LỜI MỞ ĐẦU Downloaded by BACH VAN (bachvan12@gmail.com) lOMoARcPSD|38895030 Trước quá trình thiết kế bản hỏi và quá trình điều trả - phỏng vấn về sau, nhóm chúng em nói chung và bản thân hai chúng em nói riêng đã trải qua nhiều quá trình tìm hiểu qua môn học PPNC2. Ngoài ra, do không cùng học 1 giáo viên giảng dạy PPNC1 nên các kiến thức chưa đồng nhất. Sau khi thực hành nghiên cứu dựa trên những kiến thức đã tiếp thu qua giảng đường, bản thân chúng em cũng rút ra được nhiều bài học, vấn đề của nghiên cứu và tầm quan trọng của nó. Các nội dung trong phương pháp nghiên cứu 2 được áp dụng chặt chẽ trong quá trình phát triển đề tài nghiên cứu của nhóm chúng em.
Hơn nữa còn sự góp ý và giúp đỡ tận tình của cô Bích Liên nên chúng em thuận lợi sửa sai và khắc phục điểm yếu của nhóm nói chung và bản thân chúng em nói riêng. Chúng em xin phép trình thu hoạch của mình qua từng quá trình trao đổi, phát triển và thực hành nghiên cứu đề tài : “Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học khóa 2021- 2025 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VÀ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1. Về đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học khóa 2021- 2025 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.” Đề tài nghiên cứu rất quan trọng, mang tính quyết định đến độ khó của nghiên cứu và sự thành công hay thất bại của cuộc nghiên cứu.
Đầu tiên nhóm chúng em chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ tinh thần của sinh viên đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”. Đề tài này được lấy từ các bạn học PPNC1, muốn áp dụng tiếp qua PPNC2 vì đã có sẵn nhiều tài liệu liên quan và dễ phát triển nội dung nghiên cứu trong môn PPNC2. Nên nhóm đã thống nhất chọn đây là đề tài nghiên cứu chính của nhóm trong môn này. Nhưng như đã nói, xác định đề tài nghiên cứu là công việc đầu tiên và có tính quan trọng, có thể quyết định độ khó và khả năng thành công của công cuộc nghiên cứu.
Với nhóm chúng em có kinh nghiệm còn non trẻ và chưa định hình được độ khó của đề tài mà nhóm đã chọn. Trong buổi vấn đáp do cô trực tiếp nhận xét và hỗ trợ, nhóm chúng em đã được góp ý về đề tài này, tuy đúng nhưng phạm vi của đề tài rất rộng, Downloaded by BACH VAN (bachvan12@gmail.com) lOMoARcPSD|38895030 nên điều chỉnh để giảm phạm vi mẫu của đề tài. Sau khá nhiều lần họp và đổi tên đề tài nhóm mới có thể thống nhất được tên đề tài cuối cùng. Trình tự thay đổi đề tài của nhóm như sau : 1.
Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học khóa 2021- 2025 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
( Trình tự thay đổi tên đề tài : 1>2>3>4) Có thể thấy, sau nhiều lần họp mới có thể quyết định được tên đề tài vừa cụ thể đối tượng, mục tiêu và làm tăng tính khả thi của đề tài nhóm chúng em. Qua quá trình thay đổi liên tục tên đề tài, chúng em mới có thể thấy tầm quan trọng và ý nghĩa của tên đề tài. Có thể coi tên đề tài là bước đầu tiên của quá trình nghiên cứu, tuy không khó nhưng mang nhiều vấn đề kèm theo. Chúng em cũng rút ra được, khi đặt đề tài : Phải suy nghĩ kĩ càng, cái gì sẽ được nghiên cứu ? Mối quan hệ liên quan đến đối tượng được nghiên cứu ? Phạm vi của đối tượng nghiên cứu ? Có thể thấy nhóm em đã không xác định rõ phạm vi của đối tượng nghiên cứu khiến cho quá trình xây dựng nghiên cứu gặp nhiều khó khăn.
Nhờ có sự chịu khó và góp ý từ cô nên chúng em đã hoàn thành được vấn đề về đề tài nghiên cứu này. Ma trận mục tiêu Ma trận mục tiêu được dựa vào mục tiêu mà nhóm đề ra đó là “Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng sức khỏe tâm thần” để phát triển cụ thể qua ma trận mục tiêu nghiên cứu. Trong quá trình làm ma trận mục tiêu, nhóm đã sử dụng tài liệu và đề tài nghiên cứu ở PPNC1 để hoàn thành ma trận mục tiêu. Ban đầu nhóm có chỉnh sửa và cụ thể nội dung Downloaded by BACH VAN (bachvan12@gmail.com) lOMoARcPSD|38895030 qua từng mục nhưng trong buổi sửa bài trên meet, cô đã chỉ ra rất nhiều điểm thiếu sót của ma trận mục tiêu từ mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể, nội dung nghiên cứu và phương pháp thu thập thông tin.
Trước hết, ma trận mục tiêu của nhóm chưa có tính logic, mục tiêu tổng quát được đưa ra nhưng mục tiêu cụ thể và nội dung nghiên cứu quá sơ sài, chỉ nêu ra mà không có tính liên kết với mạch mục tiêu tổng quát. Cụ thể : Trong bản ma trận mục tiêu ( Bảng 1 – Ma trận mục tiêu cũ, tr.22) mục tiêu tổng quát được đưa ra là “Nêu lên thực trạng các vấn đề về sức khỏe tâm thần của sinh viên” nhưng trong mục tiêu cụ thể “Các vấn đề hiện hữu (stress, lo âu, trầm cảm,.)/Các yếu tố ảnh hưởng đến tinh thần sức khoẻ của sinh viên (gia đình, xã hội, cá nhân,. Ở đây, mục tiêu cụ thể không liên kết được với mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể không nói lên cụ thể thực trạng vấn đề sức khỏe tâm thần của sinh viên mà lại nêu ra biểu hiện của sức khỏe tinh thần và nguyên nhân của nó. Do đó, đánh giá của cô về ma trận mục tiêu không chỉ khiến nhóm em phải xem lại những thiếu sót mà qua đó chúng em còn rút ra được một vấn đề phải được cân nhắc và lưu ý trong nghiên cứu, đó là mục tiêu nghiên cứu là đích đến của một nghiên cứu.
Ma trận mục tiêu phải dựa vào sự logic mà xây dựng, mục tiêu cụ thể là để làm rõ mục tiêu tổng quát, nội dung nghiên cứu là để làm rõ mục tiêu cụ thể. Tất cả đều phải liên kết và cùng hướng về mục tiêu chung là tìm hiểu các vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần mà đề tài hướng đến. Câu hỏi nghiên cứu - Giả thuyết nghiên cứu Ở trong bài nghiên cứu của mình, chúng em đưa ra câu hỏi nghiên cứu đó là : 1. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học khóa 2021- 2025 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh? 2.
Những yếu tố đó ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Khoa Xã hội học khóa 2021- 2025 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh? Câu hỏi nghiên cứu được đưa ra dựa trên thảo luận của nhóm em về hướng phát triển nghiên cứu, dựa vào câu hỏi có thể đưa ra được hướng đi cho nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu được chia thành 2 phần cũng như đó là trình tự từng phần mà nhóm nghiên Downloaded by BACH VAN (bachvan12@gmail.com) lOMoARcPSD|38895030 cứu chúng em giải quyết đề tài nghiên cứu, dựa vào trả lời câu hỏi để đi sâu vào tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của khách thể nghiên cứu. Ngoài ra, trong nghiên cứu khoa học, giả thuyết nghiên cứu là một mệnh đề được coi như là câu trả lời sơ bộ cho câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu được đưa ra để nhằm là kết luận cho nghiên cứu đó, nghiên cứu được phát triển bằng cách chứng minh tính chuẩn xác của giả thuyết nghiên cứu.
Việc xây dựng giả thuyết nghiên cứu phải được tìm hiểu, chắt lọc logic, không mâu thuẫn và theo những yêu cầu đối với giả thuyết nghiên cứu trong nghiên cứu xã hội học Nhóm chúng em đã sử dụng 2 loại giả thuyết : Giả thuyết mô tả và giả thuyết giải thích. Hai giả thuyết được sử dụng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Sau khi xây dựng xong giả thuyết mô tả thì giả thuyết giải thích cũng dựa trên giả thuyết mô tả để xây dựng nên. Quá trình hoàn thành công đoạn này tốn nhiều thời gian khi phải tìm hiểu rõ ràng các yêu cầu đối với giả thuyết trong nghiên cứu xã hội học.
Theo đó tóm lược lại : 1. Giả thuyết phải phù hợp với những nguyên lý xuất phát của chủ nghĩa duy vật lịch sử 2. Giả thuyết đưa ra không được mâu thuẫn hay đối lập với những ý luận, sự việc đã được thiết lập và kiểm chứng trong thực tế 3. Giả thuyết phải có thể kiểm tra được trong quá trình nghiên cứu xã hội học Qua quá trình xây dựng câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu, chúng em đã đúc kết lại nhiều vấn đề quan trọng cho nghiên cứu sau này.
Để xây dựng được câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu, phải cần có những kiến thức nhất định về đề tài nghiên cứu, nhóm phải xác định được đối tượng nghiên cứu là “các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần” để từ đó đối chiếu tương quan với tổng thể đề tài, xem xét những vấn đề liên quan, những khía cạnh để có thể nghiên cứu được đối tượng nghiên cứu. Ngoài ra, xây dựng được tổng thể câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu cũng là tổng quát được những kết quả mà nhóm đã thu thập được trong quá trình nghiên cứu đề tài. NỘI DUNG THU HOẠCH SAU KHI HỌC MÔN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2 Downloaded by BACH VAN (bachvan12@gmail.