Nâng cao tính tích cực và sáng tạo của sinh viên qua các biện pháp quản lý dạy học tại trường ...

Chuyên đề nghiên cứu Biện pháp nâng cao tính tích cực và sáng tạo trong dạy ..., cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia chuyên

2004

88
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc phát huy tính tích cực trong dạy học là một yêu cầu cấp thiết. Các phương pháp dạy học hiện nay cần phải chuyển từ hình thức truyền thụ một chiều sang hình thức khuyến khích sự tham gia chủ động của sinh viên. Theo đó, sáng tạo trong giáo dục không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là việc khơi dậy khả năng tư duy độc lập và sáng tạo của người học. Các lý thuyết giáo dục như của Socrate hay Khổng Tử đã nhấn mạnh vai trò của người học trong quá trình tiếp thu tri thức. Việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III, nơi mà sinh viên cần được trang bị những kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

1.1. Khái niệm về quá trình dạy học

Quá trình dạy học được hiểu là một hoạt động xã hội nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức. Đây là một quá trình nhận thức, trong đó người dạy và người học tương tác với nhau để đạt được mục tiêu giáo dục. Phương pháp dạy học tích cực không chỉ giúp sinh viên lĩnh hội kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho công việc sau này. Việc áp dụng các phương pháp này trong giảng dạy tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động và sáng tạo.

1.2. Lý luận về phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo của sinh viên

Lý luận về việc phát huy tính tích cực trong dạy học nhấn mạnh rằng người học cần được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình giáo dục. Điều này có nghĩa là giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người hướng dẫn, tạo điều kiện cho sinh viên tự khám phá và phát triển. Việc áp dụng các biện pháp giáo dục nhằm phát huy sáng tạo trong giáo dục sẽ giúp sinh viên phát triển tư duy độc lập, khả năng tự học và tự nghiên cứu. Tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III, việc này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn góp phần vào việc hình thành những thế hệ sinh viên năng động, sáng tạo và có khả năng thích ứng với môi trường làm việc.

II. Thực trạng hoạt động dạy học ở trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III

Thực trạng hoạt động dạy - học tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Mặc dù nhà trường đã có những nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, nhưng vẫn còn tồn tại hiện tượng thầy giảng, trò ghi. Điều này dẫn đến việc sinh viên không phát huy được tính tích cực trong dạy học. Các phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn chiếm ưu thế, khiến cho sinh viên thiếu đi sự chủ động và sáng tạo trong học tập. Để khắc phục tình trạng này, cần có những biện pháp quản lý hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học tập.

2.1. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy - học tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III hiện nay còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến sự thiếu hụt trong việc phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên. Các giáo viên cần được bồi dưỡng kỹ năng và phương pháp giảng dạy hiện đại để có thể đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên. Việc cải tiến quản lý hoạt động dạy - học sẽ giúp tạo ra môi trường học tập tích cực hơn, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động.

2.2. Nguyên nhân của thực trạng

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân khách quan liên quan đến chính sách giáo dục và cơ sở vật chất của nhà trường. Nguyên nhân chủ quan chủ yếu đến từ nhận thức của giáo viên và sinh viên về vai trò của tính tích cực trong dạy học. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự thay đổi trong tư duy giáo dục, từ đó tạo ra những biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao sáng tạo trong giáo dục.

III. Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao tính tích cực chủ động và sáng tạo của sinh viên

Để nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III, cần thực hiện một số biện pháp quản lý cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường và đổi mới quản lý hoạt động dạy - học, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực hơn. Thứ hai, cần bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ giáo viên, giúp họ áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại. Cuối cùng, cần tăng cường quản lý hoạt động học tập của sinh viên, khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động ngoại khóa và tự học. Những biện pháp này sẽ giúp sinh viên phát huy tối đa tính tích cực trong dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục.

3.1. Tăng cường và đổi mới quản lý hoạt động dạy học

Việc tăng cường và đổi mới quản lý hoạt động dạy - học là rất cần thiết để nâng cao tính tích cực trong dạy học. Cần xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Điều này sẽ giúp sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề. Tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III, việc này sẽ tạo ra môi trường học tập năng động, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động và sáng tạo.

3.2. Bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ giáo viên là một trong những biện pháp quan trọng nhằm nâng cao sáng tạo trong giáo dục. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại. Việc này không chỉ giúp giáo viên nâng cao năng lực giảng dạy mà còn tạo điều kiện cho sinh viên phát huy tính tích cực trong dạy học. Tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III, việc bồi dưỡng này cần được thực hiện thường xuyên và liên tục để đảm bảo chất lượng giảng dạy.

09/02/2025

Bài viết "Biện pháp nâng cao tính tích cực và sáng tạo trong dạy học tại trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III" đề cập đến những phương pháp hiệu quả nhằm khuyến khích sự tích cực và sáng tạo trong quá trình giảng dạy. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, từ đó giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Những biện pháp này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sinh viên tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập.

Để mở rộng thêm kiến thức về các phương pháp giảng dạy và phát triển năng lực học sinh, bạn có thể tham khảo bài viết Luận văn thạc sĩ dạy học viết sáng tạo cho học sinh tiểu học, nơi trình bày các kỹ thuật dạy học sáng tạo. Ngoài ra, bài viết Thiết kế và sử dụng các hoạt động dạy học tích cực trong chủ đề mệnh đề toán học và tập hợp toán 10 sẽ cung cấp thêm thông tin về việc thiết kế hoạt động học tập tích cực cho học sinh. Cuối cùng, bạn cũng có thể tìm hiểu về Luận văn thạc sĩ phát triển năng lực tư duy và lập luận toán cho học sinh thcs, giúp bạn nắm bắt các phương pháp phát triển tư duy cho học sinh ở cấp trung học cơ sở. Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về các phương pháp dạy học hiện đại và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH …. NGUYỄN NGÂN GIANG MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG VÀ SÁNG TẠO CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIAO THÔNG VẬN TẢI III LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản Lý Văn Hóa Giáo Dục Mã số: 5.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Tuấn Lộ Thành phố Hồ Chí Minh-2004 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn phòng Khoa học công nghệ -Sau đại học, trường đại học Sư phạm thành phô" Hồ Chí Minh và cắc thầy cô đã hết lòng giảng dạy, truyền thụ những kiến thức rất cần thiết; bổ ích cho công việc và cho cuộc sống của những người học viên lớp Cao học Quản lý Văn hóa - Giáo dục, khóa li chúng tôi. Đặc biệt là những lời biết ơn sâu sắc về công lao dìu dắt, sự hướng dẫn và chỉ bảo tận tình của thầy giáo, người hiũỹng dẫn khoa học - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Tuấn Lộ đã giúp tôi hoàn thành bản luận văn tốt nghiệp này. MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . 3 BẢNG NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT . 6 PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Giới hạn của đề tài. Phương pháp nghiên cứu. 9 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Khái niệm về quá trình dạy học . Khái niệm về hoạt động dạy. Khái niệm về hoạt động học. Bản chất của quá trình dạy học. Lý luận về phương châm "phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học " hay tư tưởng "lấy người học làm trung tâm ". Cơ sở khoa học của hoạt động nhận thức. Học là hoạt động tích cực, chủ động và sáng tạo của người học. Một số vấn đề về quản lý hoạt động dạy - học. Khái niệm, chức năng và vai trò của quản lý. Về quản lý hoạt động dạy - học. Hệ thống các biện pháp tổ chức, quản lý nhằm nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sình viên. Kết luận chương 1. 28 Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIAO THÔNG VẬN TẢI III . Vài nét về trường CĐ GTVT III. Sơ lược vê lịch sử hình thành và phát triền. Mục tiêu đào tạo và nội dung, chương trình dạy học. Về cơ cấu tổ chức công tác đào tạo. Đối tượng và lưu lượng đào tạo. Thực trạng quản lý, giảng dạy và học tập nhằm nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên ồ trường CĐ GTVT III. Về quản lý hoạt động dạy - học. Về hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên. Về hoạt động học tập của sinh viên. Một số nguyên nhân. Nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan. Kết luận chương 2. 50 Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG VÀ SÁNG TẠO TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CĐ GTVT III . Tăng cường và đối mới quản lý quá trình dạy - học. Đổi mời nhận thức của người quản lý. Đổi môi phương pháp quản lý. Tăng cường vai trò quản lý trong quá trình dạy học. Xây dựng cơ chế, chính sách và các hoạt động để phát triển phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học. Tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy. Đổi mới quan niệm và phương pháp dạy học cho đội ngũ giáo viên. Tể chức bồi dương kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá phân loại giáo viên theo hướng đổi mới phương pháp giảng dạy. Tăng cường quản lý hoạt động học. Xác định mục đích và xây dựng động cơ, thái độ học tập. Bồi dưỡng và rèn luyện cho sinh viên một số kỹ năng tự học cơ bản tạo điều kiện để các em học tập tích cực, chủ động và sáng tạo. Tăng cường tể chức và quản lý hoạt động tự học của sinh viên. Tăng cường quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học. Chuẩn hóa các điều kiện về cơ sở vật chất đảm bảo hoạt động dạy - học theo hưởng nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo. Tăng cường khai thác, cải tiến trang thiết bị dạy học theo hướng nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo cho sinh viên. Kết luận chương ra. 65 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 72 BẢNG NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT GD&ĐT: Giáo dục và Đào tạo. CĐ GTVT HI: Cao đẳng Giao thông Vận tải IU. THGTVT: Trung học Giao thông Vận tải. TCN: trước Công nguyên. CNH - HĐH: công nghiệp hóa - hiện đại hóa. GTVT: Giao thông Vận tải. PTTH: phổ thông trung học. SV: sinh viên. GV: giáo viên. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Nhân loại đang bước từ xã hội công nghiệp sang xã hội thông tin với những biến đổi cực kỳ nhanh chóng cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học - công nghệ. Kinh tế thế giới đang chuyển dần sang nền kinh tế tri thức với hàm lượng tri thức cao và có vai trò quyết định trong các sản phẩm. Toàn cầu hóa là xu thế chung của thời đại trong đó các dân tộc cùng bắt tay để giải quyết những vấn đề chung của nhân loại như: nghèo đói, ô nhiễm môi trường, bệnh tật, xung đột sắc tộc…vv. Để đáp ứng sự phát triển của kinh tế tri thức, của xã hội thông tin trên phạm vi toàn cầu, cách mạng về học trở thành một tất yếu khách quan mở đường cho cách mạng tri thức của thời đại. Trong Báo cáo của Jacque Delor, Chủ tịch Hội đồng quốc tế về giáo dục cho thế kỷ XXI, một số khái niệm như: xã hôi học tập, học táp suôi đời đã được đề cập như những nét đặc trưng của xã hội học tập tương lai và có tính định hướng cho giáo dục của thế kỷ sắp tới; với bốn trụ cột: học để biết, học để làm, học để chung sống và học để làm người đã được đề cập như phương châm cho giáo dục của thế kỷ XXI [29]. Xuyên suốt trong bản Báo cáo là vai trò của người học trong quá trình giáo dục. Điều đó đã khẳng định giáo dục phải quan tâm đến hoạt động học tập của người học, để chính họ là chủ thể quyết định quá trình phát triển của chính mình. Đảng và Nhà nước ta không ngừng quan tâm và coi trọng đến sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) của đất nước, với quan điểm chỉ đạo "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu", "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển". Đặc biệt, tại Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành trung ương, khóa VIII đã chỉ rõ: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học" [8]. Trong Báo cáo Chính trị của Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã nêu rõ: "Phát huy tư duy khoa học và sáng tạo, năng lực tự nghiên cứu của học sinh và sinh viên, đề cao năng lực tự học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề " [7]. Với quan điểm "lây người học làm trung tâm", chúng ta cần đổi mới cơ bản lối dạy truyền thụ một chiều, thầy dạy - trò ghi nhớ theo mô hình thầy dạy - trò tự học; ". phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên" - Điều 4, Luật Giáo dục [6]. Người dạy là người làm chức năng khuyến học, dạy các cách học cho trò tự học chữ, học nghề, tự học nên người trí thức phát triển toàn diện. Những vấn đề trên đòi hỏi phải thay đổi tư duy kịp thời, từ cách nhìn, tầm nhìn đến những yêu cầu rất cao về sự thích nghi. Trong khi đó, chất lượng giáo dục và đào tạo của chúng ta hiện nay còn rất nhiều hạn chế. Trong Báo cáo của Chính phủ do Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày trước Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XI (10/2003) có đoạn viết: "Điều làm xã hội lo lắng là chất lượng giáo dục từ phổ thông tới đại học nhìn chung còn thấp, cách dạy và học còn nặng về thuộc lòng, rất kém tính sáng tạo và năng lực thực hành; bệnh chạy theo thành tích rất nặng. Cơ cấu và chất lượng đào tạo chưa có chuyển biến rõ rệt, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" [30]. Đó là những vấn đề cấp bách và rất cần sự quan tâm của ngành Giáo dục, của mọi người và của toàn xã hội. Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải III (CĐ GTVT III) có nhiệm vụ đào tạo cán bộ có trình độ cử nhân cao đẳng và các trình độ thấp hơn; nghiên cứu ứng dụng khoa học - công nghệ với quy mô khoảng 1. Nhà trường đã góp phần làm thay đổi và đem lại hiệu quả đáng kể cho các đơn vị xây dựng, sản xuất kinh doanh trong ngành Giao thông vận tải các tỉnh phía Nam. Tuy nhiên, trong công tác đào tạo của nhà trường, quan điểm "lấy người học làm trung tâm" vẫn chưa được chú trọng đúng mức; trong giảng dạy, hiện tượng "thầy giảng, trò ghi" vẫn còn phổ biến. Sự quan tâm đầu tư của đội ngũ giáo viên nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên còn nhiều hạn chế. Từ những bức xúc về thực tiễn dạy và học ở nhà trường và do yêu cầu cần đào tạo ra những con người lao động, năng động và sáng tạo, chúng tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hưởng nâng cao tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên của Trường Cao đẳng Giao thông vận tải III" làm đề tài của luận văn tốt nghiệp với mong muốn được đóng góp một phần công sức nhỏ bé cho việc cải tiến và nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường mà chúng tôi đang làm việc, công tác. Mục đích nghiên cứu.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ