LỜI MỞ ĐẦU Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. Các hoạt động có liên quan đến việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Hoạt động tài chính và hoạt động kinh doanh có mối quan hệ tác động trực tiếp lẫn nhau, cụ thể: Tình hình tài chính quyết định đến hoạt động kinh doanh và ngược lại hoạt động kinh doanh ảnh hưởng và tác động trực tiếp đến vấn đề tài chính của doanh nghiệp. Thông tin tài chính có ý nghĩa rất quan trọng, nhờ đó mà nhà quản lý có thể đánh giá được thực trạng và năng lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó có thể đưa ra những quyết định đúng đắn và hiệu quả.
Thông tin tài chính không chỉ có vai trò quan trọng với nhà quản trị doanh nghiệp mà còn được rất nhiều đối tượng khác quan tâm như: Khách hàng, nhà đầu tư, cơ quan quản lý chức năng và người lao động…Tuy nhiên mỗi đối tượng sẽ quan tâm đến những khía cạnh khác nhau như: Chi phí, lợi nhuận, sự an toàn và hiệu quả của đồng vốn đầu tư vào doanh nghiệp, khả năng và thời hạn thanh toán, tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, những khoản đóng góp của doanh nghiệp cho xã hội… Chính vì vậy, việc lập và phân tích báo cáo tài chính có ý nghĩa rất quan trọng. Thông qua đó mà nhà quản trị và các đối tượng quan tâm khác có thể có được cái nhìn tổng quan nhất về tình hình tài chính của doanh nghiệp và đưa ra những quyết định phù hợp. Qua thời gian thực tập tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm công nghiệp Hải Phòng, dưới sự giúp đỡ tận tình của cô Bùi Thị Chung và các cô chú trong phòng kế toán tổ chức hành chính em đã được tìm hiểu về bộ máy quản lý và bộ máy kế toán của công ty, được thực hành các phần hành kế toán, vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế. Sau đây em xin mạnh dạn nghiên cứu về đề tài “ hoàn thiện công tác tổ chức lập và phân tích bảng cân đối kế toán tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm công nghiệp Hải Phòng ” làm đề tài tốt nghiệp của mình.
Sinh viên: Nguyễn Thị Thu – Lớp QT1001K Trang 1 Khóa luận tốt nghiệp Nội dung bài khóa luận tốt nghiệp của em gồm 3 phần: Phần 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác tổ chức lập và phân tích bảng cân đối kế toán tại doanh nghiệp. Phần 2: Thực trạng công tác tổ chức lập và phân tích bảng cân đối kế toán tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm công nghiệp Hải Phòng. Phần 3: Những giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức lập và phân tích bảng cân đối kế toán tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm công nghiệp Hải Phòng. Do kinh nghiệm còn hạn chế nên bài khóa luận tốt nghiệp của em không tránh khỏi những sai sót, em rất mong các thầy cô tận tình chỉ bảo để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Nguyễn Thị Thu – Lớp QT1001K Trang 2 Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC LẬP VÀ PHÂN TÍCH BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát chung về hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp 1. Báo cáo tài chính, mục đích, vai trò của báo cáo tài chính 1. Khái niệm báo cáo tài chính Báo cáo tài chính là hệ thống báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, nguồn vốn và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả sản xuất kinh doanh tình hình lưu chuyển các dòng tiền và một số thông tin khác về doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định.
Mục đích, vai trò của báo cáo tài chính Báo cáo tài chính dùng để cung cấp thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của chủ doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế. Báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về: - Tài sản - Nợ phải trả và vốn chủ sở hữu - Doanh thu, thu nhập khác, chi phí kinh doanh và chi phí khác - Lãi, lỗ và phân chia kết quả kinh doanh - Thuế và các khoản nộp Nhà nước - Tài sản khác có liên quan đến đơn vị kế toán - Các luồng tiền Mỗi đối tượng quan tâm đến báo cáo tài chính với những mục tiêu khác nhau. Vì thế, họ để ý đến báo cáo tài chính ở những nội dung khác nhau. Song đều có một mục đích chung nhất là nghiên cứu, tìm hiểu các thông tin cần thiết, đáng tin cậy phục vụ cho việc ra quyết định phù hợp với mục đích của mình.
Sau đây em xin trình bày vai trò của báo cáo tài chính đối với một số đối tượng quan tâm chủ yếu: Sinh viên: Nguyễn Thị Thu – Lớp QT1001K Trang 3 Khóa luận tốt nghiệp - Đối với chủ doanh nghiệp: Báo cáo tài chính cung cấp thông tin tổng quát về tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh và triển vọng tài chính của doanh nghiệp. Thông qua việc phân tích các chỉ tiêu chủ yếu của báo cáo tài chính, doanh nghiệp biết được kết cấu tài sản, nguồn hình thành tài sản, khả năng thanh toán, khả năng sinh lợi nhuận và diễn biến các dòng tiền, từ đó có phương án sản xuất kinh doanh hợp lý mang lại hiệu quả cao. - Đối với các nhà đầu tư, nhà cho vay: Báo cáo tài chính giúp họ nhận biết khả năng tài chính, tình hình khả năng thanh toán nợ cũng như việc sử dụng nguồn vốn được đầu tư và khả năng thu lợi nhuận để từ đó họ có thể quyết định đầu tư hay cho vay như thế nào. - Đối với các cổ đông, những người góp vốn, người lao động: Báo cáo tài chính giúp họ biết khả năng sinh lợi, tỷ lệ lợi nhuận được chia hoặc phúc lợi sẽ được hưởng… - Đối với các cơ quan tài chính, ngân hàng, thuế, kiểm toán,…: Báo cáo tài chính cung cấp thông tin tổng quát về tình hình tài chính, tình hình chấp hành chế độ thu nộp, kỷ luật tín dụng và tương lai phát triển của doanh nghiệp…Từ đó, giúp cho việc kiểm tra hướng dẫn và tư vấn cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.
Như vậy, có thể nói rằng báo cáo tài chính là một công cụ quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, là tài liệu không thể thiếu được trong việc cung cấp thông tin tài chính phục vụ cho việc ra quyết định hợp lý của các đối tượng quan tâm. Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ các yêu cầu quy định tại chuẩn mực kế toán số 21 – “ Trình bày báo cáo tài chính”, gồm: - Báo cáo tài chính phải trình bày một cách trung thực và hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh và các luồng tiền của doanh nghiệp. Để đảm bảo yêu cầu trung thực và hợp lý, các báo cáo tài chính phải được lập và trình bày trên cơ sở tuân thủ các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các quy định có liên quan hiện hành. - Doanh nghiệp cần nêu rõ trong phần thuyết minh báo cáo tài chính là báo cáo tài chính được lập và trình bày phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Sinh viên: Nguyễn Thị Thu – Lớp QT1001K Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp Nam.
Báo cáo tài chính được lập và trình bày phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam nếu báo cáo tài chính tuân thủ mọi quy định của từng chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành hướng dẫn thực hiện chuẩn mực kế toán Việt Nam của Bộ tài chính. Trường hợp doanh nghiệp sử dụng chính sách kế toán khác với quy dịnh của chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam, không được coi là tuân thủ chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành dù đã thuyết minh đầy đủ trong chính sách kế toán cũng như trong phần thuyết minh báo cáo tài chính. - Doanh nghiệp phải lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán phù hợp với quy định của từng chuẩn mực kế toán nhằm đảm bảo cung cấp thông tin thích hợp với nhu cầu ra quyết định kinh tế của người sử dụng và cung cấp được thông tin đáng tin cậy, khi: + Trình bày trung thực, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp; + Phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện không chỉ đơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng; + Trình bày khách quan, không thiên vị; + Tuân thủ nguyên tắc thận trọng + Trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu. - Trong trường hợp không có chuẩn mực kế toán hướng dẫn riêng, khi xây dựng các phương pháp kế toán cụ thể, doanh nghiệp cần xem xét: + Những yêu cầu và hướng dẫn của các chuẩn mực kế toán đề cập đến những vấn đề tương tự và có liên quan; + Những khái niệm, tiêu chuẩn, điều kiện xác định và ghi nhận đối với các tài sản, nợ phải trả, thu nhập và chi phí được quy định trong chuẩn mực chung; + Những quy định đặc thù của ngành nghề kinh doanh chỉ được chấp thuận khi những quy định này phù hợp với hai điểm trên.
Việc lập báo cáo tài chính phải căn cứ vào số liệu sau khi khóa sổ kế toán. Báo cáo tài chính phải được lập đúng nội dung, phương pháp và trình bày nhất quán giữa các kỳ kế toán. Báo cáo tài chính phải được người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán ký, đóng dấu của đơn vị. Sinh viên: Nguyễn Thị Thu – Lớp QT1001K Trang 5 Khóa luận tốt nghiệp 1.
Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ sáu (06) nguyên tắc quy định tại chuẩn mực kế toán số 21 - “Trình bày báo cáo tài chính”.