LỜI NÓI ĐẦU Trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng với nhiều thành phần kinh tế đang phát triển, sự ra đời của hàng loạt các doanh nghiệp trẻ và đầy tiềm năng khiến cho sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt. Vì vậy muốn tồn tại và phát triển điều cốt yếu mà mỗi doanh nghiệp cần đạt đƣợc là sản phẩm sản xuất ra phải đƣợc sự chấp nhận của khách hàng cả về mặt chất lƣợng và giá cả. Để làm đƣợc điều này các doanh nghiệp một mặt cần phải tăng cƣờng đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao năng suất lao động và chất lƣợng sản phẩm, một mặt cần phải chú trọng công tác quản lý sản xuất, quản lý kinh tế đảm bảo sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển. Yêu cầu này chỉ có thể đạt đƣợc khi doanh nghiệp quản lý chặt chẽ việc sử dụng lao động, vật tƣ và tiền vốn., nghĩa là phải quản lý chặt chẽ các chi phí sản xuất nhằm mục đích tiết kiệm chi phí tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Công ty Dệt Vải Công Nghiệp Hà Nội là một doanh nghiệp loại vừa, công ty có một đội ngũ kế toán vững vàng cả về mặt lý luận và thực tiễn. Qua một thời gian thực tập tại công ty, nhận thức đƣợc tầm quan trọng của công tác hạch toán chi phí và tính giá thành, đƣợc sự hƣớng dẫn tận tình của thầy giáo Trần Quý Liên, cùng sự giúp đỡ của các cán bộ phòng Tài Chính- Kế Toán tại công ty Dệt Vải Công Nghiệp Hà Nội, em đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài : Hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty DVCNHN. NỘI DUNG LUẬN VĂN BAO GỒM BA CHƢƠNG CHÍNH Chƣơng I : Cơ sở lý luận của hạch toán chi phí sản suất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất Chƣơng II : Thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty DVCNHN. Chƣơng III : Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất tại công ty DVCNHN.
Do sự hạn chế về mặt năng lực và thời gian nên trong bài viết này không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc sự quan tâm góp ý của các thầy, các cô, và các cán bộ phòng Tài Chính-Kế Toán trong công ty để bài viết của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn ! 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT ---------------//-------------- I/ Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất : 1.1- Chi phí sản xuất .1- Khái niệm, bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất : Sự phát sinh và phát triển của xã hội loài ngƣời gắn liền với quá trình sản xuất. Nền sản xuất của bất kỳ một phƣơng thức sản xuất nào cũng gắn liền với sự tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất. Nói cách khác, quá trình sản xuất hàng hoá là quá trình kết hợp của 3 yếu tố là tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và sức lao động.
Để sản xuất hàng hoá ngƣời sản xuất phải bỏ ra những chi phí tƣơng ứng với các yếu tố cấu thành nên quá trình sản xuất: tƣơng ứng với viêc sử dụng TSCĐ là chi phí về khấu hao TSCĐ, tƣơng ứng vơí việc sử dụng nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu.là các chi phí về NVL, tƣơng ứng với việc sử dụng lao động là chi phí tiền lƣơng và các khoản thù lao khác phải trả cho công nhân viên. Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá và cơ chế hạch toán kinh doanh tất cả các chi phí trên đều đƣợc biểu hiện bằng tiền. Như vậy, khái niệm chi phí sản xuất được hiểu là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vât hoá mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. Một doanh nghiệp sản xuất ngoài những hoạt động sản xuất ra sản phẩm dịch vụ hay lao vụ còn có những hoạt động kinh doanh và những hoạt động khác không mang tính chất sản xuất nhƣ hoạt động bán hàng, hoạt động quản lý, hoạt động sự nghiệp., tuy nhiên chỉ có những chi phí gắn liền với quá trình sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm mới đƣợc coi là chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh trong suốt qúa trình tồn tại và hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, nó gắn liền với các công việc triển khai nghiệp vụ ở từng vị trí sản xuất, từng sản phẩm và từng loại hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, để phục vụ cho quản lý và hạch toán kinh doanh chi phí sản xuất phải đƣợc tính toán và tập hợp theo từng thơì kỳ: hàng tháng, hàng quý, hàng năm. và đƣợc tập hợp theô nơi phát sinh chi phí, theo đối tƣợng chịu chi 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chỉ những chi phí sản xuất mà doanh nghiệp phải bỏ ra trong kỳ mới đựoc tính vào chi phí sản xuất trong kỳ.2-Phân loại chi phí sản xuất : Việc phân loại chi phí sản xuất có tác dụng để kiểm tra và phân tích quá trình phát sinh chi phí và hình thành giá thành sản phẩm nhằm thúc đẩy mọi khả năng tiềm tàng hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân loại một cách đúng đắn các chi phí sản xuất còn có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao chất lƣợng kiểm tra và phân tích kinh tế. Tuỳ theo yêu cầu của quản lý và công tác hạch toán ta có các cách phân loại khác nhau : a- Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí sản xuất : Theo tiêu thức phân loại này mỗi yếu tố chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng nội dung kinh tế, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động sản xuất nào, ở đâu và tác dụng của chi phí nhƣ thế nào. Toàn bộ các yếu tố sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc chia thành các yếu tố nhƣ sau : + Chi phí nguyên vật liệu : Bao gồm toàn bộ các chi phí về các loại đối tƣợng lao động là nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản. + Chi phí nhân công : Bao gồm toàn bộ số tiền phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của nhân viên và công nhân sản xuất trong doanh nghiệp.
+ Chi phí khấu hao tài sản cố định : Bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao tài sản cố định tham gia hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. + Chi phí dịch vụ mua ngoài : Bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp dã chi trả về các loại dịch vụ mua từ bên ngoài nhƣ tiền điện, tiền nƣớc, tiền bƣu phí.phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + Chi phí khác bằng tiền : Bao gồm toàn bộ số chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất ngoài 4 yếu tố chi phí đã nêu trên. Phân loại theo nội dung, tính chất kinh tế cuả chúng có tác dụng cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh, làm cơ sở cho việc lập bản thuyết minh BCTC (phần chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố) phục vụ cho yêu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp để phân tích tình hình dự toán chi phí, lập dự toán chi phí sản xuất kinh doanh cho kỳ sau.
b- Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng và mục đích của chi phí : 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo cách phân loại này căn cứ vào mục đích và công dụng của chi phí trong sản xuất để chia ra các khoản mục chi phí khác nhau. Mỗi khoản mục chi phí bao gồm những chi phí có cùng mục đích và công dụng, không phân biệt chi phí đó có nội dung kinh tế nhƣ thế nào. Vì vậy cách phân loại chi phí này còn gọi là cách phân loại chi phí theo khoản mục. Toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đƣợc chia ra làm các khoản mục sau : - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp : Là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu chính, phụ, nhiên liệu.
trực tiếp sản xuất ra sản phẩm, lao vụ, dich vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp : Bao gồm tiền lƣơng và các khoản trích theo tiền lƣơng nhƣ tiền ăn ca, làm đêm, làm thêm giờ, BHXH, BHYT, KPCĐ.của công nhân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. - Chi phí sản xuất chung : Là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xƣởng sản xuất (trừ 2 khoản mục chi phí trực tiếp đã nêu ở trên ) nhƣ chi phí nhân viên phân xƣởng, chi phí vật liệu, chi phí dụng cụ sản xuất. Việc phân loại chi phí theo mục đích và công dụng kinh tế có tác dụng phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản phẩm và lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau.
c- Phân loại chi phí theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm : Căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lƣợng sản phẩm, công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ, chi phí sản xuất đƣợc chia làm 2 loại : - Chi phí khả biến : Là những chi phí có sự thay đổi về lƣợng tƣơng quan tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lƣợng sản phẩm sản xuất ra trong kỳ. Thuộc loại này bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp. - Chi phí cố định (định phí) : Là những chi phí không thay đổi về tổng số so với khối lƣợng công việc hoàn thành. Phân loại chi phí sản xuất làm chi phí khả biến và chi phí cố định có tác dụng lớn đối với quản trị kinh doanh, phân tích điểm hoà vốn và phục vụ cho công việc ra quyết định quản lý cần thiết để hạ giá thành sản phẩm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.