S¸NG KIÕN KINH NGHIÖM Đề tài: BIỆN PHÁP GẮN DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT VỚI THỰC TIỄN ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH MÔN: LỊCH SỬ skkn SỞ GD&ĐT NGHỆ AN TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU 5 S¸NG KIÕN KINH NGHIÖM Đề tài: BIỆN PHÁP GẮN DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT VỚI THỰC TIỄN ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Lĩnh vực (môn): Lịch sử Họ và tên : Phạm Thị Kính Tổ : Khoa học xã hội Năm thực hiện : 2020 - 2021 Diễn Châu, tháng 3 năm 2021 skkn MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT I. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Khái nệm về địa phương. Khái niệm về đạo đức.
Một số quan điểm về gắn thực tiễn địa phương trong dạy học. Ý nghĩa của việc gắn thực tiễn địa phương vào dạy học Lịch sử tại trường trung học phổ thông nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh. Cơ sở thực tiễn. Thuận lợi và khó khăn.
Biện pháp gắn dạy học lịch sử ở trường THPT với thực tiễn địa phương trên địa bàn huyện Diễn Châu. Gắn thực tiễn địa phương với bài lịch sử nội khóa. Sử dụng nghề, làng nghề thủ công truyền thống ở địa phương gắn với bài học nội khóa. Sử dụng tư liệu về văn bia ở địa phương gắn với bài học nội khóa.
Sử dụng phong trào Cách mạng 1930 - 1931 ở địa phương gắn với bài học nội khóa. Sử dụng di tích lịch sử ở địa phương gắn với bài học nội khóa. Sử dụng tư liệu về nhân vật lịch sử ở địa phương gắn với bài học nội khóa. Gắn thực tiễn địa phương thông qua các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo.
Cuộc thi/hội thi. Tham quan, dã ngoại. Hoạt động nhân đạo. Thực nghiệm sư phạm.
Mục đích thực nghiệm:. Nội dung thực nghiệm. Giáo án thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm.
Kết quả thực nghiệm. PHẦN KẾT LUẬN. KẾT LUẬN CHUNG. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI.47 PHỤ LỤC skkn DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 1.THPT : Trung học phổ thông 2.CNXH : Chủ nghĩa xã hội 3.
GD & ĐT : Giáo dục và đào tạo 4.CNTT : Công nghệ thông tin 5. NXBGD : Nhà xuất bản giáo dục 6. HĐTNST : Hoạt động trải nghiệm sáng tạo 7. LNTT : Làng nghề truyền thống.
BGH : Ban giám hiệu 9. SGĐT- GDTrH : Giáo dục đào tạo - Giáo dục trung học 10. DTLS : Di tích lịch sử 11. UBTW MTTQ : Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 12.
UBND : Ủy ban nhân dân skkn I. Lý do chọn đề tài Mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự tác động xấu của nền văn hóa ngoại lai đang “công phá”dữ dội nhân cách đạo đức của thế hệ trẻ, trong đó có học sinh THPT. Xã hội đang phải đối diện với tình trạng suy thoái, xuống cấp về đạo đức, lối sống, sự gia tăng tệ nạn xã hội và phạm tội, đáng lo ngại nhất là trong lớp trẻ vấn đề tiêu cực trong thi cử, vấn đề bạo lực học đường ngày một gia tăng, văn hóa học đường đang bị xuống cấp nghiêm trọng. Tình hình đó đặt nền giáo dục Việt Nam phải đi đúng hướng nhằm giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.
Để đạt được mục tiêu đó mỗi môn học ở trường phổ thông với đặc trưng của mình đều phải góp phần giáo dục đào tạo thế hệ trẻ. Ở trường THPT môn Lịch sử giữ vai trò chủ đạo trong việc giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, truyền thống lịch sử và văn hoá dân tộc, giúp học sinh nhận thức và vận dụng được các bài học lịch sử giải quyết những vấn đề của thực tế cuộc sống, phát triển tầm nhìn, củng cố các giá trị nhân văn, tinh thần cộng đồng, lòng khoan dung, nhân ái; góp phần hình thành, phát triển những phẩm chất của công dân Việt Nam, công dân toàn cầu trong xu thế phát triển của thời đại. Trong xu hướng đổi mới giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực, dạy học gắn với liên hệ thực tiễn trở thành một yêu cầu bắt buộc nhằm chuyển quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho học sinh. Luật giáo dục năm 2005 quy định nguyên lý giáo dục là “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.
Sở GD&ĐT Nghệ An ban hành công văn số 1784/SGĐT- GDTrH về việc gắn giáo dục nhà trường với thực tiễn địa phương nhằm tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa việc triển khai thực hiện giáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn địa phương ở các môn học. Nghị quyết 29 - NQ/TW năm 2013 đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nhấn mạnh: Đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển năng lực và phẩm chất của người học. Để thực hiện tốt mục tiêu đó, giáo dục gắn với thực tiễn cuộc sống địa phương chính là hướng tiếp cận hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay một cách thiết thực nhất. Nhà văn Ê-ren-bua từng nói “lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu quê hương tạo nên lòng yêu tổ quốc”, với tư cách là một giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử tôi mong muốn học sinh của mình cũng bắt đầu từ “lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu quê hương” tạo nên “lòng yêu tổ quốc”.
Quê hương huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An nơi tôi trực tiếp giảng dạy - một trong những vùng đất “địa linh nhân kiệt” có bề 1 skkn dày truyền thống văn hóa - lịch sử. Nơi đây mỗi tên đất, tên làng đều ghi dấu bao chiến công hiển hách, đều vang vọng khí thế anh linh, bất khuất của tiền nhân. Những đóng góp của địa phương Diễn Châu cho đất nước liên quan đến nhiều bài học trong chương trình lịch sử dân tộc ở khối THPT. Nhằm giúp học sinh hiểu hơn về quê hương - nơi các em được sinh ra và lớn lên, củng cố, bổ sung và làm phong phú, cụ thể hóa những kiến thức lịch sử mà các em được học và vận dụng hiểu biết đó vào thực tiễn cuộc sống.
Đồng thời rèn luyện cho học sinh những kỹ năng cơ bản, tạo hứng thú cho các em tìm hiểu những vấn đề lịch sử địa phương, có ý thức bảo tồn vàphát huy những giá trị vật chất và tinh thần mà cha ông để lại. Qua đó cũng góp phần hình thành cho học sinh những phẩm chất đạo đức, lòng yêu nước, tôn kính những con người có công với đất nước, tôn trọng sự nghiệp cách mạng của quần chúng nhân dân, bảo vệ và phát huy những truyền thống tốt đẹp của tổ tiên, ý thức giữ gìn những di sản văn hóa của dân tộc, phát huy lòng yêu lao động, trách nhiệm của công dân đối với làng xóm, quê hương và đất nước. Trong quá trình giảng dạy tôi luôn cố gắng học tập, đổi mới phương pháp dạy học để góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh từ “đức, trí, thể, mỹ và nghề nghiệp” chính vì thế tôi chọn đề tài: “Biện pháp gắn dạy học lịch sử ở trường THPT với thực tiễn địa phương trên địa bàn huyện Diễn Châu nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh” để nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp nhằm gắn việc giảng dạy Lịch sử ở trường THPT với thực tiễn địa phương. Nhằm giúp các em hiểu rõ hơn về lịch sử quê hương mình, về công lao của những người đi trước, qua đó giáo dục đạo đức cho học sinh, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả của dạy học lịch sử ở trường THPT. Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu là một số biện pháp gắn giảng dạy lịch sử ở trường THPT với thực tiễn địa phương trên địa bàn huyện Diễn Châu nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh bằng thực tiễn.
Phương pháp nghiên cứu. Tiến hành thu thập tài liệu qua sách, báo, các văn bản liên quan đến đề tài. Các phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh, thống kê. Điều tra thực tế: Khảo sát thực tế ở địa phương huyện Diễn Châu về làng nghề, các di tích lịch sử, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của một số nhân vật lịch sử như : Hoàng Tá Thốn, Phùng Chí Kiên.
để thấy được công lao của những nhân vật lịch sử này đối với địa phương huyện Diễn Châu nói riêng và trong lịch sử dân tộc Việt Nam nói chung từ đó đề ra các biện pháp sư phạm phù hợp. Phạm vi nghiên cứu. Nghiên cứu các biện pháp gắn dạy học một số bài Lịch sử THPT (phần Lịch sử Việt Nam lớp 10 và 12) với thực tiễn địa phương trên địa bàn huyện Diễn Châu (Nghệ An). Khái nệm về địa phương.
Theo từ điện Tiếng Việt thì thuật ngữ “địa phương” được hiểu là “những vùng, khu vực trong quan hệ với những vùng và khu vực khác nhau trong cả nước”. Như vậy, địa phương là những vùng đất nhất định nằm trong quốc gia có những sắc thái đặc thù riêng để phân biệt với những vùng đất khác của đất nước, là một bộ phận cấu thành đất nước. Địa phương hiểu theo nghĩa cụ thể là những đơn vị hành chính của một quốc gia, đó là những tỉnh, thành phố, huyện, xã, thôn, bản, làng, buôn, ấp. Với nghĩa khái quát trừu tượng, địa phương được hiểu là những vùng đất, khu vực nhất định được hình thành trong lịch sử, có ranh giới tự nhiên (không giống địa giới hành chính) để phân biệt đối với các vùng khác.
Ví dụ: Miền Nam, Miền bắc, Miền Trung.Hay nói theo cách đơn giản: tất cả những gì không phải là của “Trung ương” hay “Quốc gia” đều được coi là địa phương. Khái niệm về đạo đức.Roodentan, đạo đức là một trong những hình thái xã hội, một chế định xã hội thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.Trong đạo đức, sự cần thiết xã hội, những nhu cầu lợi ích của xã hội, hoặc của các giai cấp biểu hiện dưới hình thức, những quy định và những sự đánh giá đã được mọi người thừa nhận và thành hình một cách tự phát, được củng cố bằng sức mạnh tấm gương của quần chúng, của thói quen, phong tục, dư luận xã hội.