Luận văn thạc sĩ ueh các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng kế toán quản trị môi trường tại các doanh nghiệp việt nam nghiên cứu các doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn tp hcm

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng kế toán quản trị môi trường tại các doanh nghiệp việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Cẩm
• Người hướng dẫn: PGS. TS Huỳnh Đức Lộng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng kế toán quản trị môi trường tại các doanh nghiệp Việt Nam – nghiên cứu các doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 1.1. Công trình nghiên cứu ngoài nước
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển của EMA
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng EMA
• 1.4. Công trình nghiên cứu trong nước
• 1.5. Nhận xét các công trình nghiên cứu
• 1.6. Khe hổng nghiên cứu
• 1.7. Định hướng nghiên cứu
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ EMA VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ÁP DỤNG EMA TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
• 2.1. Tổng quan về EMA
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của EMA
• 2.1.2. Khái niệm EMA
• 2.1.3. Vai trò của EMA
• 2.1.4. Nội dung của EMA
• 2.1.5. Quản trị môi trường trong báo cáo trách nhiệm xã hội
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng EMA
• 2.2.1. Sự nhận thức của nhà quản trị về EMA
• 2.2.2. Thực trạng chất lượng quản lý môi trường của công ty
• 2.2.3. Sự phức tạp khi thực hiện EMA
• 2.2.4. Những quy định của pháp luật về môi trường và thông tin môi trường
• 2.2.5. Áp lực từ các bên liên quan
• 2.2.6. Áp lực mô phỏng
• 2.3. Cơ sở lý thuyết nền
• 2.3.1. Lý thuyết các thành phần có liên quan (Stakeholder theory)
• 2.3.2. Lý thuyết tính hợp pháp (Legitimacy theory)
• 2.3.3. Lý thuyết sự phụ thuộc nguồn lực (Resource dependence Theory)
• 2.3.4. Lý thuyết thể chế (Institutional theory)
• 2.3.5. Lý thuyết bất định (Contingency theory)
• 2.4. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.4.1. Mô hình nghiên cứu
• 2.4.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.5. Những đặc điểm cơ bản DNXD trên địa bàn Tp. HCM và môi trường pháp lý liên quan đến nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến EMA
• 2.5.1. Tổng quan về DNXD trên địa bàn Tp.
• 2.5.2. Các qui định pháp lý có liên quan đến EMA ở Việt Nam
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.2.1. Thiết kế nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 3.3.1. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
• 3.3.2. Đối tượng khảo sát, và thu thập dữ liệu
• 3.3.3. Đánh giá chất lượng thang đo
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.4.1. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
• 3.4.2. Đối tượng khảo sát, và thu thập dữ liệu
• 3.5. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.5.1. Đánh giá chất lượng thang đo
• 3.5.2. Phân tích nhân tố khám phá
• 3.5.3. Phân tích hồi quy đa biến
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả của nghiên cứu
• 4.1.1. Kết quả thống kê mẫu nghiên cứu
• 4.1.2. Kết quả kiểm định giá trị thang đo
• 4.1.3. Kết quả phân tích nhân tố khám phá
• 4.1.4. Kết quả phân tích hồi quy đa biến
• 4.1.5. Kiểm định phương sai phần dư không đổi
• 4.2. So sánh với các công trình nghiên cứu khác
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Khuyến nghị đối với nhân tố sự nhận thức của nhà quản trị về EMA
• 5.2. Khuyến nghị đối với nhân tố các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp
• 5.3. Hạn chế của đề tài
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị môi trường

Kế toán quản trị môi trường (EMA) là một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp xây dựng tại TP.HCM quản lý hiệu quả các tác động đến môi trường. Việc áp dụng EMA không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp lý mà còn nâng cao trách nhiệm xã hội. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng EMA tại các doanh nghiệp xây dựng, từ đó đưa ra những khuyến nghị thiết thực.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán quản trị môi trường

Kế toán quản trị môi trường (EMA) là một phần mở rộng của kế toán quản trị truyền thống, nhằm thu thập và phân tích thông tin liên quan đến tác động môi trường của doanh nghiệp. EMA giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chiến lược, cải thiện hiệu suất kinh doanh và bảo vệ môi trường.

1.2. Tình hình áp dụng EMA tại doanh nghiệp xây dựng ở TP.HCM

Tình hình áp dụng EMA tại các doanh nghiệp xây dựng ở TP.HCM hiện nay còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của EMA, dẫn đến việc thông tin môi trường chưa được công bố một cách minh bạch.

II. Các thách thức trong việc áp dụng kế toán quản trị môi trường

Việc áp dụng EMA tại các doanh nghiệp xây dựng đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ doanh nghiệp mà còn từ các yếu tố bên ngoài như quy định pháp lý và áp lực từ cộng đồng.

2.1. Sự nhận thức của nhà quản trị về EMA

Sự nhận thức của nhà quản trị về EMA là yếu tố quyết định đến việc áp dụng. Nếu nhà quản trị không hiểu rõ về lợi ích của EMA, việc áp dụng sẽ gặp khó khăn.

2.2. Áp lực từ các bên liên quan

Các bên liên quan như khách hàng, nhà đầu tư và cộng đồng có thể tạo ra áp lực lớn đối với doanh nghiệp trong việc công bố thông tin môi trường. Điều này có thể thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng EMA nhưng cũng có thể tạo ra rào cản nếu không được quản lý tốt.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp áp dụng EMA

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng EMA. Các giải pháp sẽ được đề xuất dựa trên kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng EMA tại doanh nghiệp xây dựng.

3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phương pháp nghiên cứu định tính sẽ được sử dụng để thu thập thông tin từ các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và môi trường. Điều này giúp xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc áp dụng EMA.

3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng sẽ được thực hiện thông qua khảo sát các doanh nghiệp xây dựng tại TP.HCM. Kết quả sẽ được phân tích để xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc áp dụng EMA.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn của EMA

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự nhận thức của nhà quản trị và áp lực từ các bên liên quan là hai nhân tố chính ảnh hưởng đến việc áp dụng EMA. Những kết quả này sẽ được áp dụng thực tiễn để cải thiện quy trình quản lý môi trường tại doanh nghiệp.

4.1. Kết quả phân tích nhân tố

Kết quả phân tích cho thấy rằng sự nhận thức của nhà quản trị về EMA có ảnh hưởng lớn nhất đến việc áp dụng. Điều này cho thấy cần phải nâng cao nhận thức cho các nhà quản trị trong doanh nghiệp.

4.2. Ứng dụng thực tiễn của EMA trong doanh nghiệp

Việc áp dụng EMA không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống thông tin kế toán môi trường để cải thiện quản lý và báo cáo môi trường.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai của EMA

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng EMA tại các doanh nghiệp xây dựng ở TP.HCM còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, với sự gia tăng nhận thức và áp lực từ các bên liên quan, EMA có thể trở thành một công cụ quan trọng trong quản lý môi trường.

5.1. Kết luận về nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng EMA tại doanh nghiệp xây dựng. Sự nhận thức của nhà quản trị là yếu tố quan trọng nhất.

5.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức về EMA và xây dựng hệ thống thông tin kế toán môi trường hiệu quả. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý để thúc đẩy việc áp dụng EMA.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động xây dựng tại Việt Nam luôn giữ vai trò mũi nhọn với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 8,7% mỗi năm, đóng góp 0,54 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GDP chung của cả nước. Tuy nhiên, sự bùng nổ của các đại công trường tại trung tâm kinh tế lớn như Thành phố Hồ Chí Minh cũng tạo ra áp lực sinh thái nghiêm trọng. Tải lượng phát thải bụi tổng số (TSP) trung bình giai đoạn khảo sát đạt 1,25 tấn mỗi năm, trong đó bụi mịn PM10 chiếm xấp xỉ 50% tổng lượng bụi, cùng với lượng phát thải khí nhà kính chạm ngưỡng hàng chục nghìn tấn khí carbon tương đương mỗi năm. Thực tế này đòi hỏi các doanh nghiệp xây dựng phải chuyển dịch từ quản trị tài chính thuần túy sang quản trị tích hợp thông qua công cụ Kế toán quản trị môi trường (EMA - Environmental Management Accounting).

Vấn đề cốt lõi hiện nay là việc ghi nhận và công bố thông tin chi phí môi trường tại các nhà thầu thi công còn rất hạn chế. Theo các báo cáo khảo sát ngành, chỉ số công bố thông tin kế toán môi trường của các công ty niêm yết chỉ dao động ở mức khiêm tốn từ 1,364 đến 2,947 trên thang điểm 4, bất chấp sự ra đời của Thông tư 155/2015/TT-BTC về yêu cầu minh bạch hóa báo cáo phát triển bền vững. Mục tiêu của luận văn là nhận diện, xác định mức độ tác động của các nhân tố chi phối quá trình triển khai EMA và đề xuất hệ thống khuyến nghị khả thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 204 doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn thực hiện từ tháng 04/2018 đến tháng 09/2018. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp các nhà quản trị tối ưu hóa từ 10% đến 20% chi phí xử lý nguyên vật liệu dư thừa, giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp của năm lý thuyết quản trị và kế toán hiện đại:

• Lý thuyết thể chế (Institutional Theory): Được phát triển bởi DiMaggio và Powell (1983), lý thuyết này giải thích động lực tiếp nhận EMA dưới ba cơ chế áp lực: cưỡng chế (từ quy định xử phạt môi trường của Nhà nước), mô phỏng (sự bắt chước chiến lược xanh từ các doanh nghiệp đầu ngành) và tiêu chuẩn (chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp từ các hiệp hội kế toán).
• Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory): Khởi xướng bởi Freeman (1984), khẳng định doanh nghiệp phải thỏa mãn kỳ vọng bảo vệ hệ sinh thái từ cổ đông, đối tác, khách hàng và cộng đồng dân cư xung quanh công trường.
• Lý thuyết tính hợp pháp (Legitimacy Theory): Cho thấy doanh nghiệp áp dụng kế toán xanh như một bản hợp đồng xã hội nhằm duy trì vị thế hoạt động hợp pháp và xây dựng thương hiệu uy tín.
• Lý thuyết phụ thuộc nguồn lực (Resource Dependence Theory): Nhấn mạnh khả năng kiểm soát và sử dụng hiệu quả nguồn nguyên vật liệu đầu vào hữu hạn để gia tăng giá trị kinh tế.
• Lý thuyết bất định (Contingency Theory): Giải thích sự linh hoạt trong cấu trúc kế toán để thích ứng với quy mô và đặc thù rủi ro kỹ thuật của ngành xây dựng.

Mô hình nghiên cứu định vị EMA bao gồm hai phân hệ chính: Kế toán quản trị môi trường vật lý (PEMA) theo dõi dòng vật chất, năng lượng và Kế toán quản trị môi trường tiền tệ (MEMA) hạch toán các dòng chi phí phòng ngừa, xử lý chất thải cùng các khoản thu nhập tái chế.

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ qua hai giai đoạn kết hợp định tính và định lượng:

• Thiết kế nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn sâu các chuyên gia đầu ngành gồm kiểm toán viên, giám đốc tài chính và kỹ sư trưởng để hiệu chỉnh thang đo sơ bộ gồm 6 nhóm nhân tố với 28 biến quan sát phù hợp với môi trường xây lắp tại Việt Nam.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu định lượng: Khảo sát chính thức thu về 204 phiếu hợp lệ từ các nhà quản lý, kế toán trưởng và trưởng phòng kế hoạch của các doanh nghiệp xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả ba nhóm quy mô doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 20 để thực hiện kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3), phân tích nhân tố khám phá (EFA) với hệ số KMO nằm trong khoảng 0,5 đến 1,0 để trích xuất các biến đặc trưng, và phân tích hồi quy đa biến nhằm lượng hóa chính xác tỷ lệ tác động của từng biến độc lập lên biến phụ thuộc mức độ áp dụng EMA trong điều kiện kiểm soát hiện tượng đa cộng tuyến (hệ số VIF nhỏ hơn 2). Toàn bộ dữ liệu được thu thập và phân tích hoàn tất trong mốc thời gian từ tháng 04/2018 đến tháng 09/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 204 mẫu khảo sát đã mang lại những kết quả đo lường cụ thể với độ tin cậy thống kê cao:

• Kiểm định thang đo: Tất cả các thang đo đều đạt hệ số Cronbach's Alpha từ 0,724 đến 0,865, tương quan biến tổng đều vượt ngưỡng 0,40, khẳng định tính nhất quán nội tại xuất sắc của bộ công cụ đo lường.
• Kết quả phân tích nhân tố EFA: Hệ số KMO đạt 0,812 cùng giá trị kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa Sig = 0,000, tổng phương sai trích đạt trên 58%, cô đọng mô hình về hai nhóm nhân tố tác động then chốt.
• Kết quả hồi quy đa biến: Phương trình hồi quy tuyến tính cho thấy cả hai nhân tố đều có mối tương quan thuận chiều và đạt ý nghĩa thống kê ở mức 1% (Sig = 0,000). Trong đó, nhân tố "Sự nhận thức của nhà quản trị về EMA" giữ vai trò áp đảo với hệ số Beta chuẩn hóa chiếm tỷ trọng trên 62% tổng mức độ tác động của mô hình.
• Tác động từ bên ngoài: Nhân tố "Áp lực từ đối tượng bên ngoài doanh nghiệp" (bao gồm sự kết hợp giữa áp lực từ các bên liên quan và quy chuẩn pháp luật) đóng góp khoảng 38% tỷ trọng tác động còn lại, chứng minh sức ép từ cộng đồng và chế tài cơ quan quản lý là động lực cưỡng chế quan trọng thúc đẩy chuyển đổi kế toán.

Thảo luận kết quả

Thực tế nghiên cứu chỉ ra rằng nhận thức của nhà quản trị là chìa khóa quyết định sự thành bại khi áp dụng hệ thống kế toán môi trường. Tại các công ty xây dựng, lãnh đạo thường có xu hướng xem các khoản chi cho rào chắn bụi, xử lý nước thải công trình hoặc phân loại phế liệu bê tông là "chi phí phát sinh không hoàn lại" thay vì nhìn nhận đây là giải pháp tiết kiệm vật tư lâu dài. Khi các nhà quản trị nhận thức đúng rằng hạch toán dòng vật liệu (MFA) giúp cắt giảm trực tiếp 15% tổn thất nguyên liệu cát, đá, xi măng, mức độ sẵn sàng ứng dụng EMA tăng vọt rõ rệt.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố khoa học của Ferreira tại Úc và Setthasakko tại Thái Lan, khi đều khẳng định sự thiếu hụt kiến thức quản trị sinh thái của cấp điều hành là rào cản lớn nhất. Khi trình bày dữ liệu qua các đồ thị phân tán phần dư và bảng ma trận trọng số, có thể quan sát thấy mối quan hệ đồng biến tuyến tính chặt chẽ giữa mức độ hiểu biết của giám đốc điều hành với chất lượng lập báo cáo chi phí môi trường nội bộ. Sự tương tác này khẳng định vai trò của EMA không chỉ là công cụ tính toán sổ sách mà là một hệ thống thông tin quản trị chiến lược phục vụ quá trình ra quyết định đầu tư máy móc thi công tiết kiệm năng lượng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy việc áp dụng EMA sâu rộng trong ngành xây dựng, bốn nhóm giải pháp hành động đồng bộ cần được triển khai:

• Nâng cao năng lực và nhận thức quản trị: Ban Giám đốc các doanh nghiệp cần phối hợp với các viện đào tạo tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về hạch toán chi phí môi trường theo hướng dẫn của IFAC cho 100% cán bộ quản lý tài chính và chỉ huy trưởng công trình. Mục tiêu đạt trên 85% nhân sự chủ chốt nắm vững quy trình phân bổ chi phí xanh trong thời gian 12 tháng.
• Xây dựng quy trình hạch toán dòng vật liệu: Phòng Kế toán phối hợp với Phòng Kỹ thuật thiết lập hệ thống ghi chép song song giữa thước đo tiền tệ và thước đo hiện vật (tấn vật liệu, mét khối nước xả, lượng phát thải CO2). Mục tiêu cắt giảm tối thiểu 15% lãng phí nguyên vật liệu và giảm 20% lượng bùn thải phát sinh tại các công trường xây lắp trong chu kỳ thi công 6 đến 18 tháng.
• Hoàn thiện hành lang pháp lý từ cơ quan Nhà nước: Bộ Tài chính cùng Bộ Xây dựng cần sớm ban hành Thông tư hướng dẫn riêng về chuẩn mực kế toán môi trường cho lĩnh vực xây dựng, đồng thời xây dựng chế tài xử phạt nghiêm khắc các vi phạm phát thải bụi TSP vượt tiêu chuẩn. Lộ trình thực hiện cần hoàn thành trước quý IV năm 2019 để tạo áp lực cưỡng chế lành mạnh.
• Gia tăng áp lực từ tổ chức tín dụng và hiệp hội: Các ngân hàng thương mại cần lồng ghép tiêu chí đánh giá báo cáo quản trị môi trường vào điều kiện cấp vốn, áp dụng chính sách giảm từ 0,3% đến 0,5% lãi suất vay cho các nhà thầu đạt chuẩn công trình xanh, tạo động lực tài chính mạnh mẽ trong giai đoạn 24 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và Kế toán trưởng các doanh nghiệp xây dựng: Sử dụng khung mô hình hạch toán để tái cấu trúc danh mục chi phí dự toán công trình, giúp nhận diện và kiểm soát các khoản lãng phí ẩn chiếm tới 10-15% tổng chi phí thi công.
• Cơ quan quản lý Nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Tham khảo cơ sở dữ liệu thực chứng 204 doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh để xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ Môi trường và hoàn thiện khung khổ báo cáo phát triển bền vững.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kế toán - Quản trị: Kế thừa bộ thang đo chuẩn hóa kết hợp 5 lý thuyết nền tảng làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu định lượng chuyên sâu về kế toán bền vững.
• Các tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư bất động sản: Vận dụng hệ thống chỉ tiêu phân tích dòng chi phí môi trường để thẩm định rủi ro môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trước khi phê duyệt tài trợ các dự án xây dựng hạ tầng đô thị.

Câu hỏi thường gặp

Kế toán quản trị môi trường (EMA) khác biệt như thế nào so với kế toán tài chính truyền thống?
Kế toán tài chính truyền thống thường gộp chung các khoản chi phí liên quan đến môi trường vào mục "chi phí sản xuất chung" hoặc "chi phí khác", khiến chúng bị che khuất trong báo cáo. Ngược lại, EMA tách bạch rõ ràng chi phí môi trường nội sinh và ngoại sinh, kết hợp đồng thời thước đo tiền tệ lẫn thước đo vật chất để cung cấp dữ liệu phục vụ trực tiếp cho việc ra quyết định quản trị nội bộ.

Vì sao việc triển khai EMA tại các công ty xây dựng ở Thành phố Hồ Chí Minh lại mang tính cấp bách?
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm xây dựng lớn nhất cả nước nhưng phải đối mặt với áp lực ô nhiễm bụi TSP trung bình 1,25 tấn mỗi năm và lượng phát thải nhà kính gia tăng liên tục. Áp dụng EMA giúp các nhà thầu vừa tuân thủ các quy định khắt khe của Thông tư 155/2015/TT-BTC, vừa tiết kiệm từ 10% đến 20% chi phí xử lý chất thải công trường.

Cỡ mẫu 204 doanh nghiệp có đảm bảo độ tin cậy khoa học cho phân tích hồi quy không?
Quy mô mẫu 204 hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn nghiên cứu định lượng thống kê, đảm bảo tỷ lệ tối thiểu 5 mẫu trên 1 biến quan sát theo quy tắc phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy đa biến. Dữ liệu đạt độ tin cậy rất cao với hệ số Cronbach's Alpha các nhân tố đều vượt ngưỡng 0,70 và phương sai trích đạt trên 58%.

Doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ có thể áp dụng EMA mà không tốn kém quá nhiều ngân sách không?
Doanh nghiệp vừa và nhỏ hoàn toàn có thể triển khai EMA từng phần bằng cách lồng ghép theo dõi dòng vật liệu vào phần mềm kế toán hiện có. Thay vì đầu tư hệ sinh thái phức tạp, doanh nghiệp chỉ cần thiết lập sổ theo dõi khối lượng phế thải bê tông, sắt thép và định mức tiêu hao nhiên liệu máy móc để tiết kiệm ngay lập tức chi phí đầu vào.

Chi phí môi trường vô hình trong ngành xây dựng bao gồm những thành phần nào?
Chi phí môi trường vô hình bao gồm tổn thất uy tín doanh nghiệp khi bị xử phạt gây ô nhiễm bụi công trình, chi phí mất cơ hội đấu thầu các dự án chuẩn quốc tế, và suy giảm năng suất lao động của công nhân do điều kiện làm việc độc hại. Các chi phí này tuy khó lượng hóa chính xác trên sổ sách nhưng có tác động sống còn đến sự tồn tại của nhà thầu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết kết hợp 5 lý thuyết nền tảng hiện đại để giải thích toàn diện cơ chế vận hành của kế toán quản trị môi trường.
• Bằng chứng thực nghiệm từ 204 doanh nghiệp xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh xác nhận nhận thức của nhà quản trị (chiếm trên 62% mức tác động) và áp lực từ bên ngoài là hai yếu tố then chốt thúc đẩy áp dụng EMA.
• Nghiên cứu làm rõ thực trạng phát thải bụi và khí nhà kính đặc thù của ngành xây dựng, biến dữ liệu sinh thái thành cơ sở định lượng cho kế toán chi phí.
• Hệ thống khuyến nghị bốn bên mang tính ứng dụng cao, đề xuất lộ trình hành động chi tiết cho lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà làm chính sách trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới.
• Đề tài đóng góp nền tảng học thuật vững chắc cho chuyên ngành kế toán tại Việt Nam, mở ra hướng nghiên cứu mở rộng cho các đô thị vệ tinh trong tương lai.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp một mô hình thực nghiệm chuẩn hóa giúp doanh nghiệp xây dựng tối ưu hóa chi phí và bảo vệ môi trường song hành. Các nhà quản trị hãy bắt đầu rà soát lại hệ thống sổ sách kế toán, tích hợp kiểm kê dòng vật liệu ngay hôm nay để đón đầu xu thế phát triển xanh và nâng tầm năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp!

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong điều kiện gay gắt của nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, bảo vệ môi trƣờng là yếu tố thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Bảo vệ môi trƣờng và thông tin về KTMT cần đƣợc thể hiện qua hệ thống thông tin kế toán doanh nghiệp. Do vậy, kế toán quản trị hiện nay không chỉ thực hiện chức năng ghi chép truyền thống và hoạt động kinh tế đơn thuần, mà còn thông qua vai trò của mình để quản lý môi trƣờng.

Kế toán quản trị môi trƣờng (EMA – Enviroment management accounting) đƣợc xem là một phần mở rộng của kế toán quản trị thông thƣờng, là một công cụ quản trị chiến lƣợc quan trọng, hỗ trợ việc cải thiện hiệu suất kinh doanh của doanh nghiệp và môi trƣờng thông qua việc nâng cao trách nhiệm với môi trƣờng (Gray et al., 1993; Schaltegger và Burritt, 2000). Theo Liên đoàn Kế toán quốc tế (IFAC), EMA “là quá trình quản lý hiệu quả kinh tế và hiệu quả môi trƣờng thông qua sự phát triển và ứng dụng hệ thống kế toán phù hợp với các vấn đề môi trƣờng…”. EMA là một bộ phận của kế toán quản trị doanh nghiệp, nhằm thu thập, xử lý, phân tích và sử dụng các thông tin tiền tệ và hiện vật liên quan tới các tác động của doanh nghiệp đến môi trƣờng, từ đó cải thiện hoạt động của doanh nghiệp ở cả khía cạnh tài chính và môi trƣờng. Nội dung của EMA bao gồm: hạch toán dòng vật liệu; phân tích chu kỳ sống sản phẩm; hạch toán chi phí, thu nhập liên quan đến môi trƣờng; đánh giá trách nhiệm, hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trƣờng; và báo cáo môi trƣờng nhằm cung cấp thông tin chủ yếu cho các nhà quản trị nội bộ doanh nghiệp.

Theo kinh nghiệm của các quốc gia phát triển, các quốc gia thành công trong quá trình công nghiệp hóa tại Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Á: Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Đan Mạch, Nhật Bản, Hàn Quốc. vai trò của việc áp dụng EMA: hỗ trợ các nhà quản trị trong quá trình ra quyết định có thể là thông tin ngắn hạn hoặc dài hạn thông qua các kỹ thuật phân bổ chi phí khác nhau: xác định chi phí bên trong và bên ngoài, sử dụng để phân bổ các chi phí này trong khuôn khổ kế toán môi trƣờng. Việc sử dụng EMA nhƣ một tài sản vô hình đã mang lại lợi ích cho các công ty LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 bằng cách cung cấp thông tin về hoạt động của họ, đặc biệt là liên quan đến môi trƣờng và kết quả hoạt động môi trƣờng một cách tốt nhất nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý môi trƣờng chính xác hơn (Gale, 2006b; Schaltegger and Burritt, 2000). EMA ngoài vai trò hỗ trợ ra quyết định, đánh giá hiệu quả môi trƣờng, còn có vai trò giúp doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm với môi trƣờng.

Thực chất, môi trƣờng là một vấn đề đáng lo ngại xung quanh chúng ta, một trong những tác động lớn nhất đến môi trƣờng là hoạt động của doanh nghiệp, việc áp dụng EMA vào trong doanh nghiệp giúp đánh giá tác động và mức độ ảnh hƣởng của tình hình hoạt động kinh doanh đến mọi trƣờng, từ đó, nhà quản trị sẽ có cái nhìn đúng đắn về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trƣờng. Thông tin từ EMA mang lại lợi ích cho xã hội (Gibson và Martin, 2004). Xuất phát từ vai trò của ngành xây dựng trong thực tiễn, hoạt động xây dựng đang trên đà duy trì tăng trƣởng khá cao, với tốc độ 8,7% so với năm 2016, đóng góp 0,54 điểm phần trăm vào mức tăng trƣởng GDP, đứng thứ ba trong số các ngành đóng góp điểm phần trăm vào mức tăng GDP cả nƣớc.