PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài: Quản lý dự án đầu tƣ xây dựng là một vấn đề không mới đối với thế giới, nhƣng lại là một vấn đề khá mới đối với Việt Nam. Nƣớc ta đã bƣớc vào nền kinh tế thị trƣờng, đã là thành viên của ASEAN, của APEC và của Tổ chức Thƣơng mại Thế giới WTO. Trong xu thế hội nhập khu vực và toàn cầu hóa, dù muốn hay không chúng ta buộc phải chấp nhận những quy luật của nền kinh tế thị trƣờng.
Vì vậy đổi mới công nghệ quản lý dự án nói chung và quản lý dự án đầu tƣ xây dựng nói riêng là cơ sở để tạo năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nền kinh tế đầy biến động. Nhận thức rõ điều này chúng ta đã cố gắng để xây dựng đƣợc các bộ luật, các Nghị định có liên quan đến quản lý dự án đầu tƣ xây dựng phù hợp với Việt Nam và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên để có thể quản lý tốt dự án đầu tƣ xây dựng, chúng ta cần một nền tảng lý thuyết khoa học cho các vấn đề còn rất mới mẻ này. Quản lý dự án là sự kết hợp tuyệt vời giữa khoa học và nghệ thuật.
Vì vậy ngƣời quản lý dự án ngoài những kiến thức cơ bản về khoa học quản lý, về công nghệ quản lý, còn phải nắm vững nghệ thuật quản lý. Đó là một sự đổi mới tƣ duy cần thiết, để có thể nắm bắt đƣợc những luận thuyết mới, những tƣ tƣởng mới của lý thuyết quản lý hiện đại. Trong quá trình phát triển 36 năm của trƣờng Cao đẳng công nghiệp Việt Đức từ ngày đầu khi mới thành lập là một trƣờng Công nhân kỹ thuật do nƣớc Cộng hòa dân chủ Đức trƣớc kia trƣớc kia (Nay là CHLB Đức) viện trợ trang thiết bị đào tạo đến nay Nhà trƣờng đã có sự phát triển vƣợt bậc cả về chất và về lƣợng. Đặc biệt nhà trƣờng đã hoàn thành Đề án quy hoạch phát triển Trƣờng Trung học công nghiệp Việt Đức (Nay là Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức) giai đoạn 2005- 2015 và đã đƣợc Bộ Công nghiệp (Nay là Bộ Công Thƣơng) phê duyệt theo quyết định số 2768/QĐ-BCN với quyết định này Bộ Công nghiệp đã giao cho trƣờng mục VII tiêu là: Duy trì các ngành nghề đào tạo và phát triển thêm một số ngành nghề mới, phấn đấu trong thời gian sớm nhất sẽ nâng cấp thành trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức, đáp ứng chiến lƣợc đào tạo cho ngành công nghiệp.
Quy mô đào tạo đến năm 2015 đạt khoảng 10. Để đảm bảo đƣợc mục tiêu trên thì Trƣờng Cao đằng Công nghiệp Việt Đức đã đƣợc Bộ Công nghiệp phê duyệt chủ trƣơng cho nhà trƣờng đầu tƣ xây dựng cơ sở vật chất gần nhƣ hoàn toàn mới trên khu đất quy hoạch mở rộng của nhà trƣờng. Trƣớc tình hình đó Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức đã thành lập Ban quản lý dự án để quản lý các dự án thuộc đề án trên đồng thời ban quản lý còn đƣợc giao nhiệm vụ tiếp nhận các dự án do Cộng hòa Liên bang Đức viện trợ cho nhà trƣờng, dự án đầu tƣ và mở rộng trung tâm đào tạo và dạy nghề lái xe Ô tô, các dự án mua sắm thiết bị hàng năm theo nguồn vốn chƣơng trình mục tiêu của nhà nƣớc cấp cho nhà trƣờng. Là một cán bộ thuộc Ban quản lý dự án nhà trƣờng, đang theo học lớp cao học quản trị kinh doanh chuyên ngành quản trị kinh doanh tại Trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội, với mong muốn vận dụng các kiến thức đã học để đi sâu nghiên cứu, góp phần vào việc hoàn chỉnh quy trình quản lý dự án tại Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp, tôi đã chọn đề tài luận văn: “ Hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tƣ tại trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức”.
Mục đích nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu của luận văn là từ cơ sở lý thuyết về quản lý dự án đầu tƣ và từ phân tích thực trạng tình hình quản lý các dự án đầu tƣ tại Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức, đƣa ra các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện những điểm yếu, còn tồn tại trong công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức. Việc hoàn thiện công tác quản lý dự án đƣợc luận văn nghiên cứu, đề xuất không chỉ ở trong việc quản lý các dự án tại Ban quản lý dự án, mà còn hƣớng tới vấn đề hậu dự án đề xuất phƣơng hƣớng phát triển của Ban quản lý dự án sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đây cũng là một vấn đề cần giải quyết đối với VIII Ban quản lý dự án hiện nay, sau khi kết thúc dự án bàn giao đƣa vào sử dụng thì bộ máy quản lý dự án rất cồng kềnh, đặc biệt là đối với các dự án lớn, khó bố trí đƣợc công việc cho các Ban quản lý dự án này. Vì theo quy định của Nhà nƣớc Việt Nam thì tất cả các dự án có tổng mức đầu tƣ từ 7 tỷ đồng trở lên đều phải thành lập Ban quản lý dự án.
Đối tƣợng nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là các dự án đầu tƣ của Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức. Do Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức đƣợc thành lập vào năm 1973, trong giai đoạn đầu các dự án đầu tƣ của nhà trƣờng hầu hết có tổng mức đầu tƣ nhỏ và phần lớn là các dự án tiếp nhận viện trợ của Cộng hòa Dân chủ Đức việc đầu tƣ các công trình xây dựng còn nhỏ; đến cuối năm 2005 thì nhà trƣờng đã hoàn thành xong đề án quy hoạch phát triển trƣờng giai đoạn 2005-2010 nên giai đoạn này các dự án đầu tƣ của Nhà trƣờng đã tăng lên đáng kể, cả về số lƣợng và giá trị tổng mức đầu tƣ. Vì vậy, đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là hầu hết các dự án đầu tƣ của Nhà trƣờng đối với giai đoạn 2005 - 2015; đối với giai đoạn trƣớc đó, luận văn chỉ nghiên cứu các dự án đầu tƣ chủ yếu của nhà trƣờng có tổng mức đầu tƣ từ 10 tỷ đồng trở lên.
Về đối tƣợng chủ thể tham gia quản lý dự án đầu tƣ, luận văn tập trung vào nghiên cứu bộ máy của Ban quản lý dự án mà trực tiếp tham gia công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng tại Nhà trƣờng là những ngƣời tham mƣu trực tiếp cho Lãnh đạo nhà trƣờng mà không nghiên cứu cấp quản lý cao hơn. Phƣơng pháp nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã áp dụng các kiến thức đã đƣợc học trong chƣơng trình đào tạo thạc sỹ quản trị kinh doanh của Trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội, có tham khảo thêm các tài liệu trong và ngoài nƣớc lĩnh vực đầu tƣ và quản lý dự án đầu tƣ. Để có số liệu cơ sở cho thực hiện đề tài, tôi đã thu thập các số liệu về tình hình thực hiện các dự án đầu tƣ của Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức từ năm 1998 đến nay và tìm hiểu về quá trình thực hiện công tác quản lý IX dự án đầu tƣ của Nhà trƣờng.
Ngoài ra tôi cũng đã tham khảo ý kiến của một số đồng nghiệp đang làm công việc tƣơng tự tại các Trƣờng, Viện, các chuyên gia khác trong lĩnh vực quản lý đầu tƣ xây dựng. Đóng góp của luận văn Với sự lựa chọn thực hiện đề tài này, tôi đã cố gắng đƣa ra và hy vọng ngƣời đọc sẽ thấy đƣợc khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức gắn liền mối quan hệ, hợp tác lâu dài giữa Cộng hòa dân chủ Đức trƣớc kia và Cộng hòa liên bang Đức ngày nay với Việt Nam; khái quát về các dự án đầu tƣ và thực trạng công tác quản lý dự án đầu tƣ của Nhà trƣờng; thấy đƣợc những mặt tích cực trong công tác quản lý dự án cũng nhƣ những hạn chế vẫn còn tồn tại trong công tác quản lý. Từ những phân tích đó, ngƣời viết sẽ đƣa ra một số giải pháp để hoàn thiện những vấn đề còn tồn tại trong công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức. Kết cấu của luận văn Để thể hiện đƣợc mục tiêu của đề tài, bản luận văn này đƣợc chia thành 3 chƣơng.
Chƣơng 1: "Cơ sở lý thuyết về quản lý dự án đầu tư" trình bày những khái niệm cơ bản về đầu tƣ và dự án đầu tƣ, nội dung của dự án đầu tƣ và nội dung của công tác quản lý dự án. Chƣơng 2: "Tình hình quản lý các dự án đầu tư tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức" trình bày giới thiệu về Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức và phân tích hiện trạng, đánh giá tình hình quản lý các dự án đầu tƣ của Nhà trƣờng từ khâu lập dự án, chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện đầu tƣ, một số vấn đề chính còn tồn tại trong công tác quản lý dự án đầu tƣ ở Nhà trƣờng. Chƣơng 3: "Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tư tại Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức" đƣa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ trong thời gian tới. Qua luận văn này, cho tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Tiến sỹ Nguyễn Thị Mai Anh đã tận tình giúp đỡ và hƣớng dẫn tôi trong quá trình hoàn thành bản luận văn.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô giáo X giảng viên khoa Kinh tế và Quản lý Trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội đã cung cấp cho tôi những kiến thức quý báu, các bạn đồng nghiệp, các chuyên gia, Ban quản lý dự án trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức, lãnh đạo nhà trƣờng đã cung cấp những ý kiến đóng góp và cung cấp số liệu cho tôi thực hiện bản luận văn này. XI CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƢ VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢ Khi đánh giá một dự án đầu tƣ của bất kỳ doanh nghiệp nào cũng nhƣ tổ chức quản lý thực hiện dự án, trƣớc hết chúng ta cần hiểu rõ những khái niệm cơ bản về dự án đầu tƣ cũng nhƣ phƣơng pháp quản lý dự án. Trên cơ sở những khái niệm đầu tiên này, mỗi dự án lại có những tính chất, đặc điểm riêng mà để phân tích hiệu quả của mỗi dự án đó chúng ta phải dùng những khái niệm cơ bản làm thƣớc đo để đánh giá bản chất của vấn đề.