Luận văn thạc sĩ hcmute cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học mô đun điện tử ứng dụng tại trường cao đẳng nghề bạc liêu

Luận văn thạc sĩ HCMUTE trình bày cải tiến phương pháp dạy học tích cực hóa người học mô đun điện tử tại trường cao đẳng nghề Bạc Liêu.

• Tác giả: Võ Chí Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Y
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Môn Kỹ Thuật
• Đề tài: Cải Tiến Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Cho Mô Đun Điện Tử Tại Trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC
• 1.1. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Phương pháp
• 1.2.2. Phương pháp dạy học
• 1.2.3. Phương pháp dạy học tích cực
• 1.2.4. Đổi mới phương pháp dạy học
• 1.2.5. Cải tiến - Cải tiến phương pháp dạy học
• 1.3. Năng lực thực hiện
• 1.4. Cách tiếp cận phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học
• 1.4.1. Quan điểm dạy học cổ truyền và quan điểm dạy học mới
• 1.4.2. Phương pháp dạy học
• 1.4.3. Cấu trúc của phương pháp dạy học
• 1.4.4. Triển khai phương pháp dạy học
• 1.4.5. Phương pháp dạy học tích cực hóa người học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học
• 1.5.1. Điều kiện áp dụng
• 1.5.2. Sự phát triển của công nghệ thông tin
• 1.5.3. Tâm lý lứa tuổi
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu
• 2.1.1. Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Trường
• 2.1.2. Đội ngũ Cán bộ quản lý, giáo viên
• 2.1.3. Chương trình đào tạo nghề Điện công nghiệp
• 2.2. Chương trình mô đun đào tạo - Điện tử ứng dụng
• 2.2.1. Vị trí, tính chất
• 2.2.2. Mục tiêu mô đun
• 2.2.3. Nội dung chương trình
• 2.3. Khảo sát thực trạng giảng dạy mô đun điện tử ứng dụng tại trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu
• 2.3.1. Kết quả điều tra từ giáo viên
• 2.3.2. Kết quả điều tra từ sinh viên
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HOÁ NGƯỜI HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU
• 3.1. Phân tích mô đun điện tử ứng dụng theo hướng tích cực hóa người học
• 3.2. Lựa chọn phương pháp dạy học và phương pháp đánh giá
• 3.2.1. Lựa chọn phương pháp dạy học
• 3.2.2. Lựa chọn phương pháp đánh giá mạch On - Delay
• 3.3. Thiết kế bài giảng
• 3.4. Thực nghiệm sư phạm
• 3.4.1. Mục đích, đối tượng và nội dung dạy thực nghiệm
• 3.4.2. Tiến hành thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Xử lý kết quả sau thực nghiệm
• 3.5.1. Xử lý định tính kết quả khảo sát sau thực nghiệm
• 3.5.2. Xử lý định lượng kết quả điểm số bài kiểm tra sau thực nghiệm
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• KẾT LUẬN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI
• HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Phiếu xin ý kiến giáo viên
• Phụ lục 2: Phiếu xin ý kiến sinh viên
• Phụ lục 3: Phiếu giao nhiệm vụ TH & phiếu TH mạch On – Delay
• Phụ lục 4: Bài giảng số 2: Lắp ráp và sửa chữa mạch ổn áp
• Phụ lục 5: Qui trình lắp ráp và sửa chữa theo mô đun
• Phụ lục 6: Thiết kế tiêu chuẩn đánh giá về kiến thức mạch On – Delay
• Phụ lục 7: Thiết kế tiêu chuẩn đánh giá về kỹ năng mạch On – Delay
• Phụ lục 8: Thiết kế tiêu chuẩn đánh giá học tập nhóm mạch On – Delay
• Phụ lục 9: Phiếu dự giờ và thang điểm
• Phụ lục 10: Phiếu phản hồi thông tin dự giờ của giáo viên
• Phụ lục 11: Phiếu khảo sát sau khi thực nghiệm
• Phụ lục 12: Danh sách sinh viên lớp đối chứng và lớp thực nghiệm
• Phụ lục 13: Bảng điểm lớp đối chứng
• Phụ lục 14: Bảng điểm lớp thực nghiệm
• Phụ lục 15: Một số hình ảnh hoạt động dạy và học

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận cải tiến phương pháp dạy học

Nghiên cứu về phương pháp dạy học là một lĩnh vực quan trọng trong giáo dục hiện đại. Đặc biệt, cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Theo Nghị quyết của Đảng, việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự học của sinh viên là rất cần thiết. Các phương pháp dạy học truyền thống thường thiên về việc truyền đạt kiến thức một chiều, dẫn đến tình trạng học sinh thụ động. Do đó, việc áp dụng các kỹ thuật dạy học mới, như học tập chủ động và thực hành, sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn. Một trong những mục tiêu chính của việc cải tiến này là nâng cao kỹ năng thực hành và khả năng giải quyết vấn đề cho sinh viên, từ đó đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

1.1. Khái niệm và vai trò của phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực không chỉ đơn thuần là việc thay đổi cách thức giảng dạy mà còn là sự thay đổi trong tư duy giáo dục. Giáo viên dạy nghề cần phải tạo ra môi trường học tập khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học. Điều này bao gồm việc sử dụng các phương pháp như thảo luận nhóm, dự án thực tế và các hoạt động ngoại khóa. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và kỹ năng làm việc nhóm. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng là một yếu tố quan trọng trong việc cải tiến phương pháp dạy học, giúp sinh viên tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú và đa dạng.

II. Thực trạng dạy học mô đun điện tử ứng dụng tại trường Cao đẳng nghề Bạc Liêu

Tại trường Cao đẳng nghề Bạc Liêu, mô đun điện tử ứng dụng đang được giảng dạy với nhiều thách thức. Qua khảo sát, nhiều giáo viên cho rằng phương pháp dạy học hiện tại còn nhiều hạn chế, chủ yếu tập trung vào lý thuyết mà thiếu đi các hoạt động thực hành. Điều này dẫn đến việc sinh viên không nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp. Hơn nữa, sinh viên cũng bày tỏ sự không hài lòng với cách thức giảng dạy hiện tại, cho rằng nó không khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp cải thiện tình hình này, tạo ra một môi trường học tập năng động và hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc thực hiện các bài giảng thực hành sẽ giúp sinh viên có cơ hội áp dụng lý thuyết vào thực tế, từ đó nâng cao năng lực thực hiện và khả năng làm việc trong môi trường thực tế.

2.1. Khảo sát thực trạng giảng dạy

Khảo sát cho thấy rằng phần lớn giáo viên tại trường Cao đẳng nghề Bạc Liêu chưa áp dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực. Hầu hết các giờ học vẫn diễn ra theo hình thức truyền thụ kiến thức một chiều, dẫn đến sự thiếu hứng thú của sinh viên. Nhiều sinh viên cho biết họ cảm thấy khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức do thiếu các hoạt động thực hành và tương tác. Điều này cho thấy cần có sự thay đổi trong cách thức giảng dạy, nhằm tạo ra một môi trường học tập tích cực hơn. Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới sẽ không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

III. Đề xuất cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học

Để cải tiến phương pháp dạy học tại trường Cao đẳng nghề Bạc Liêu, cần thiết phải áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Việc này bao gồm việc thiết kế các bài giảng theo hướng thực hành, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập. Các kỹ thuật dạy học như học tập theo dự án, thảo luận nhóm và các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp sinh viên phát triển tư duy sáng tạo và khả năng làm việc nhóm. Hơn nữa, việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng là một yếu tố quan trọng, giúp sinh viên tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú và đa dạng. Đặc biệt, việc thực hiện các bài giảng thực hành sẽ giúp sinh viên có cơ hội áp dụng lý thuyết vào thực tế, từ đó nâng cao năng lực thực hiện và khả năng làm việc trong môi trường thực tế.

3.1. Thiết kế bài giảng và thực nghiệm sư phạm

Thiết kế bài giảng cần phải được thực hiện một cách khoa học, đảm bảo tính logic và sự liên kết giữa các nội dung. Các bài giảng nên được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của sinh viên và yêu cầu của thị trường lao động. Việc thực nghiệm sư phạm sẽ giúp đánh giá hiệu quả của các phương pháp dạy học mới, từ đó có những điều chỉnh phù hợp. Kết quả thực nghiệm sẽ cung cấp những thông tin quý giá về mức độ tiếp thu kiến thức của sinh viên, cũng như khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy và học mà còn góp phần vào việc phát triển kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong phát triển nguồn nhân lực. Tại Việt Nam, đặc biệt là trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu, mô đun Điện tử ứng dụng là một trong những nội dung đào tạo trọng điểm nhằm trang bị kỹ năng thực hành và kiến thức chuyên môn cho sinh viên. Tuy nhiên, phương pháp dạy học truyền thống chủ yếu tập trung vào truyền đạt kiến thức một chiều, khiến sinh viên học thụ động, thiếu sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. Theo khảo sát thực trạng tại trường, mức độ hứng thú học tập của sinh viên chỉ đạt khoảng 60%, trong khi đó tỷ lệ tiếp thu kiến thức hiệu quả cũng chưa vượt quá 65%.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học cho mô đun Điện tử ứng dụng tại trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu, nhằm nâng cao tính chủ động, sáng tạo và kỹ năng thực hành của sinh viên. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2011-2012, tập trung vào sinh viên và giảng viên của mô đun này. Ý nghĩa của đề tài không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại trường mà còn tạo cơ sở khoa học cho việc đổi mới phương pháp dạy học trong các cơ sở đào tạo nghề kỹ thuật khác, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục hiện đại nhằm phát huy tính tích cực của người học. Trước hết, quan điểm dạy học lấy người học làm trung tâm được vận dụng, nhấn mạnh vai trò chủ động, sáng tạo của sinh viên trong quá trình tiếp nhận kiến thức. Mô hình ARCS của Keller (1988) được áp dụng để thiết kế các biện pháp kích thích sự chú ý (Attention), tính phù hợp (Relevance), sự tự tin (Confidence) và sự thỏa mãn (Satisfaction) của người học.

Bên cạnh đó, mô hình tích cực hóa người học của Malone - Lapper (1987) cũng được tham khảo, tập trung vào các yếu tố nội tại như sự thử thách, tò mò, kiểm soát và khả năng tưởng tượng để gia tăng động lực học tập. Các phương pháp dạy học tích cực như dạy học giải quyết vấn đề, dạy học thảo luận nhóm, dạy học thực hành có hướng dẫn cũng được nghiên cứu kỹ lưỡng để áp dụng phù hợp với đặc thù mô đun Điện tử ứng dụng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Phương pháp dạy học tích cực: Phương pháp phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.
• Mô đun đào tạo: Thành phần đào tạo có mục tiêu rõ ràng, tích hợp lý thuyết và thực hành.
• Năng lực thực hiện: Khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ để hoàn thành nhiệm vụ nghề nghiệp.
• Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề: Tạo tình huống học tập có vấn đề để phát triển tư duy sáng tạo.
• Phương pháp thảo luận nhóm: Tăng cường tương tác, trao đổi ý kiến giữa sinh viên và giảng viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực trạng giảng dạy mô đun Điện tử ứng dụng tại trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu thông qua phiếu điều tra ý kiến của 30 giảng viên và 120 sinh viên. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các lớp học trong mô đun.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả và kiểm định định lượng, sử dụng phần mềm SPSS để xử lý điểm số kiểm tra và kết quả khảo sát. Nghiên cứu còn tiến hành thực nghiệm sư phạm với hai lớp: lớp đối chứng (giảng dạy theo phương pháp truyền thống) và lớp thực nghiệm (áp dụng phương pháp dạy học tích cực hóa người học). Thời gian nghiên cứu kéo dài trong 6 tháng, từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ hứng thú học tập của sinh viên tăng rõ rệt: Sau khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực, tỷ lệ sinh viên có mức độ hứng thú học tập cao tăng từ 60% lên 85%, thể hiện qua khảo sát ý kiến và quan sát thực tế.
2. Khả năng tiếp thu kiến thức được cải thiện: Điểm trung bình kiểm tra cuối kỳ của lớp thực nghiệm đạt 7,8/10, cao hơn 15% so với lớp đối chứng (6,8/10). Độ lệch chuẩn cũng giảm, cho thấy sự đồng đều trong tiếp thu kiến thức.
3. Kỹ năng giải quyết vấn đề và thực hành được nâng cao: 78% sinh viên lớp thực nghiệm thể hiện kỹ năng thực hành mạch On-Delay tốt, so với 55% của lớp đối chứng.
4. Tăng cường sự hợp tác và giao tiếp trong nhóm: Mức độ hợp tác giữa các sinh viên trong lớp thực nghiệm đạt 80%, cao hơn 25% so với lớp đối chứng, góp phần nâng cao hiệu quả học tập nhóm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự cải thiện là do phương pháp dạy học tích cực hóa người học tạo điều kiện cho sinh viên chủ động tham gia, phát huy tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hành. Việc áp dụng mô hình ARCS giúp tăng sự chú ý và động lực học tập, đồng thời các hoạt động thảo luận nhóm và giải quyết vấn đề giúp sinh viên phát triển kỹ năng mềm cần thiết trong nghề nghiệp.

So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục lấy người học làm trung tâm, đồng thời khẳng định tính khả thi và hiệu quả của phương pháp trong bối cảnh đào tạo nghề kỹ thuật. Biểu đồ phân phối điểm số và bảng khảo sát mức độ hứng thú học tập minh họa rõ nét sự khác biệt giữa hai nhóm nghiên cứu, góp phần củng cố luận điểm của đề tài.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai rộng rãi phương pháp dạy học tích cực hóa người học cho các mô đun kỹ thuật khác tại trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, dự kiến thực hiện trong 2 năm tới.
2. Tổ chức tập huấn nâng cao năng lực giảng viên về kỹ năng thiết kế bài giảng tích cực và sử dụng các công cụ hỗ trợ giảng dạy hiện đại, với mục tiêu 100% giảng viên tham gia trong vòng 1 năm.
3. Phát triển và cập nhật tài liệu học tập, học liệu điện tử phù hợp với phương pháp tích cực, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và tự học, hoàn thành trong 18 tháng.
4. Xây dựng hệ thống đánh giá liên tục và đa dạng nhằm phản ánh chính xác năng lực thực hành và tư duy sáng tạo của sinh viên, áp dụng từ học kỳ tiếp theo.
5. Khuyến khích hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp để tạo môi trường thực hành thực tế, nâng cao kỹ năng nghề cho sinh viên, triển khai thí điểm trong 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên các trường cao đẳng, trung cấp nghề kỹ thuật: Nghiên cứu giúp cải tiến phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả đào tạo và phát triển kỹ năng nghề cho sinh viên.
2. Nhà quản lý giáo dục nghề nghiệp: Là cơ sở khoa học để xây dựng chính sách đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng đào tạo nghề trong toàn quốc.
3. Sinh viên ngành kỹ thuật, điện tử: Hiểu rõ phương pháp học tích cực, phát triển kỹ năng tự học, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm hiệu quả.
4. Các nhà nghiên cứu giáo dục và đào tạo kỹ thuật: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp thực nghiệm và kết quả để phát triển các đề tài liên quan về đổi mới phương pháp dạy học.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học tích cực hóa người học là gì?
   Là phương pháp tập trung phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học thông qua các hoạt động như thảo luận, giải quyết vấn đề và thực hành có hướng dẫn, giúp sinh viên tự chiếm lĩnh kiến thức và kỹ năng.

2. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của phương pháp này?
   Hiệu quả được đánh giá qua khảo sát mức độ hứng thú học tập, điểm số kiểm tra, kỹ năng thực hành và khả năng làm việc nhóm của sinh viên, đồng thời so sánh với phương pháp truyền thống.

3. Phương pháp này có phù hợp với tất cả các môn học kỹ thuật không?
   Phương pháp phù hợp với các môn học có tính thực hành cao và đòi hỏi tư duy sáng tạo, tuy nhiên cần điều chỉnh linh hoạt theo đặc thù từng môn và đối tượng người học.

4. Giảng viên cần chuẩn bị gì để áp dụng phương pháp này?
   Giảng viên cần nâng cao kỹ năng thiết kế bài giảng tích cực, sử dụng công cụ hỗ trợ, tổ chức hoạt động nhóm hiệu quả và có khả năng hướng dẫn sinh viên tự học, giải quyết vấn đề.

5. Thời gian áp dụng phương pháp này có ảnh hưởng đến tiến độ học tập không?
   Phương pháp có thể tốn nhiều thời gian hơn so với dạy truyền thống, nhưng bù lại giúp sinh viên tiếp thu sâu, phát triển kỹ năng toàn diện, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo lâu dài.

Kết luận

• Cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học đã nâng cao đáng kể mức độ hứng thú và khả năng tiếp thu kiến thức của sinh viên mô đun Điện tử ứng dụng tại trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu.
• Phương pháp giúp phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, thực hành và làm việc nhóm, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tính khả thi và hiệu quả của phương pháp trong điều kiện thực tế giảng dạy.
• Đề xuất triển khai rộng rãi, tập huấn giảng viên và phát triển học liệu phù hợp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề kỹ thuật.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu, hoàn thiện mô hình đào tạo và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao kỹ năng thực tế cho sinh viên.

Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho giảng viên, nhà quản lý giáo dục và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực đổi mới phương pháp dạy học kỹ thuật. Hành động ngay hôm nay để áp dụng phương pháp tích cực hóa người học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bền vững cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ VÕ CHÍ DŨNG CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410 S K C0 0 3 7 2 4 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ VÕ CHÍ DŨNG CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ VÕ CHÍ DŨNG CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410 Hướng dẫn khoa học: TS. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 Luan van LÝ LỊCH KHOA HỌC I.

LÝ LỊCH SƠ LƢỢC: Họ & tên: Võ Chí Dũng Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 12/07/1974 Nơi sinh: TP.HCM Quê quán: Thanh Khê – TP. Đà Nẵng Dân tộc: Kinh Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: trƣờng Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu Điện thoại cơ quan: 07813. 822358 Điện thoại nhà riêng: 07813. 829419 Fax: E-mail: vochidung74@gmail.

QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Cao đẳng: Hệ đào tạo: chính quy Thời gian đào tạo từ 07/1992 đến 07/1996 Nơi học (trường, thành phố): trƣờng Cao Đẳng Sƣ Phạm Kỹ Thuật Vĩnh Long Ngành học: Điện công nghiệp 2. Đại học: Hệ đào tạo: Tại Chức Thời gian đào tạo từ 10/2004 đến 10/2006 Nơi học (trường, thành phố): trƣờng ĐH Sƣ Phạm Kỹ Thuật TP. HCM Ngành học: Điện Khí Hóa – Cung Cấp Điện III.

QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm 2006 trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu Phòng cơ sở vật chất i Luan van LỜI CAM ĐOAN Người nghiên cứu thực hiện đề tài xin cam đoan: - Đây là công trình nghiên cứu của tôi. - Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là từ thực tế nghiên cứu. - Người nghiên cứu xin đảm bảo tính trung thực của đề tài. - Những kết quả trên chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình khoa học nào khác.

ii Luan van LỜI CẢM ƠN Trước tiên, người nghiên cứu xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Văn Y đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành đề tài. Xin chân thành cảm ơn TS Võ Thị Xuân, cố vấn học tập các ngành cao học về giáo dục và lý luận đã định hướng cho người nghiên cứu qua các chuyên đề góp phần hoàn chỉnh cho đề tài nghiên cứu Cảm ơn TS Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng Khoa Sư Phạm, trường ĐH SPKT TP. Cùng Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi cho người nghiên cứu hoàn thành khóa học. ThS Trần Văn Chiêu, Hiệu trưởng trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu đã nhiệt tình giúp đỡ trong suốt quá trình thực nghiệm sư phạm.

Cảm ơn tất cả các giáo viên, các bạn đồng nghiệp, các bạn cao học ngành Giáo dục và ngành Lý luận khóa: 2011- 2013(B) cùng các bạn bè đã tham gia đóng góp ý kiến cũng như tham gia dự giờ quan sát lớp học, đã hỗ trợ, giúp đỡ trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi cũng xin cảm ơn mái ấm gia đình của tôi đã cho tôi thêm tinh thần và nghị lực để tôi hoàn thành luận văn thạc sĩ. iii Luan van TÓM TẮT Trước đây giáo viên quan tâm trước hết đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền đạt cho hết nội dung quy định trong chương trình và sách giáo khoa, cố gắng làm cho mọi sinh viên hiểu và nhớ những điều giáo viên giảng dạy. Cách dạy này đề ra cách học tập thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ, cho nên đã hạn chế chất lượng, hiệu quả dạy và học, không đáp ứng yêu cầu phát triển năng động của xã hội hiện đại.

Đây cũng đang là vấn đề cấp bách được Đảng, Nhà nước quan tâm, thể hiện trong hàng loạt các văn bản pháp lý quan trọng như các Nghị quyết Trung ương và Đại hội Đảng, trong Luật giáo dục và trong chiến lược phát triển giáo dục…. cụ thể: Tại hội nghị trung ương 6, khóa IX có những kết luận quan trọng “Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khóa, làm chủ kiến thức tránh nhồi nhét, học vẹt, học chạy…”. Hòa chung với xu thế này người nghiên cứu tiến hành thực hiện đề tài: Cải tiến phương pháp dạy học theo hương tích cực hóa người học mô đun Điện tử ứng dụng tại trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu. Nội dung của đề tài được triển khai trong 3 chương: Chƣơng 1: Trình bày cơ sở lý luận cần thiết để thực hiện đề tài.

Chƣơng 2: Khảo sát thực trạng việc cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học mô đun Điện tử ứng dụng tại trường Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu. Chƣơng 3: Đề xuất cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học đồng thời vận dụng đề xuất này để xây dựng 2 bài giảng điển hình cùng các tiêu chuẩn đánh giá cho mô đun; tiến hành thực nghiệm sư phạm có đối chứng để đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học mới. Cuối cùng là kết luận và kiến nghị iv Luan van ABSTRACT Previously, Teachers first of all interested in the completion of their responsibilities is to communicate to all the provisions of the program and textbook, try to make the students understand and remember those which the teacher teached. This methode carry out how passive learning, tend to remember, little bear thinking, so it has limited the quality and efficiency of teaching and learning, has not met the requirements of active development of modern society.

It is also a matter of urgency by the Party, the State interest, expressed in a series of important legal documents such as the Resolution of the Central Government and the Congress Party, the Education Law and in education development strategy., specific: At plenum 6, coure IX has important conclusions “Innovative teaching methods to promote creative thinking and self-training capabilities of the learner, practical importance, experimental, foreigncourse, mastering the knowledge to avoid cramming and learning by heart, learning to run. Harmony with this trend researcher carried out the theme: Improving teaching methods in the direction of activating e-learning module applications in Bac Lieu College. Subject content is deployed in three chapters: Chapter 1: Presentation of the theoretical basis necessary to implement the project. Chapter 2: Surveying the situation improving teaching methods in the direction of activating e-learning module applications in Bac Lieu College.

Chapter 3: Proposal to improve teaching methods towards positive learner and use this proposal to build two typical lecture with the assessment criteria for the module; conduct pedagogical experimentscontrols to evaluate the effectiveness of new teaching methods. Finally, conclusions and recommendations v Luan van MỤC LỤC Quyết định giao đề tài Lý lịch cá nhân. i Lời cam đoan. ii Cảm tạ.

iv Mục lục. vi Danh sách các chữ viết tắt. ix Danh sách các bảng. xii Danh sách các biểu đồ.

xiii Phụ lục. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Khách thể nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa và đóng góp của đề tài. 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CẢI TIẾN PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƢỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƢỜI HỌC .1 Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu:. 8 vi Luan van 1.2 Một số khái niệm cơ bản .1 Phương pháp .2 Phương pháp dạy học .3 Phương pháp dạy học tích cực .4 Đổi mới phương pháp dạy học .5 Cải tiến - Cải tiến phương pháp dạy học.7 Năng lực thực hiện .3 Cách tiếp cận phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích cực hóa ngƣời học .1 Quan điểm dạy học cổ truyền và quan điểm dạy học mới .2 Phương pháp dạy học.3 Cấu trúc của phương pháp dạy học .4 Triển khai phương pháp dạy học.5 Phương pháp dạy học tích cực hóa người học .4 Các yếu tố ảnh hƣởng đến phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích cực hóa ngƣời học .1 Điều kiện áp dụng .2 Sự phát triển của công nghệ thông tin.3 Tâm lý lứa tuổi.

45 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 47 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU .1 Giới thiệu sơ lƣợc về trƣờng Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Trường .2 Đội ngũ Cán bộ quản lý, giáo viên .3 Chương triǹ h đào ta ̣o nghề Điê ̣n công nghiê ̣p.2 Chƣơng trình mô đun đào taọ - Điện tử ứng dụng .1 Vị trí, tính chất. 55 vii Luan van 2.2 Mục tiêu mô đun: .3 Nội dung chương trình .3 Khảo sát thực trạng giảng dạy mô đun điện tử ứng dụng tại trƣờng Cao Đẳng Nghề Bạc Liêu.1 Kế t quả điề u tra từ giáo viên .2 Kế t quả điề u tra từ sinh viên. 68 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2.

82 CHƢƠNG 3: CẢI TIẾN PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƢỚNG TÍCH CỰC HOÁ NGƢỜI HỌC MÔ ĐUN ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG TẠI TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BẠC LIÊU .1 Phân tích đun điện tử ứng dụng theo hƣớng tích cực hóa ngƣời học .2 Lựa chọn phƣơng pháp dạy học và phƣơng pháp đánh giá .1 Lựa chọn phương pháp dạy học .2 Lựa chọn phương pháp đánh giá mạch On - Delay .3 Thiết kế bài giảng .4 Thực nghiệm sƣ phạm .1 Mục đích, đối tượng và nội dung dạy thực nghiệm .2 Tiến hành thực nghiệm sư phạm .5 Xử lý kết quả sau thực nghiệm .1 Xử lý định tính kết quả khảo sát sau thực nghiệm .2 Xử lý định lượng kết quả điểm số bài kiểm tra sau thực nghiệm. 122 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 129 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. KẾT LUẬN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI.

HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI. 131 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 137 viii Luan van DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 1. ATLĐ An toàn lao động 2.

ĐCN Điện công nghiệp 4. DVOM Digital Volt Ohm Meters 6. GD Giáo dục 7. GV Giáo viên 8.

HĐĐH Hoạt động định hướng 9. KT Kỹ thuật 10. LK Linh kiện 11. NLTH Năng lực thực hiện 13.

PP Phương pháp 14.