DAI HOC QUOC GIÀ HA NOI TRUÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI VA NHAN VÀN - —óoo - NGUYEN THI HA "GÓP PHAN TÌM HIÉU S U B I É N D Ó I C Ù A TìrvuNG - N G C N G H Ì A TIÉNG V I É T TÙ'1930DÉN1960" Chuyén ngành: Ly luàn ngòn ngù Ma sé: 50408 LUÀN ÀN THAC SÌ KHOA HOC NGCTVAN Ngi/ài htràng din: GS. PTS Le Quang Thiém HA NOI - 1998 AN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.co MUC LUC Trang Phàn mò dàu Chuong mot Su bién dèi ve sé luong cùa vén tu tiéng Viét (Tu 1930 dén 1960) 10 I. Nhutig nhàn té co ành huòng dén su bién dói cùa vén tu 10 2. Mot vài net ve su bién dÓi 12 IL NhOng biéu hién bién ddi ve sé lugmg 15 1.
Nhutig khài quàt ve su bién dói 15 2. Su xuà't hién tu mói 17 3. Mot vài théng ké ve su bién dÓi 23 4. Su thay dói, phàt trién cùa thuat ngO 37 5.
So sành su phàt trién cùa mot sé tu 45 Chuong hai Mot sé biéu hién phàt trién ve mat cà'u tao 49 L Thành té cà'u tao va su boat dóng cùa no 49 1. Càc con duòng ctfu tao 49 2. Và'n de de càp khi nghién cùu càu tao tu 49 3. Càc loai thành té cà'u tao cùa tu ngù 50 4.
Cd cà'u vàt liéu va khà nàng ca\i tao cùa tu ngù 58 IL Nhùng biéu hién cu thè 61 1. Nhùng biéu hién ò mò hình cà'u tao 61 2. Sue san sinh cùa mot sé mò hình 66 3. Vài net loai biét ve chinh tà 70 IIL Mot vài nhàn xét ve su bién dói 72 1.
Ca che' boat dóng cùa bò mày cà'u tao 72 2. Vai trò tich cuc cùa càc loai yéu té 72 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma 3. Loai biét ve chinh tà 73 5. Su bién dói toàn dién 73 Chuong ba Mot sé biéu hién ve su bién dÓi nghìa tu vung 74 L Nghìa cùa tu va mot sé bién dói thè hién ò tu da nghia 7 1.
Nghìa cùa tu va tàm quan trong cùa nò 74 2. Bién dói sé luofng tu da nghìa 76 IL Su bién dói nghìa cùa tu 77 1. Chàp nhàn quan niém ve nghìa làm chò dira 77 2. Bién dói nghìa va nhàn té tàc dóng 78 2.
Thu hep nghìa 86 2. Càc hình thùc cùa su chuyén nghìa 87 IIL Su mò ròng truòng tu vung ngù nghìa 91 1. Biéu hién ve truòng chi con nguòi 92 3. TÓng hap ve tiaròng khoa hoc 96 Kétluàn 100 Phuluc 103 Tài liéu thamkhào 105 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma LÒI CAM DOAN Tdi xin Cam doan day là cóng trình cùa riéng tói.
Nlnlng tài liéu plìàn tich, trich dàn là trung thi/c. Càc so'liéu thóng ké, ket qua so sành dói chiéu, phàn tich, chiùìg minh su bien dai cùa vó'n tu trong càc giai doan khàc nhau ducrc ly giai cho de tài luàn àn là cùa tói. Tàc già Nguyén Thi Ha N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma PHÀN MÒ DAU L LÌ DO CHON DE TÀI Su phàt trién cùa mói mot ngòn ngù, déu chiù su tàc dòng rà't lón cùa diéu kién, hoàn cành xa hòi va lich su. Tiéng Viét cùa chùng ta cùng khòng nàm ngoài quy luàt dò.
Co thè nói ràng trong vòng 30 nàm tu 1930 - 1960 xà hòi Viét Nam da co nhiéu bién dòng to lòn trén nhiéu mat: chmh tri, kinh té, vàn hoà, xà hòi. Mot thè hién trong su bién dói to lòn à'y là su ra dòi cùa Dàng còng san Dòng Duong. Su kién lich su vi dai này dà làm thay dói hàn dòi séng chinh tri à Viét Nam. Tu day cuòc dàu tranh giai phóng dàn toc dà mang mot sinh khi mói.
Cuòc dà'u tranh do dà co ành huòmg lón dén dòi séng xà hòi Viét Nam. Dac biét là trong thòi gian này, nhiéu hlnh thùc bào chi cùa Dàng ra dòi, lién tue nhen nhóm co vQ phong trào dà'u tranh va dà co ành huòmg rat lòn tói quàn chùng lao dòng. Mat khàc dòng vàn hoc yéu nuóc, càch mang cung hình thành va ngày càng phàt trién va cùng chinh thòi kl này dà ra dòi va phàt trién trào luu tha mói làng man chù nghìa, vàn xuòi, tiéu thuyét Viét Nam phói thai tu giai doan truóc dò, dén thòi kl này dà phàt trién ruc rò. Su boat dòng manh me cùa bào chi quéc ngù, su hlnh thành va phàt trién cùa càc dòng vàn hoc; dòng vàn hoc yéu nuóc va càch mang; dòng vàn hoc làng man va dòng vàn hoc hién thuc phé phàn.
Co thè nói truòc day chua bao giò tiéng Viét lai co dip tung hoành, thù sue trén nhiéu loai hình boat dòng chùc nàng ròng lón nhu vày. Tà't cà càc diéu dò dành dà'u mot buòc phàt trién mòi trong nén quéc vàn nuóc nhà. Diéu dò thuc su dà co tàc dòng manh me dén su phàt trién cùa vón tu vimg - ngù nghìa tiéng Viét. N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma Su kién lich su vi dai thù hai cung co thè coi là nhan té quyèt dinh su phàt trién toàn dién va sàu sàc cùa tiéng Viét nói chung va tu vung - ngù nghìa tiéng Viét nói riéng là su kién càch mang thàng Tarn thành cóng nàm 1945.
Nuóc ta trò thành mot quéc già dòc làp tiéng Viét tra thành ugón ngil chinh thùc cùa nhà nuàc va cung tu day tiéng Viét dugc thùa nhan là phuang tién giao tié'p cùa nguòi Viét Nam trong tà't cà moi ITnh vuc boat dòng cùa xà bòi. Tu lình vuc hành chinh, khoa hoc dén vàn hoc nghé thuàt, tu giào due tiéu hoc cho dén bàc dai hoc, tu quàn su dén ngOtii giao. Dac biét là tiéng Viét dugfc dùng trong he théng giào due dai hoc va cao dàng ma truóc dò chi co tiéng Phàp. Mat khàc càch mang thàng Tàm thành cóng da làm thay dói hoàn toàn bò mat xà hòi Viét Nam.
Che dò phong kién thuc dàn bj xoà bò. Nhùng su kién tièp theo ma co thè goi là nhan to' thù ba co su ành huòng sàu ròng dén su phàt trién cùa ngòn ngù nói chung va \i\ vung - ngù nghìa nói riéng do là phong trào toàn quéc khàng chièn, vice cài càch ruóng dà't (1954) va cóng cuòc xày dimg chù nghìa xà hói ò mién Ràc va dà'u tranh giai phóng mién Nam dà làm cho xà bòi Viet Nam bién dói mot càch sàu sàc ve moi mat. Dóng thòi nhùng bién dòng xà hòi cung dà làm mà't di nhiéu su vàt, hién tucmg bay quan he lòi thòi lac hàu. Nhuiig ben canh dò cùng làm này sinh nhiéu su vàt, hién tuang, quan nicm mói.
Su nhàn thùc cùa con nguòi dèi vói su vàt hién tucmg xung quanh cùng mói me. Hcm thè nùa cung trong thòi gian này dà ra dòi hàng Ioat càc ngành khoa hoc kì thuàt, dac biét là càc quan niem mói, quan he mói. HC thuàt ngù mói ra dòi va phàt trién. Tu nhùng chuyén bién, thay dói cùa xà bòi cùa nhùng iihfui tó ina chùng tói vùa néu ra ò trén dà co ành huòng rat k'm dèn su bicn dói [IIKÌI trién cùa ngòn ngù.
Mot trong nhùng lình vuc nhay càm, the liicn lò ràng va khò nghién cùu nhàt là dia hat tu vung - ngù nghìa. DC góp phÀn \ào N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma nghién cùu sir phàt trién tiéng Viét nói chung, tu vung - ngù nghìa nói riéng chùng tói xin mao muòi tàp su nghién cùu lình vuc này. Phài nói ràng day là mot dja hat ròng lòn, bao hàm mot pham vi ròng, phùc tap ma phài màt nhiéu thòi gian, còng sue mói co thè làm duac. Tuy nhién cùng phài nói ràng - nghién cùu ve su bién dói cùa tu vung - ngù nghìa tiéng Viet khòng phài ngày nay mói duac chù ^.
Co thè nói truóc càch mang thàng Tàm dà co nguòi quan tàm nhung rat sa luac. Nhìn chung dia hat này chua duac nghién cùu, de càp dén mot càch day dù toàn dién. Co chàng cùng ehi ò mot vài quyén tu dién giai thich, tu dién thuàt ngù. Chù chua co mot còng trình nào bàn dén su bién dói cùa tu vung - ngù nghìa tiéng Viét.
Phài dcn sau càch mang thàng Tàm dia hat này mói dugc giói nghién cùu quan tàm. Dac biét trong thòi gian gàn day giói nghién cùu ngòn ngù hoc dà co nhiéu tàc già de càp dén nhu Nguyén Thién Giàp, Dò Hùu Chàu, Ngiiycn Vàn Tu, Nguyén Kim Tliàn, Nguyén Trong Bau, Nguyén Vàn Khang, Le Quang Thiém, Ha Quang Nàng, VQ Due Nghiéu. dà co mot so giào trình va mot sé bài viét quan tàm dèn vàn de này. Trong cóng trình nghién ci'ru cùa tàc già Nguyén Thién Giàp co de càp dèn su bién dói cùa vòn tu vung ticng Viét.
Su bién dói ve càch dùng, su bién dói ve ngù àm, ve nghìa. Dóng thòi tàc già cùng cho ràng nhùmg nhàn tó xà bòi, diéu kién lich su ~ vàn hoà dà co tàc dòng rat lòn dèn su bién dói cùa tu vung - ngù nghìa ticng Vici, dàc biét là su lem manh phi thuònng cùa tu vung tiéng Viet ve so lugng va cha't lucmg. Su cà'u tao thém nhiéu tu ngù mói bang càch dùng phuang thùc ghép, bang su vay mirgn va bang viéc tao thém tu da ngliTa. dà làm cho vòn tu co su thay dói rat ktn cà ve so lugng làn chat lugng (lif \iuì^ hnc tiéng Viét, 1985).
Tàc già Nguyén Vàn Tu trong bài viet "25 nàm phàt tiicn tu vimg cùa tiéng Viet" eó de càp dèn mot so dac diém sau: N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma * Tu vung tiéng Viét tàng lén vòn vot, dù de dién dat moi khài niém càn thiét trong moi ngành khoa hoc. * Nhùng thuàt ngù chinh tri xà bòi trò thành nhùng tu ngù thuòng dùng cùa toàn dàn khòng con là cùa riéng cùa nhùng nhà khoa hoc. * Vén tu cùa ngòn ngù nói va ngòn ngù viét xich lai vói nhau, xen ké vói nhau, bó sung cho nhau. * Vén tu tiéng Viét dà dugc tiéu chuSn hoà thém mot biróc dàc biét là co su bién dói ve nghìa, phàt trién ve cà'u tao tu.
Xem xét hàng Ioat càc bài viét, nhùng còng trình nghién cùu ve tu vung tiéng Viét co thè tbà'y càc nhà nghién cùu trén nhiéu góc dò khàc nhau dà de càp dén su thay dói phàt trién cùa nò. Co nhiéu mat dà di sàu tlm biéu. Nhung nhìn chung chua dua ra dugc mot bue tranh toàn cành ve bé ròng de chùng tò su phàt trién ve sé lugng cùng nhu mot so mat ve chat lugng.