CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU - Giới thiệu tổng quan để tài, lý do hình thành đề tài, mục tiêu đề tài, phạm vi và ý nghĩa đề tài, phương pháp thực và quy trình thực hiện đề tài. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT - Đưa ra các khái niệm được sử dụng trong đề tài. Các lý thuyết nền tảng mà tác giả sử dụng để áp dụng trong đề tài này và khung nghiên cứu đề tài như lý thuyết về chiến lược mua hàng của Kraljic (1983), quy trình mua hàng của Weele (2009), Quy trình lựa chọn nhà cung cấp của Scheuing (1989)… CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG - Giới thiệu về công ty, các hoạt động chức năng chính của công ty, sản phẩm dịch vụ cung cấp cho thị trường. - Phân tích quy trình mua hàng của công ty và nêu ra những vấn đề cần giải quyết cho bộ phận mua hàng trong công ty.
CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VÀ TRIỂN KHAI THỬ NGHIỆM - Xây dựng giải pháp nhằm cải tiến quy trình mua hàng tại cảng SPCT. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ - Nêu lên các kết quả chính của đề tài đạt được, đề xuất những hỗ trợ để các giải pháp của để tài được triển khai thuận lợi - Những hạn chế của đề tài và hướng giải quyết tiếp theo. 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 CÁC KHÁI NIỆM Định nghĩa công tác mua hàng: Công tác mua hàng không chỉ đơn thuần là chỉ về các hoạt động nghiệp vụ mua hàng hoá mà nghĩa của nó bao hàm rộng hơn gồm cả trách nhiệm về chiến lược mua hàng như nghiên cứu thị trường, quản lý chất lượng. Đứng ở khía cạnh thương mại, mua hàng bao gồm các hoạt động như tìm kiếm và mua hàng hoá, dịch vụ và các nguồn lực cần thiết để phục vụ cho việc vận hành và phát triển doanh nghiệp.
Nhưng thực tế nó bao gồm tất cả các giai đoạn của quá trình mua hàng từ trước cả công đoạn xác định nhu cầu mua hàng (số lượng, hàng hoá, thông số kỹ thuật, thời gian giao hàng….) cho đến bước mua hàng, theo dõi đơn hàng và đánh giá sau khi mua hàng. Và chức năng của mua hàng theo Monczka (2005) bao gồm: Khía cạnh kỹ thuật: lựa chọn nhà cung cấp, soạn thảo hợp đồng, quản lý chất lượng… Khía cạnh thị trường: tập trung vào chiến lược như nghiên cứu thị trường, đánh giá, thương lượng với nhà cung cấp… Khía cạnh logistic: các công việc liên quan đến giao nhận hàng hoá. Khía cạnh quản lý: liên quan đến quản lý hồ sơ, giấy tờ, nhà cung cấp, hoá đơn, quản lý giao hàng.1: Chức năng mua hàng (Monczka, 2008) Trải qua nhiều thập kỷ, chức năng mua hàng phát triển từ giai đoạn đầu tiên đơn giản nhất như những công việc thuần tuý về nghiệp vụ: tìm kiếm nhà cung cấp, đặt hàng cho đến gian đoạn phát triển hơn, chức năng mua hàng kết nối nhiều bộ phận trong một tổ chức, xây dựng mối quan hệ chiến lược với nhà cung cấp và tham gia nhiều hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Keough (1993) đã xuất bản bài báo “Buying your way to top” trong đó mô tả các bước phát triển của công tác mua hàng qua 5 giai đoạn: Phục vụ nhu cầu cơ bản của nhà máy (Serve the factory): đây là giai đoạn đơn giản nhất trong các doanh nghiệp, nhà máy nhỏ với những đơn hàng đơn giản.
Công việc mua hàng chỉ là liên hệ nhà cung cấp, đặt hàng cho doanh nghiệp. Thương lượng chi phí đơn vị thấp nhất (Lowest unit cost): Giai đoạn này mới cần sự có mặt của bộ phận mua hàng. Công việc như phân tích chi phí, thương lượng đàm phán để có giá tốt nhất. 10 Chức năng mua hàng phối hợp (Coordinated purchasing): Mua hàng là một tổ chức có chức năng chuyên biệt trong doanh nghiệp, các mối quan hệ hợp tác lâu dài với nhà cung cấp được thiết lập.
Nhóm liên kết chức năng mua hàng (Cross-functional purchasing): Bộ phận mua hàng được phát triển hơn, các nhóm liên kết chức năng (cross-functional team) được thành lập liên kết các bộ phận khác trong doanh nghiệp. Mối quan hệ với nhà cung cấp cũng được phát triển hơn, doanh nghiệp có thể hỗ trợ đối tác của mình cùng phát triển. Quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu (World-class supply chain management): Nhóm liên kết chức năng liên kết chặt chẽ với nhà cung cấp để đạt được kết quả tốt nhất cho doanh nghiệp. Ra những quyết định chiến lược như tự sản xuất hay mua (made or buy).2: Mô hình các giai đoạn phát triển của công tác mua hàng (Keough, 1993) Vào năm 1998 Rozemeijer và Weele đã phát triển mô hình của Keough lên một bậc.
Họ chia quá trình phát triển công tác mua hàng thành 6 bậc.3: Mô hình các giai đoạn phát triển của công tác mua hàng (Rozemeijer & Weele, 1998) Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3 Bậc 4 Bậc 5 Bậc 6 Đảm bảo sự liên Giảm chi Giảm chi phí. Phát triển Phát triển Sử dụng được tục của quá trình phí. Rút ngắn thời nhóm liên mối quan hệ các nhóm liên cung ứng, việc Tiết kiệm gian giao kết chức với nhà cung kết chức năng hoạt động của tổ cho tổ chức. cấp chặt chẽ của nhà cung chức không bị Tăng chất Cải thiện hơn.
lượng sản hiệu quả Tham gia Nâng cao năng phẩm. công tác mua vào quá trình lực nhà cung Phối hợp giữa hàng. phát triển sản cấp. Gia tăng sự phẩm mới Hợp tác với nhà Xây dựng thoã mãn của của nhà cung cung cấp về việc chính sách và khách hàng.
phát triển sản hệ thống mua Cải thiện các Nâng cao phẩm mới và hàng. kênh giao năng lực công nghệ mơi. Giảm chi phí tiếp. nhân viên Liên tục cải tiến, hoạt động nội Giảm tổng mua hàng, đo lường năng bộ.
chi phí cho nhà cung cấp lực nhà cung toàn hệ và khách cấp. hàng Thoã mãn khách hàng cuối cùng của tổ chức.2 MÔ HÌNH LÝ THUYẾT 2.1 Mô hình five rights trong mua hàng. Mô hình 5 rights là một nguyên tắc nền tảng mô tả mục tiêu của công tác tác mua hàng cần hướng đến đó là: mua đúng hàng (right goods), đúng nhà cung cấp (right suppliers), sản phẩm được giao đúng nơi (right place), đúng lúc (right time) và với giá cả hợp lý (right price). Tuy nhiên trong thực tế khó mà thực hiện được cùng lúc cả 5 nguyên tác trên và 5 nguyên tắc trên không phải lúc nào cũng được đánh giá quan trọng như nhau.
Trong nhiều tình huống thì một hay một vài nguyên tác sẽ được ưu tiên hơn ví dụ trong những trường hợp cần nguồn hàng gấp thì tiêu chí đúng lúc là quan trọng nhất, công ty chấp nhận chi phí cao hơn để có sản phẩm sớm hơn.2 Quy trình mua hàng Van Weele (2009) Quy trình mua hàng là một hệ thống gồm các bướctheo thứ tự miêu tả cụ thể công việc cần làm: Lựa chọn Xúc tiến & Theo dõi và Xác định Soạn thảo nhà cung Đặt hàng nhận đơn đánh giá nhà nhu cầu hợp đồng cấp hàng cung cấp Phần chiến thuật (Tactical) Phần vận hành (Operating) Hình 2.4: Quy trình mua hàng Van Weele 2009 Bước 1: Xác định rõ nhu cầu của người dùng như đặc điểm, thông số kỹ thuật, số lượng sản phẩm cần mua, thời gian giao hàng, địa điểm giao hàng, quy cách đóng gói. Bước 2: Lựa chọn nhà cung cấp. Đầu tiên phải tìm kiếm các nhà cung cấp có khả năng cung cấp sản phẩm yêu cầu.Ban đầu có thể sẽ có một danh sách nhiều nhà cung cấp có thể cung cấp sản phẩm yêu cầu, ta có thể dựa vào một vài phương pháp đánh giá sơ bộ để rút ngắn danh sách nhà cung cấp tiềm năng xuống như: biểu hiện nhà cung cấp 13 trong quá khứ, danh tiếng nhà cung cấp, nhà cung cấp đã được công ty ghé thăm và đánh giá, nhà cung cấp được cấp chứng nhận chất lượng từ một tổ chức thứ ba, đã đánh giá sản phẩm dùng thử… Sau khi có được một danh sách vài nhà cung cấp tiềm năng, ta sẽ tiến hành gửi yêu cầu báo giá. Một số điều kiện thường dùng để tham khảo khi lựa chọn nhà cung cấp như: chất lượng, giá cả, vấn đề giao hàng, dịch vụ, vấn đề thanh toán…Và sau cùng ta đi đến lựa chọn một nhà cung cấp chính để tiến hành thương lượng.
Bước 3: Soạn thảo hợp đồng. Sau khi lựa chọn được nhà cung cấp công ty sẽ tiến hành soạn thảo hợp đồng, đựa ra các điều khoản để thương lượng với nhà cung cấp. Bước 4: Đặt hàng. Sau khi thống nhất hợp đồng, công ty sẽ gửi đơn hàng đến nhà cung cấp và theo dõi quá trình đặt hàng trong suốt quá trình sản xuất, giao hàng.
Bước 5: Xúc tiến & nhận đơn hàng.Ở bước này công ty sẽ nhận sản phẩm từ nhà cung cấp và tiến hành các phương pháp kiểm tra, thẩm định sản phẩm xem có đạt yêu cầu hay không. Bước 6: Theo dõi & đánh giá nhà cung cấp. Bước cuối cùng là sẽ đánh giá biểu hiện, năng lực của nhà cung cấp xem có đạt yêu cầu hay không để quyết định sẽ tiếp tục duy trì mối quan hệ với nhà cung cấp hay không.3 Quy trình tìm kiếm và lựa chọn nhà cung cấp theo Scheuing(1989) Tìm kiếm và lựa chọn nhà cung cấp công việc quan trọng đối với bộ phận mua hàng và là một trong những chức năng chính của quy trình mua hàng. Theo Scheuing (1989) thì bất kì vì lý do gì mà một tổ chức cần phải tìm kiếm nhà cung cấp thì giám đốc mua hàng cũng phải trải qua một quá trình lựa chọn quan trọng và phức tạp để xác định và tìm được nguồn cung cấp tốt nhất để thoả mãn yêu cầu của tổ chức.
Bắt đầu bằng việc 14 tham khảo các nguồn thông tin và kết thúc bằng việc đưa ra được danh sách nhà cung cấp đạt chuẩn (Hình 2. Giám đốc mua hàng có nhiều nguồn thông tin về nhà cung cấp, những nguồn này bao gồm: Các nhà cung cấp sẵn có. Các mối quan hệ riêng cá nhân của giám đốc mua hàng. Thông qua các đại diện bán hàng.
Từ kinh nghiệm của công ty: kinh nghệm, mối quan hệ của nhân viên trong công ty. Tạp chí thương mại. Danh bạ thương mại: trang vàng, các trang web cung cấp danh bạ công ty… Hội chợ triễn lãm chuyên ngành. Thông qua đối tác giới thiệu.
(second parties) Tìm kiếm trên internet. Bước tiếp theo sẽ xây dựng các tiêu chí để lựa chọn nhà cung cấp.