CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lí luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện tại, giúp các nhà quản lý đưa ra được quyết định chuẩn xác và đánh giá được doanh nghiệp, từ đó giúp các đối tương quan tâm đưa ra những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó đi đến những quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ. Có rất nhiều đối tượng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế tài chính của một doanh nghiệp.
Mỗi đối tượng lại quan tâm theo góc độ và mục tiêu khác nhau. Do nhu cầu về các thông tin tài chính của doanh nghiệp rất đa dạng , đòi hỏi việc phân tích tài chính phân tích tài chính phải được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau để từ đó đáp ứng được các nhu cầu của mỗi đối tượng quan tâm. Sự cần thiết của việc phân tích tài chính doanh nghiệp. Mục đích lớn nhất của phân tích tài chính doanh nghiệp là giúp những người ra quyết định lựa chọn được phương án kinh doanh tối ưu và đánh giá chính xác thực trạng tài chính và tiềm năng của doanh nghiệp.
Bởi vậy, việc phân tích tài chính doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với nhiều phía (chủ doanh nghiệp và bên ngoài). Đối với chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp: là người trực tiếp quản lí doanh nghiệp mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng trả nợ. Bên cạnh đó, các quản trị doanh nghiệp còn quan tâm đến nhiều mục tiêu khác như tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, phúc lợi xã hội, bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, một doanh nghiệp chỉ có thể thực hiện được mục tiêu này nếu đáp ứng được hai yêu cầu cơ bản: Kinh doanh có lãi và thanh toán được nợ.
Một doanh nghiệp bị lỗ liên tục, cuối cùng sẽ bị cạn kiệt các nguồn lực và buộc phải đóng cửa. Mặt khác, nếu doanh nghiệp không có khả SV: Lê Thị Quỳnh – QT1502T 2 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp năng thanh toán nợ đến hạn cũng bị buộc phải ngừng hoạt động và đóng cửa. Như vậy, các nhà quản trị doanh nghiệp cần có đủ thông tin và hiểu rõ doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính đã qua, thực hiện cân bằng tài chính, khả năng thanh toán, sinh lợi, rủi ro và dự đoán tình hình tài chính nhằm đề ra quyết định đúng. Đối với các chủ ngân hàng và những người cho vay: mối quan tâm của họ chủ yếu hướng vào khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
Thu nhập của họ là lãi suất tiền vay. Vì vậy, đối với những khoản cho vay ngắn hạn, người cho vay rất quan tâm đến khả năng thanh toán ngay của doanh nghiệp. Đối với các khoản cho vay dài hạn, người cho vay lại quan tâm đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp vì đó là cơ sở của việc hoàn trả vốn và lãi vay dài hạn. Ngoài ra, các chủ ngân hàng và các nhà cho vay tín dụng cũng rất quan tâm đến số lượng vốn của chủ sở hữu.
Bởi vì, số vốn chủ sở hữu này là khoản bảo hiểm cho họ trong trường hợp doanh nghiệp gặp rủi ro. Đối với các nhà cung cấp vật tư, thiết bị, hàng hoá, dịch vụ, họ phải quyết định xem có cho phép khách hàng sắp tới được mua chịu hàng, thanh toán chậm hay không. Cũng như các chủ ngân hàng và các nhà cho vay, nhóm người này cũng cần phải biết được khả năng thanh toán hiện tại và thời gian sắp tới của khách hàng. Đối với các nhà đầu tư: (cổ đông, cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp khác ) mốí quan tâm của họ là hướng đến những tính toán về giá trị doanh nghiệp.
Thu nhập của họ là tiền lời được chia và thặng dư giá trị vốn. Vì vậy, họ cần những thông tin và điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Phân tích tài chính với các nhà đầu tư là để đánh giá doanh nghiệp và dự đoán giá trị cổ phiếu, dựa vào việc nghiên cứu cá báo cáo tài chính, khả năng sinh lời, phân tích rủi ro trong kinh doanh…( Ngô Thế Chi, tr 8, 2008) [1]. SV: Lê Thị Quỳnh – QT1502T 3 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp 1.
Đối tượng nghiên cứu. Quá trình và kết quả tổ chức vận động, chuyển hóa các nguồn lực tài chính của doanh nghiệp có thể được biểu hiện bằng những chỉ tiêu kinh tế cụ thể nhưng cũng có thể được thể hiện thông qua miêu tả cuộc sống kinh tế tài chính đã và đang diễn ra.Sự miêu tả cùng với nghiên cứu cấc chỉ tiêu kinh tế cụ thể, các nguyên nhân và nhân tố ảnh hưởng đến các quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị gắn liền với việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh chính là đối tượng nghiên cứu của phân tích tài chính doanh nghiệp. Chức năng của việc phân tích tài chính doanh nghiệp. Thực hiện chức năng đánh giá, làm sáng tỏ các vấn đề: quá trình phân phối, tạo lập, sử dụng vốn và các quỹ tiền tệ ở doanh nghiệp diễn ra như thế nào, tác động ra sao đến kết quả hoạt động… Thực hiện chức năng dự đoán, giúp xem xét tiềm lực tài chính, diễn biến luồng chuyển dịch giá trị, sự vận động của vốn hoạt động trong tương lai của doanh nghiệp, dự đoán tình hình tài chính của doanh nghiệp trong trương lai để đưa ra những quyết định phù hợp đáp ứng mục tiêu mong muốn của các đối tượng quan tâm.
Thực hiện chức năng điều chỉnh, phân tích tài chính giúp doanh nghiệp và các đối tượng quan tâm nhận thức rõ nội dung, tính chất, hình thức và xu hướng phát triển của các quan hệ tài chính nhằm mục đích kết hợp, điều chỉnh hài hòa các mối quan hệ tài chính. Trình tự và các bước tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp Bước 1: - Lập kế hoạch phân tích, - xây dựng đề cương phân tích. Kế hoạch phân tích phải xác định rõ nội dung, phạm vi phân tích, những thông tin cần thu thập tìm hiểu Bước 2: -Tiến hành phân tích: - Sưu tầm tài liệu, xử lý số liệu. -Tính toán các chỉ tiêu phân tích.
SV: Lê Thị Quỳnh – QT1502T 4 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp -Xác định các nhân tố tác động đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. -Tổng hợp kết quả rút ra nhận xét. Bước 3 - Viết báo cáo phân tích. Tài liệu sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp.
Việc phân tích tình hình tài chính đòi hỏi sử dụng nhiều tài liệu và thông tin khác nhau nhưng trong đó chủ yếu là báo cáo tài chính. Báo cáo tài chính không những cho thấy tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo mà còn cho thấy những kết quả hoạt động mà doanh nghiệp đạt được. Hệ thống báo cáo tài chính gồm : Bảng cân đối kế toán Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ 1.
Phương pháp phân tích 1. Phương pháp so sánh Là phương pháp sử dụng phổ biến trong phân tích để dánh giá xác định xu hướng và biến động của chỉ tiêu phân tích. Để áp dụng phương pháp này cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh được của các chỉ tiêu (thống nhất về nội dung phương pháp và thời gian đơn vị tính toán của chỉ tiêu so sánh) và tuỳ theo mục đích phân tích để xác định gốc so sánh. So sánh về số tuyệt đối: là việc xác định số chênh lệch giữa giá trị của chỉ tiêu kỳ phân tích với giá trị của chỉ tiêu kỳ gốc.
Kết quả so sánh cho thấy sự biến động của hiện tượng kinh tế đang nghiên cứu. So sánh bằng số tương đối: là xác định số % tăng (giảm) giữa thực tế so với kỳ gốc của chỉ tiêu phân tích hoặc chiếm tỷ trọng của một hiện tượng kinh tế trong tổng thể được xác định để đánh giá được tốc độ phát triển hoặc kết cấu, mức phổ biến của hiện tượng kinh tế. SV: Lê Thị Quỳnh – QT1502T 5 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp So sánh bằng số bình quân : cho thấy mức độ mà đơn vị đạt được so với bình quân chung của tổng thể ngành. Khi dùng phương pháp so sánh để phân tích các báo cáo tài chính có thể sử dụng phương pháp phân tích theo chiều dọc hoặc phân tích theo chiều ngang Phân tích theo chiều ngang: là việc so sánh cả về số tuyệt đối và số tương đối trên cùng một hàng (cùng một chỉ tiêu) trên các báo cáo tài chính.
Qua đó thấy được sự biến động của từng chỉ tiêu. Phân tích theo chiều dọc: là xem xét, xác định tỷ trọng của từng chỉ tiêu trong tổng thể qui mô chung. Qua đó thấy được mức độ quan trọng của từng chỉ tiêu trong tổng thể. Phương pháp tỉ lệ : Phương pháp này dựa trên ý nghĩa chuẩn mực các tỷ lệ đại lượng tài chính trong các quan hệ tài chính.
Về nguyên tắc phương pháp này yêu cầu phải xác định các ngưỡng (định mức) để nhận xét đánh giá tình hình tài chính trên cơ sở so sánh các tỷ lệ của các doanh nghiệp đối với các tỷ lệ tham chiếu. Như vậy để đưa ra nhận xét đánh giá chính xác , người phân tích không chỉ sử dụng một phương pháp mà phải biết kết hợp hài hoà cả hai phương pháp nói trên, nó cho phép người phân tích biết rõ thực chất hoạt động tài chính cũng như phương pháp biến động của từng chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp qua các giai đoạn khác nhau Phân tích qua hệ số: là xem xét mối quan hệ giữa các chỉ tiêu dưới dạng phân số. Tùy theo cách thiết lập quan hệ mà gọi chỉ tiêu là hệ số, tỷ số hay tỷ suất. Nội dung phân tích.
Đánh giá khái quát tình hình tài chính công ty. Đánh giá khái quát tình hình tài chính công ty qua bảng cân đối kế toán. Bảng cân đối kế toán là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.