Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Thực trạng quản lý công tác giảng dạy của đội ngũ giảng viên thỉnh giảng tại trường ĐHDLHP những năm qua. Chương 3: Những biện pháp tăng cường quản lý công tác giảng dạy của đội ngũ giảng viên thỉnh giảng tại trường ĐHDLHP trong giai đoạn mới. Kết luận và khuyến nghị.
Tài liệu tham khảo. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm giảng viên, giảng viên cơ hữu, giảng viên thỉnh giảng 1.
Khái niệm giảng viên: Theo Điều 61 – Luật Giáo dục nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam được Quốc hội thông qua ngày 02 tháng 12 năm 1998: - “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục khác.” - “Nhà giáo dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học và sau đại học gọi là giảng viên.” Giáo viên nói chung và giảng viên nói riêng là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục - đào tạo. Cùng với năng lực chuyên môn, người giảng viên cần có phẩm chất đạo đức và tinh thần tận tâm với nghề nghiệp. Khái niệm giảng viên cơ hữu: Theo Điều 45, Quy chế trường Đại học Dân lập, ban hành năm 2001: “Hiệu trưởng trường Đại học Dân lập tuyển dụng giảng viên, cán bộ và nhân viên bằng hình thức hợp đồng lao động. Cán bộ quản lý, giảng viên cơ hữu, cán bộ và nhân viên ở các đơn vị Phòng, Ban, Khoa của trường Đại học Dân lập không ở trong biên chế nhà nước, trừ những trường hợp đặc biệt được Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định biệt phái.” Theo Điều 47, Quy chế trường Đại học Dân lập, ban hành năm 2001: “Giảng viên, cán bộ và nhân viên cơ hữu của trường Đại học Dân lập được hưởng chế độ tiền công, tiền lương hợp lý theo kết quả hoạt động của trường, được đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, được xét 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công nhận chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư, xét tặng các danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, Huy chương”Vì sự nghiệp giáo dục”, có nhiệm vụ và quyền hạn của nhà giáo như quy định tại Mục I, Chương IV của Luật Giáo dục.
Khái niệm giảng viên thỉnh giảng: Quy chế trường Đại học Dân lập quy định: “ Các giáo sư, các giảng viên, các nhà khoa học có đủ các tiêu chuẩn nói tại khoản 2, Điều 61, Luật Giáo dục được mời giảng dạy tại các trường Đại học Dân lập. Người được mời thỉnh giảng có nhiệm vụ và quyền hạn được quy định tại Điều 63 (Nhiệm vụ của nhà giáo) và Điều 64 (Quyền của nhà giáo) của Luật Giáo dục; nếu là cán bộ công chức thì phải đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ ở nơi mình đang công tác. Khái niệm chất lượng giảng viên Trong giáo dục đại học, chất lượng giảng viên là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng đào tạo. Để xác định được chất lượng giảng viên cần tiến hành đánh giá giảng viên nói chung và hoạt động giảng dạy của giảng viên nói riêng.
Vậy, cần dựa trên những tiêu chí nào để đánh giá chất lượng giảng viên? Có thể nói rằng, đây là một vấn đề khó, bởi lẽ cho đến nay, chưa có một thước đo chi tiết, mang tính chuẩn chung cho tất cả các trường đại học để tiến hành đánh giá hết các mặt cần đo về phẩm chất, đạo đức, trình độ chuyên môn và kỹ năng sư phạm của người giảng viên. Theo tác giả Nguyễn Đức Chính, để đánh giá giảng viên, trước hết cần dựa vào chức trách, vai trò của người giảng viên. Tuy nhiên, theo thời gian, chức trách, vai trò của giảng viên cũng thường thay đổi cho phù hợp với thực tế xã hội. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu có chung quan điểm về cách xác định các công việc thuộc chức trách giảng viên dựa trên 4 yếu tố: - Giảng dạy.
- Dịch vụ chuyên môn phục vụ công cộng. - Bổn phận công dân với tư cách là nhà khoa học. Cũng có các công trình nghiên cứu chỉ xem xét chức trách của người giảng viên với 3 yếu tố: giảng dạy, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. Để đánh giá chất lượng giảng viên, có thể thông qua nhiều kênh thông tin khác nhau như căn cứ vào kết quả học tập và phát triển của sinh viên, kết quả đánh giá cán bộ định kỳ của nhà trường, của đồng nghiệp, hoặc có thể tham khảo phiếu thăm dò ý kiến sinh viên… Vấn đề đặt ra là muốn đánh giá chính xác và công bằng cần xây dựng các tiêu chí chuẩn, phù hợp và một quy trình đánh giá tốt.
Khái niệm cơ bản về khoa học quản lý, quản lý giáo dục 1. Khái niệm cơ bản về khoa học quản lý: Trước hết, cần đặt câu hỏi: Tại sao phải quản lý? Điều này có thể được lý giải như sau: Ngay từ khi con người bắt đầu hình thành các nhóm để thực hiện các mục tiêu mà họ không thể đạt được với tư cách cá nhân riêng lẻ, thì quản lý đã là một yếu tố cần thiết đề đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân. Vì những nỗ lực chung ngày càng đem lại kết quả và vì các nhóm ngày càng trở thành tổ chức rộng lớn hơn, nên nhiệm vụ của các nhà quản lý ngày càng quan trọng hơn. Khái niệm về “tổ chức” ? Theo các tác giả Đặng Quốc Bảo và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Do tính đa nghĩa của thuật ngữ này, khi nói đến hoạt động quản lý chúng ta chỉ nói đến tổ chức như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó, mà để đạt được mục đích đó, một con người riêng lẻ không thể nào đạt đến.” Các tổ chức khác nhau được phân biệt nhờ các tiêu chí: mục đích của tổ chức, cơ cấu của tổ chức, những điều kiện tồn tại và phát triển của tổ chức… Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu ra sao và quy mô như thế nào thì cũng phải có sự quản lý và có người làm công tác quản lý để tổ chức đó hoạt động và đạt được mục đích của mình.
Vậy quản lý là gì? Hiện nay, có nhiều định nghĩa khác nhau về khái niệm quản lý: - Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. - Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo/lãnh đạo và kiểm tra. Như vậy, quản lý là một hoạt động thiết yếu; nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức. Hoạt động quản lý vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật.
Khoa học vì các hoạt động quản lý được tổ chức tốt, rõ ràng và thích hợp, có định hướng, dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và phương pháp hoạt động cụ thể. Nghệ thuật vì hoạt động quản lý phải được vận dụng một cách sáng tạo vào từng hoàn cảnh cụ thể trong sự kết hợp và chịu tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội. Để quản lý một tổ chức, phải có người quản lý. Người quản lý là nhân vật có trách nhiệm phân bố nhân lực và các nguồn lực khác, chỉ dẫn sự vận hành của một bộ phận hay toàn bộ tổ chức để tổ chức hoạt động có hiệu quả và đạt được mục đích.
11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Nếu phân loại người quản lý theo “cấp” quản lý sẽ có: Người quản lý cấp thấp, người quản lý cấp trung gian và người quản lý cấp cao. Nếu phân loại người quản lý theo “phạm vi” quản lý, phạm vi tác động và ảnh hưởng của họ thì sẽ có: Người quản lý theo chức năng, người quản lý tổng hợp, người quản lý dự án.2 Khái niệm quản lý giáo dục: Giáo dục là một chức năng của xã hội loài người, được thực hiện một cách tự giác, vượt qua cái ngưỡng “tập tính” của các giống loài động vật bậc thấp khác. Cũng như mọi hoạt động khác của xã hội loài người, giáo dục cũng được quản lý trên bình diện thực tiễn ngay từ khi hoạt động giáo dục có tổ chức mới hình thành. Bản thân sự giáo dục được tổ chức và có mục đích đã là một thực tiễn quản lý giáo dục sống động.
Kitebro, một nhà văn hoá của thời đại đã nói: “Sau khi con người sinh ra, còn lại là giáo dục.” Giáo dục được coi là “then chốt” của mọi vấn đề then chốt. Giáo dục có quan hệ hoà quyện với chính trị, văn hoá, kinh tế và xã hội. Vì vậy, vấn đề quản lý giáo dục được đặt ra với vai trò hết sức quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của cả một dân tộc, một xã hội. Nhà sư phạm lỗi lạc Cô-men-ski ( 1592 – 1670 ), khi đặt nền móng cho hệ thống các nhà trường, đã tạo cơ sở cho sự ra đời của vấn đề quan trọng hàng đầu trong quản lý giáo dục là “tổ chức hệ thống giáo dục” trên quy mô toàn xã hội.
Đầu những năm 50 của thế kỷ XX, nhiều công trình nghiên cứu mang tính hàn lâm về các khía cạnh khác nhau của quản lý giáo dục đã được các nhà khoa học Liên xô cũ cho xuất bản. Pôpốp - nhà hoạt động sư phạm và quản lý giáo dục thuộc Liên xô cũ, đã cho xuất bản cuốn “Quản lý trường học”. Cuốn sách này thực chất không phải là 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công trình khoa học về quản lý giáo dục mà là một tập hợp các chỉ dẫn cho hoạt động thực tiễn của những người làm công tác quản lý giáo dục và được coi là một trong những tài liệu đầu tiên về quản lý giáo dục. Trong những năm gần đây, các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục đã ngày càng nhiều.
Điển hình là các công trình: “Nghề Hiệu trưởng – một triển vọng thực tiễn được phản ánh” của Thomas J. Seriovanni (1991); “Hành vi tổ chức trong giáo dục” của Robert J. Owens (1995); “Quản lý giáo dục – Lý thuyết, nghiên cứu và thực tiễn” của Wayne K.