghiệp ngày càng cao và mức độ gây tác hại lên con người, tài sản, môi trường…của các vụ cháy ngày càng lớn và phức tạp. Sau các vụ cháy kinh hoàng gây tổn thất nghiêm trọng về tinh thần, tài sản như Imexco, ITC (60 người thiệt mạng, 70 người bị thương, thiệt hại về tài sản hơn 40 tỉ đồng) tại thành phố Hồ Chí Minh và các vụ cháy khác trên khắp toàn quốc, thành phố Hồ Chí Minh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền huấn luyện và tăng cường kiểm tra công tác PCCN khắp địa bàn thành phố nhưng tình hình cháy nổ tại thành phố trong thời gian qua cải thiện không đáng kể và có chiều hướng gia tăng. Trong những tháng đầu năm 2010 theo bảng thống kê tình hình các vụ cháy tại thành phố Hồ Chí Minh của Hội Đồng BHLĐ Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy: 1 Hai tháng Năm 2006 2007 2008 2009 đầu năm 2010 Tổng số vụ 03 vụ 319 vụ 237 vụ 195 vụ 193 vụ cháy nghiêm trọng Tổng số người 04 02 04 05 người 02 người chết người người người Tổng số người 45 27 30 44 người bị thương người người người Thiệt hại tài 90,4 tỉ 74,5 tỉ 92,5 tỉ 37,35 tỉ 40 tỉ đồng sản đồng đồng đồng đồng Bảng 1: Bảng thống kê tình hình cháy nổ tại thành phố Hồ Chí Minh Qua bảng thống kê trên cho thấy trong những năm gần đây số vụ cháy có giảm nhưng thiệt hại về người và tài sản không giảm chứng tỏ đặc điểm của các vụ cháy rất phức tạp và hậu quả còn to lớn hơn khi chỉ mới có hai tháng đầu năm mà đã xảy ra hai vụ nghiêm trọng làm thiệt mạng hai người và tài sản bị thiệt hại lên đến 40 tỉ đồng, và gần đây nhất là 02 vụ cháy nhà xưởng trên địa bàn thành phố xảy ra trong cùng một ngày: - Vào lúc 05 giờ ngày 24/03/2010, tại Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Thương mại- Dịch vụ-Xuất khẩu Đại Minh Cường (đường Võ Văn Vân, xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh) chuyên sản xuất keo phế liệu EVA, cao su làm dép, đã xảy ra cháy lớn.
Toàn bộ diện tích nhà xưởng gần 1000m2 của doanh nghiệp này bị cháy rụi và lan sang công ty sản xuất thức ăn gia súc kề bên làm cháy khoảng 40m2 nhà xưởng tại công ty này. Trước đó, khoảng 02 giờ 30 phút cùng ngày, toàn bộ nguyên vật liệu bên trong nhà xưởng rộng 4.000m2 của Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Sản Xuất - Thương Mại Mỹ An (đường Phan Huy Ích, quận Gò Vấp) chuyên sản xuất đồ gỗ xuất khẩu cũng bị thiêu rụi, phải đến 06 giờ 20 phút cùng ngày, ngọn lửa mới được lực lượng phòng cháy chữa cháy (PCCC) của Công An Tp. Hồ Chí Minh dập tắt. Từ những vụ cháy trên cho thấy công tác PCCN tại các cơ sở sản xuất thậm chí ngay cả trong những đơn vị doanh nghiệp Nhà Nước có quan tâm đến vấn đề 2 ATLĐ cũng tỏ rõ sự bất cập về nhiều mặt, nguy cơ cháy nổ luôn tiềm ẩn, rình rập mà vấn đề tại các doanh nghiệp hiện nay đa số chỉ có phương án chữa cháy khi có cháy xảy ra chứ chưa có các biện pháp đánh giá đúng đắn các nguy cơ cháy nổ mà việc đó sẽ quyết định phần lớn hiệu quả công tác PCCN tại đơn vị của mình.
Qua khảo sát thực tế tại Công ty Trách Nhiệm Một Thành Viên Cảng Tân Thuận là một đơn vị doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà Nước chuyên kinh doanh, khai thác vận tải biển có quan tâm và thực hiện công tác PCCN tương đối tốt nhưng vẫn chưa đánh giá đúng đắn các nguy cơ gây cháy nổ. Do đặc thù của sản xuất nên tại địa bàn Cảng Tân Thuận hiện diện rất nhiều nguy cơ cháy (tính chất, đặc điểm của hàng hóa xuất nhập tại Cảng; các phương tiện xếp dỡ, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt; kho hàng; nhà xưởng; nhiên liệu; điện…), nhưng hiện nay công tác PCCN tại đây chỉ có phương án chữa cháy vì vậy mục tiêu của luận văn tốt nghiệp này, tác giả chọn đề tài:” Ứng dụng phương pháp TREE để đánh giá nguy cơ cháy nổ và đề xuất biện pháp PCCN tại Cảng Tân Thuận”, nhằm đưa ra các biện pháp ngăn ngừa và nâng cao hiệu quả an toàn PCCN tại Cảng Tân Thuận với mục đích phù hợp tình hình sản xuất thực tế hiện nay cũng như đáp ứng được yêu cầu phát triển sản xuất trong tương lai. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: - Khảo sát, đánh giá việc thực hiện công tác phòng cháy chữa cháy tại Cảng Tân Thuận. - Đề xuất các biện pháp kỹ thuật, tổ chức về phòng cháy chữa cháy cho Cảng Tân Thuận.
PHẠM VI NGHIÊN CỨU: - Khu vực nghiên cứu: Cảng Tân Thuận. - Thời gian nghiên cứu: 02/02/2010. - Đối tượng nghiên cứu: quy trình hoạt động, sản xuất kinh doanh của Cảng Tân Thuận. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: - Tìm hiểu, giới thiệu phương pháp Tree trong việc đánh giá nguy cơ cháy nổ tại Cảng Tân Thuận.
- Ứng dụng cụ thể phương pháp Tree vào thực tế công tác phòng cháy chữa cháy tại Cảng Tân Thuận. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: - Khảo sát, xác định các nguyên nhân hình thành môi trường cháy trong quá trình sản xuất của Cảng tân Thuận. - Khảo sát, xác định các nguồn gây cháy hiện diện trong quá trình sản xuất của Cảng Tân Thuận. - Xác định các nguyên nhân và điều kiện gây khó khăn cho việc sơ tán, cứu hộ khi xảy ra cháy.
3 - Đánh giá các yếu tố có khả năng làm cho đám cháy lan truyền khi xảy ra cháy. - Đề xuất các biện pháp kỹ thuật, tổ chức về phòng cháy chữa cháy cho Cảng Tân Thuận. - Đánh giá hiệu quả biện pháp đề xuất. - Đánh giá mức độ khả thi của biện pháp đề xuất.
4 CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ CẢNG TÂN THUẬN 2. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN Cảng Tân Thuận là một trong những đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn một thành viên Cảng Sài Gòn với tên gọi đầy đủ là: “Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn một thành viên Cảng Sài Gòn - Cảng Tân Thuận” - Địa chỉ: 18B Lưu Trọng Lư, P.Tân Thuận Đông, P. HCM - Điện thoại: 0838728546 Fax: 848872 - Hình thức sở hữu: thuộc sở hữu Nhà Nước - Thương hiệu: Cảng Tân Thuận I - Tổng diện tích: 140.000m2 Cảng Tân Thuận được thành lập năm 1976 với tên gọi Đội Bốc Xếp. Trong quá trình phát triển Cảng đã từng có các tên gọi thay đổi qua các năm: - Năm 1978: Đội Bốc Xếp II - Năm 1981: Công ty Lash - Năm 1983: Khu Bốc Xếp Tân Thuận - Năm 1986: Công ty Xếp Dỡ Tân Thuận - Ngày 01/08/2008 chính thức đổi tên thành Công ty TNHH một thành viên Cảng Sài Gòn - Cảng Tân Thuận trực thuộc Công ty TNHH một thành viên Cảng Sài Gòn.
Các hoạt động sản xuất kinh doanh: - Quản lý khai thác cảng biển - Xếp dỡ hàng hóa các loại - Kinh doanh kho bãi - Kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế. - Dịch vụ giao nhận, kiểm đếm, bảo quản, đóng gói hàng hóa. - Xếp dỡ, vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng. - Quản lý, khai thác, cho thuê cầu cảng, kho bãi và các thiết bị chuyên dùng ngành hàng hải.
- Dịch vụ trung chuyển container - Các ngành nghề kinh doanh khác theo sự phân công của Cảng Sài Gòn.1: Một trong ba cổng ra vào của Cảng 2. CƠ CẤU TỔ CHỨC Ban lãnh đạo gồm bốn người: + 1 Giám đốc + 3 Phó giám đốc : • Phó giám đốc kỹ thuật • Phó giám đốc kinh tế • Phó giám đốc kinh doanh Bộ phận giúp việc: + Ban tài chính kế toán + Ban tổ chức tiền lương – hành chính + Ban kinh doanh – khai thác + Ban BHLĐ 6 Bộ phận trực tiếp sản xuất: + Đội quản lý khai thác container gồm các tổ: điều hành container, bãi container, thủ tục container. +Đội kho hàng gồm: tổ kho hàng, tổ cầu cân +Đội cơ giới gồm: tổ văn phòng, tổ vật tư- kỹ thuật , tổ công trình, tổ máy, tổ bảo dưỡng, tổ điện, tổ bảo dưỡng phương tiện chuyên container, tổ cơ giới 1 (xe tải), tổ cơ giới 2 (xe nâng container), tổ cơ giới 3 (xe nâng), tổ cơ giới 4 (cần trục Gantry), tổ cơ giới 5 (cần trục bờ), tổ cơ giới 6 (cần trục RTG). +Đội bảo vệ +Tổ vệ sinh +Tổ cấp dưỡng 7 Hình 2.2: Sơ đồ tổ chức Cảng Tân Thuận 8 2.