LỜI NÓI ĐẦU Trong xu hƣớng chung của sự phát triển. Đặc biệt là trong những ngành sản xuất đã phải có những sách lƣợc cũng nhƣ chiến lƣợc của riêng mình nhằm tránh khỏi sự đào thải khắc nghiệt của nền kinh tế thị trƣờng. Tuy nhiên để làm đƣợc điều này thì không phải là một việc dễ dàng nhất là trong bối cảnh nƣớc ta đang trong thời kì hội nhập và phát triển vẫn còn nhiều vấn đề khúc mắc và bỡ ngỡ. Kéo theo đó là sự chậm chạp trong tƣ duy cũng nhƣ cách quản lý của toàn nền kinh tế nói chung và trong những nghành sản xuất nói riêng.
Để đánh giá một cách chính xác mức độ tăng trƣởng của toàn nền kinh tế cần phải dựa trên nhiều yếu tố cả khách quan cũng nhƣ chủ quan. Nhƣng có một điều có thể đƣợc khẳng định chắc chắn đó là trình độ quản lý của chúng ta đã đƣơc nâng cao cả về chất cũng nhƣ lƣợng. Điều này có nghĩa là chúng ta đã dần nhận thức ra đƣợc vai trò và tầm quan trọng của nền kinh tế thị trƣờng trong sự hội nhập cũng nhƣ phát triển đóng một vai trò lớn nhƣ thế nào. Ở đây với khuôn khổ và thời gian không cho phép nên trong bài viết này em chỉ đề cập đến một khía cạnh rất nhỏ nhƣng sự ảnh hƣởng của nó đến kết qủa cũng nhƣ sự thành bại đối với các doanh nghiệp sản xuất là rất lớn.
Đó là việc hạch toán kế toán nguyên vật liệu. Trong những nghành sản xuất sản xuất nguyên vật liệu đƣợc ví nhƣ huyết mạch. Cụ thể hơn NVL chính là nhân tố cơ bản để đảm bảo cho quá trình hoạt động sản xuất đƣợc liên tục,là cơ sở vật chất tạo ra thực thể sản 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xuất, chiếm tỉ trọng lớn trong chi phí và giá thành sản phẩm, tác động rất lớn đến hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh. Trong quá trình thực tập tại Nhà Máy Vật Liệu Bƣu Điện Yên Viên thuộc Tổng Công ty Bƣu chính Viễn thông Việt Nam.
Em đã đƣợc tiếp xúc cũng nhƣ học hỏi về chế độ cũng nhƣ phƣơng pháp kế toán nguyên vật liệu của nhà máy. Do vậy em đã càng thấy rõ tầm quan trọng của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh, càng thấy rõ sự cần thiết quản lý, tiết kiệm nguyên vật liệu. Đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ phòng kế toán của nhà máy và đƣợc sự hƣớng dẫn của cô giáo, em đã quyết định đi sâu nghiên cứu đề tài: ”Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại nhà máy vật liệu bƣu điện Yên Viên”. Đề tài gồm 3 phần chính: Chƣơng I: Những vấn đề lí luận chung về tổ chức kế toán nguyên vật liệu ở các doanh nghiệp sản xuất.
Chƣơng II: Tình hình thực tế công tác hạch toán kế toán nguyên vật liệu tại nhà máy. Chƣơng III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại nhà máy Vật liệu Bƣu điện Yên Viên. Trong quá trình đi sâu tìm hiểu mặc dù đã có nhiều cố gắng nhƣng chắc hẳn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý cũng nhƣ chỉ bảo của các thầy cô để đề tài của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn ! 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT I/ Một số vấn đề cơ bản về quản lý và kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất: 1. Đặc điểm và vị trí của nguyên vật liệu trong sản xuất kinh doanh: Vật liệu là đối tƣợng lao động- một trong 3 yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất. Trong quá trình sản xuất, các loại vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp có các đặc điểm chính phân biệt với các tƣ liệu sản xuất khác( TSCĐ, công cụ dụng cụ ) là chỉ tham gia một lần vào qúa trình sản xuất và dƣới tác động của lao động vật liệu bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo thành sản phẩm. Trong các doanh nghiệp chi phí vật liệu thƣờng chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất- kinh doanh.
Quản lý tốt việc thu mua, dự trữ và sử dụng vật liệu là điều kiện cần thiết để tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Yêu cầu quản lý vật liệu trong các doanh nghiệp: Trong khâu thu mua cần kiểm soát chặt chẽ chất lƣợng, giá cả vật liệu. Quản lý tốt quá trình bảo quản, vận chuyển vật liệu về kho chống thất thoát, hao hụt, giảm chất lƣợng trong qúa trình vận chuyển. Các doanh nghiệp cần xây dựng định mức dự trữ hợp lý cho từng danh điểm vật liệu.
Định mức tồn kho vật liệu là cơ sở để xây dựng kế hoạch thu mua và kế hoạch tài chính của doanh nghiệp. Việc dự trữ hợp lý, cân đối các loại vật liệu sử dụng trong doanh nghiệp sẽ đảm bảo cho quá trình sản xuất- kinh doanh đƣợc liên tục đồng thời tránh đƣợc sự tồn đọng vốn kinh doanh. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ở các doang nghiệp sản xuất phải có hệ thống kho tàng đủ tiêu chuẩn kĩ thuật. Các quy trình nhập, xuất kho nguyên vật liệu cần đƣợc thực hiện đầy đủ và chặt chẽ.
Nhiệm vụ của hạch toán vật liệu: Hạch toán tốt vật liệu góp phần giúp doanh nghiệp huy động và sử dụng vốn có hiệu quả do tổ chức hợp lý việc cung cấp và dự trữ. Việc hạch toán và quản lý tốt vật liệu có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Các nhiệm vụ của hạch toán vật liệu: Kiểm tra chi phí thu mua, tính giá vật liệu nhập, xuất, tồn kho. Phản ánh chính xác, kịp thời tình hình biến động của từng loại vật liệu bằng thƣớc đo giá trị và hiện vật.
Phản ánh tình hình thực hiện kế hoạch thu mua và dự trữ vật liệu. Phát hiện kịp thời vật liệu tồn đọng, kém phẩm chất để có biện pháp xử lý nhằm hạn chế thiệt hại ở mức thấp nhất. Phân bổ giá trị vật liệu sử dụng vào chi phí sản xuất kinh doanh. Phân loại vật liệu: Vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp gồm nhiều loại.
Mỗi loại vật liệu có công dụng và vai trò khác nhau đối với quá trình sản xuất - kinh doanh. Vật liệu sử dụng trong doanh nghiệp đƣợc phân thành các loại sau: a. Vật liệu chính: là đối tƣợng lao động chính trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Vật liệu chính là cơ sở vật chất chủ yếu để cấu thành nên thực thể của sản phẩm.
Vật liệu phụ: là những vật liệu có tác dụng phụ trong qúa trình sản xuất. Vật liệu phụ đƣợc sử dụng kết hợp với vật liệu chính để hoàn thiện và nâng cao tính năng, chất lƣợng sản phẩm. Vật liệu phụ cũng đƣợc sử dụng để giúp cho máy móc, thiết bị và các công cụ lao động hoạt động bình thƣờng. Vật liệu phụ còn đƣợc sử dụng cho nhu cầu kĩ thuật và quản lý.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhiên liệu: Là vật liệu phụ dùng để cung cấp nhiệt năng. Phụ tùng thay thế: Dùng để thay thế, sửa chữa các máy móc, thiết bị. Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản : là loại vật tƣ sử dụng cho công tác xây dựng nội bộ.
Vật liệu khác: Gồm những vật liệu bị loại ra trong quá trình sản xuất.Bao gồm những loại vật liệu khác chƣa đƣợc kể đến ở trên. 5/ Đánh giá vật liệu theo giá thực tế: a. Giá thực tế vật liệu nhập kho: Giá thực tế vật liệu nhập kho đƣợc hình thành trên cơ sở các chứng từ chứng minh các khoản chi phí hợp lệ để có đƣợc vật liệu tại doanh nghiệp. Tùy theo nguồn nhập vật liệu mà giá của chúng có thể đƣợc xác định khác nhau.
Giá thực tế vật liệu mua ngoài: Giá thực tế vật liệu nhập kho= Giá mua + chi phí thu mua + thuế nhập khẩu (nếu có) - các khoản giảm giá Vật liệu tự chế biến: Giá thực tế vật liệu nhập kho = Giá thực tế vật liệu xuất kho để tự chế + + các chi phí chế biến Vật liệu thuê ngoài gia công chế biến: Giá thực tế Giá thực tế Tiền công Chi phí vận chuyển bốc vật liệu = vật liệu xuất + phải trả cho + dỡ khi giao nhập kho kho thuê ngƣời nhận nhận vật liệu phát chế biến chế biến sinh b. Giá thực tế vật liệu xuất kho: b.1) Phƣơng pháp tính theo giá thực tế đích danh: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Giá trị thực tế của nguyên vật liệu xuất kho tính theo giá thực tế của từng lô hàng nhập áp dụng đối với doanh nghiệp sử dụng ít loại nguyên vật liệu, nguyên vật liệu có giá trị lớn và có thể nhận diện đƣợc. Là giá đƣợc tính theo giá thực tế của từng lô vật liệu nhập kho.2) Phƣơng pháp tính theo giá bình quân: */ Giá bình quân cả kì dự trữ( bình quân gia quyền ) Giá thực tế vật liệu xuất kho = Số lƣợng vật liệu xuất kho Đơn giá bình quân gia quyền Trong đó: Đơn giá = Trị giá thực tế tồn đầu kì + trị giá thực tế nhập trong kì bình quân gia quyền số lƣợng tồn đầu kì + số lƣợng nhập trong kì -Ƣu điểm: Phƣơng pháp này đơn giản. Việc tính giá xuất kho sẽ rất hợp lý nếu trƣờng hợp giá cả vật liệu ổn định, không phụ thuộc vào số lần nhập kho vật liệu nhiều hay ít.
-Nhƣợc điểm: Phƣơng pháp này đơn giản nhƣng độ chính xác không cao. Công việc tính giá lại chỉ thực hiện vào cuối tháng nên ảnh hƣởng đến độ chính xác và tính kịp thời của thông tin kế toán. Không phản ánh đƣợc sự biến động của giá cả. */ Giá bình quân sau mỗi lần nhập ( bình quân liên hoàn ) Trị giá thực tế nguyên Trị giá thực tế vật liệu tồn kho trƣớc + nguyên vật liệu nhập kho Đơn giá bình khi nhập của từng lần nhập quân sau mỗi Số lƣợng nguyên vật Số lƣợng nguyên vật liệu = lần nhập liệu tồn kho trƣớc + nhập kho của từng khi nhập lần nhập 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -Ƣu điểm : Phƣơng pháp này đáp ứng đƣợc yêu cầu kịp thời của thông tin kế toán.Phản ánh kịp thời sự biến động của giá cả.
- Nhƣợc điểm: Phƣơng pháp này đòi hỏi nhiều thời gian và công sức tính toán.