Chương I TỆ NẠN MA TUÝ TRÊN THẾ GIỚI, Ở VIỆT NAM VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ VỚI THANH THIẾU NIÊN. Tệ nạn ma tuý và ảnh hưởng của nó với thanh thiếu niên các nước 1. Khái niệm Theo từ điển tiếng Việt ma tuý là " tên gọi chung các chất có tác dụng gây trạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thành nghiện " 45, tr 583 Năm 1982, Tổ chức y tế thế giới ( WHO) đã coi " Ma tuý, theo nghĩa rộng nhất là mọi thực thể hoá học hoặc là những thực thể hỗn hợp, khác với tất cả những cái được đòi hỏi để duy trì một sức khoẻ bình thường, việc sử dụng nó sẽ làm biến đổi chức năng sinh học, làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ" 62, tr 15 Các chuyên gia nghiên cứu về ma tuý của Liên hợp quốc cho rằng: " Ma tuý là các chất hoá học có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo khi xâm nhập vào con người sẽ có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức, trí tuệ, làm con người bị lệ thuộc vào chúng, gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng. Do vậy việc vận chuyển, mua bán, sử dụng chúng phải được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp luật ".
Trong văn bản Luật phòng chống ma tuý có nêu rõ: " Tệ nạn ma tuý là tình trạng nghiện ma tuý, tội phạm về ma tuý và các hành vi trái phép khác về ma tuý". " Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành" 17, tr 15 .1 Một trong những hiểm hoạ mà toàn cầu đang phải đối mặt là ma tuý. Đại dịch này đã gieo rắc khổ đau cho hàng triệu gia đình trên thế giới, trong khi bọn 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com buôn lậu ma tuý nham hiểm xúi giục và tha hồ trục lợi trên đau khổ của người khác. Trước tình hình trên, toàn cầu đang ngày đêm nỗ lực loại trừ hiểm hoạ này ra khỏi đời sống xã hội.
Tệ nạn ma tuý ở nước ta đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển thăng trầm khác nhau. Dưới các chế độ cũ nó tồn tại công khai được chính quyền thực dân phong kiến khuyến khích, làm ngơ nhằm phục vụ chính sách bần cùng hoá, ngu dân. Dưới chế độ ta, xuất phát từ bản chất nhân đạo, ngay từ khi mới ra đời Nhà nước ta đã có chủ trương kiên quyết đẩy lùi loại trừ tệ nạn này ra khỏi đời sống xã hội. Song, do những nguyên nhân khác nhau tệ nạn ma tuý vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách cơ bản.
Tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên là một hiện tượng xã hội cực kì phức tạp, quy luật phát sinh, phát triển của nó cũng có những đặc thù riêng. Bài trừ tệ nạn này không thể nôn nóng một sớm một chiều nhưng cũng không thể không khẩn trương, triệt để, mạnh mẽ nhất là tệ nạn này mang tính toàn cầu, tác hại đối với nhiều thế hệ. Vấn đề đặt ra là phải có cách nhìn khách quan, toàn diện về bức tranh toàn cảnh của tệ nạn ma tuý, tìm ra căn nguyên của tình hình, giải quyết kịp thời những tồn tại quan trọng nhằm hạn chế đẩy lùi tệ nạn này. Báo chí với những ưu thế đặc biệt đã góp phần quan trọng không nhỏ trong cuộc chiến chống "giặc ngoại xâm" - ma tuý, đặc biệt trong thanh thiếu niên.
Tại diễn đàn Liên hợp quốc, ngài Boutros Gali- nguyên Tổng thư kí Liên hợp quốc đã đánh giá: ".Trong những năm gần đây tình trạng nghiện hút ma tuý đã trở thành hiểm hoạ lớn của toàn nhân loaị. Không một quốc gia nào thoát ra khỏi những hậu quả do nghiện hút và buôn lậu ma tuý gây ra. Ma tuý đang làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nhân lực tài chính, huỷ diệt những tiềm năng quý báu khác mà đáng lẽ phải được huy động cho việc phát triển kinh tế- xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho mọi người. Ma tuý huỷ hoại cuộc sống và cộng đồng, làm xói mòn sự tồn tại và phát triển của loài người và là nguồn gốc phát sinh tội phạm.
Nghiêm trọng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hơn, ma tuý còn là tác nhân chủ yếu thúc đẩy căn bệnh HIV/ AIDS phát triển. Hiểm hoạ ma tuý được xem như một thứ chủ nghĩa khủng bố quốc tế, như một loại vũ khí giết người hàng loạt. Người ta không những dùng từ như "chiến tranh ma tuý" mà còn dùng những từ như bệnh "ung thư ma tuý". Trong thập kỉ 90 ít nhất có 134 quốc gia và lãnh thổ phải đương đầu với vấn đề lạm dụng ma tuý.
Hơn nữa, các nước đang phát triển bắt đầu tràn ngập làn sóng ma tuý tổng hợp- đặc biệt các loại ma tuý dạng Ectasy (MDMA, MDA, MDME.) sản xuất tại các nước phát triển. Trước những diễn biến đáng lo ngại này, các quốc gia trên toàn thế giới đã bắt đầu thể hiện thái độ sẵn sàng hơn trong việc hợp tác ngăn chặn thảm hoạ ma tuý. Mặc dù các nước đang nỗ lực cố gắng nhằm ngăn chặn hiểm hoạ này ra khỏi đời sống xã hội nhưng tình hình ma tuý trên thế giới vẫn phức tạp. Theo thông báo của Uỷ ban kiểm soát ma tuý quốc tế INCB tổng sản lượng thuốc phiện thế giới năm 2000 là 47.000 tấn, lượng hêroin sản xuất là 180 tấn.Ma tuý xuất hiện ở khắp mọi nơi trên thế giới từ các hộp đêm đến các khu ổ chuột.
Toàn cầu hiện có khoảng 400 triệu người nghiện ma tuý, hàng năm đã đốt hàng chục tỷ USD. Các băng maphia ma tuý thao túng nền tài chính cũng như Chính phủ một số nước trên thế giới. Hiện nay, nền tài chính ma tuý hàng năm ước tính 400 tỷ USD, mỗi ngày tội phạm ma tuý quốc tế đã tẩy rửa tiền khoảng 1 tỷ USD. Hoa Kì có 5% dân số nghiện ma tuý và cứ 1000 người nghiện ma tuý có 21 đối tượng nghiện nặng cocain và hêroin xấp xỉ.2 Đặc biệt sự lạm dụng ma tuý đã ảnh hưởng tới tự do và phát triển của lớp trẻ, một giá trị của nhân loại.
Khoảng 60% đối tượng nghiện hút và phạm tội có liên quan đến ma tuý ở độ tuổi thanh thiếu niên và ngày càng có xu hướng trẻ hoá. Đa số các đối tượng nghiện ma tuý lần đầu tiên sử dụng khi đang ở độ tuổi đến trường. Qua khảo sát cho thấy những nước có mức độ lạm dụng ma tuý cao trong thanh thiếu niên cũng thường có mức sử dụng cao trong dân cư nói chung và ngược lại, điển hình là các nước Mĩ, Anh, Pháp. Các hình thức sử dụng ma tuý đã thay đổi.
Ma tuý tổng 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hợp, đặc biệt là các chất kích thích dạng Amphetamin trong đó có Methylen dioxymethamphetamin ( MDMA) đang là vấn đề nóng bỏng trên thế giới được giới trẻ coi như một thứ thần dược. Tại khắp các vũ trường trong những cơn nhảy điên loạn, thanh thiếu niên lạm dụng loại "thuốc điên" này như một thứ thuốc tiên tăng lực. Số người lạm dụng loại "thuốc điên" này trên thế giới liên tục gia tăng và hậu quả của nó khủng khiếp gấp hàng chục lần các loại ma tuý truyền thống. Mặt khác tình trạng học sinh sinh viên lạm dụng thuốc này chống chọi với những kì thi căng thẳng cũng ở mức báo động.
Nguyên nhân tình trạng nghiện ma tuý, phạm tội về ma tuý trong giới trẻ. Như hầu hết các vấn đề y tế và xã hội, việc lạm dụng ma tuý trong giới trẻ hiện nay hiếm khi chỉ có một nguyên nhân. Lý do thúc đẩy một cá nhân sử dụng ma tuý đã được thừa nhận là do kết quả của sự tương tác phức tạp với các yếu tố cá nhân, gia đình, xã hội và môi trường cũng như các yếu tố liên quan đến di truyền, sinh học và nhân cách.1 Nguyên nhân khách quan + Ảnh hưởng cuả môi trường văn hoá xã hội rất quan trọng bao gồm tình trạng sẵn có của các chất tác động thần kinh, các quy định, giá trị và quy chuẩn xã hội liên quan đến việc sử dụng thuốc lá, rượu và các chất ma tuý bất hợp pháp như thiếu các thông điệp và quy chuẩn chống sử dụng ma tuý trong toàn cộng đồng cũng như thiếu các chương trình vui chơi giải trí cho trẻ em và vị thành niên sau thời gian đến trường và trong ngày nghỉ cuối tuần. Ở các nước kinh tế phát triển, việc lạm dụng ma tuý đã trở thành một thứ mốt thời thượng trong giới trẻ.
Đối với các nước nghèo, đang phát triển do chưa chú trọng đầu tư phát triển môi trường văn hoá nên không thu hút được thanh niên giải trí lành mạnh trong thời gian rảnh rỗi; những khi gặp khó khăn trắc trở trong cuộc sống họ đã tìm đến ma tuý để giải toả. + Về kinh tế, buôn bán ma tuý đã đem lại cho bọn tội phạm một lợi nhuận khổng lồ, kếch sù mà không một mặt hàng nào có thể sánh kịp. Theo đánh giá 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của UNDCP ( cơ quan kiểm soát ma tuý thế giới) buôn bán ma tuý chiếm 8% tổng số kim ngạch thương mại thế giới và hàng năm có tới 400 tỷ USD sử dụng cho việc mua bán chất ma tuý còn theo đánh giá của Liên hợp quốc buôn lậu ma tuý đứng hàng thứ hai trong lĩnh vực thương mại thế giới, sau mua bán vũ khí cùng với số con nghiện ngày càng tăng dẫn đến nhu cầu sử dụng ma tuý ngày càng lớn cũng kích thích cho bọn tội phạm ráo riết buôn bán độc dược chết người này. + Thiếu sự giáo dục của gia đình cùng là một nguyên nhân trọng yếu.
Qua một nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc gia đình, phong cách làm cha mẹ, sự giám sát của cha mẹ và sức mạnh của mạng lưới gia đình mở rộng đối với sự phát triển gia tăng tình trạng sử dụng ma tuý cho thấy gia đình tan vỡ, các mối quan hệ trong gia đình suy yếu, người thân phạm tội, sự giám sát không hiệu quả là một trong những nguy cơ tiềm ẩn của ma tuý. + Thất nghiệp đang là bài toán nan giải trong thiên niên kỉ mới và là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng nghiện ngập, phạm tội về ma túy. Tại châu Á, cuộc khủng hoảng tiền tệ năm 1997 đã kéo theo hàng chục triệu người trở nên trắng tay và thất nghiệp. Nước ảnh hưởng nặng nề nhất là Indonexia, Thái Lan, Hàn Quốc, Hồng Kông.